{"id":11861,"date":"2010-02-08T14:19:21","date_gmt":"2010-02-08T12:19:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?p=11861"},"modified":"2010-02-08T14:19:21","modified_gmt":"2010-02-08T12:19:21","slug":"wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie","title":{"rendered":"Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie."},"content":{"rendered":"

Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wygodniej wierzyć innym niż samemu sobie.<\/p>\n","protected":false},"author":134,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[60],"powerkit_post_featured":[],"yoast_head":"\nOwnetic - Kolekcja cytat\u00f3w<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Aleksander So\u0142\u017cenicyn\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\",\"name\":\"Ownetic\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"width\":260,\"height\":260,\"caption\":\"Ownetic\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"name\":\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\",\"description\":\"Cytaty\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie\",\"name\":\"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-02-08T12:19:21+00:00\",\"dateModified\":\"2010-02-08T12:19:21+00:00\",\"description\":\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie.\"}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/5ee819747f2506535a41d22f4e783436\"},\"headline\":\"Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie.\",\"datePublished\":\"2010-02-08T12:19:21+00:00\",\"dateModified\":\"2010-02-08T12:19:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage\"},\"wordCount\":12,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\"},\"keywords\":[\"wiara\"],\"articleSection\":[\"Cytaty\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/5ee819747f2506535a41d22f4e783436\",\"name\":\"Aleksander So\u0142\u017cenicyn\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d0be411dafc98f0272fe55cf73c27f32?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d0be411dafc98f0272fe55cf73c27f32?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Aleksander So\u0142\u017cenicyn\"},\"description\":\"Aleksander Isajewicz So\u0142\u017cenicyn, ros. \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440 \u0418\u0441\u0430\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0421\u043e\u043b\u0436\u0435\u043d\u0438\u0446\u044b\u043d, wed\u0142ug niekt\u00f3rych dokument\u00f3w, np. szkolnych \u015bwiadectw, Aleksander Isaakowicz (ur. 11 grudnia 1918 w Kis\u0142owodzku na p\u00f3\u0142nocnym przedg\u00f3rzu Kaukazu, zm. 3 sierpnia 2008 w Moskwie \u2013 rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1970, autor trzytomowego Archipelagu GU\u0141ag. Aleksander So\u0142\u017cenicyn studiowa\u0142 matematyk\u0119 na wydziale fizyki i matematyki Pa\u0144stwowego Uniwersytetu w Rostowie. R\u00f3wnolegle by\u0142 zaocznym s\u0142uchaczem Moskiewskiego Instytutu Filozofii, Literatury i Historii. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w matematycznych w roku 1941 przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel matematyki w szkole. W pa\u017adzierniku 1941 zosta\u0142 zmobilizowany i trafi\u0142 do szko\u0142y artylerii, sk\u0105d w ko\u0144cu 1942 (lub na pocz\u0105tku 1943 wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142) skierowano go na front pod Or\u0142em. Za postaw\u0119 w walce otrzyma\u0142 Order Wojny Ojczy\u017anianej drugiego stopnia, Order Czerwonej Gwiazdy oraz awans do stopnia kapitana artylerii. Wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 podczas walk w Prusach Wschodnich wyprowadzaj\u0105c sw\u00f3j oddzia\u0142 z okr\u0105\u017cenia. Zosta\u0142 aresztowany 9 lutego 1945 w Elbl\u0105gu, po tym jak NKWD przechwyci\u0142o jego list do przyjaciela zawieraj\u0105cy krytyczne opinie na temat sposob\u00f3w prowadzenia wojny przez Zwi\u0105zek Radziecki i roli Stalina. Po aresztowaniu trafi\u0142 do wi\u0119zienia na\u0141ubiance, a stamt\u0105d na Butyrki w Moskwie. Na mocy os\u0142awionego artyku\u0142u 58, p. 10 (antyradziecka agitacja) i 11 (pr\u00f3ba utworzenia organizacji antyradzieckiej) \u00f3wczesnego radzieckiego kodeksu karnego zosta\u0142 skazany na 8 lat wychowawczego obozu pracy. Wi\u0119ziono go w obozie w Nowej Jerozolimie pod Moskw\u0105, nast\u0119pnie pracowa\u0142 w szaraszce (specjalny ob\u00f3z dla specjalist\u00f3w i naukowc\u00f3w) w Marfinie, a w ko\u0144cu przewieziono go do obozu w Ekibastuzie. Zosta\u0142 zwolniony w lutym 1953 i skierowany na \\\"wieczne osiedlenie\\\" do wioski Kok-Terek w obwodzie d\u017cambulskim w Kazachstanie. Po rozpoznaniu u niego raka \u017co\u0142\u0105dka poddawany by\u0142 leczeniu