{"id":16251,"date":"2010-08-22T15:30:08","date_gmt":"2010-08-22T13:30:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?p=16251"},"modified":"2010-08-22T15:30:08","modified_gmt":"2010-08-22T13:30:08","slug":"konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni","title":{"rendered":"Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni…"},"content":{"rendered":"

Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni s\u0105 do ro\u015blin. Zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce ro\u015blina zakie\u0142kuje, ale nie rozkwitnie; zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce zakwitnie, ale owocu nie wyda.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni s\u0105 do ro\u015blin. Zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce ro\u015blina zakie\u0142kuje, ale nie rozkwitnie; zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce zakwitnie, ale owocu nie wyda.<\/p>\n","protected":false},"author":197,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[130],"powerkit_post_featured":[],"yoast_head":"\nOwnetic - Kolekcja cytat\u00f3w<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Konfucjusz\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\",\"name\":\"Ownetic\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"width\":260,\"height\":260,\"caption\":\"Ownetic\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"name\":\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\",\"description\":\"Cytaty\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni\",\"name\":\"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-08-22T13:30:08+00:00\",\"dateModified\":\"2010-08-22T13:30:08+00:00\",\"description\":\"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni…\"}]},{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage\"},\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/eaf7397db65f6818c63536c3596db631\"},\"headline\":\"Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni…\",\"datePublished\":\"2010-08-22T13:30:08+00:00\",\"dateModified\":\"2010-08-22T13:30:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage\"},\"wordCount\":36,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\"},\"keywords\":[\"nauka\"],\"articleSection\":[\"Cytaty\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/eaf7397db65f6818c63536c3596db631\",\"name\":\"Konfucjusz\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71417ea1e07436a80cb48cbe124b9d59?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71417ea1e07436a80cb48cbe124b9d59?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Konfucjusz\"},\"description\":\"Konfucjusz w\u0142a\u015bc. Kung Ciu, Czung-ni, (chi\u0144ski \u5b54\u592b\u5b50, pinyin: K\u01d2ng F\u016bz\u01d0, dos\u0142ownie: Mistrz Kong) (551-479 p.n.e.), chi\u0144ski filozof. Konfucjusz nie pozostawi\u0142 pism - jego nauczanie zebrano w ksi\u0119dze Dialogi konfucja\u0144skie. G\u0142\u00f3wnym tematem rozwa\u017ca\u0144 by\u0142o codzienne \u017cycie ludzi i stabilno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Jego zdaniem podstawowymi cnotami s\u0105: humanitaryzm, praworz\u0105dno\u015b\u0107, poprawno\u015b\u0107, m\u0105dro\u015b\u0107 