{"id":10198,"date":"2012-11-06T17:44:06","date_gmt":"2012-11-06T16:44:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=10198"},"modified":"2013-06-26T08:48:42","modified_gmt":"2013-06-26T07:48:42","slug":"kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic","title":{"rendered":"Artystka t\u0119skni\u0105ca"},"content":{"rendered":"<p>Marina Abramovi\u0107 to \u017cywy pomnik sztuki performance. Tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu, a nawet obiekt po\u017c\u0105dania, czyni\u0105c to z rozbrajaj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 i dzieci\u0119cym urokiem. Publiczno\u015b\u0107 jej wierzy. Kolejne biograficzne i autobiograficzne narracje niczego w tym wzgl\u0119dzie nie zmieniaj\u0105, przeciwnie \u2013 Abramovi\u0107 staje si\u0119 jeszcze bardziej wiarygodna. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce komentuj\u0105c w\u0142asne dzia\u0142ania umiej\u0119tnie operuje dystansem pomi\u0119dzy sztuk\u0105 a \u017cyciem, artyst\u0105 a odbiorc\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10201\" aria-describedby=\"caption-attachment-10201\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495\/\" rel=\"attachment wp-att-10201\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-10201\" title=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495-540x334.jpg\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"334\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10201\" class=\"wp-caption-text\">Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Fala zainteresowania postaci\u0105 Abramovi\u0107 od\u017cy\u0142a za spraw\u0105 po\u015bwi\u0119conego jej dokumentu<em> The Artist is present<\/em> w re\u017cyserii Matthew Akersa i Jeffa Dupre. Scenariusz filmu osnuty zosta\u0142 wok\u00f3\u0142 retrospektywnej wystawy artystki pod tym samym tytu\u0142em, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w Museum of Modern Art w 2010 roku. Centralnym wydarzeniem retrospektywy by\u0142 trzymiesi\u0119czny performance, podczas kt\u00f3rego Abramovi\u0107 by\u0142a nieustannie obecna, dost\u0119pna niczym \u017cywy eksponat. Widz m\u00f3g\u0142 stan\u0105\u0107 z ni\u0105 twarz\u0105 w twarz i patrze\u0107 jej w oczy przez dowoln\u0105 ilo\u015b\u0107 czasu. Sytuacja ta powodowa\u0142a rozmaite reakcje publiczno\u015bci, od gest\u00f3w sympatii, przez wybuchy emocji, po pr\u00f3by prowokacji. Abramovi\u0107, mimo ogromnego fizycznego wysi\u0142ku, nie zrezygnowa\u0142a. Realizatorzy filmu ten heroiczny, ale i przypominaj\u0105cy bicie rekordu Guinnessa zamys\u0142 przedstawili jako swoiste podsumowanie wieloletniej tw\u00f3rczo\u015bci artystki. Spektakularny performance bez trudu powi\u0105za\u0107 mo\u017cna bowiem z kanoniczn\u0105 ju\u017c, wczesn\u0105 akcj\u0105 Abramovi\u0107 zatytu\u0142owan\u0105 <em>Rhytm 0<\/em>, w kt\u00f3rym \u201eodda\u0142a si\u0119\u201d publiczno\u015bci bardziej dos\u0142ownie, pozwalaj\u0105c na ingerencje we w\u0142asn\u0105 fizyczno\u015b\u0107 za pomoc\u0105 przygotowanych uprzednio przedmiot\u00f3w. Obie realizacje dzieli nie tylko czasowa, ale tak\u017ce egzystencjalna przepa\u015b\u0107. Dokument <em>The Artist is Present<\/em> prezentuje Abramovi\u0107 nie tylko jako zdeterminowan\u0105 poszukiwaczk\u0119 w\u0142asnych psychicznych i fizycznych granic, ale jako niezwykle \u015bwiadom\u0105 siebie artystk\u0119 i dojrza\u0142\u0105 kobiet\u0119. \u201eBabci\u0119 performance\u201d, jak z przek\u0105sem lubi siebie nazywa\u0107.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-10198 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-001-2012-09-03-800x533'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-001-2012-09-03-800x533.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eMarina Abramovi\u0107: artystka obecna&quot; (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10199\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10199'>\n\t\t\t\t\u201eMarina Abramovi\u0107: artystka obecna&#8221; (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-002-2012-09-03-800x599'><img width=\"321\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-002-2012-09-03-800x599.