na\u015bwietleniami w szpitalu w Taszkiencie, gdzie nast\u0119pnie przeszed\u0142 operacj\u0119 usuni\u0119cia guza. Pomimo zabiegu, nowotw\u00f3r mia\u0142 przerzuty i wed\u0142ug diagnozy lekarzy-zes\u0142a\u0144c\u00f3w postawionej w grudniu 1953 So\u0142\u017cenicynowi pozosta\u0142y trzy miesi\u0105ce \u017cycia. Jednak przerzuty nagle ust\u0105pi\u0142y, co So\u0142\u017cenicyn uzna\u0142 za realizacj\u0119 Bo\u017cego zamys\u0142u \u2013 opini\u0119 t\u0119 wielokrotnie podtrzymywa\u0142 w przysz\u0142o\u015bci. W 1956 (albo 1957 - wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142) zosta\u0142 zrehabilitowany i wr\u00f3ci\u0142 do europejskiej cz\u0119\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego. Podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel szko\u0142y wiejskiej pod Riazaniem, a p\u00f3\u017aniej w samym Riazaniu. W tym okresie intensywnie zajmowa\u0142 si\u0119 ju\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105, kontynuuj\u0105c to, co rozpocz\u0105\u0142 w warunkach obozowych. Wed\u0142ug w\u0142asnych wspomnie\u0144, od 1947 tworzy\u0142 jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 dla \u0142agiernika metod\u0105 \u2013 zapami\u0119tuj\u0105c ca\u0142e fragmenty utwor\u00f3w. By\u0142 w\u00f3wczas przekonany, \u017ce za \u017cycia \u017caden jego utw\u00f3r nie zostanie opublikowany. Pracowa\u0142 mi\u0119dzy innymi nad utworem Kr\u0105g pierwszy i przygotowywa\u0142 si\u0119 do rozpocz\u0119cia prac nad Archipelagiem Gu\u0142ag. Pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c bezskutecznie opublikowa\u0107 krytyczne recenzje wydanych w\u00f3wczas wspomnie\u0144 Ilji Erenburga i Konstantina Paustowskiego. W 1959 w ci\u0105gu trzech tygodni napisa\u0142 opowiadanie Szcz-854 (Jeden dzie\u0144 jednego wi\u0119\u017ania). Po oddaniu do publikacji by\u0142o ono rozprowadzane r\u00f3wnie\u017c w \\\"niezale\u017cnym obiegu\\\" w postaci r\u0119cznych odpis\u00f3w i wkr\u00f3tce nazwisko So\u0142\u017cenicyna sta\u0142o si\u0119 publicznie znane. Historia publikacji Jednego dnia jest jednym z bardziej wyrazistych przyk\u0142ad\u00f3w reali\u00f3w panuj\u0105cych w Zwi\u0105zku Radzieckim. Korzystaj\u0105c ze wzgl\u0119dnej swobody panuj\u0105cej w okresie chruszczowowskiej \\\"odwil\u017cy\\\", So\u0142\u017cenicyn z\u0142o\u017cy\u0142 Jeden dzie\u0144 do publikacji w uwa\u017canym za liberalny miesi\u0119cznikuNowyj Mir. Jego redaktorem naczelnym by\u0142 poeta Aleksander Trifonowicz Twardowski, maj\u0105cy dost\u0119p do samego Chruszczowa. Maszynopis opowiadania pisarz przekaza\u0142 przez by\u0142ego wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ania Lwa Kopielowa sekretarz dzia\u0142u prozy, Annie Samoj\u0142ownie Berzer, kt\u00f3rej drog\u0105 zr\u0119cznych posuni\u0119\u0107 uda\u0142o si\u0119 wr\u0119czy\u0107 utw\u00f3r bezpo\u015brednio Twardowskiemu. So\u0142\u017cenicynowi wyp\u0142acono zaliczk\u0119 w wysoko\u015bci jego dotychczasowych dwuletnich dochod\u00f3w, ale zabiegi wok\u00f3\u0142 publikacji trwa\u0142y jeszcze kilka miesi\u0119cy. W ko\u0144cu, po ingerencjach redakcyjnych, stylistycznych i zmianie tytu\u0142u na Jeden dzie\u0144 Iwana Denisowicza (wszystko za zgod\u0105 So\u0142\u017cenicyna), Twardowskiemu uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 zgod\u0119 na publikacj\u0119 od samego Chruszczowa, ten za\u015b z kolei doprowadzi\u0142 do zgody Prezydium KC KPZR. Opowiadanie ukaza\u0142o si\u0119 pod koniec 1962. Do 1966 Nowyj Mir opublikowa\u0142 kilka kolejnych utwor\u00f3w So\u0142\u017cenicyna, kt\u00f3ry prawie z dnia na dzie\u0144 zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 jako pisarz. Przyj\u0119to go do Zwi\u0105zku Pisarzy Radzieckich, a Jeden dzie\u0144 nominowano do Nagrody Leninowskiej, kt\u00f3rej jednak ostatecznie nie otrzyma\u0142. Uznanie otworzy\u0142o So\u0142\u017cenicynowi dost\u0119p do szeregu archiw\u00f3w, co wykorzysta\u0142 zbieraj\u0105c materia\u0142y do Archipelagu Gu\u0142ag. Zawar\u0142 w nim ustne relacje 227 \u015bwiadk\u00f3w i mn\u00f3stwo informacji zaczerpni\u0119tych z list\u00f3w by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Trzytomowe dzie\u0142o zosta\u0142o uko\u0144czone w 1968, mimo r\u00f3wnoleg\u0142ej pracy nad Oddzia\u0142em chorych na raka iKr\u0119giem pierwszym. Rozpocz\u0119ty w tym czasie Rok 1917 zosta\u0142 uko\u0144czony po prawie trzydziestu latach Czerwone ko\u0142o. W\u0142asne prze\u017cycia i wiedza jak\u0105 zdoby\u0142 w trakcie prac nad Archipelagiem spowodowa\u0142y, \u017ce So\u0142\u017cenicyn coraz bardziej przeistacza\u0142 si\u0119 z ostro\u017cnego przeciwnika w otwartego wroga ustroju radzieckiego. Zachowywa\u0142 przy tym daleko