i lojalno\u015b\u0107. Cnoty te realizuj\u0105 si\u0119 w pi\u0119ciu powinno\u015bciach, czy te\u017c fundamentalnych relacjach spo\u0142ecznych: mi\u0119dzy panuj\u0105cym i urz\u0119dnikiem, ojcem i synem, starszym i m\u0142odszym bratem, m\u0119\u017cem i \u017con\u0105 oraz mi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142mi. Moralno\u015b\u0107 jednostki i podstawowa rola rodziny jest fundamentem i gwarantem stabilno\u015bci pa\u0144stwa. Konfucjusz du\u017c\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu \u0142adu spo\u0142ecznego przypisywa\u0142 wykszta\u0142ceniu, kt\u00f3re obejmowa\u0142o tak\u017ce kwestie ducha i serca. Doktryna Konfucjusza (konfucjanizm) by\u0142a rozwijana pocz\u0105tkowo przez uczni\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej przez filozof\u00f3w-nast\u0119pc\u00f3w i komentator\u00f3w (Mencjusz, Xunzi, neokonfucjanizm). My\u015bl konfucja\u0144ska obj\u0119\u0142a zasi\u0119giem obszar Chin, Japonii, Korei i Wietnamu. Biografia Konfucjusza zawarta jest w 77. rozdziale \\\"Shiji\\\" (Zapiski Historyczne). Na imi\u0119 mia\u0142 Qiu czyli \u201epag\u00f3rek\u201d, prawdopodobnie z powodu wypuk\u0142ego czo\u0142a, wg wierze\u0144 Chi\u0144czyk\u00f3w, znamionuj\u0105cego inteligencj\u0119. Zwany by\u0142 te\u017c Zhongni. Urodzi\u0142 si\u0119 w pa\u0144stwie Lu (obecnie prowincja Shandong), w zubo\u017ca\u0142ej rodzinie arystokratycznej. Jego ojciec by\u0142 urz\u0119dnikiem wojskowym, umar\u0142 kiedy syn mia\u0142 3 lata. Wychowa\u0142a go samotnie matka, pozna\u0142 bied\u0119 i trudy \u017cycia. Dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 w Qufu pod Yanzhou, gdzie od ma\u0142ego musia\u0142 fizyczn\u0105 prac\u0105 zarabia\u0107 na siebie i swoj\u0105 matk\u0119. Maj\u0105c 15 lat podj\u0105\u0142 nauk\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam op\u0142aca\u0142 wyt\u0119\u017con\u0105 prac\u0105. Posiadaj\u0105c pocz\u0105tkowo jedynie umiej\u0119tno\u015b\u0107 strzelania z \u0142uku, by\u0142 nadzorc\u0105 stad owiec i wo\u0142\u00f3w. W wieku 19 lat o\u017ceni\u0142 si\u0119 i rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 urz\u0119dnicz\u0105. Zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 cz\u0142owieka niezwykle uczonego, mia\u0142 zna\u0107 na pami\u0119\u0107 klasyczn\u0105 \u201eKsi\u0119g\u0119 Pie\u015bni\u201d. By\u0142 kolejno naczelnikiem spichlerzy, nadzorc\u0105 p\u00f3l ksi\u0105\u017c\u0119cych i ludzi dogl\u0105daj\u0105cych zwierz\u0105t ofiarnych. W 530 p.n.e. za\u0142o\u017cy\u0142 szko\u0142\u0119, w kt\u00f3rej uczono pisma, zasad zachowania si\u0119 i podstawowej wiedzy. Oko\u0142o 517 p.n.e. spotka\u0142 si\u0119 z Laozi. Po wybuchu buntu w pa\u0144stwie Lu musia\u0142 ucieka\u0107 do s\u0105siedniego pa\u0144stwa Qi. Po powrocie do Lu zosta\u0142 zarz\u0105dc\u0105 u nast\u0119pnego w\u0142adcy, a p\u00f3\u017aniej jego bliskim doradc\u0105. Naprawianie pa\u0144stwa rozpocz\u0105\u0142 od reformy uci\u0105\u017cliwego systemu podatkowego (by\u0142 zwolennikiem niskich podatk\u00f3w). Domaga\u0142 si\u0119 powierzenia