{"id":11861,"date":"2013-01-25T14:46:05","date_gmt":"2013-01-25T13:46:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=11861"},"modified":"2013-01-25T14:51:04","modified_gmt":"2013-01-25T13:51:04","slug":"jakub-papuczys-zachowawcza-boska-komedia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jakub-papuczys-zachowawcza-boska-komedia","title":{"rendered":"Zachowawcza Boska Komedia"},"content":{"rendered":"

W tym roku werdykt jury Boskiej Komedii mo\u017cna odebra\u0107 jako zachowawczy. W ten spos\u00f3b odbieram rozdzielenie dw\u00f3ch najwa\u017cniejszych nagr\u00f3d dla spektakli najbardziej efektownych, zrealizowanych z ogromnym inscenizacyjnym rozmachem i przede wszystkim zajmuj\u0105cych si\u0119 tematami uniwersalnymi, dr\u0105\u017c\u0105cych ponadczasowe problemy ludzkiej kondycji. Nie jestem przekonany, czy Poczekalnia 0. <\/em>za kt\u00f3r\u0105 Krystian Lupa dosta\u0142 nagrod\u0119 za re\u017cyseri\u0119 oraz Opowie\u015bci afryka\u0144skie <\/em>Krzysztofa Warlikowskiego by\u0142y faktycznie spektaklami w tym roku najlepszymi.<\/p>\n

\"\u201eOpowie\u015bci<\/a>
\u201eOpowie\u015bci afryka\u0144skie\u201d, re\u017c. Krzysztof Warlikowski, fot. Micha\u0142 Ramus (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142 prasowy)<\/figcaption><\/figure>\n

By\u0107 mo\u017ce by\u0142oby inaczej, gdyby jednak nagrod\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 otrzyma\u0142 spektakl Lupy, gdy\u017c niew\u0105tpliwie jest on pod wieloma wzgl\u0119dami ciekawy. Najwi\u0119ksz\u0105, moim zdaniem, jego wad\u0105 jest w\u0142a\u015bnie brak re\u017cyserskiej precyzji, co spowodowa\u0142o, \u017ce momentami jest on do\u015b\u0107 chaotyczny. W pewnym momencie re\u017cyser otworzy\u0142 zbyt wiele w\u0105tk\u00f3w naraz i chyba nie umia\u0142 nad nimi w pe\u0142ni scenicznie zapanowa\u0107. Sama rama wyj\u015bciowa jednak \u2013 umieszczenie akcji swojego przedstawienia gdzie\u015b na dworcowej poczekalni, usytuowanej na granicy ostrego realizmu i nierzeczywistego snu \u2013 okaza\u0142a si\u0119 pomys\u0142em \u015bwietnym. Poetyka tej scenicznej ramy sprawia, \u017ce umieszczeni w niej bohaterowie, ze wszystkimi swoimi obsesjami, l\u0119kami, tworz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 oniryczn\u0105, \u015bni\u0105 jaki\u015b koszmarny sen wy\u0142aniaj\u0105cy si\u0119 z najciemniejszych zakamark\u00f3w ich w\u0142asnego \u201eja\u201d. Jednocze\u015bnie jednak sytuacja ta ma znamiona realno\u015bci, miejsca na ko\u0144cu \u015bwiata, gdzie normalne regu\u0142y czasu i przestrzeni zostaj\u0105 zawieszone i to ten chwilowy azyl generuje kolejne sytuacje i zachowania bohater\u00f3w. Dzi\u0119ki temu Lupa \u0142\u0105czy to do czego nas jako widz\u00f3w przyzwyczai\u0142, z tym, co nowe i \u015bwie\u017ce dla jego teatralnej estetyki. Obserwujemy wi\u0119c mierzenie si\u0119 bohater\u00f3w z tematami wielkimi i ponadczasowymi: czym jest ludzka kondycja, czy jakakolwiek, nawet przypadkowa wsp\u00f3lnota ma sens i jest mo\u017cliwa, czy wszystkie relacje mi\u0119dzyludzkie oparte s\u0105 na cynicznej grze, manipulacji i odgrywaniu kolejnych r\u00f3l? Te pytania s\u0105 jednak umieszczone ca\u0142y czas w cudzys\u0142owie naszej wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci, czym tak naprawd\u0119 obecnie jest kultura i jakie w niej miejsce zajmuje teatr? Centraln\u0105 grup\u0119 w spektaklu stanowi\u0105 studenci aktorstwa, kt\u00f3rzy przez re\u017cysera swego dyplomowego spektaklu zostali wys\u0142ania na wycieczk\u0119 do Auschwitz. Ich dyplomowy Hamlet <\/em>w zamy\u015ble nieobecnego na scenie re\u017cysera ma by\u0107 bowiem przesi\u0105kni\u0119ty t\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 z mo\u017cliwych ludzkich tragedii, podwa\u017caj\u0105cej sens naszego rozumienia kultury czy humanistycznego my\u015blenia. Lupa porusza si\u0119 w Poczekalni 0<\/em> na cienkiej granicy ekscesu, przekroczenia, niestosowno\u015bci, bana\u0142u i kiczu, ale ostatecznie jej nie przekracza (cho\u0107 w\u0105tek O\u015bwi\u0119cimia jest zbyt nieprecyzyjny i to w\u0142a\u015bnie on najbardziej w tym spektaklu domaga si\u0119 wi\u0119kszej re\u017cyserskiej kontroli). Gdyby nad pewnymi w\u0105tkami zapanowa\u0107 i wykrystalizowa\u0107 inne powsta\u0142by kolejny w dorobku tego autora spektakl genialny, a tak mamy spektakl bardzo dobry, w kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 po\u0142\u0105czy\u0107 pytania uniwersalne z dosadnie i brutalnie pokazan\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 tu i teraz.<\/p>\n