posuni\u0119t\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107, przechowuj\u0105c r\u0119kopisy utwor\u00f3w w rozproszeniu u przyjaci\u00f3\u0142. Niekt\u00f3re z nich ju\u017c wtedy \\\"wycieka\u0142y\\\" na Zach\u00f3d, jak na przyk\u0142ad Okruchy wydane w 1964 w kwartalniku Grani. Po odsuni\u0119ciu od w\u0142adzy Chruszczowa w 1964, ekipa Bre\u017cniewa kontynuowa\u0142a jego polityk\u0119 ograniczania wzgl\u0119dnych swob\u00f3d przyznanych spo\u0142ecze\u0144stwu w okresie \\\"odwil\u017cy\\\". To z kolei umacnia\u0142o radykalizm So\u0142\u017cenicyna. We wrze\u015bniu 1965 KGB skonfiskowa\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakonspirowanego archiwum pisarza, a rok p\u00f3\u017aniej jego pisma zosta\u0142y obj\u0119te nieoficjalnym zakazem publikacji. On sam poddawany by\u0142 rozmaitym szykanom, rozpowszechniano m.in. pog\u0142oski o jego \u017cydowskim pochodzeniu i wsp\u00f3\u0142pracy z gestapo. W 1966 ukaza\u0142o si\u0119 ostatnie opowiadanie Aleksandra So\u0142\u017cenicyna w Nowym Mirze. Rok p\u00f3\u017aniej skierowa\u0142 on do IV zjazdu pisarzy radzieckich list otwarty z \u017c\u0105daniem m.in. likwidacji cenzury. Ocala\u0142e lub odtworzone utwory przekazywa\u0142 na Zach\u00f3d, stopniowo zezwalaj\u0105c na publikacj\u0119 (Kr\u0105g pierwszy i Oddzia\u0142 chorych na raka w 1968). W 1969 zosta\u0142 wykluczony ze Zwi\u0105zku Pisarzy Radzieckich. Zamieszka\u0142 w\u00f3wczas na daczy s\u0142ynnego rosyjskiego wiolonczelisty-wirtuoza M\u015bcis\u0142awa Rostropowicza. W 1970 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn otrzyma\u0142 literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci. W jej uzasadnieniu znalaz\u0142y si\u0119 m.in. s\u0142owa: za moraln\u0105 si\u0142\u0119, z jak\u0105 spe\u0142nia obowi\u0105zki wobec niezast\u0105pionych tradycji literatury rosyjskiej. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce nagroda przyznana zosta\u0142a pisarzowi za Archipelag Gu\u0142ag, jednak w 1970 dzie\u0142o to nie by\u0142o jeszcze opublikowane (cho\u0107 mog\u0142o by\u0107 znane Komitetowi Noblowskiemu w nieoficjalnym odpisie). So\u0142\u017cenicyn przez d\u0142ugi czas nie m\u00f3g\u0142 zdecydowa\u0107 si\u0119 na odebranie nagrody, obawiaj\u0105c si\u0119 zakazu powrotu do ojczyzny. Po ukazaniu si\u0119 w Pary\u017cu w 1971 Sierpnia Czternastego (roku), pierwszej cz\u0119\u015bci epopei Czerwone ko\u0142o, w\u0142adze nasili\u0142y szykany wobec pisarza. W prasie ponownie zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 spreparowane \\\"pytania od czytelnik\u00f3w\\\" o \u017cydowskie pochodzenie i wojenn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 pisarza. We wrze\u015bniu 1973 KGB skonfiskowa\u0142o r\u0119kopis Archipelagu Gu\u0142ag. W tej sytuacji pisarz zezwoli\u0142 na publikacj\u0119 ksi\u0105\u017cki przez wydawnictwo YMCA Press, co nast\u0105pi\u0142o w Pary\u017cu w grudniu tego roku. Oliwy do ognia dola\u0142o opublikowanie na Zachodzie jego Listu do wodz\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego. W odpowiedzi w\u0142adze podj\u0119\u0142y zdecydowane dzia\u0142ania. Zorganizowano akcj\u0119 \\\"spontanicznych\\\" protest\u00f3w zbiorowych ludu pracuj\u0105cego i lawin\u0119 indywidualnych o\u015bwiadcze\u0144. So\u0142\u017cenicyna wezwano na przes\u0142uchanie do prokuratury, a gdy si\u0119 nie stawi\u0142, zosta\u0142 na kr\u00f3tko aresztowany. Wydany specjalnie dekret Prezydium Rady Najwy\u017cszej ZSRR pozbawia\u0142 go obywatelstwa Zwi\u0105zku Radzieckiego i nakazywa\u0142 administracyjne wydalenie pisarza z ZSRR. Zrealizowano to natychmiast, wywo\u017c\u0105c go samolotem do Frankfurtu nad Menem. So\u0142\u017cenicyn jest autorem okre\u015blenia obrazowanszczina (\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0449\u0438\u043d\u0430) u\u017cytego jako tytu\u0142 eseju, b\u0119d\u0105cego pejoratywnym okre\u015bleniem ludzi, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki w\u0142adzy bolszewik\u00f3w zast\u0105pili tradycyjn\u0105 inteligencj\u0119. Termin ten prze\u0142o\u017cy\u0142 na j\u0119z. polski Roman Zimand jako wykszta\u0142ciuch, natomiast prof.A. de Lazari u\u017cywa poj\u0119cia wykszta\u0142ceniec. Po wydaleniu zamieszka\u0142 na kr\u00f3tko w Zurychu, a po odebraniu Nagrody Nobla w 1975 i podr\u00f3\u017cy do USA osiedli\u0142 rok p\u00f3\u017aniej z rodzin\u0105 ko\u0142o Cavendish w stanie Vermont. Pracowa\u0142 tam nad wielotomow\u0105 epopej\u0105 historyczn\u0105 Czerwone ko\u0142o, kt\u00f3ra mia\u0142a sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z 20 cz\u0119\u015bci \u2013 od sierpnia 1914, przez wiosn\u0119 1922 (st\u0142umienie przez Tuchaczewskiego