przyw\u00f3dztwa \u201eludziom szlachetnym i uczonym\u201d, bez wzgl\u0119du na ich pochodzenie. Od 498 p.n.e. jego uczniowie zacz\u0119li obejmowa\u0107 najwy\u017csze stanowiska w rz\u0105dzie. Oko\u0142o 497 p.n.e. wprowadzi\u0142 polityk\u0119 burzenia mur\u00f3w miast buntowniczych rod\u00f3w, co wywo\u0142a\u0142o ponown\u0105 rewolt\u0119 i zmusi\u0142o go do opuszczenia ksi\u0119stwa. W towarzystwie kilku uczni\u00f3w przez 12 lub 14 lat b\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 po s\u0105siednich pa\u0144stwach, staraj\u0105c si\u0119 o posad\u0119 u r\u00f3\u017cnych w\u0142adc\u00f3w, nie znajduj\u0105c jednak zrozumienia. Nie by\u0142 zr\u0119cznym politykiem, a rozm\u00f3wc\u00f3w pono\u0107 zniech\u0119ca\u0142 wrodzon\u0105 wynios\u0142o\u015bci\u0105. W tym czasie cz\u0119sto wr\u0119cz przymiera\u0142 g\u0142odem. W 483 p.n.e. wr\u00f3ci\u0142 do Lu i zadowoli\u0142 si\u0119 pozycj\u0105 nauczyciela. Prawdopodobnie nie zgromadzi\u0142 za \u017cycia wielu uczni\u00f3w, cho\u0107 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a konfucja\u0144skie wyolbrzymiaj\u0105 ich liczb\u0119 nawet do 3000. Wg legendy gdy umar\u0142 uczniowie op\u0142akiwali go przez 3 lata, a najwierniejszy, Zigong, sp\u0119dzi\u0142 na grobie mistrza 6 lat, twierdz\u0105c: Pochowany zosta\u0142 w Qufu, gdzie do dzi\u015b znajduje si\u0119 jego gr\u00f3b. Jego proste, niedogmatyczne maksymy s\u0105 wci\u0105\u017c popularne w Chinach i innych krajach Dalekiego Wschodu. Twierdzi\u0142, \u017ce zmys\u0142 moralny u cz\u0142owieka jest odpowiednikiem kosmicznego porz\u0105dku natury. W swej nauce w og\u00f3le nie odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do si\u0142 nadprzyrodzonych, jako jedyny z tw\u00f3rc\u00f3w wielkiej doktryny nie twierdzi\u0142, \u017ce pochodzi ona z jakiegokolwiek boskiego \u017ar\u00f3d\u0142a czy te\u017c natchnienia niedost\u0119pnego dla innych ludzi. Konfucjanizm w pierwotnej wersji nie jest w\u0142a\u015bciwie religi\u0105, lecz systemem etycznym, nauk\u0105 tego, jak by\u0107 dobrym, spo\u0142ecznie warto\u015bciowym cz\u0142owiekiem, aczkolwiek od samego pocz\u0105tku zawiera w sobie wiele pierwiastk\u00f3w metafizycznych. Sam Konfucjusz podejrzliwie odnosi\u0142 si\u0119 do religii, gdy\u017c widzia\u0142 w niej niebezpieczny zabobon. Gdy by\u0142 bliski \u015bmierci nie pozwoli\u0142, by si\u0119 za niego modlono. Urzeka\u0142 ludzi sw\u0105 uczciwo\u015bci\u0105, prawo\u015bci\u0105 i nauczycielskim entuzjazmem. Ponad 70 jego bezpo\u015brednich uczni\u00f3w zosta\u0142o wybitnymi uczonymi chi\u0144skimi. Przypisuje mu si\u0119 zredagowanie wielu klasycznych ksi\u0105g, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na tzw. \u201eklasyk\u0119 konfucja\u0144sk\u0105\u201d: \u201ePi\u0119cioksi\u0105g konfucja\u0144ski\u201d (do kt\u00f3rego nale\u017cy te\u017c \\\"Ksi\u0119ga Przemian\\\": Yijing) oraz \u201eCzteroksi\u0105g konfucja\u0144ski\u201d (do kt\u00f3rego nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c \u201eKsi\u0119ga Mencjusza\u201d ). Zbi\u00f3r tych dzie\u0142 do 1905 roku stanowi\u0142 podstaw\u0119 