{"id":195,"name":"Franz Kafka","url":"","description":"Franz Kafka (ur. 3 lipca 1883 w Pradze, zm. 3 czerwca 1924 w Kierling - dzielnicy Klosterneuburga) \u2013 niemieckoj\u0119zyczny pisarz pochodzenia \u017cydowskiego, przez ca\u0142e \u017cycie zwi\u0105zany z Prag\u0105. W swoich powie\u015bciach stworzy\u0142 model sytuacji zwanejsytuacj\u0105 kafkowsk\u0105 i okre\u015blanej w j\u0119zyku niemieckim za pomoc\u0105 przymiotnika \"kafkaesk\", kt\u00f3rego istot\u0105 jest konflikt zniewolonej jednostki z anonimow\u0105, nadrz\u0119dn\u0105 wobec niej instancj\u0105. Deformacja groteskowa, niejednoznaczne, paraboliczneobrazy oraz poczucie zagro\u017cenia i niepewno\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na panoram\u0119 literackiego \u015bwiata Kafki.\r\n\r\nKafka urodzi\u0142 si\u0119 w Pradze nale\u017c\u0105cej w\u00f3wczas do monarchii austro-w\u0119gierskiej. By\u0142 synem Hermanna Kafki (1852-1931) i Julii Kafki, z domu L\u00f6wy (1856-1934). Pochodz\u0105cy z prowincji ojciec prowadzi\u0142 sklep galanteryjny. Matka wywodzi\u0142a si\u0119 z bogatej rodziny osiad\u0142ej w Podiebradach. Obok dw\u00f3ch braci, Georga i Heinricha, kt\u00f3rzy zmarli nied\u0142ugo po narodzinach, Franz Kafka mia\u0142 jeszcze trzy siostry: Gabriel\u0119 znan\u0105 jako \"Elli\" (1889-1942), Valeri\u0119 - \"Valli\" (1890-1942) i Ottili\u0119 - \"Ottla\" (1892-1943).\r\n\r\nJego j\u0119zykiem ojczystym by\u0142 niemiecki, kt\u00f3rym w Pradze pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 w tamtym okresie 10% ludno\u015bci. Kafkowie byli \u017bydami, jednak\u017ce Franz Kafka, jak i zreszt\u0105 pozostali cz\u0142onkowie rodziny, m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 prawie wy\u0142\u0105cznie po niemiecku. Zna\u0142 r\u00f3wnie\u017c bardzo dobrze j\u0119zyk czeski, a j\u0119zyka hebrajskiego zacz\u0105\u0142 si\u0119 uczy\u0107 dopiero pod koniec \u017cycia.\r\n\r\nW okresie od 1889 do 1893 Kafka ucz\u0119szcza\u0142 do niemieckiej szko\u0142y ludowej na Targu Mi\u0119snym w Pradze. Dalej kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w humanistycznym Altst\u00e4dter Gymnasium (Gimnazjum Staromiejskim), gdzie j\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 j\u0119zyk niemiecki. Ju\u017c w wieku m\u0142odzie\u0144czym Kafka zajmowa\u0142 si\u0119 literatur\u0105 (jego wczesne dzie\u0142a uznaje si\u0119 za zaginione, prawdopodobnie sam je zniszczy\u0142) oraz ideami socjalizmu i darwinizmu. Pozostawa\u0142 pod wp\u0142ywem literackiego pisma Der Kunstwart. Jego przyjaci\u00f3\u0142mi z tamtego okresu byli mi\u0119dzy innymi: pochodz\u0105cy z Warszawy \u017cydowski aktor teatralny Rudolf Illowy, Hugo Bergmann (p\u00f3\u017aniejszy rektor Uniwersytetu Jerozolimskiego), Ewald Felix Pribram i Oskar Pollak. Wakacje sp\u0119dza\u0142 ch\u0119tnie u swojego wuja Zygfryda b\u0119d\u0105cego lekarzem wiejskim w T\u0159e\u0161ti.\r\n\r\nW sierpniu 1901 podj\u0105\u0142 studia na Niemieckim Uniwersytecie w Pradze. Po dwutygodniowej przygodzie z chemi\u0105 Kafka postanowi\u0142 studiowa\u0107 prawo. Pomimo to potrafi\u0142 wygospodarowa\u0107 czas, by przez semestr ucz\u0119szcza\u0107 na wyk\u0142ady z historii kultury i germanistyki. W mi\u0119dzyczasie odby\u0142 kilka podr\u00f3\u017cy i chwilowo zastanawia\u0142 si\u0119 nad studiami germanistycznymi w Monachium. Porzuci\u0142 jednak ten zamys\u0142, kontynuuj\u0105c studia prawnicze w Pradze. W 1906 zosta\u0142 wypromowany na doktora nauk prawnych, po czym odby\u0142 sta\u017c w s\u0105dzie ziemskim i karnym.\r\n\r\nW 1902 pozna\u0142 swojego najlepszego przyjaciela, dobrze w\u00f3wczas znanego w praskim \u015brodowisku literackim pisarza, Maxa Broda. Wok\u00f3\u0142 Maxa Broda istnia\u0142a grupa kilku zaprzyja\u017anionych pisarzy, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym mianownikiem by\u0142o \u017cydowskie i jednocze\u015bnie praskie pochodzenie. Opr\u00f3cz Kafki, do kr\u0119gu tego nale\u017celi te\u017c Felix Weltsch i Oskar Baum.\r\n\r\nOd 1908 do 1922 Kafka pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Ubezpiecze\u0144 Robotnik\u00f3w od Wypadk\u00f3w Kr\u00f3lestwa Czeskiego w Pradze, instytucji b\u0119d\u0105cej kombinacj\u0105 zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych i inspekcji pracy. W ramach swoich obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych Kafka podr\u00f3\u017cowa\u0142 cz\u0119sto po ca\u0142ych Czechach nadzoruj\u0105c warunki pracy w dziesi\u0105tkach zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Wbrew temu, co sam pisa\u0142 w swoich dziennikach, analiza opis\u00f3w jego dokona\u0144 zawodowych robiona przez prze\u0142o\u017conych wskazuje na to, \u017ce by\u0142 on cenionym i sumiennym pracownikiem. Wskazuje te\u017c na to jego cz\u0119ste awansowanie. W momencie gdy musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy, piastowa\u0142 dobrze op\u0142acane stanowisko nadinspektora.\r\n\r\nOpr\u00f3cz tego, szwagier i ojciec Kafki wci\u0105gn\u0119li go do wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dzania fabryk\u0105 azbestu pod Prag\u0105, kt\u00f3rej sukces mia\u0142, w zamy\u015ble ojca Kafki, stanowi\u0107 przepustk\u0119 do elitarnego kr\u0119gu czeskich rodzin fabrykanckich. Inwestycja ta jednak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ostatecznie bankructwem.