powstania w guberni tambowskiej), do wydarze\u0144 z lat 1928, 1931, 1937, 1941 i 1945, ostatecznie jednak powie\u015b\u0107 pozosta\u0142a nieuko\u0144czona. Aleksander So\u0142\u017cenicyn, mocno przywi\u0105zany do rosyjskiego patriotyzmu, trzyma\u0142 si\u0119 osobno od ca\u0142ej emigracji rosyjskiej, kt\u00f3rej przedstawiciele \u2013 i nie tylko oni \u2013 traktowali jego pogl\u0105dy jako nacjonalizm. \\\"Samotnik z Vermont\\\", jak nazwa\u0142a go zachodnia prasa, coraz bardziej sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku pozycjom s\u0142owianofilstwa i panslawizmu. W utworach z tego okresu przeciwstawia\u0142 demokracji, kulturze i mentalno\u015bci Zachodu zasady moralne wywodz\u0105ce si\u0119 z prawos\u0142awia i tradycyjnej religijno\u015bci \\\"ludu rosyjskiego\\\". Wywo\u0142a\u0142o to krytyk\u0119 ze strony innych dysydent\u00f3w radzieckich, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich, zw\u0142aszcza nastawiona lewicowo, traktowa\u0142a go jako skrytego monarchist\u0119, t\u0119skni\u0105cego za rz\u0105dami autorytarnymi, nacjonalist\u0119 i izolacjonist\u0119. Sparodiowano go nawet w satyrycznym utworze W\u0142adimira Wojnowicza Moskwa 2042 jako Sima Simycza Karnawa\u0142owa, mesjanistycznego zbawc\u0119 na bia\u0142ym koniu. Gorbaczowowska pierestrojka rozpocz\u0119\u0142a demonta\u017c Zwi\u0105zku Radzieckiego. \u015awiadectwem zmian by\u0142 cho\u0107by fakt, \u017ce bez przeszk\u00f3d mo\u017cna by\u0142o drukowa\u0107 utwory Aleksandra So\u0142\u017cenicyna. W Nowym Mirze opublikowano jego wyk\u0142ad noblowski i kilka fragment\u00f3w Archipelagu, a we wrze\u015bniu 1989 roku Komsomolska Prawda i Litieraturnaja Gazieta zamie\u015bci\u0142y jego artyku\u0142-manifest Jak odbudowa\u0107 Rosj\u0119. Sam So\u0142\u017cenicyn odnosi\u0142 si\u0119 jednak do tych zmian nieufnie i, mimo i\u017c 18 sierpnia 1989 roku przywr\u00f3cono mu radzieckie obywatelstwo, wr\u00f3ci\u0142 do Rosji dopiero 27 maja 1994 roku. Po powrocie odby\u0142 szereg podr\u00f3\u017cy wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego kraju, od W\u0142adywostoku a\u017c do Moskwy. Zamieszka\u0142 pod Moskw\u0105 w posiad\u0142o\u015bci otrzymanej od rz\u0105du. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w \u017cycie spo\u0142eczne i publicystyczne, daj\u0105c serie odczyt\u00f3w, publikuj\u0105c w prasie i prowadz\u0105c w\u0142asny program telewizyjny. Jego zdecydowane pogl\u0105dy i moralizowanie spowodowa\u0142y jednak, \u017ce po pocz\u0105tkowym uznaniu i pewnym wp\u0142ywie na rosyjskie elity intelektualne, z czasem traci\u0142 popularno\u015b\u0107. We wrze\u015bniu 1995 roku zlikwidowano jego program w pa\u0144stwowej telewizji ORT Ostankino. Niemniej, w 1997 roku zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka Rosyjskiej Akademii Nauk, a 12 czerwca 2007 roku, podczas obchod\u00f3w Dnia Rosji, So\u0142\u017cenicyn odebra\u0142 z r\u0105k W\u0142adimira Putinawysokiej rangi odznaczenie pa\u0144stwowe. Stosunek So\u0142\u017cenicyna do rz\u0105d\u00f3w Putina ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od stosunku do poprzednich w\u0142adz. W wywiadzie udzielonemu niemieckiej gazecie Der Spiegel 23 lipca 2007 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn m.in. m\u00f3wi\u0142: Putin przej\u0105\u0142 kraj spl\u0105drowany i wytr\u0105cony ca\u0142kowicie z r\u00f3wnowagi. Jego ludno\u015b\u0107 by\u0142a w znacznej cz\u0119\u015bci pozbawiona odwagi i zubo\u017ca\u0142a. Postanowi\u0142 zrobi\u0107 to, co by\u0142o mo\u017cliwe \u2013 a mo\u017cliwa by\u0142a powolna, stopniowa odbudowa. Nie od razu dostrze\u017cono te wysi\u0142ki i wcale ich nie doceniano. Czy mo\u017cecie wymieni\u0107 przyk\u0142ady z historii, gdy z zewn\u0105trz z zadowoleniem przyjmowano wysi\u0142ki przywr\u00f3cenia silnej struktury pa\u0144stwowej?. Aleksander So\u0142\u017cenicyn zmar\u0142 3 sierpnia na zawa\u0142 serca, prze\u017cywszy 89 lat. Jego pogrzeb odby\u0142 si\u0119 6 sierpnia 2008 na starym cmentarzu przy Monastyrze Do\u0144skim. W uroczysto\u015bciach po\u017cegnalnych udzia\u0142 wzi\u0105\u0142 m.in. Prezydent Federacji Rosyjskiej Dmitrij Miedwiediew. Pierwsz\u0105 \u017con\u0105 pisarza by\u0142a Natalia Rieszetowska (urodzona w 1914 roku). Powt\u00f3rnie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Natali\u0105 Swiet\u0142ow\u0105 (urodzon\u0105 w 1937 roku). Mia\u0142 trzech syn\u00f3w. Pierwszy z nich - Ignat (urodzony w 1972 roku) jest pianist\u0105. Pod nazwiskiem Natalia Rieszetowska opublikowano bardzo krytyczn\u0105 biografi\u0119 So\u0142\u017cenicyn: realia i mistyfikacje - polskie wydanie 