egzamin\u00f3w dla kandydat\u00f3w do s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej w Chinach. Starsze \u017ar\u00f3d\u0142a upatrywa\u0142y w nim r\u00f3wnie\u017c autora Yijing lub komentarzy do tej ksi\u0119gi \u201eDziesi\u0119\u0107 Skrzyde\u0142\u201d. Nie spos\u00f3b dzi\u015b ustali\u0107, jaki mia\u0142 rzeczywi\u015bcie wp\u0142yw na ostateczny kszta\u0142t tych tekst\u00f3w. Niekt\u00f3rzy wr\u0119cz twierdz\u0105, \u017ce nigdy osobi\u015bcie niczego nie napisa\u0142. Cho\u0107 za \u017cycia jako polityk i reformator poni\u00f3s\u0142 pora\u017ck\u0119, kolejne pokolenia jego zwolennik\u00f3w rozpropagowa\u0142y jego idee w ca\u0142ych Chinach. Ostatecznie w II wieku n.e. konfucjanizm zosta\u0142 uznany w Chinach za ideologi\u0119 pa\u0144stwow\u0105, a jego samego uhonorowano tytu\u0142em Najwi\u0119kszego M\u0119drca-Nauczyciela. Ok. 175 roku n.e. jego maksymy wykuto na kamiennych tablicach, kt\u00f3rych fragmenty zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b. W 555 wydano dekret cesarski nakazuj\u0105cy wybudowanie \u015bwi\u0105tyni ku czci filozofa w ka\u017cdym mie\u015bcie, b\u0119d\u0105cym siedzib\u0105 w\u0142adz okr\u0119gu. W 637 rozpocz\u0119to umieszczanie jego wizerunk\u00f3w w szko\u0142ach. Za panowania dynastii Tang do wy\u017cej wspomnianego tytu\u0142u Najwi\u0119kszego M\u0119drca-Nauczyciela dodano tytu\u0142y Najwy\u017cszego Mistrza (665), Pierwszego \u015awi\u0119tego (1013), a tak\u017ce honorowy tytu\u0142 kr\u00f3lewski (739). Kolejnym wa\u017cnym wydarzeniem w historii budowania jego kultu by\u0142o nadanie mu, za panowania dynastii Song, honorowego tytu\u0142u cesarskiego (1048). Panowanie dynastii Yuan i Ming przynios\u0142o proklamowanie go Wielkim Nauczycielem Narodu oraz Najdoskonalszym, Najprzenikliwszym, Najcnotliwszym Nauczycielem. (Wikipedia)\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/konfucjusz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","twitter_description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","twitter_misc":{"Napisane przez":"Konfucjusz"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization","name":"Ownetic","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","sameAs":[],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","width":260,"height":260,"caption":"Ownetic"},"image":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","name":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","description":"Cytaty","publisher":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni","name":"Ownetic - Kolekcja cytat\u00f3w","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website"},"datePublished":"2010-08-22T13:30:08+00:00","dateModified":"2010-08-22T13:30:08+00:00","description":"Cytaty, aforyzmy, sentencje, znane osoby","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni…"}]},{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage"},"author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/eaf7397db65f6818c63536c3596db631"},"headline":"Ci, kt\u00f3rzy si\u0119 ucz\u0105, podobni…","datePublished":"2010-08-22T13:30:08+00:00","dateModified":"2010-08-22T13:30:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/konfucjusz-ci-ktorzy-sie-ucza-podobni#webpage"},"wordCount":36,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization"},"keywords":["nauka"],"articleSection":["Cytaty"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/eaf7397db65f6818c63536c3596db631","name":"Konfucjusz","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71417ea1e07436a80cb48cbe124b9d59?