\r\n\r\nFranz Kafka, wed\u0142ug \u00f3wczesnych standard\u00f3w, by\u0142 raczej osob\u0105 do\u015b\u0107 zamo\u017cn\u0105. Jego zarobki wystarcza\u0142y mu na prowadzenie w miar\u0119 dostatniego \u017cycia, typowego dla przedstawiciela praskiej, wy\u017cszej-\u015bredniej klasy. Mi\u0119dzy innymi sta\u0107 go by\u0142o na liczne podr\u00f3\u017ce po Europie. Kilkana\u015bcie razy by\u0142 w Berlinie i Wiedniu, kilka razy w Pary\u017cu, raz we W\u0142oszech.\r\n\r\nFranz Kafka, wbrew rozpowszechnionym stereotypom, by\u0142 do\u015b\u0107 znany w \u015brodowisku praskich, niemieckoj\u0119zycznych g\u0142\u00f3wnie pochodzenia \u017cydowskiego, elit intelektualnych. By\u0142 sta\u0142ym cz\u0142onkiem kilku praskich salon\u00f3w literackich, gdzie czytywa\u0142 swoje opowiadania i uczestniczy\u0142 w dyskusjach. Publikowa\u0142 w Prager Tagblat i p\u00f3\u017aniej w Berliner Tageblatt recenzje sztuk teatralnych i dzie\u0142 literackich.\r\n\r\nW 1909 zosta\u0142y wydane jego pierwsze szkice prozy w monachijskim czasopi\u015bmie literackim \"Hyperion\".\r\n\r\nFranz Kafka \u017cy\u0142 do 35 roku \u017cycia z rodzicami. Czu\u0142 si\u0119 zdominowany przez ojca. Od dzieci\u0144stwa by\u0142 raczej s\u0142abego zdrowia i niemal co roku przebywa\u0142 kilka tygodni w r\u00f3\u017cnych sanatoriach. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 kawalerem. Swatano go z Felicj\u0105 Bauer, sekretark\u0105 z Berlina, z kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 o\u017cywion\u0105 korespondencj\u0119 przez ponad 5 lat. Po okresie p\u00f3\u0142rocznych zar\u0119czyn, z nie do ko\u0144ca jasnych przyczyn, do \u015blubu z Felicj\u0105 jednak nie dosz\u0142o. Kafka po zerwaniu z Felicj\u0105 zniszczy\u0142 jej listy do siebie, natomiast jego listy do Felicji przetrwa\u0142y i zosta\u0142y wydane w latach 50. XX w. przez Maxa Broda. Wspomnienia przyjaci\u00f3\u0142ki Felicji, Grete Bloch, sugerowa\u0142y, \u017ce przyczyn\u0105 rozstania z Felicj\u0105 by\u0142 romans z Grete, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 mia\u0142oby by\u0107 dziecko Kafki, kt\u00f3re zmar\u0142o w wieku 10 lat.\r\n\r\nNiebagateln\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a w \u017cyciu Kafki jego przyjaci\u00f3\u0142ka Milena Jesensk\u00e1, t\u0142umaczka jego dzie\u0142 na j\u0119zyk czeski, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego najbli\u017csz\u0105 powierniczk\u0105. Jednak najbli\u017cej by\u0142a zwi\u0105zana z Franzem Kafk\u0105, pochodz\u0105ca z Pabianic Dora Diamant, jego ostatnia partnerka \u017cyciowa, dla kt\u00f3rej zdecydowa\u0142 si\u0119 przerwa\u0107 toksyczny zwi\u0105zek z rodzicami (zw\u0142aszcza z ojcem), i dla kt\u00f3rej wyprowadzi\u0142 si\u0119 z domu. Zamieszka\u0142 z Dor\u0105 w Berlinie. W Stanach Zjednoczonych wysz\u0142a napisana przez Kathi Diamant biografia Dory \"Kafka's Last Love\". Jeden z rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki \"Baga\u017ce Franza K. Podr\u00f3\u017c kt\u00f3rej nigdy nie by\u0142o\" Remigiusza Grzeli, po\u015bwi\u0119cony jest w\u0142a\u015bnie losowi Dory Diamant. Grzela napisa\u0142 te\u017c sztuk\u0119 teatraln\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Dorze \u2013 \"Naznaczeni\" (zamieszczon\u0105 w \"Baga\u017cach Franza K.\").\r\n\r\nFranz Kafka by\u0142 wegetarianinem, zosta\u0142 nim w du\u017cym stopniu pod wp\u0142ywem teorii antropozoficznych Rudolfa Steinera, kt\u00f3rego pozna\u0142 osobi\u015bcie po jego odczycie w Pradze.\r\n\r\nW 1922 roku ze wzgl\u0119du na post\u0119puj\u0105c\u0105 gru\u017alic\u0119 Kafka musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy. W 1923 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Berlina, by m\u00f3c zamieszka\u0107 z Dor\u0105 Diamant, \u017byd\u00f3wk\u0105 z Pabianic, oraz po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pisaniu.\r\n\r\nRok p\u00f3\u017aniej przegra\u0142 walk\u0119 z chorob\u0105 i zmar\u0142 w sanatorium w Kierling ko\u0142o Wiednia w wieku 40 lat.\r\n\r\nJego pierwszy zbi\u00f3r opowiada\u0144 i fragment\u00f3w prozy zosta\u0142 wydany w 1913 r. pt. Betrachtung. Wtedy te\u017c powsta\u0142 Palacz, pierwszy rozdzia\u0142 niedoko\u0144czonej powie\u015bci pt. Ameryka.\r\n\r\nZa jego \u017cycia, opr\u00f3cz \u015brodowiska praskich elit niemieckoj\u0119zycznych, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017cona. Kilka jego zbior\u00f3w opowiada\u0144 ukaza\u0142o si\u0119 w wydawnictwie Wolff-Verlag z Lipska, w nak\u0142adach nie przekraczaj\u0105cych 1000 egzemplarzy, do kt\u00f3rych druku dosz\u0142o g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przyja\u017ani Maxa Broda z w\u0142a\u015bcicielem wydawnictwa, Kurtem Wolffem. Mimo pochlebnych recenzji tych zbior\u00f3w, przez m.in. Roberta Musila, sprzedawa\u0142y si\u0119 one bardzo s\u0142abo.\r\n\r\nDo popularyzacji dzie\u0142 Kafki w znacznej mierze przyczyni\u0142 si\u0119 najbli\u017cszy przyjaciel Max Brod, kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 wylansowa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki w latach 40 i 50. XX w. na fali powojennej popularno\u015bci egzystencjalizmu. Po\u015bmiertnie wyda\u0142 on trzy niedoko\u0144czone powie\u015bci (Ameryka, Proces i Zamek) oraz liczne opowiadania i miniatury, pomimo \u017ce Kafka kaza\u0142 mu spali\u0107 wszystkie teksty po swojej \u015bmierci. Max Brod wyda\u0142 tak\u017ce \"Dzienniki\" Kafki, kt\u00f3re ten pisa\u0142 systematycznie od 1910 roku, oraz listy do siebie, Felicji Bauer i kilku innych os\u00f3b.