1977. Wikipedia\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/aleksander-solzenicyn\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","twitter_description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","twitter_misc":{"Napisane przez":"Aleksander So\u0142\u017cenicyn"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization","name":"Ownetic","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","sameAs":[],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","width":260,"height":260,"caption":"Ownetic"},"image":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","name":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","description":"Cytaty","publisher":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie","name":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website"},"datePublished":"2010-02-08T12:19:21+00:00","dateModified":"2010-02-08T12:19:21+00:00","description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie."}]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage"},"author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/5ee819747f2506535a41d22f4e783436"},"headline":"Wygodniej wierzy\u0107 innym ni\u017c samemu sobie.","datePublished":"2010-02-08T12:19:21+00:00","dateModified":"2010-02-08T12:19:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wygodniej-wierzyc-innym-niz-samemu-sobie#webpage"},"wordCount":12,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization"},"keywords":["wiara"],"articleSection":["Cytaty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/5ee819747f2506535a41d22f4e783436","name":"Aleksander So\u0142\u017cenicyn","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d0be411dafc98f0272fe55cf73c27f32?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d0be411dafc98f0272fe55cf73c27f32?s=96&d=mm&r=g","caption":"Aleksander So\u0142\u017cenicyn"},"description":"Aleksander Isajewicz So\u0142\u017cenicyn, ros. \u0410\u043b\u0435\u043a\u0441\u0430\u043d\u0434\u0440 \u0418\u0441\u0430\u0435\u0432\u0438\u0447 \u0421\u043e\u043b\u0436\u0435\u043d\u0438\u0446\u044b\u043d, wed\u0142ug niekt\u00f3rych dokument\u00f3w, np. szkolnych \u015bwiadectw, Aleksander Isaakowicz (ur. 11 grudnia 1918 w Kis\u0142owodzku na p\u00f3\u0142nocnym przedg\u00f3rzu Kaukazu, zm. 3 sierpnia 2008 w Moskwie \u2013 rosyjski pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1970, autor trzytomowego Archipelagu GU\u0141ag. Aleksander So\u0142\u017cenicyn studiowa\u0142 matematyk\u0119 na wydziale fizyki i matematyki Pa\u0144stwowego Uniwersytetu w Rostowie. R\u00f3wnolegle by\u0142 zaocznym s\u0142uchaczem Moskiewskiego Instytutu Filozofii, Literatury i Historii. Po uko\u0144czeniu studi\u00f3w matematycznych w roku 1941 przez kilka miesi\u0119cy pracowa\u0142 jako nauczyciel matematyki w szkole. W pa\u017adzierniku 1941 zosta\u0142 zmobilizowany i trafi\u0142 do szko\u0142y artylerii, sk\u0105d w ko\u0144cu 1942 (lub na pocz\u0105tku 1943 wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142) skierowano go na front pod Or\u0142em. Za postaw\u0119 w walce otrzyma\u0142 Order Wojny Ojczy\u017anianej drugiego stopnia, Order Czerwonej Gwiazdy oraz awans do stopnia kapitana artylerii. Wyr\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 podczas walk w Prusach Wschodnich wyprowadzaj\u0105c sw\u00f3j oddzia\u0142 z okr\u0105\u017cenia. Zosta\u0142 aresztowany 9 lutego 1945 w Elbl\u0105gu, po tym jak NKWD przechwyci\u0142o jego list do przyjaciela zawieraj\u0105cy krytyczne opinie na temat sposob\u00f3w prowadzenia wojny przez Zwi\u0105zek Radziecki i roli Stalina. Po aresztowaniu trafi\u0142 do wi\u0119zienia na\u0141ubiance, a stamt\u0105d na Butyrki w Moskwie. Na mocy os\u0142awionego artyku\u0142u 58, p. 10 (antyradziecka agitacja) i 11 (pr\u00f3ba utworzenia organizacji antyradzieckiej) \u00f3wczesnego radzieckiego kodeksu karnego zosta\u0142 skazany na 8 lat wychowawczego obozu pracy. Wi\u0119ziono go w obozie w Nowej Jerozolimie pod Moskw\u0105, nast\u0119pnie pracowa\u0142 w szaraszce (specjalny ob\u00f3z dla specjalist\u00f3w i naukowc\u00f3w) w Marfinie, a w ko\u0144cu przewieziono go do obozu w Ekibastuzie. Zosta\u0142 zwolniony w lutym 1953 i skierowany na \"wieczne osiedlenie\" do wioski Kok-Terek w obwodzie d\u017cambulskim w Kazachstanie. Po rozpoznaniu u niego raka \u017co\u0142\u0105dka poddawany by\u0142 leczeniu na\u015bwietleniami w szpitalu w Taszkiencie, gdzie nast\u0119pnie przeszed\u0142 operacj\u0119 usuni\u0119cia guza. Pomimo zabiegu, nowotw\u00f3r mia\u0142 przerzuty i wed\u0142ug diagnozy lekarzy-zes\u0142a\u0144c\u00f3w postawionej w grudniu 1953 So\u0142\u017cenicynowi pozosta\u0142y trzy miesi\u0105ce \u017cycia. Jednak przerzuty nagle ust\u0105pi\u0142y, co So\u0142\u017cenicyn uzna\u0142 