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/71417ea1e07436a80cb48cbe124b9d59?s=96&d=mm&r=g","caption":"Konfucjusz"},"description":"Konfucjusz w\u0142a\u015bc. Kung Ciu, Czung-ni, (chi\u0144ski \u5b54\u592b\u5b50, pinyin: K\u01d2ng F\u016bz\u01d0, dos\u0142ownie: Mistrz Kong) (551-479 p.n.e.), chi\u0144ski filozof. Konfucjusz nie pozostawi\u0142 pism - jego nauczanie zebrano w ksi\u0119dze Dialogi konfucja\u0144skie. G\u0142\u00f3wnym tematem rozwa\u017ca\u0144 by\u0142o codzienne \u017cycie ludzi i stabilno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Jego zdaniem podstawowymi cnotami s\u0105: humanitaryzm, praworz\u0105dno\u015b\u0107, poprawno\u015b\u0107, m\u0105dro\u015b\u0107 i lojalno\u015b\u0107. Cnoty te realizuj\u0105 si\u0119 w pi\u0119ciu powinno\u015bciach, czy te\u017c fundamentalnych relacjach spo\u0142ecznych: mi\u0119dzy panuj\u0105cym i urz\u0119dnikiem, ojcem i synem, starszym i m\u0142odszym bratem, m\u0119\u017cem i \u017con\u0105 oraz mi\u0119dzy przyjaci\u00f3\u0142mi. Moralno\u015b\u0107 jednostki i podstawowa rola rodziny jest fundamentem i gwarantem stabilno\u015bci pa\u0144stwa. Konfucjusz du\u017c\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu \u0142adu spo\u0142ecznego przypisywa\u0142 wykszta\u0142ceniu, kt\u00f3re obejmowa\u0142o tak\u017ce kwestie ducha i serca. Doktryna Konfucjusza (konfucjanizm) by\u0142a rozwijana pocz\u0105tkowo przez uczni\u00f3w, a p\u00f3\u017aniej przez filozof\u00f3w-nast\u0119pc\u00f3w i komentator\u00f3w (Mencjusz, Xunzi, neokonfucjanizm). My\u015bl konfucja\u0144ska obj\u0119\u0142a zasi\u0119giem obszar Chin, Japonii, Korei i Wietnamu. Biografia Konfucjusza zawarta jest w 77. rozdziale \"Shiji\" (Zapiski Historyczne). Na imi\u0119 mia\u0142 Qiu czyli \u201epag\u00f3rek\u201d, prawdopodobnie z powodu wypuk\u0142ego czo\u0142a, wg wierze\u0144 Chi\u0144czyk\u00f3w, znamionuj\u0105cego inteligencj\u0119. Zwany by\u0142 te\u017c Zhongni. Urodzi\u0142 si\u0119 w pa\u0144stwie Lu (obecnie prowincja Shandong), w zubo\u017ca\u0142ej rodzinie arystokratycznej. Jego ojciec by\u0142 urz\u0119dnikiem wojskowym, umar\u0142 kiedy syn mia\u0142 3 lata. Wychowa\u0142a go samotnie matka, pozna\u0142 bied\u0119 i trudy \u017cycia. Dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 w Qufu pod Yanzhou, gdzie od ma\u0142ego musia\u0142 fizyczn\u0105 prac\u0105 zarabia\u0107 na siebie i swoj\u0105 matk\u0119. Maj\u0105c 15 lat podj\u0105\u0142 nauk\u0119, kt\u00f3r\u0105 sam op\u0142aca\u0142 wyt\u0119\u017con\u0105 prac\u0105. Posiadaj\u0105c pocz\u0105tkowo jedynie umiej\u0119tno\u015b\u0107 strzelania z \u0142uku, by\u0142 nadzorc\u0105 stad owiec i wo\u0142\u00f3w. W wieku 19 lat o\u017ceni\u0142 si\u0119 i