\r\n\r\nDzie\u0142a Kafki odzwierciedlaj\u0105 niestabilny stan duchowy wielu ludzi na pocz\u0105tku XX wieku.\r\n\r\nUtwor\u00f3w Kafki nie nale\u017cy interpretowa\u0107 jako krytyki nadmiernie rozbudowanej i niezrozumia\u0142ej w swoich decyzjach machiny biurokratycznej, kt\u00f3ra straci\u0142a racj\u0119 bytu, s\u0142uszniej jest potraktowa\u0107 je jako szeroko poj\u0119te i wieloaspektowe przes\u0142ania o wymiarze egzystencjalnym.\r\n\r\nTrudno przyporz\u0105dkowa\u0107 dzie\u0142a Kafki do kt\u00f3rego\u015b z pr\u0105d\u00f3w literackich, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 badaczy jest sk\u0142onna zaliczy\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki do nurtu ekspresjonistycznego, co jednak nie wszystkim badaczom literatury wydaje si\u0119 trafne. Wielu badaczy i teoretyk\u00f3w Kafki, uwa\u017ca go za prekursora literatury nurtu egzystencjalizmu. Kafka wprowadzi\u0142 do literatury, w miejsce tradycyjnej opisowo\u015bci, liczne niedom\u00f3wienia, korzysta\u0142 z niejasnych, parabolicznych obraz\u00f3w. Jego styl charakteryzowa\u0142a maksymalna prostota, pozbawiona wszelkich ozdobnik\u00f3w. Nawet najbardziej skrajne, nieprawdopodobne sytuacje, takie jak opis dzia\u0142ania maszyny tortur w opowiadaniu \"Kolonia karna\", czy te\u017c opis wykonania egzekucji w powie\u015bci \"Proces\" s\u0105 opisane w ch\u0142odny, precyzyjny i beznami\u0119tny spos\u00f3b.\r\n\r\nKafka przedstawia w swoich dzie\u0142ach najcz\u0119\u015bciej cz\u0142owieka wyobcowanego, kt\u00f3rego zwi\u0105zki z innymi lud\u017ami uleg\u0142y znacznemu zniszczeniu. Bohater kafkowski walczy samotnie z niezrozumia\u0142ymi strukturami rz\u0105dz\u0105cymi \u015bwiatem. Mimo buntu i stara\u0144 nie jest w stanie zmieni\u0107 swego po\u0142o\u017cenia, a walka ko\u0144czy si\u0119 kl\u0119sk\u0105. Uwik\u0142ania bohatera w groz\u0119 istnienia maj\u0105 na tyle niejasn\u0105 struktur\u0119, \u017ce mo\u017cliwa jest bardzo r\u00f3\u017cna interpretacja symboliki i sekwencji wydarze\u0144 jakim ten bohater jest poddany. Samotno\u015b\u0107 jest innym z wielkich temat\u00f3w kafkowskich \u2013 bohater walczy i przegrywa zawsze sam. Strach, koszmary, rozdwojenia ja\u017ani i kompleksy to g\u0142\u00f3wne z niszczycielskich i symbolicznych element\u00f3w. Oddaj\u0105 one dobrze atmosfer\u0119 dzie\u0142, w kt\u00f3rych wyobcowani i samotni bohaterowie bezustannie poszukuj\u0105 \u2013 jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 \u2013 bezpiecze\u0144stwa i pewno\u015bci, czego nigdy nie b\u0119dzie im dane do\u015bwiadczy\u0107.\r\n\r\nWa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015bci stanowi\u0105 opublikowane wbrew jego woli, jego \"Dzienniki\", oraz korespondencja z Maxem Brodem, Felicj\u0105 Bauer i kilkoma innymi osobami. \r\n\r\n(Wikipedia.pl)","link":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka","slug":"franz-kafka","avatar_urls":{"24":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=24&d=mm&r=g","48":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=48&d=mm&r=g","96":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=96&d=mm&r=g"},"meta":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=500&amp;d=mm&amp;r=g\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\",\"name\":\"Ownetic\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"sameAs\":[],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png\",\"width\":260,\"height\":260,\"caption\":\"Ownetic\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\",\"name\":\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\",\"description\":\"Cytaty\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ProfilePage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka\",\"name\":\"Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website\"},\"description\":\"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Archiwum dla Franz Kafka\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/cc07ff0a2175c94b994c2b11f85f4cd6\",\"name\":\"Franz Kafka\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Franz Kafka\"},\"description\":\"Franz Kafka (ur. 3 lipca 1883 w Pradze, zm. 3 czerwca 1924 w Kierling - dzielnicy Klosterneuburga) \u2013 niemieckoj\u0119zyczny pisarz pochodzenia \u017cydowskiego, przez ca\u0142e \u017cycie zwi\u0105zany z Prag\u0105. W swoich powie\u015bciach stworzy\u0142 model sytuacji zwanejsytuacj\u0105 kafkowsk\u0105 i okre\u015blanej w j\u0119zyku niemieckim za pomoc\u0105 przymiotnika \\\"kafkaesk\\\", kt\u00f3rego istot\u0105 jest konflikt zniewolonej jednostki z anonimow\u0105, nadrz\u0119dn\u0105 wobec niej instancj\u0105. Deformacja groteskowa, niejednoznaczne, paraboliczneobrazy oraz poczucie zagro\u017cenia i niepewno\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na panoram\u0119 literackiego \u015bwiata Kafki. Kafka urodzi\u0142 si\u0119 w Pradze nale\u017c\u0105cej w\u00f3wczas do monarchii austro-w\u0119gierskiej. By\u0142 synem Hermanna Kafki (1852-1931) i Julii Kafki, z domu L\u00f6wy (1856-1934). Pochodz\u0105cy z prowincji ojciec prowadzi\u0142 sklep galanteryjny. Matka wywodzi\u0142a si\u0119 z bogatej rodziny osiad\u0142ej w Podiebradach. Obok dw\u00f3ch braci, Georga i Heinricha, kt\u00f3rzy zmarli nied\u0142ugo po narodzinach, Franz Kafka mia\u0142 jeszcze trzy siostry: Gabriel\u0119 znan\u0105 jako \\\"Elli\\\" (1889-1942), Valeri\u0119 - \\\"Valli\\\" (1890-1942) i Ottili\u0119 - \\\"Ottla\\\" (1892-1943). Jego j\u0119zykiem ojczystym by\u0142 niemiecki, kt\u00f3rym w Pradze pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 w tamtym okresie 10% ludno\u015bci. Kafkowie byli \u017bydami, jednak\u017ce Franz Kafka, jak i zreszt\u0105 pozostali cz\u0142onkowie rodziny, m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 prawie wy\u0142\u0105cznie po niemiecku. Zna\u0142 r\u00f3wnie\u017c bardzo dobrze j\u0119zyk czeski, a j\u0119zyka hebrajskiego zacz\u0105\u0142 si\u0119 uczy\u0107 dopiero pod koniec \u017cycia. W okresie od 1889 do 1893 Kafka ucz\u0119szcza\u0142 do niemieckiej szko\u0142y ludowej na Targu Mi\u0119snym w Pradze. Dalej kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w humanistycznym Altst\u00e4dter Gymnasium (Gimnazjum Staromiejskim), gdzie j\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 j\u0119zyk niemiecki. Ju\u017c w wieku m\u0142odzie\u0144czym Kafka zajmowa\u0142 si\u0119 literatur\u0105 (jego wczesne dzie\u0142a uznaje si\u0119 za zaginione, prawdopodobnie sam je zniszczy\u0142) oraz ideami socjalizmu i darwinizmu. Pozostawa\u0142 pod wp\u0142ywem literackiego pisma Der Kunstwart. Jego przyjaci\u00f3\u0142mi z tamtego okresu byli mi\u0119dzy innymi: pochodz\u0105cy z Warszawy \u017cydowski aktor teatralny Rudolf Illowy, Hugo Bergmann (p\u00f3\u017aniejszy rektor Uniwersytetu Jerozolimskiego), Ewald Felix Pribram i Oskar Pollak. Wakacje sp\u0119dza\u0142 ch\u0119tnie u swojego wuja Zygfryda b\u0119d\u0105cego lekarzem wiejskim w T\u0159e\u0161ti. W sierpniu 1901 podj\u0105\u0142 studia na Niemieckim Uniwersytecie w Pradze. Po dwutygodniowej przygodzie z chemi\u0105 Kafka postanowi\u0142 studiowa\u0107 prawo. Pomimo to potrafi\u0142 wygospodarowa\u0107 czas, by przez semestr ucz\u0119szcza\u0107 na wyk\u0142ady z historii kultury i germanistyki. W mi\u0119dzyczasie odby\u0142 kilka podr\u00f3\u017cy i chwilowo zastanawia\u0142 si\u0119 nad studiami germanistycznymi w Monachium. Porzuci\u0142 jednak ten zamys\u0142, kontynuuj\u0105c studia prawnicze w Pradze. W 1906 zosta\u0142 wypromowany na doktora nauk prawnych, po czym odby\u0142 sta\u017c w s\u0105dzie ziemskim i karnym. W 1902 pozna\u0142 swojego najlepszego przyjaciela, dobrze w\u00f3wczas znanego w praskim \u015brodowisku literackim pisarza, Maxa Broda. Wok\u00f3\u0142 Maxa Broda istnia\u0142a grupa kilku zaprzyja\u017anionych pisarzy, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym mianownikiem by\u0142o \u017cydowskie i jednocze\u015bnie praskie pochodzenie. Opr\u00f3cz Kafki, do kr\u0119gu tego nale\u017celi te\u017c Felix Weltsch i Oskar Baum. Od 1908 do 1922 Kafka pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Ubezpiecze\u0144 Robotnik\u00f3w od Wypadk\u00f3w Kr\u00f3lestwa Czeskiego w Pradze, instytucji b\u0119d\u0105cej kombinacj\u0105 zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych i inspekcji pracy. W ramach swoich obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych Kafka podr\u00f3\u017cowa\u0142 cz\u0119sto po ca\u0142ych Czechach nadzoruj\u0105c warunki pracy w dziesi\u0105tkach zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Wbrew temu, co sam pisa\u0142 w swoich dziennikach, analiza opis\u00f3w jego dokona\u0144 zawodowych robiona przez prze\u0142o\u017conych wskazuje na to, \u017ce by\u0142 on cenionym i sumiennym pracownikiem. Wskazuje te\u017c na to jego cz\u0119ste awansowanie. W momencie gdy musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy, piastowa\u0142 dobrze op\u0142acane stanowisko nadinspektora. Opr\u00f3cz tego, szwagier i ojciec Kafki wci\u0105gn\u0119li go do wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dzania fabryk\u0105 azbestu pod Prag\u0105, kt\u00f3rej sukces mia\u0142, w zamy\u015ble ojca Kafki, stanowi\u0107 przepustk\u0119 do elitarnego kr\u0119gu czeskich rodzin fabrykanckich. Inwestycja ta jednak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ostatecznie bankructwem. Franz Kafka, wed\u0142ug \u00f3wczesnych standard\u00f3w, by\u0142 raczej osob\u0105 do\u015b\u0107 zamo\u017cn\u0105. Jego zarobki wystarcza\u0142y mu na prowadzenie w miar\u0119 dostatniego \u017cycia, typowego dla przedstawiciela praskiej, wy\u017cszej-\u015bredniej klasy. Mi\u0119dzy innymi sta\u0107 go by\u0142o na liczne podr\u00f3\u017ce po Europie. Kilkana\u015bcie razy by\u0142 w Berlinie i Wiedniu, kilka razy w Pary\u017cu, raz we W\u0142oszech. Franz Kafka, wbrew rozpowszechnionym stereotypom, by\u0142 do\u015b\u0107 znany w \u015brodowisku praskich, niemieckoj\u0119zycznych g\u0142\u00f3wnie pochodzenia \u017cydowskiego, elit intelektualnych. By\u0142 sta\u0142ym cz\u0142onkiem kilku praskich salon\u00f3w literackich, gdzie czytywa\u0142 swoje opowiadania i uczestniczy\u0142 w dyskusjach. Publikowa\u0142 w Prager Tagblat i p\u00f3\u017aniej w Berliner Tageblatt recenzje sztuk teatralnych i dzie\u0142 literackich. W 1909 zosta\u0142y wydane jego pierwsze szkice prozy w monachijskim czasopi\u015bmie literackim \\\"Hyperion\\\". Franz Kafka \u017cy\u0142 do 35 roku \u017cycia z rodzicami. Czu\u0142 si\u0119 zdominowany przez ojca. Od dzieci\u0144stwa by\u0142 raczej s\u0142abego zdrowia i niemal co roku przebywa\u0142 kilka tygodni w r\u00f3\u017cnych sanatoriach. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 kawalerem. Swatano go z Felicj\u0105 Bauer, sekretark\u0105 z Berlina, z kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 o\u017cywion\u0105 korespondencj\u0119 przez ponad 5 lat. Po okresie p\u00f3\u0142rocznych zar\u0119czyn, z nie do ko\u0144ca jasnych przyczyn, do \u015blubu z Felicj\u0105 jednak nie dosz\u0142o. Kafka po zerwaniu z Felicj\u0105 zniszczy\u0142 jej listy do siebie, natomiast jego listy do Felicji przetrwa\u0142y i zosta\u0142y wydane w latach 50. XX w. przez Maxa Broda. Wspomnienia przyjaci\u00f3\u0142ki Felicji, Grete Bloch, sugerowa\u0142y, \u017ce przyczyn\u0105 rozstania z Felicj\u0105 by\u0142 romans z Grete, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 mia\u0142oby by\u0107 dziecko Kafki, kt\u00f3re zmar\u0142o w wieku 10 lat. Niebagateln\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a w \u017cyciu Kafki jego przyjaci\u00f3\u0142ka Milena Jesensk\u00e1, t\u0142umaczka jego dzie\u0142 na j\u0119zyk czeski, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego najbli\u017csz\u0105 powierniczk\u0105. Jednak najbli\u017cej by\u0142a zwi\u0105zana z Franzem Kafk\u0105, pochodz\u0105ca z Pabianic Dora Diamant, jego ostatnia partnerka \u017cyciowa, dla kt\u00f3rej zdecydowa\u0142 si\u0119 przerwa\u0107 toksyczny zwi\u0105zek z rodzicami (zw\u0142aszcza z ojcem), i dla kt\u00f3rej wyprowadzi\u0142 si\u0119 z domu. Zamieszka\u0142 z Dor\u0105 w Berlinie. W Stanach Zjednoczonych wysz\u0142a napisana przez Kathi Diamant biografia Dory \\\"Kafka's Last Love\\\". Jeden z rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki \\\"Baga\u017ce Franza K. Podr\u00f3\u017c kt\u00f3rej nigdy nie by\u0142o\\\" Remigiusza Grzeli, po\u015bwi\u0119cony jest w\u0142a\u015bnie losowi Dory Diamant. Grzela napisa\u0142 te\u017c sztuk\u0119 teatraln\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Dorze \u2013 \\\"Naznaczeni\\\" (zamieszczon\u0105 w \\\"Baga\u017cach Franza K.\\\"). Franz Kafka by\u0142 wegetarianinem, zosta\u0142 nim w du\u017cym stopniu pod wp\u0142ywem teorii antropozoficznych Rudolfa Steinera, kt\u00f3rego pozna\u0142 osobi\u015bcie po jego odczycie w Pradze. W 1922 roku ze wzgl\u0119du na post\u0119puj\u0105c\u0105 gru\u017alic\u0119 Kafka musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy. W 1923 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Berlina, by m\u00f3c zamieszka\u0107 z Dor\u0105 Diamant, \u017byd\u00f3wk\u0105 z Pabianic, oraz po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pisaniu. Rok p\u00f3\u017aniej przegra\u0142 walk\u0119 z chorob\u0105 i zmar\u0142 w sanatorium w Kierling ko\u0142o Wiednia w wieku 40 lat. Jego pierwszy zbi\u00f3r opowiada\u0144 i fragment\u00f3w prozy zosta\u0142 wydany w 1913 r. pt. Betrachtung. Wtedy te\u017c powsta\u0142 Palacz, pierwszy rozdzia\u0142 niedoko\u0144czonej powie\u015bci pt. Ameryka. Za jego \u017cycia, opr\u00f3cz \u015brodowiska praskich elit niemieckoj\u0119zycznych, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017cona. Kilka jego zbior\u00f3w opowiada\u0144 ukaza\u0142o si\u0119 w wydawnictwie Wolff-Verlag z Lipska, w nak\u0142adach nie przekraczaj\u0105cych 1000 egzemplarzy, do kt\u00f3rych druku dosz\u0142o g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przyja\u017ani Maxa Broda z w\u0142a\u015bcicielem wydawnictwa, Kurtem Wolffem. Mimo pochlebnych recenzji tych zbior\u00f3w, przez m.in. Roberta Musila, sprzedawa\u0142y si\u0119 one bardzo s\u0142abo. Do popularyzacji dzie\u0142 Kafki w znacznej mierze przyczyni\u0142 si\u0119 najbli\u017cszy przyjaciel Max Brod, kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 wylansowa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki w latach 40 i 50. XX w. na fali powojennej popularno\u015bci egzystencjalizmu. Po\u015bmiertnie wyda\u0142 on trzy niedoko\u0144czone powie\u015bci (Ameryka, Proces i Zamek) oraz liczne opowiadania i miniatury, pomimo \u017ce Kafka kaza\u0142 mu spali\u0107 wszystkie teksty po swojej \u015bmierci. Max Brod wyda\u0142 tak\u017ce \\\"Dzienniki\\\" Kafki, kt\u00f3re ten pisa\u0142 systematycznie od 1910 roku, oraz listy do siebie, Felicji Bauer i kilku innych os\u00f3b. Dzie\u0142a Kafki odzwierciedlaj\u0105 niestabilny stan duchowy wielu ludzi na pocz\u0105tku XX wieku. Utwor\u00f3w Kafki nie nale\u017cy interpretowa\u0107 jako krytyki nadmiernie rozbudowanej i niezrozumia\u0142ej w swoich decyzjach machiny biurokratycznej, kt\u00f3ra straci\u0142a racj\u0119 bytu, s\u0142uszniej jest potraktowa\u0107 je jako szeroko poj\u0119te i wieloaspektowe przes\u0142ania o wymiarze egzystencjalnym. Trudno przyporz\u0105dkowa\u0107 dzie\u0142a Kafki do kt\u00f3rego\u015b z pr\u0105d\u00f3w literackich, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 badaczy jest sk\u0142onna zaliczy\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki do nurtu ekspresjonistycznego, co jednak nie wszystkim badaczom literatury wydaje si\u0119 trafne. Wielu badaczy i teoretyk\u00f3w Kafki, uwa\u017ca go za prekursora literatury nurtu egzystencjalizmu. Kafka wprowadzi\u0142 do literatury, w miejsce tradycyjnej opisowo\u015bci, liczne niedom\u00f3wienia, korzysta\u0142 z niejasnych, parabolicznych obraz\u00f3w. Jego styl charakteryzowa\u0142a maksymalna prostota, pozbawiona wszelkich ozdobnik\u00f3w. Nawet najbardziej skrajne, nieprawdopodobne sytuacje, takie jak opis dzia\u0142ania maszyny tortur w opowiadaniu \\\"Kolonia karna\\\", czy te\u017c opis wykonania egzekucji w powie\u015bci \\\"Proces\\\" s\u0105 opisane w ch\u0142odny, precyzyjny i