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10200\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10200'>\n\t\t\t\tMarina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10201\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10201'>\n\t\t\t\tMarina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-004-2012-09-03'><img width=\"240\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-004-2012-09-03.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10202\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10202'>\n\t\t\t\tMarina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-005-2012-09-03-541x800'><img width=\"162\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-005-2012-09-03-541x800.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10203\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10203'>\n\t\t\t\tMarina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-006-2012-09-03'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-006-2012-09-03.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-10204\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-10204'>\n\t\t\t\tMarina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Znakomicie zrealizowany dokument Akersa i Dupre jest rodzajem ho\u0142du, kolejnym punktem wyj\u015bcia dla refleksji nad dorobkiem artystki. Abramovi\u0107 wydaje si\u0119 by\u0107 z tego zadowolona, poniewa\u017c zar\u00f3wno jako bohaterka filmu, jak i aktywna artystka, pozwala sobie na rozliczenia i retrospekcje. Jak sama m\u00f3wi, nie chce ju\u017c d\u0142u\u017cej by\u0107 alternatywna. Rzeczywi\u015bcie, przez ostatnie dekady artystka zapracowa\u0142a na swoje popkulturowe oblicze, regularnie pojawiaj\u0105c si\u0119 na \u0142amach ekskluzywnych pism kobiecych, zar\u00f3wno ze wzgl\u0119du na swoje artystyczne dokonania, jak i \u017cyciowe do\u015bwiadczenia, czy dba\u0142o\u015b\u0107 o wizerunek. W pewnym momencie Abramovi\u0107 postanowi\u0142a bowiem by\u0107 pi\u0119kna i konsekwentnie realizowa\u0142a \u00f3w plan kupuj\u0105c stroje <em>haute couture<\/em> i poddaj\u0105c si\u0119 kilku operacjom plastycznym. Trudno odm\u00f3wi\u0107 jej odwagi, poniewa\u017c staj\u0105c si\u0119 elementem kultury masowej narazi\u0142a si\u0119 na zepchni\u0119cie z piedesta\u0142u, a swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 na banalizacj\u0119. Jednak wycofanie si\u0119 z zajmowanej wcze\u015bniej, alternatywnej pozycji, nie tyle sprawi\u0142o, \u017ce sta\u0142a si\u0119 ekskluzywna, ile pozyska\u0142o jej potrzebn\u0105 dost\u0119pno\u015b\u0107. Abramovi\u0107 potrafi wykorzysta\u0107 medialny wizerunek, by zmodyfikowa\u0107 natur\u0119 relacji z odbiorc\u0105, sproblematyzowa\u0107 dystans pomi\u0119dzy artyst\u0105 a publiczno\u015bci\u0105. W efekcie Abramovi\u0107 przesta\u0142a by\u0107 kontrowersyjn\u0105 artystk\u0105, sta\u0142a si\u0119 ikon\u0105, gwiazd\u0105, celebrytk\u0105, ale z drugiej strony autorytetem, przewodnikiem, inspiracj\u0105. Okre\u015blaj\u0105ce artystk\u0119 etykiety mieszaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 w r\u00f3\u017cnych proporcjach. Film<em> The Artist is Present<\/em> raczej utrwala ten definicyjny koktajl heroizuj\u0105c Abramovi\u0107 ni\u017c stara si\u0119 krytycznie go zr\u00f3\u017cnicowa\u0107, co najwy\u017cej pozostawia to zadanie widzom.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/embed\/VmgGnC7QyAw\" frameborder=\"0\" width=\"640\" height=\"360\"><\/iframe><\/p>\n<p>S\u0142awa i uznanie, jakie sta\u0142o si\u0119 udzia\u0142em Abramovi\u0107, maj\u0105 swoj\u0105 cen\u0119. Znacznie utrudniaj\u0105 tw\u00f3rcze podej\u015bcie do interpretacji dorobku artystki, promuj\u0105 jednoznaczno\u015b\u0107 i powierzchown\u0105 waloryzacj\u0119. Dokument <em>The Artist is Present<\/em> stara si\u0119 od\u015bwie\u017cy\u0107 wizerunek Abramovi\u0107, ale czyni to w spos\u00f3b przewidywalny, wykorzystuj\u0105cy medialne kalki i ukute przez krytyk\u0119 stwierdzenia. Brakuje w nim polemicznych napi\u0119\u0107, jakie pojawia\u0142y si\u0119 chocia\u017cby w filmie<em> Balkan Baroque<\/em> Pierre\u2019a Coulibeaufa z 1999 roku, wytr\u0105caj\u0105cym odbiorc\u0119 z pewno\u015bci, co do interpretacji dzia\u0142a\u0144 artystki. Eksperymentalna formu\u0142a tego filmu, stworzonego w \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z