rozpocz\u0105\u0142 karier\u0119 urz\u0119dnicz\u0105. Zdoby\u0142 s\u0142aw\u0119 cz\u0142owieka niezwykle uczonego, mia\u0142 zna\u0107 na pami\u0119\u0107 klasyczn\u0105 \u201eKsi\u0119g\u0119 Pie\u015bni\u201d. By\u0142 kolejno naczelnikiem spichlerzy, nadzorc\u0105 p\u00f3l ksi\u0105\u017c\u0119cych i ludzi dogl\u0105daj\u0105cych zwierz\u0105t ofiarnych. W 530 p.n.e. za\u0142o\u017cy\u0142 szko\u0142\u0119, w kt\u00f3rej uczono pisma, zasad zachowania si\u0119 i podstawowej wiedzy. Oko\u0142o 517 p.n.e. spotka\u0142 si\u0119 z Laozi. Po wybuchu buntu w pa\u0144stwie Lu musia\u0142 ucieka\u0107 do s\u0105siedniego pa\u0144stwa Qi. Po powrocie do Lu zosta\u0142 zarz\u0105dc\u0105 u nast\u0119pnego w\u0142adcy, a p\u00f3\u017aniej jego bliskim doradc\u0105. Naprawianie pa\u0144stwa rozpocz\u0105\u0142 od reformy uci\u0105\u017cliwego systemu podatkowego (by\u0142 zwolennikiem niskich podatk\u00f3w). Domaga\u0142 si\u0119 powierzenia przyw\u00f3dztwa \u201eludziom szlachetnym i uczonym\u201d, bez wzgl\u0119du na ich pochodzenie. Od 498 p.n.e. jego uczniowie zacz\u0119li obejmowa\u0107 najwy\u017csze stanowiska w rz\u0105dzie. Oko\u0142o 497 p.n.e. wprowadzi\u0142 polityk\u0119 burzenia mur\u00f3w miast buntowniczych rod\u00f3w, co wywo\u0142a\u0142o ponown\u0105 rewolt\u0119 i zmusi\u0142o go do opuszczenia ksi\u0119stwa. W towarzystwie kilku uczni\u00f3w przez 12 lub 14 lat b\u0142\u0105ka\u0142 si\u0119 po s\u0105siednich pa\u0144stwach, staraj\u0105c si\u0119 o posad\u0119 u r\u00f3\u017cnych w\u0142adc\u00f3w, nie znajduj\u0105c jednak zrozumienia. Nie by\u0142 zr\u0119cznym politykiem, a rozm\u00f3wc\u00f3w pono\u0107 zniech\u0119ca\u0142 wrodzon\u0105 wynios\u0142o\u015bci\u0105. W tym czasie cz\u0119sto wr\u0119cz przymiera\u0142 g\u0142odem. W 483 p.n.e. wr\u00f3ci\u0142 do Lu i zadowoli\u0142 si\u0119 pozycj\u0105 nauczyciela. Prawdopodobnie nie zgromadzi\u0142 za \u017cycia wielu uczni\u00f3w, cho\u0107 niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a konfucja\u0144skie wyolbrzymiaj\u0105 ich liczb\u0119 nawet do 3000. Wg legendy gdy umar\u0142 uczniowie op\u0142akiwali go przez 3 lata, a najwierniejszy, Zigong, sp\u0119dzi\u0142 na grobie mistrza 6 lat, twierdz\u0105c: Pochowany zosta\u0142 w Qufu, gdzie do dzi\u015b znajduje si\u0119 jego gr\u00f3b. Jego proste, niedogmatyczne maksymy s\u0105 wci\u0105\u017c popularne w Chinach i innych krajach Dalekiego Wschodu. Twierdzi\u0142, \u017ce zmys\u0142 moralny u cz\u0142owieka jest odpowiednikiem kosmicznego porz\u0105dku natury. W swej nauce w og\u00f3le nie odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do si\u0142 nadprzyrodzonych, jako jedyny z tw\u00f3rc\u00f3w wielkiej doktryny nie twierdzi\u0142, \u017ce pochodzi ona z jakiegokolwiek boskiego \u017ar\u00f3d\u0142a czy te\u017c natchnienia niedost\u0119pnego dla innych ludzi. Konfucjanizm w pierwotnej wersji nie jest w\u0142a\u015bciwie religi\u0105, lecz systemem etycznym, nauk\u0105 tego, jak by\u0107 dobrym, spo\u0142ecznie warto\u015bciowym cz\u0142owiekiem, aczkolwiek od samego pocz\u0105tku zawiera w sobie wiele pierwiastk\u00f3w metafizycznych. Sam