beznami\u0119tny spos\u00f3b. Kafka przedstawia w swoich dzie\u0142ach najcz\u0119\u015bciej cz\u0142owieka wyobcowanego, kt\u00f3rego zwi\u0105zki z innymi lud\u017ami uleg\u0142y znacznemu zniszczeniu. Bohater kafkowski walczy samotnie z niezrozumia\u0142ymi strukturami rz\u0105dz\u0105cymi \u015bwiatem. Mimo buntu i stara\u0144 nie jest w stanie zmieni\u0107 swego po\u0142o\u017cenia, a walka ko\u0144czy si\u0119 kl\u0119sk\u0105. Uwik\u0142ania bohatera w groz\u0119 istnienia maj\u0105 na tyle niejasn\u0105 struktur\u0119, \u017ce mo\u017cliwa jest bardzo r\u00f3\u017cna interpretacja symboliki i sekwencji wydarze\u0144 jakim ten bohater jest poddany. Samotno\u015b\u0107 jest innym z wielkich temat\u00f3w kafkowskich \u2013 bohater walczy i przegrywa zawsze sam. Strach, koszmary, rozdwojenia ja\u017ani i kompleksy to g\u0142\u00f3wne z niszczycielskich i symbolicznych element\u00f3w. Oddaj\u0105 one dobrze atmosfer\u0119 dzie\u0142, w kt\u00f3rych wyobcowani i samotni bohaterowie bezustannie poszukuj\u0105 \u2013 jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 \u2013 bezpiecze\u0144stwa i pewno\u015bci, czego nigdy nie b\u0119dzie im dane do\u015bwiadczy\u0107. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015bci stanowi\u0105 opublikowane wbrew jego woli, jego \\\"Dzienniki\\\", oraz korespondencja z Maxem Brodem, Felicj\u0105 Bauer i kilkoma innymi osobami. (Wikipedia.pl)\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#webpage\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","description":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","twitter_description":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","twitter_image":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=500&d=mm&r=g","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization","name":"Ownetic","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","sameAs":[],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/Group-6341.png","width":260,"height":260,"caption":"Ownetic"},"image":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/logo\/image\/"}},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/","name":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","description":"Cytaty","publisher":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ProfilePage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka","name":"Franz Kafka, Autor w serwisie Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#website"},"description":"Ownetic \u2013 Kolekcja Cytat\u00f3w","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Archiwum dla Franz Kafka"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/cc07ff0a2175c94b994c2b11f85f4cd6","name":"Franz Kafka","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7e2bbd70436ccaec51a7050a4a4f7101?s=96&d=mm&r=g","caption":"Franz Kafka"},"description":"Franz Kafka (ur. 3 lipca 1883 w Pradze, zm. 3 czerwca 1924 w Kierling - dzielnicy Klosterneuburga) \u2013 niemieckoj\u0119zyczny pisarz pochodzenia \u017cydowskiego, przez ca\u0142e \u017cycie zwi\u0105zany z Prag\u0105. W swoich powie\u015bciach stworzy\u0142 model sytuacji zwanejsytuacj\u0105 kafkowsk\u0105 i okre\u015blanej w j\u0119zyku niemieckim za pomoc\u0105 przymiotnika \"kafkaesk\", kt\u00f3rego istot\u0105 jest konflikt zniewolonej jednostki z anonimow\u0105, nadrz\u0119dn\u0105 wobec niej instancj\u0105. Deformacja groteskowa, niejednoznaczne, paraboliczneobrazy oraz poczucie zagro\u017cenia i niepewno\u015bci sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na panoram\u0119 literackiego \u015bwiata Kafki. Kafka urodzi\u0142 si\u0119 w Pradze nale\u017c\u0105cej w\u00f3wczas do monarchii austro-w\u0119gierskiej. By\u0142 synem Hermanna Kafki (1852-1931) i Julii Kafki, z domu L\u00f6wy (1856-1934). Pochodz\u0105cy z prowincji ojciec prowadzi\u0142 sklep galanteryjny. Matka wywodzi\u0142a si\u0119 z bogatej rodziny osiad\u0142ej w Podiebradach. Obok dw\u00f3ch braci, Georga i Heinricha, kt\u00f3rzy zmarli nied\u0142ugo po narodzinach, Franz Kafka mia\u0142 jeszcze trzy siostry: Gabriel\u0119 znan\u0105 jako \"Elli\" (1889-1942), Valeri\u0119 - \"Valli\" (1890-1942) i Ottili\u0119 - \"Ottla\" (1892-1943). Jego j\u0119zykiem ojczystym by\u0142 niemiecki, kt\u00f3rym w Pradze pos\u0142ugiwa\u0142o si\u0119 w tamtym okresie 10% ludno\u015bci. Kafkowie byli \u017bydami, jednak\u017ce Franz Kafka, jak i zreszt\u0105 pozostali cz\u0142onkowie rodziny, m\u00f3wi\u0142 i pisa\u0142 prawie wy\u0142\u0105cznie po niemiecku. Zna\u0142 r\u00f3wnie\u017c bardzo dobrze j\u0119zyk czeski, a j\u0119zyka hebrajskiego zacz\u0105\u0142 si\u0119 uczy\u0107 dopiero pod koniec \u017cycia. W okresie od 1889 do 1893 Kafka ucz\u0119szcza\u0142 do niemieckiej szko\u0142y ludowej na Targu Mi\u0119snym w Pradze. Dalej kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w humanistycznym Altst\u00e4dter Gymnasium (Gimnazjum Staromiejskim), gdzie j\u0119zykiem wyk\u0142adowym by\u0142 j\u0119zyk niemiecki. Ju\u017c w wieku m\u0142odzie\u0144czym Kafka zajmowa\u0142 si\u0119 literatur\u0105 (jego wczesne dzie\u0142a uznaje si\u0119 za zaginione, prawdopodobnie sam je zniszczy\u0142) oraz ideami socjalizmu i darwinizmu. Pozostawa\u0142 pod wp\u0142ywem literackiego pisma Der Kunstwart. Jego przyjaci\u00f3\u0142mi z tamtego okresu byli mi\u0119dzy innymi: pochodz\u0105cy z Warszawy \u017cydowski aktor teatralny Rudolf Illowy, Hugo Bergmann (p\u00f3\u017aniejszy