artystk\u0105, odzwierciedla\u0142a niejako proces tworzenia, przez co prowokowa\u0142 do poszukiwania nowych znacze\u0144 w r\u00f3\u017cnorodnym dorobku Abramovi\u0107. W <em>The Artist is Present<\/em> s\u0105dy zosta\u0142y ju\u017c wydane. Wobec takiego stanu rzeczy najciekawszym w\u0105tkiem filmu jest zderzenie dw\u00f3ch artystycznych postaw reprezentowanych przez Abramovi\u0107 oraz jej wieloletniego partnera w pracy i w \u017cyciu, Ulaya. Natura ich relacji, determinuje sens filmu, okre\u015bla Abramovi\u0107 jako osob\u0119 i jako artystk\u0119. Na poziomie fakt\u00f3w, po spektakularnym rozstaniu z Ulayem kariera Abramovi\u0107 rozkwit\u0142a, a gwiazda Ulaya przygas\u0142a. Pozosta\u0142a t\u0119sknota za najlepszymi latami i nonkonformistyczn\u0105 postaw\u0105, kt\u00f3rej symbolem staje si\u0119 w filmie samoch\u00f3d, stary citroen, w kt\u00f3rym mieszkali razem w latach siedemdziesi\u0105tych. Teraz spotykaj\u0105 si\u0119 po latach podczas wernisa\u017cu nowojorskiej retrospektywy, a Ulay jest jedyn\u0105 osob\u0105 w ci\u0105gu trzymiesi\u0119cznego performance, kt\u00f3r\u0105 artystka, wzruszona, postanawia dotkn\u0105\u0107. Trudno oddzieli\u0107, a mo\u017ce raczej scali\u0107 w jedno, nonkonformistyczn\u0105 Abramovi\u0107 z lat zwi\u0105zku z Ulayem i Abramovi\u0107-mark\u0119, kobiet\u0119 otoczon\u0105 szeregiem asystent\u00f3w, \u015bwietnie radz\u0105c\u0105 sobie z trudno\u015bciami prowadzenia studia-centrali w\u0142asnej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Komercyjny, dwuznaczny wizerunek Abramovi\u0107 jest zatem cen\u0105 za konsekwentne d\u0105\u017cenie do artystycznego sukcesu, ale tak\u017ce za ca\u0142kowite podporz\u0105dkowanie si\u0119 prawom okre\u015blonej wizji sztuki, autokreacyjnej i nastawionej na komunikacj\u0119 z odbiorc\u0105. Jak przekonuj\u0105 realizatorzy filmu, Ulay takiej ceny p\u0142aci\u0107 nie musia\u0142, z drugiej jednak strony jako artysta funkcjonuje niemal wy\u0142\u0105cznie w odniesieniu do swojej dawnej partnerki. Trzeba przyzna\u0107, \u017ce Abramovi\u0107 zawsze imponowa\u0142a determinacj\u0105. Jej niesamowita, fizyczna i psychiczna samokontrola sprawia, \u017ce artystka jest doskona\u0142ym przyk\u0142adem tego, jak trudna i wymagaj\u0105ca jest sztuka performatywna pos\u0142uguj\u0105ca si\u0119 j\u0119zykiem cia\u0142a, z jednej strony ca\u0142kowicie otwarta na odbiorc\u0119, nieprzewidywalna, a z drugiej skrupulatnie przemy\u015blana, wyre\u017cyserowana, poprzedzona wieloetapowymi przygotowaniami. Te dwa aspekty sprawiaj\u0105, \u017ce jest r\u00f3wnie\u017c obarczona ryzykiem przesadnego zachwiania proporcji pomi\u0119dzy tymi aspektami, zagro\u017cona nadmiern\u0105 teatralizacj\u0105. Zdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce w ostatnich dekadach akcent dzia\u0142a\u0144 Abramovi\u0107 przesuni\u0119ty zosta\u0142 w\u0142a\u015bnie w t\u0119 stron\u0119. Jednak performance <em>The Artist is Present<\/em> pozwala inaczej spojrze\u0107 na t\u0119 kwesti\u0119, jest zar\u00f3wno manifestacj\u0105 obecno\u015bci artystki na artystycznej scenie oraz ugruntowaniem wizerunku ikony, jak i opowiedzeniem si\u0119 po stronie odbiorcy. Abramovi\u0107 uwodzi, ale nie pozostawia zauroczonych samym sobie. Teatralne strategie wykorzystywane s\u0105 raczej po to, by ponownie zdefiniowa\u0107 rol\u0119 performera, odr\u00f3\u017cni\u0107 j\u0105 od profesji aktora, albo te\u017c zatrze\u0107 granice pomi\u0119dzy tymi artystycznymi aktywno\u015bciami, co wida\u0107 zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie ostatniej realizacji artystki,<em> Death is Integral to the Life<\/em> (2011), powsta\u0142ej we wsp\u00f3\u0142pracy z Willemem Dafoe.