Konfucjusz podejrzliwie odnosi\u0142 si\u0119 do religii, gdy\u017c widzia\u0142 w niej niebezpieczny zabobon. Gdy by\u0142 bliski \u015bmierci nie pozwoli\u0142, by si\u0119 za niego modlono. Urzeka\u0142 ludzi sw\u0105 uczciwo\u015bci\u0105, prawo\u015bci\u0105 i nauczycielskim entuzjazmem. Ponad 70 jego bezpo\u015brednich uczni\u00f3w zosta\u0142o wybitnymi uczonymi chi\u0144skimi. Przypisuje mu si\u0119 zredagowanie wielu klasycznych ksi\u0105g, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na tzw. \u201eklasyk\u0119 konfucja\u0144sk\u0105\u201d: \u201ePi\u0119cioksi\u0105g konfucja\u0144ski\u201d (do kt\u00f3rego nale\u017cy te\u017c \"Ksi\u0119ga Przemian\": Yijing) oraz \u201eCzteroksi\u0105g konfucja\u0144ski\u201d (do kt\u00f3rego nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c \u201eKsi\u0119ga Mencjusza\u201d ). Zbi\u00f3r tych dzie\u0142 do 1905 roku stanowi\u0142 podstaw\u0119 egzamin\u00f3w dla kandydat\u00f3w do s\u0142u\u017cby pa\u0144stwowej w Chinach. Starsze \u017ar\u00f3d\u0142a upatrywa\u0142y w nim r\u00f3wnie\u017c autora Yijing lub komentarzy do tej ksi\u0119gi \u201eDziesi\u0119\u0107 Skrzyde\u0142\u201d. Nie spos\u00f3b dzi\u015b ustali\u0107, jaki mia\u0142 rzeczywi\u015bcie wp\u0142yw na ostateczny kszta\u0142t tych tekst\u00f3w. Niekt\u00f3rzy wr\u0119cz twierdz\u0105, \u017ce nigdy osobi\u015bcie niczego nie napisa\u0142. Cho\u0107 za \u017cycia jako polityk i reformator poni\u00f3s\u0142 pora\u017ck\u0119, kolejne pokolenia jego zwolennik\u00f3w rozpropagowa\u0142y jego idee w ca\u0142ych Chinach. Ostatecznie w II wieku n.e. konfucjanizm zosta\u0142 uznany w Chinach za ideologi\u0119 pa\u0144stwow\u0105, a jego samego uhonorowano tytu\u0142em Najwi\u0119kszego M\u0119drca-Nauczyciela. Ok. 175 roku n.e. jego maksymy wykuto na kamiennych tablicach, kt\u00f3rych fragmenty zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b. W 555 wydano dekret cesarski nakazuj\u0105cy wybudowanie \u015bwi\u0105tyni ku czci filozofa w ka\u017cdym mie\u015bcie, b\u0119d\u0105cym siedzib\u0105 w\u0142adz okr\u0119gu. W 637 rozpocz\u0119to umieszczanie jego wizerunk\u00f3w w szko\u0142ach. Za panowania dynastii Tang do wy\u017cej wspomnianego tytu\u0142u Najwi\u0119kszego M\u0119drca-Nauczyciela dodano tytu\u0142y Najwy\u017cszego Mistrza (665), Pierwszego \u015awi\u0119tego (1013), a tak\u017ce honorowy tytu\u0142 kr\u00f3lewski (739). Kolejnym wa\u017cnym wydarzeniem w historii budowania jego kultu by\u0142o nadanie mu, za panowania dynastii Song, honorowego tytu\u0142u cesarskiego (1048). Panowanie dynastii Yuan i Ming przynios\u0142o proklamowanie go Wielkim Nauczycielem Narodu oraz Najdoskonalszym, Najprzenikliwszym, Najcnotliwszym Nauczycielem. (Wikipedia)","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/konfucjusz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16251"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/197"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16251\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16251"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=16251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}