rektor Uniwersytetu Jerozolimskiego), Ewald Felix Pribram i Oskar Pollak. Wakacje sp\u0119dza\u0142 ch\u0119tnie u swojego wuja Zygfryda b\u0119d\u0105cego lekarzem wiejskim w T\u0159e\u0161ti. W sierpniu 1901 podj\u0105\u0142 studia na Niemieckim Uniwersytecie w Pradze. Po dwutygodniowej przygodzie z chemi\u0105 Kafka postanowi\u0142 studiowa\u0107 prawo. Pomimo to potrafi\u0142 wygospodarowa\u0107 czas, by przez semestr ucz\u0119szcza\u0107 na wyk\u0142ady z historii kultury i germanistyki. W mi\u0119dzyczasie odby\u0142 kilka podr\u00f3\u017cy i chwilowo zastanawia\u0142 si\u0119 nad studiami germanistycznymi w Monachium. Porzuci\u0142 jednak ten zamys\u0142, kontynuuj\u0105c studia prawnicze w Pradze. W 1906 zosta\u0142 wypromowany na doktora nauk prawnych, po czym odby\u0142 sta\u017c w s\u0105dzie ziemskim i karnym. W 1902 pozna\u0142 swojego najlepszego przyjaciela, dobrze w\u00f3wczas znanego w praskim \u015brodowisku literackim pisarza, Maxa Broda. Wok\u00f3\u0142 Maxa Broda istnia\u0142a grupa kilku zaprzyja\u017anionych pisarzy, kt\u00f3rych wsp\u00f3lnym mianownikiem by\u0142o \u017cydowskie i jednocze\u015bnie praskie pochodzenie. Opr\u00f3cz Kafki, do kr\u0119gu tego nale\u017celi te\u017c Felix Weltsch i Oskar Baum. Od 1908 do 1922 Kafka pracowa\u0142 w Zak\u0142adzie Ubezpiecze\u0144 Robotnik\u00f3w od Wypadk\u00f3w Kr\u00f3lestwa Czeskiego w Pradze, instytucji b\u0119d\u0105cej kombinacj\u0105 zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych i inspekcji pracy. W ramach swoich obowi\u0105zk\u00f3w s\u0142u\u017cbowych Kafka podr\u00f3\u017cowa\u0142 cz\u0119sto po ca\u0142ych Czechach nadzoruj\u0105c warunki pracy w dziesi\u0105tkach zak\u0142ad\u00f3w przemys\u0142owych. Wbrew temu, co sam pisa\u0142 w swoich dziennikach, analiza opis\u00f3w jego dokona\u0144 zawodowych robiona przez prze\u0142o\u017conych wskazuje na to, \u017ce by\u0142 on cenionym i sumiennym pracownikiem. Wskazuje te\u017c na to jego cz\u0119ste awansowanie. W momencie gdy musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy, piastowa\u0142 dobrze op\u0142acane stanowisko nadinspektora. Opr\u00f3cz tego, szwagier i ojciec Kafki wci\u0105gn\u0119li go do wsp\u00f3\u0142zarz\u0105dzania fabryk\u0105 azbestu pod Prag\u0105, kt\u00f3rej sukces mia\u0142, w zamy\u015ble ojca Kafki, stanowi\u0107 przepustk\u0119 do elitarnego kr\u0119gu czeskich rodzin fabrykanckich. Inwestycja ta jednak sko\u0144czy\u0142a si\u0119 ostatecznie bankructwem. Franz Kafka, wed\u0142ug \u00f3wczesnych standard\u00f3w, by\u0142 raczej osob\u0105 do\u015b\u0107 zamo\u017cn\u0105. Jego zarobki wystarcza\u0142y mu na prowadzenie w miar\u0119 dostatniego \u017cycia, typowego dla przedstawiciela praskiej, wy\u017cszej-\u015bredniej klasy. Mi\u0119dzy innymi sta\u0107 go by\u0142o na liczne podr\u00f3\u017ce po Europie. Kilkana\u015bcie razy by\u0142 w Berlinie i Wiedniu, kilka razy w Pary\u017cu, raz we W\u0142oszech. Franz Kafka, wbrew rozpowszechnionym stereotypom, by\u0142 do\u015b\u0107 znany w \u015brodowisku praskich, niemieckoj\u0119zycznych g\u0142\u00f3wnie pochodzenia \u017cydowskiego, elit intelektualnych. By\u0142 sta\u0142ym cz\u0142onkiem kilku praskich salon\u00f3w literackich, gdzie czytywa\u0142 swoje opowiadania i uczestniczy\u0142 w dyskusjach. Publikowa\u0142 w Prager Tagblat i p\u00f3\u017aniej w Berliner Tageblatt recenzje sztuk teatralnych i dzie\u0142 literackich. W 1909 zosta\u0142y wydane jego pierwsze szkice prozy w monachijskim czasopi\u015bmie literackim \"Hyperion\". Franz Kafka \u017cy\u0142 do 35 roku \u017cycia z rodzicami. Czu\u0142 si\u0119 zdominowany przez ojca. Od dzieci\u0144stwa by\u0142 raczej s\u0142abego zdrowia i niemal co roku przebywa\u0142 kilka tygodni w r\u00f3\u017cnych sanatoriach. Do ko\u0144ca \u017cycia pozosta\u0142 kawalerem. Swatano go z Felicj\u0105 Bauer, sekretark\u0105 z Berlina, z kt\u00f3r\u0105 prowadzi\u0142 o\u017cywion\u0105 korespondencj\u0119 przez ponad 5 lat. Po okresie p\u00f3\u0142rocznych zar\u0119czyn, z nie do ko\u0144ca jasnych przyczyn, do \u015blubu z Felicj\u0105 jednak nie dosz\u0142o. Kafka po zerwaniu z Felicj\u0105 zniszczy\u0142 jej listy do siebie, natomiast jego listy do Felicji przetrwa\u0142y i zosta\u0142y wydane w latach 50. XX w. przez Maxa Broda. Wspomnienia przyjaci\u00f3\u0142ki Felicji, Grete Bloch, sugerowa\u0142y, \u017ce przyczyn\u0105 rozstania z Felicj\u0105 by\u0142 romans z Grete, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 mia\u0142oby by\u0107 dziecko Kafki, kt\u00f3re zmar\u0142o w wieku 10 lat. Niebagateln\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a w \u017cyciu Kafki jego przyjaci\u00f3\u0142ka Milena Jesensk\u00e1, t\u0142umaczka jego dzie\u0142 na j\u0119zyk czeski, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego najbli\u017csz\u0105 powierniczk\u0105. Jednak najbli\u017cej by\u0142a zwi\u0105zana z Franzem Kafk\u0105, pochodz\u0105ca z Pabianic Dora Diamant, jego ostatnia partnerka \u017cyciowa, dla kt\u00f3rej zdecydowa\u0142 si\u0119 przerwa\u0107 toksyczny zwi\u0105zek z rodzicami (zw\u0142aszcza z ojcem), i dla kt\u00f3rej wyprowadzi\u0142 si\u0119 z domu. Zamieszka\u0142 z Dor\u0105 w Berlinie. W Stanach Zjednoczonych wysz\u0142a napisana przez Kathi Diamant biografia Dory \"Kafka's Last Love\". Jeden z rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki \"Baga\u017ce Franza K. Podr\u00f3\u017c kt\u00f3rej nigdy nie by\u0142o\" Remigiusza Grzeli, po\u015bwi\u0119cony jest w\u0142a\u015bnie losowi Dory Diamant. Grzela napisa\u0142 te\u017c sztuk\u0119 teatraln\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 Dorze \u2013 \"Naznaczeni\" (zamieszczon\u0105 w \"Baga\u017cach Franza K.