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10200\" aria-describedby=\"caption-attachment-10200\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-002-2012-09-03-800x599\/\" rel=\"attachment wp-att-10200\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-10200\" title=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-002-2012-09-03-800x599-540x404.jpg\" alt=\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"404\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10200\" class=\"wp-caption-text\">Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Strategia uwodzenia odbiorcy jest warta uwagi. Artystka jest synonimem sukcesu. Fizyczne pi\u0119kno, nad kt\u00f3rego zachowaniem artystka ustawicznie pracuje, nie jest tutaj bez znaczenia. Jej to\u017csamo\u015bciowa, narodowa obco\u015b\u0107, jaka niew\u0105tpliwie jest jej udzia\u0142em w \u015bwiecie Zachodu, podobnie jak wszystkich artyst\u00f3w wychowanych za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105, jest poci\u0105gaj\u0105ca, szczeg\u00f3lnie, \u017ce Abramovi\u0107 pieczo\u0142owicie j\u0105 piel\u0119gnuje. Chce by\u0107 Inn\u0105, ale r\u00f3wnocze\u015bnie oswojon\u0105. Fotografie wykonane przez Marco Anellego, albo te autorstwa Du\u0161ana Reljina dla serbskiego <em>Elle<\/em>, prezentuj\u0105 j\u0105 jako kobiet\u0119 czynu, zmonumentalizowan\u0105 niczym socrealistyczni aktywi\u015bci, hieratyczn\u0105 i dostojn\u0105 niczym bli\u017cej nieokre\u015blona bogini. Ponownie dostrzec mo\u017cna przesuni\u0119cie akcent\u00f3w w tw\u00f3rczo\u015bci artystki. Przywo\u0142a\u0107 mo\u017cna chocia\u017cby akcj\u0119 <em>Rhythm 5<\/em> z 1974 roku, w kt\u00f3rej Abramovi\u0107 traci przytomno\u015b\u0107 le\u017c\u0105c wewn\u0105trz wyznaczonej p\u0142on\u0105cymi kawa\u0142kami drewna pi\u0119cioramiennej gwiazdy; dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej pos\u0142uguje si\u0119 tym samym, komunistycznym symbolem odtwarzaj\u0105c performance <em>Lips of Thomas<\/em> (1975) w ramach projektu <em>Seven Easy Pieces<\/em> (2005), podczas kt\u00f3rego nie tylko wycina gwiazd\u0119 \u017cyletk\u0105 na podbrzuszu, ale tak\u017ce wykorzystuje j\u0105 jako rekwizyt, pozuj\u0105c do fotografii w wojskowej czapce z takim w\u0142a\u015bnie emblematem. Unika alternatywno\u015bci, kt\u00f3r\u0105, jak przyznaje, jest zm\u0119czona, a kropk\u0119 nad i stawia by\u0107 mo\u017ce zafascynowane ni\u0105 m\u0142ode pokolenie, nie tylko artyst\u00f3w, performer\u00f3w, dla kt\u00f3rych wyk\u0142ada i z kt\u00f3rymi regularnie prowadzi warsztaty, ale r\u00f3wnie\u017c gwiazd show-biznesu, takich jak Lady Gaga. A jednak Abramovi\u0107 t\u0119skni za utracon\u0105 odmienno\u015bci\u0105. Jak sama przyznaje w filmie<em> The Artist is Present<\/em>, chcia\u0142aby, \u017ceby wci\u0105\u017c zadawano pytania o artystyczno\u015b\u0107 tego, co robi. W tej t\u0119sknocie wida\u0107 zreszt\u0105 sam rdze\u0144 jej osobowo\u015bci, ukszta\u0142towanej przez postaw\u0119 bycia \u201einn\u0105\u201d, gorsz\u0105, brzydsz\u0105, nierozumian\u0105, pocz\u0105wszy od rodzinnego, surowego domu przez edukacj\u0119 w kraju komunistycznym po zderzenie z artystyczn\u0105 rywalizacj\u0105 zachodniego \u015bwiata.<\/p>\n<figure id=\"attachment_10199\" aria-describedby=\"caption-attachment-10199\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/marina-abramovic-artystka-obecna-001-2012-09-03-800x533\/\" rel=\"attachment wp-att-10199\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-10199\" title=\"\u201eMarina Abramovi\u0107: artystka obecna&quot; (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-001-2012-09-03-800x533-540x359.jpg\" alt=\"\u201eMarina Abramovi\u0107: artystka obecna&quot; (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\" width=\"540\" height=\"359\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-10199\" class=\"wp-caption-text\">\u201eMarina Abramovi\u0107: artystka obecna&#8221; (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Abramovi\u0107 nie \u017cyje ju\u017c ze stygmatem odmienno\u015bci, zmieni\u0142 si\u0119 tak\u017ce status sztuki performance. Mo\u017cna powiedzie\u0107 wi\u0119cej, jest on chyba najbardziej atrakcyjnym nurtem wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, przyci\u0105gaj\u0105cym nie tylko artyst\u00f3w o zaanga\u017cowanych postawach i bezkompromisowych strategiach, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy chc\u0105 by\u0107 spektakularni, rozpoznawalni. Ustanowienie performatywnego dialogu jest cz\u0119sto kwesti\u0105 drugorz\u0119dn\u0105, publiczno\u015b\u0107 potrzebna jest do podziwiania, albo jest materia\u0142em, kt\u00f3ry mo\u017cna efektowanie formowa\u0107. Abramovi\u0107 post\u0119puje inaczej. Nie terroryzuje