za realizacj\u0119 Bo\u017cego zamys\u0142u \u2013 opini\u0119 t\u0119 wielokrotnie podtrzymywa\u0142 w przysz\u0142o\u015bci. W 1956 (albo 1957 - wed\u0142ug innych \u017ar\u00f3de\u0142) zosta\u0142 zrehabilitowany i wr\u00f3ci\u0142 do europejskiej cz\u0119\u015bci Zwi\u0105zku Radzieckiego. Podj\u0105\u0142 prac\u0119 jako nauczyciel szko\u0142y wiejskiej pod Riazaniem, a p\u00f3\u017aniej w samym Riazaniu. W tym okresie intensywnie zajmowa\u0142 si\u0119 ju\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 literack\u0105, kontynuuj\u0105c to, co rozpocz\u0105\u0142 w warunkach obozowych. Wed\u0142ug w\u0142asnych wspomnie\u0144, od 1947 tworzy\u0142 jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 dla \u0142agiernika metod\u0105 \u2013 zapami\u0119tuj\u0105c ca\u0142e fragmenty utwor\u00f3w. By\u0142 w\u00f3wczas przekonany, \u017ce za \u017cycia \u017caden jego utw\u00f3r nie zostanie opublikowany. Pracowa\u0142 mi\u0119dzy innymi nad utworem Kr\u0105g pierwszy i przygotowywa\u0142 si\u0119 do rozpocz\u0119cia prac nad Archipelagiem Gu\u0142ag. Pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c bezskutecznie opublikowa\u0107 krytyczne recenzje wydanych w\u00f3wczas wspomnie\u0144 Ilji Erenburga i Konstantina Paustowskiego. W 1959 w ci\u0105gu trzech tygodni napisa\u0142 opowiadanie Szcz-854 (Jeden dzie\u0144 jednego wi\u0119\u017ania). Po oddaniu do publikacji by\u0142o ono rozprowadzane r\u00f3wnie\u017c w \"niezale\u017cnym obiegu\" w postaci r\u0119cznych odpis\u00f3w i wkr\u00f3tce nazwisko So\u0142\u017cenicyna sta\u0142o si\u0119 publicznie znane. Historia publikacji Jednego dnia jest jednym z bardziej wyrazistych przyk\u0142ad\u00f3w reali\u00f3w panuj\u0105cych w Zwi\u0105zku Radzieckim. Korzystaj\u0105c ze wzgl\u0119dnej swobody panuj\u0105cej w okresie chruszczowowskiej \"odwil\u017cy\", So\u0142\u017cenicyn z\u0142o\u017cy\u0142 Jeden dzie\u0144 do publikacji w uwa\u017canym za liberalny miesi\u0119cznikuNowyj Mir. Jego redaktorem naczelnym by\u0142 poeta Aleksander Trifonowicz Twardowski, maj\u0105cy dost\u0119p do samego Chruszczowa. Maszynopis opowiadania pisarz przekaza\u0142 przez by\u0142ego wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ania Lwa Kopielowa sekretarz dzia\u0142u prozy, Annie Samoj\u0142ownie Berzer, kt\u00f3rej drog\u0105 zr\u0119cznych posuni\u0119\u0107 uda\u0142o si\u0119 wr\u0119czy\u0107 utw\u00f3r bezpo\u015brednio Twardowskiemu. So\u0142\u017cenicynowi wyp\u0142acono zaliczk\u0119 w wysoko\u015bci jego dotychczasowych dwuletnich dochod\u00f3w, ale zabiegi wok\u00f3\u0142 publikacji trwa\u0142y jeszcze kilka miesi\u0119cy. W ko\u0144cu, po ingerencjach redakcyjnych, stylistycznych i zmianie tytu\u0142u na Jeden dzie\u0144 Iwana Denisowicza (wszystko za zgod\u0105 So\u0142\u017cenicyna), Twardowskiemu uda\u0142o si\u0119 uzyska\u0107 zgod\u0119 na publikacj\u0119 od samego Chruszczowa, ten za\u015b z kolei doprowadzi\u0142 do zgody Prezydium KC KPZR. Opowiadanie ukaza\u0142o si\u0119 pod koniec 1962. Do 1966 Nowyj Mir opublikowa\u0142 kilka kolejnych utwor\u00f3w So\u0142\u017cenicyna, kt\u00f3ry prawie z dnia na dzie\u0144 zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 jako pisarz. Przyj\u0119to go do Zwi\u0105zku Pisarzy Radzieckich, a Jeden dzie\u0144 nominowano do Nagrody Leninowskiej, kt\u00f3rej jednak ostatecznie nie otrzyma\u0142. Uznanie otworzy\u0142o So\u0142\u017cenicynowi dost\u0119p do szeregu archiw\u00f3w, co wykorzysta\u0142 zbieraj\u0105c materia\u0142y do Archipelagu Gu\u0142ag. Zawar\u0142 w nim ustne relacje 227 \u015bwiadk\u00f3w i mn\u00f3stwo informacji zaczerpni\u0119tych z list\u00f3w by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Trzytomowe dzie\u0142o zosta\u0142o uko\u0144czone w 1968, mimo r\u00f3wnoleg\u0142ej pracy nad Oddzia\u0142em chorych na raka iKr\u0119giem pierwszym. Rozpocz\u0119ty w tym czasie Rok 1917 zosta\u0142 uko\u0144czony po prawie trzydziestu latach Czerwone ko\u0142o. W\u0142asne prze\u017cycia i wiedza jak\u0105 zdoby\u0142 w trakcie prac nad Archipelagiem spowodowa\u0142y, \u017ce So\u0142\u017cenicyn coraz bardziej przeistacza\u0142 si\u0119 z ostro\u017cnego przeciwnika w otwartego wroga ustroju radzieckiego. Zachowywa\u0142 przy tym daleko posuni\u0119t\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107, przechowuj\u0105c r\u0119kopisy utwor\u00f3w w rozproszeniu u przyjaci\u00f3\u0142. Niekt\u00f3re z nich ju\u017c wtedy \"wycieka\u0142y\" na Zach\u00f3d, jak na przyk\u0142ad Okruchy wydane w 1964 w kwartalniku Grani. Po odsuni\u0119ciu od w\u0142adzy Chruszczowa w 1964, ekipa Bre\u017cniewa kontynuowa\u0142a jego polityk\u0119 ograniczania wzgl\u0119dnych swob\u00f3d przyznanych