\"). Franz Kafka by\u0142 wegetarianinem, zosta\u0142 nim w du\u017cym stopniu pod wp\u0142ywem teorii antropozoficznych Rudolfa Steinera, kt\u00f3rego pozna\u0142 osobi\u015bcie po jego odczycie w Pradze. W 1922 roku ze wzgl\u0119du na post\u0119puj\u0105c\u0105 gru\u017alic\u0119 Kafka musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z pracy. W 1923 r. przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Berlina, by m\u00f3c zamieszka\u0107 z Dor\u0105 Diamant, \u017byd\u00f3wk\u0105 z Pabianic, oraz po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie pisaniu. Rok p\u00f3\u017aniej przegra\u0142 walk\u0119 z chorob\u0105 i zmar\u0142 w sanatorium w Kierling ko\u0142o Wiednia w wieku 40 lat. Jego pierwszy zbi\u00f3r opowiada\u0144 i fragment\u00f3w prozy zosta\u0142 wydany w 1913 r. pt. Betrachtung. Wtedy te\u017c powsta\u0142 Palacz, pierwszy rozdzia\u0142 niedoko\u0144czonej powie\u015bci pt. Ameryka. Za jego \u017cycia, opr\u00f3cz \u015brodowiska praskich elit niemieckoj\u0119zycznych, jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017cona. Kilka jego zbior\u00f3w opowiada\u0144 ukaza\u0142o si\u0119 w wydawnictwie Wolff-Verlag z Lipska, w nak\u0142adach nie przekraczaj\u0105cych 1000 egzemplarzy, do kt\u00f3rych druku dosz\u0142o g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przyja\u017ani Maxa Broda z w\u0142a\u015bcicielem wydawnictwa, Kurtem Wolffem. Mimo pochlebnych recenzji tych zbior\u00f3w, przez m.in. Roberta Musila, sprzedawa\u0142y si\u0119 one bardzo s\u0142abo. Do popularyzacji dzie\u0142 Kafki w znacznej mierze przyczyni\u0142 si\u0119 najbli\u017cszy przyjaciel Max Brod, kt\u00f3ry zdo\u0142a\u0142 wylansowa\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki w latach 40 i 50. XX w. na fali powojennej popularno\u015bci egzystencjalizmu. Po\u015bmiertnie wyda\u0142 on trzy niedoko\u0144czone powie\u015bci (Ameryka, Proces i Zamek) oraz liczne opowiadania i miniatury, pomimo \u017ce Kafka kaza\u0142 mu spali\u0107 wszystkie teksty po swojej \u015bmierci. Max Brod wyda\u0142 tak\u017ce \"Dzienniki\" Kafki, kt\u00f3re ten pisa\u0142 systematycznie od 1910 roku, oraz listy do siebie, Felicji Bauer i kilku innych os\u00f3b. Dzie\u0142a Kafki odzwierciedlaj\u0105 niestabilny stan duchowy wielu ludzi na pocz\u0105tku XX wieku. Utwor\u00f3w Kafki nie nale\u017cy interpretowa\u0107 jako krytyki nadmiernie rozbudowanej i niezrozumia\u0142ej w swoich decyzjach machiny biurokratycznej, kt\u00f3ra straci\u0142a racj\u0119 bytu, s\u0142uszniej jest potraktowa\u0107 je jako szeroko poj\u0119te i wieloaspektowe przes\u0142ania o wymiarze egzystencjalnym. Trudno przyporz\u0105dkowa\u0107 dzie\u0142a Kafki do kt\u00f3rego\u015b z pr\u0105d\u00f3w literackich, chocia\u017c cz\u0119\u015b\u0107 badaczy jest sk\u0142onna zaliczy\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Kafki do nurtu ekspresjonistycznego, co jednak nie wszystkim badaczom literatury wydaje si\u0119 trafne. Wielu badaczy i teoretyk\u00f3w Kafki, uwa\u017ca go za prekursora literatury nurtu egzystencjalizmu. Kafka wprowadzi\u0142 do literatury, w miejsce tradycyjnej opisowo\u015bci, liczne niedom\u00f3wienia, korzysta\u0142 z niejasnych, parabolicznych obraz\u00f3w. Jego styl charakteryzowa\u0142a maksymalna prostota, pozbawiona wszelkich ozdobnik\u00f3w. Nawet najbardziej skrajne, nieprawdopodobne sytuacje, takie jak opis dzia\u0142ania maszyny tortur w opowiadaniu \"Kolonia karna\", czy te\u017c opis wykonania egzekucji w powie\u015bci \"Proces\" s\u0105 opisane w ch\u0142odny, precyzyjny i beznami\u0119tny spos\u00f3b. Kafka przedstawia w swoich dzie\u0142ach najcz\u0119\u015bciej cz\u0142owieka wyobcowanego, kt\u00f3rego zwi\u0105zki z innymi lud\u017ami uleg\u0142y znacznemu zniszczeniu. Bohater kafkowski walczy samotnie z niezrozumia\u0142ymi strukturami rz\u0105dz\u0105cymi \u015bwiatem. Mimo buntu i stara\u0144 nie jest w stanie zmieni\u0107 swego po\u0142o\u017cenia, a walka ko\u0144czy si\u0119 kl\u0119sk\u0105. Uwik\u0142ania bohatera w groz\u0119 istnienia maj\u0105 na tyle niejasn\u0105 struktur\u0119, \u017ce mo\u017cliwa jest bardzo r\u00f3\u017cna interpretacja symboliki i sekwencji wydarze\u0144 jakim ten bohater jest poddany. Samotno\u015b\u0107 jest innym z wielkich temat\u00f3w kafkowskich \u2013 bohater walczy i przegrywa zawsze sam. Strach, koszmary, rozdwojenia ja\u017ani i kompleksy to g\u0142\u00f3wne z niszczycielskich i symbolicznych element\u00f3w. Oddaj\u0105 one dobrze atmosfer\u0119 dzie\u0142, w kt\u00f3rych wyobcowani i samotni bohaterowie bezustannie poszukuj\u0105 \u2013 jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 \u2013 bezpiecze\u0144stwa i pewno\u015bci, czego nigdy nie b\u0119dzie im dane do\u015bwiadczy\u0107. Wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego tw\u00f3rczo\u015bci stanowi\u0105 opublikowane wbrew jego woli, jego \"Dzienniki\", oraz korespondencja z Maxem Brodem, Felicj\u0105 Bauer i kilkoma innymi osobami. (Wikipedia.pl)","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/author\/franz-kafka#webpage"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/cytaty\/wp-json\/wp\/v2\/users"}]}}