widza, ale kreuje przestrze\u0144 dialogu, chocia\u017c czyni to na swoich warunkach. Jej strategia jest wci\u0105\u017c skuteczna, nawet je\u015bli ka\u017cdy krok widza \u015bledzi uwa\u017cnie oddzia\u0142 ochroniarzy, jak mia\u0142o to miejsce w performance opiewanym filmem <em>The Artist is Present<\/em>. Nadaje to jej tw\u00f3rczo\u015bci salonowy posmak, ale nie czyni jej sztuczn\u0105, a paradoksalnie \u2013 uczciw\u0105. Uzna\u0107 mog\u0105 tak przynajmniej ci, kt\u00f3rzy s\u0105 zm\u0119czeni manifestowaniem artystycznej niezale\u017cno\u015bci i dramatu tworzenia na platformie utkanej przez artystyczny przemys\u0142. Abramovi\u0107 przypomina raczej o zdrowej t\u0119sknocie za nonkonformizmem i beztrosk\u0105, kt\u00f3ra dotyczy zar\u00f3wno artyst\u00f3w, jak i odbiorc\u00f3w. A przynajmniej powinna, poniewa\u017c jest tym ulotnym skrawkiem przestrzeni dziel\u0105cym artyst\u0119 od gwiazdora, a widza od konsumenta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Marina Abramovi\u0107 to \u017cywy pomnik sztuki performance. Tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu, a nawet obiekt po\u017c\u0105dania, czyni\u0105c to z rozbrajaj\u0105c\u0105 szczero\u015bci\u0105 i dzieci\u0119cym urokiem.<\/p>\n","protected":false},"author":164,"featured_media":10201,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[],"tags":[1123,454,11,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1125],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Artystka t\u0119skni\u0105ca<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Artystka t\u0119skni\u0105ca \u2013 tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu..\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495.jpg\",\"width\":800,\"height\":495,\"caption\":\"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\",\"name\":\"Artystka t\u0119skni\u0105ca\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2012-11-06T16:44:06+00:00\",\"dateModified\":\"2013-06-26T07:48:42+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\"},\"description\":\"Artystka t\u0119skni\u0105ca \u2013 tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu..\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Artystka t\u0119skni\u0105ca\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\",\"name\":\"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak\",\"description\":\"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Artystka t\u0119skni\u0105ca","description":"Artystka t\u0119skni\u0105ca \u2013 tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu..","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2012\/11\/marina-abramovic-artystka-obecna-003-2012-09-03-800x495.jpg","width":800,"height":495,"caption":"Marina Abramovi\u0107 (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe dystrybutora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic","name":"Artystka t\u0119skni\u0105ca","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#primaryimage"},"datePublished":"2012-11-06T16:44:06+00:00","dateModified":"2013-06-26T07:48:42+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e"},"description":"Artystka t\u0119skni\u0105ca \u2013 tej artystki nie trzeba jednak stawia\u0107 na piedestale, poniewa\u017c sama kreuje si\u0119 na gwiazd\u0119 \u015bwiata sztuki, ikon\u0119 stylu..","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/kamila-lesnak-artystka-teskniaca-marina-abramovic#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Artystka t\u0119skni\u0105ca"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e","name":"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak","description":"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10198"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49438,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10198\/revisions\/49438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10201"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10198"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10198"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10198"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=10198"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=10198"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}