spo\u0142ecze\u0144stwu w okresie \"odwil\u017cy\". To z kolei umacnia\u0142o radykalizm So\u0142\u017cenicyna. We wrze\u015bniu 1965 KGB skonfiskowa\u0142o wi\u0119kszo\u015b\u0107 zakonspirowanego archiwum pisarza, a rok p\u00f3\u017aniej jego pisma zosta\u0142y obj\u0119te nieoficjalnym zakazem publikacji. On sam poddawany by\u0142 rozmaitym szykanom, rozpowszechniano m.in. pog\u0142oski o jego \u017cydowskim pochodzeniu i wsp\u00f3\u0142pracy z gestapo. W 1966 ukaza\u0142o si\u0119 ostatnie opowiadanie Aleksandra So\u0142\u017cenicyna w Nowym Mirze. Rok p\u00f3\u017aniej skierowa\u0142 on do IV zjazdu pisarzy radzieckich list otwarty z \u017c\u0105daniem m.in. likwidacji cenzury. Ocala\u0142e lub odtworzone utwory przekazywa\u0142 na Zach\u00f3d, stopniowo zezwalaj\u0105c na publikacj\u0119 (Kr\u0105g pierwszy i Oddzia\u0142 chorych na raka w 1968). W 1969 zosta\u0142 wykluczony ze Zwi\u0105zku Pisarzy Radzieckich. Zamieszka\u0142 w\u00f3wczas na daczy s\u0142ynnego rosyjskiego wiolonczelisty-wirtuoza M\u015bcis\u0142awa Rostropowicza. W 1970 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn otrzyma\u0142 literack\u0105 Nagrod\u0119 Nobla za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci. W jej uzasadnieniu znalaz\u0142y si\u0119 m.in. s\u0142owa: za moraln\u0105 si\u0142\u0119, z jak\u0105 spe\u0142nia obowi\u0105zki wobec niezast\u0105pionych tradycji literatury rosyjskiej. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce nagroda przyznana zosta\u0142a pisarzowi za Archipelag Gu\u0142ag, jednak w 1970 dzie\u0142o to nie by\u0142o jeszcze opublikowane (cho\u0107 mog\u0142o by\u0107 znane Komitetowi Noblowskiemu w nieoficjalnym odpisie). So\u0142\u017cenicyn przez d\u0142ugi czas nie m\u00f3g\u0142 zdecydowa\u0107 si\u0119 na odebranie nagrody, obawiaj\u0105c si\u0119 zakazu powrotu do ojczyzny. Po ukazaniu si\u0119 w Pary\u017cu w 1971 Sierpnia Czternastego (roku), pierwszej cz\u0119\u015bci epopei Czerwone ko\u0142o, w\u0142adze nasili\u0142y szykany wobec pisarza. W prasie ponownie zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 spreparowane \"pytania od czytelnik\u00f3w\" o \u017cydowskie pochodzenie i wojenn\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 pisarza. We wrze\u015bniu 1973 KGB skonfiskowa\u0142o r\u0119kopis Archipelagu Gu\u0142ag. W tej sytuacji pisarz zezwoli\u0142 na publikacj\u0119 ksi\u0105\u017cki przez wydawnictwo YMCA Press, co nast\u0105pi\u0142o w Pary\u017cu w grudniu tego roku. Oliwy do ognia dola\u0142o opublikowanie na Zachodzie jego Listu do wodz\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego. W odpowiedzi w\u0142adze podj\u0119\u0142y zdecydowane dzia\u0142ania. Zorganizowano akcj\u0119 \"spontanicznych\" protest\u00f3w zbiorowych ludu pracuj\u0105cego i lawin\u0119 indywidualnych o\u015bwiadcze\u0144. So\u0142\u017cenicyna wezwano na przes\u0142uchanie do prokuratury, a gdy si\u0119 nie stawi\u0142, zosta\u0142 na kr\u00f3tko aresztowany. Wydany specjalnie dekret Prezydium Rady Najwy\u017cszej ZSRR pozbawia\u0142 go obywatelstwa Zwi\u0105zku Radzieckiego i nakazywa\u0142 administracyjne wydalenie pisarza z ZSRR. Zrealizowano to natychmiast, wywo\u017c\u0105c go samolotem do Frankfurtu nad Menem. So\u0142\u017cenicyn jest autorem okre\u015blenia obrazowanszczina (\u043e\u0431\u0440\u0430\u0437\u043e\u0432\u0430\u043d\u0449\u0438\u043d\u0430) u\u017cytego jako tytu\u0142 eseju, b\u0119d\u0105cego pejoratywnym okre\u015bleniem ludzi, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki w\u0142adzy bolszewik\u00f3w zast\u0105pili tradycyjn\u0105 inteligencj\u0119. Termin ten prze\u0142o\u017cy\u0142 na j\u0119z. polski Roman Zimand jako wykszta\u0142ciuch, natomiast prof.A. de Lazari u\u017cywa poj\u0119cia wykszta\u0142ceniec. Po wydaleniu zamieszka\u0142 na kr\u00f3tko w Zurychu, a po odebraniu Nagrody Nobla w 1975 i podr\u00f3\u017cy do USA osiedli\u0142 rok p\u00f3\u017aniej z rodzin\u0105 ko\u0142o Cavendish w stanie Vermont. Pracowa\u0142 tam nad wielotomow\u0105 epopej\u0105 historyczn\u0105 Czerwone ko\u0142o, kt\u00f3ra mia\u0142a sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z 20 cz\u0119\u015bci \u2013 od sierpnia 1914, przez wiosn\u0119 1922 (st\u0142umienie przez Tuchaczewskiego powstania w guberni tambowskiej), do wydarze\u0144 z lat 1928, 1931, 1937, 1941 i 1945, ostatecznie jednak powie\u015b\u0107 pozosta\u0142a nieuko\u0144czona. Aleksander So\u0142\u017cenicyn, mocno przywi\u0105zany do rosyjskiego patriotyzmu, trzyma\u0142 si\u0119 osobno od ca\u0142ej emigracji rosyjskiej, kt\u00f3rej przedstawiciele \u2013 i nie tylko oni \u2013 traktowali jego pogl\u0105dy jako nacjonalizm. \"Samotnik z Vermont\", jak nazwa\u0142a