{"id":10430,"date":"2012-11-22T13:08:15","date_gmt":"2012-11-22T12:08:15","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=10430"},"modified":"2021-01-12T16:05:08","modified_gmt":"2021-01-12T15:05:08","slug":"wieslaw-borowski-poczatek-koniec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2012\/wieslaw-borowski-poczatek-koniec","title":{"rendered":"\u201epocz\u0105tek\u201d, \u201ekoniec\u201d"},"content":{"rendered":"

Rodzicom<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Na pocz\u0105tku jest koniec
\nz\u0142owieni w \u2013 \u015bmierci \u2013 \u017cycia sie\u0107
\nzaciskaj\u0105c\u0105 p\u0119tl\u0119 czasu, przez niebyt rzucanym
\nbumerangiem bytu, przybywaniem ubywania
\nwracamy tam, gdzie nigdy nie byli\u015bmy
\nb\u0119d\u0105c, gdy nas nie by\u0142o, \u017cyjemy
\n\u015bmierci\u0105, umieramy \u017cyciem, nie znaj\u0105c
\nczasu; z kogo\u015b \u2013 swej \u2013 w co\u015b przemiany
\n– nie by\u0107 maj\u0105cy, ju\u017c maj\u0105cy nie by\u0107<\/p><\/blockquote>\n

Stanis\u0142aw Dr\u00f3\u017cd\u017c, lata 1960-te<\/p><\/blockquote>\n

\"Stanis\u0142aw<\/a>
Stanis\u0142aw Dr\u00f3\u017cd\u017c, \u201eContinuum I\u201d, 1973, Copyrights: Anna Dr\u00f3\u017cd\u017c (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

\u201eIntegralnie, integralnie i jeszcze raz integralnie\u201d \u2013 m\u00f3wi\u0142 o swoim tworzeniu poezji konkretnej Stanis\u0142aw Dr\u00f3\u017cd\u017c w rozmowie z Ma\u0142gorzat\u0105 Dawidek Gryglick\u0105.<\/p>\n

Dwa s\u0142owa zosta\u0142y w jego zapisie powi\u0105zane w jedno pocz\u0105tekoniec<\/strong><\/em>, o kt\u00f3rym ju\u017c tak wiele napisano. Wi\u0105\u017c\u0105ca je litera (\u201ek\u201d) niejako w dw\u00f3jnas\u00f3b pe\u0142ni swoj\u0105 funkcj\u0119 i pot\u0119guje t\u0119 nierozerwalno\u015b\u0107 \u2013 paradoksalnie przez wyeliminowanie bli\u017aniaczej litery ze s\u0142owa. Kt\u00f3rego? Nie wiemy, czy jest to ostatnia litera pierwszego s\u0142owa, czy pierwsza \u2013 drugiego. Nie jest to \u017cart j\u0119zykowy lecz przemy\u015blany zabieg, kt\u00f3ry w tej pracy zaburza zar\u00f3wno pierwsze\u0144stwo, hierarchi\u0119, jak i kolejno\u015b\u0107 s\u0142\u00f3w. Ta praca Dr\u00f3\u017cd\u017ca (a tak\u017ce wiele innych) \u2013 jak m\u00f3wi nam Tadeusz S\u0142awek \u2013 \u201ejest dociekaniem wiecznie wymykaj\u0105cego si\u0119 przedmiotu, przedmiotu bez pocz\u0105tku<\/em> i ko\u0144ca<\/em>\u201d. Przedmiot, zdaniem S\u0142awka \u2013 autora, kt\u00f3ry dociera do esencji poezji konkretnej Dr\u00f3\u017cd\u017ca \u2013 nie mo\u017ce zaistnie\u0107 bez uprzedniego \u201ezarysowania okolicy, w kt\u00f3rej b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 on si\u0119 pojawi\u0107. Przedmiot wkracza zawsze w jakie\u015b nad <\/em>i pod<\/em>, w jakie\u015b blisko <\/em>i daleko<\/em>, jakie\u015b tu<\/em> i tam<\/em>\u201d. Bowiem \u201eprzyimek, przys\u0142\u00f3wek, zaimek poprzedzaj\u0105 rzeczownik\u201d. Cytuj\u0119 s\u0142owa Tadeusza S\u0142awka o pracy Dr\u00f3\u017cd\u017ca w przekonaniu, \u017ce niewiele ju\u017c ponadto zosta\u0142o do dodania. Wnioskuj\u0119 wi\u0119c, \u017ce w poszukiwaniu najg\u0142\u0119bszych \u017ar\u00f3de\u0142 ludzkiego j\u0119zyka nie wystarczy nadanie imion rzeczom. Ta odwieczna zdobycz cz\u0142owieka (czy te\u017c sk\u0105d\u015b nadana mu potrzeba i zdolno\u015b\u0107), jak\u0105 jest nazywanie rzeczy, by\u0142a i jest kluczowa w porozumiewaniu si\u0119 podobnych nam istot. W dalszym rozwoju j\u0119zyk, to cudowne narz\u0119dzie umo\u017cliwiaj\u0105ce wsp\u00f3\u0142\u017cycie ludzi, dotkni\u0119ty zosta\u0142, zw\u0142aszcza w naszym czasie, degeneracj\u0105 omnipotentnej komunikacji. Ju\u017c Walter Benjamin, dostrzegaj\u0105c to zagro\u017cenie, sytuuje \u201ej\u0119zyk nazywaj\u0105cy\u201d jak najdalej od \u201eupad\u0142ego pragmatyzmu, od bezmiejscowego os\u0105dzania\u201d, a jak najbli\u017cej \u201esamej aktywno\u015bci nazywania, kt\u00f3ra przywraca rzeczom honor imion w\u0142asnych\u201d. Mimo \u201edegeneracji j\u0119zyka w og\u00f3le\u201d, dostrzega w nim \u201eiskr\u0119 nadziei, kt\u00f3ra przetrwa\u0142a tylko w poezji jako najdoskonalszej, ocala\u0142ej formie nadawania imion\u201d.<\/p>\n

Lecz w poezji konkretnej pojawia si\u0119 przy-imek; i kiedy si\u0119 pojawia, nie chodzi ju\u017c jedynie o nadanie rzeczom imienia. Przyimek okre\u015bla pole, w kt\u00f3rym odnajduje si\u0119 przedmiot i wchodzi w zwi\u0105zki z innymi przedmiotami, zwi\u0105zki decyduj\u0105ce o jego zaistnieniu. Przedmiot jest zawsze \u201ezwi\u0105zany\u201d \u2013 definiuje Tadeusz S\u0142awek. Dr\u00f3\u017cd\u017ca nie tyle interesuje \u201eprzedmiot nazwany\u201d, czy \u201enazywaj\u0105cy j\u0119zyk\u201d, co w\u0142a\u015bnie owo zwi\u0105zanie, w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 j\u0119zyka, kt\u00f3rego nie daje si\u0119 sprowadzi\u0107 wy\u0142\u0105cznie do funkcji utylitarnych ani przekszta\u0142ci\u0107 w narz\u0119dzie w\u0142adzy nad rzeczami.<\/p>\n