go zachodnia prasa, coraz bardziej sk\u0142ania\u0142 si\u0119 ku pozycjom s\u0142owianofilstwa i panslawizmu. W utworach z tego okresu przeciwstawia\u0142 demokracji, kulturze i mentalno\u015bci Zachodu zasady moralne wywodz\u0105ce si\u0119 z prawos\u0142awia i tradycyjnej religijno\u015bci \"ludu rosyjskiego\". Wywo\u0142a\u0142o to krytyk\u0119 ze strony innych dysydent\u00f3w radzieckich, a cz\u0119\u015b\u0107 z nich, zw\u0142aszcza nastawiona lewicowo, traktowa\u0142a go jako skrytego monarchist\u0119, t\u0119skni\u0105cego za rz\u0105dami autorytarnymi, nacjonalist\u0119 i izolacjonist\u0119. Sparodiowano go nawet w satyrycznym utworze W\u0142adimira Wojnowicza Moskwa 2042 jako Sima Simycza Karnawa\u0142owa, mesjanistycznego zbawc\u0119 na bia\u0142ym koniu. Gorbaczowowska pierestrojka rozpocz\u0119\u0142a demonta\u017c Zwi\u0105zku Radzieckiego. \u015awiadectwem zmian by\u0142 cho\u0107by fakt, \u017ce bez przeszk\u00f3d mo\u017cna by\u0142o drukowa\u0107 utwory Aleksandra So\u0142\u017cenicyna. W Nowym Mirze opublikowano jego wyk\u0142ad noblowski i kilka fragment\u00f3w Archipelagu, a we wrze\u015bniu 1989 roku Komsomolska Prawda i Litieraturnaja Gazieta zamie\u015bci\u0142y jego artyku\u0142-manifest Jak odbudowa\u0107 Rosj\u0119. Sam So\u0142\u017cenicyn odnosi\u0142 si\u0119 jednak do tych zmian nieufnie i, mimo i\u017c 18 sierpnia 1989 roku przywr\u00f3cono mu radzieckie obywatelstwo, wr\u00f3ci\u0142 do Rosji dopiero 27 maja 1994 roku. Po powrocie odby\u0142 szereg podr\u00f3\u017cy wzd\u0142u\u017c ca\u0142ego kraju, od W\u0142adywostoku a\u017c do Moskwy. Zamieszka\u0142 pod Moskw\u0105 w posiad\u0142o\u015bci otrzymanej od rz\u0105du. W\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 w \u017cycie spo\u0142eczne i publicystyczne, daj\u0105c serie odczyt\u00f3w, publikuj\u0105c w prasie i prowadz\u0105c w\u0142asny program telewizyjny. Jego zdecydowane pogl\u0105dy i moralizowanie spowodowa\u0142y jednak, \u017ce po pocz\u0105tkowym uznaniu i pewnym wp\u0142ywie na rosyjskie elity intelektualne, z czasem traci\u0142 popularno\u015b\u0107. We wrze\u015bniu 1995 roku zlikwidowano jego program w pa\u0144stwowej telewizji ORT Ostankino. Niemniej, w 1997 roku zosta\u0142 wybrany na cz\u0142onka Rosyjskiej Akademii Nauk, a 12 czerwca 2007 roku, podczas obchod\u00f3w Dnia Rosji, So\u0142\u017cenicyn odebra\u0142 z r\u0105k W\u0142adimira Putinawysokiej rangi odznaczenie pa\u0144stwowe. Stosunek So\u0142\u017cenicyna do rz\u0105d\u00f3w Putina ca\u0142kowicie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od stosunku do poprzednich w\u0142adz. W wywiadzie udzielonemu niemieckiej gazecie Der Spiegel 23 lipca 2007 roku Aleksander So\u0142\u017cenicyn m.in. m\u00f3wi\u0142: Putin przej\u0105\u0142 kraj spl\u0105drowany i wytr\u0105cony ca\u0142kowicie z r\u00f3wnowagi. Jego ludno\u015b\u0107 by\u0142a w znacznej cz\u0119\u015bci pozbawiona odwagi i zubo\u017ca\u0142a. Postanowi\u0142 zrobi\u0107 to, co by\u0142o mo\u017cliwe \u2013 a mo\u017cliwa by\u0142a powolna, stopniowa odbudowa. Nie od razu dostrze\u017cono te wysi\u0142ki i wcale ich nie doceniano. Czy mo\u017cecie wymieni\u0107 przyk\u0142ady z historii, gdy z zewn\u0105trz z zadowoleniem przyjmowano wysi\u0142ki przywr\u00f3cenia silnej struktury pa\u0144stwowej?. Aleksander So\u0142\u017cenicyn zmar\u0142 3 sierpnia na zawa\u0142 serca, prze\u017cywszy 89 lat. Jego pogrzeb odby\u0142 si\u0119 6 sierpnia 2008 na starym cmentarzu przy Monastyrze Do\u0144skim. W uroczysto\u015bciach po\u017cegnalnych udzia\u0142 wzi\u0105\u0142 m.in. Prezydent Federacji Rosyjskiej Dmitrij Miedwiediew. Pierwsz\u0105 \u017con\u0105 pisarza by\u0142a Natalia Rieszetowska (urodzona w 1914 roku). Powt\u00f3rnie o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Natali\u0105 Swiet\u0142ow\u0105 (urodzon\u0105 w 1937 roku). Mia\u0142 trzech syn\u00f3w. Pierwszy z nich - Ignat (urodzony w 1972 roku) jest pianist\u0105. Pod nazwiskiem Natalia Rieszetowska opublikowano bardzo krytyczn\u0105 biografi\u0119 So\u0142\u017cenicyn: realia i mistyfikacje - polskie wydanie 1977. Wikipedia","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/aleksander-solzenicyn"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11861"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/134"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11861"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11861\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11861"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11861"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11861"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=11861"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}