{"id":12116,"date":"2013-02-12T16:18:44","date_gmt":"2013-02-12T15:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=12116"},"modified":"2021-01-12T15:54:40","modified_gmt":"2021-01-12T14:54:40","slug":"peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito","title":{"rendered":"Notatka z pewnego spotkania"},"content":{"rendered":"<p align=\"JUSTIFY\">Gdy na pocz\u0105tku lata 2012 roku w centrum s\u0142owackiej stolicy pojawi\u0142 si\u0119 nadnaturalnej wielko\u015bci pomnik J\u00f3zefa Stalina, nie spowodowa\u0142 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w wi\u0119kszego poruszenia. Pierwszy i jedyny atak na pomnik odby\u0142 si\u0119 dopiero nieca\u0142y miesi\u0105c po jego ods\u0142oni\u0119ciu: nieznany sprawca za pomoc\u0105 czerwonej farby nada\u0142 rze\u017abie jej ostateczny kszta\u0142t. Dzieje si\u0119 tak nie dlatego, \u017ce mieszka\u0144cy Bratys\u0142awy odczuwaj\u0105 jaki\u015b szczeg\u00f3lny sentyment do totalitaryzmu (z pewno\u015bci\u0105 nie wi\u0119kszy ni\u017c mieszka\u0144cy innych metropolii Europy \u015arodkowej), wr\u0119cz przeciwnie, pr\u00f3by wy\u0142\u0105czenia Bratys\u0142awy z tej historii zdaj\u0105 si\u0119 tak samo silne jak sk\u0142onno\u015b\u0107 do zapominania, reprezentowana przez posta\u0107 na piedestale. Nieokre\u015blony charakter reakcji bratys\u0142awian ma \u017ar\u00f3d\u0142o gdzie indziej: w ich przyzwyczajeniu, \u017ce pomniki w mie\u015bcie \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem. Pojawiaj\u0105 si\u0119, znikaj\u0105, ewentualnie kr\u0105\u017c\u0105 z miejsca na miejsce w poszukiwaniu swojej tymczasowej siedziby.<\/p>\n<figure id=\"attachment_12117\" aria-describedby=\"caption-attachment-12117\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12\/\" rel=\"attachment wp-att-12117\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-12117\" title=\"Kwartalnik Herito \u2013 fragment tekstu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12-540x324.jpg\" alt=\"Kwartalnik Herito \u2013 fragment tekstu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)\" width=\"540\" height=\"324\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12117\" class=\"wp-caption-text\">Kwartalnik Herito \u2013 fragment tekstu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\">Pomnik Stalina oczywi\u015bcie nieprzypadkowo pojawi\u0142 si\u0119 w widocznym miejscu Bratys\u0142awy (bratys\u0142awskie pomniki wprawdzie du\u017co podr\u00f3\u017cuj\u0105, ale ze zgo\u0142a innych powod\u00f3w). Niew\u0105tpliwe jest r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce inicjatorom tego Wielkiego Powrotu nie przy\u015bwieca\u0142 cel stworzenia miejsca pami\u0119ci, przy kt\u00f3rym \u017ca\u0142obnicy mogliby powspomina\u0107 z\u0142ote czasy sowieckiego terroru. Tymczasowa obecno\u015b\u0107 pomnika w przestrzeni publicznej jest cz\u0119\u015bci\u0105 projektu <em>Przerwana pie\u015b\u0144<\/em> S\u0142owackiej Galerii Narodowej, kt\u00f3ra tworzy map\u0119 praktyk artystycznych okresu realizmu socjalistycznego lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, czyli ery stalinizmu. Budynek Galerii znajduje si\u0119 na rogu placu \u013dudov\u00edta \u0160t\u00fara i rze\u017aba jest pewnego rodzaju wyj\u015bciem wystawy w przestrze\u0144 publiczn\u0105. Za spraw\u0105 podj\u0119cia tego kroku w obr\u0119bie placu powsta\u0142a szczeg\u00f3lna sytuacja: nagle o uwag\u0119 pieszego zabiegaj\u0105 trzy r\u00f3\u017cne pomniki. Opr\u00f3cz Stalina znajduje si\u0119 tam konna statua Marii Teresy i pomnik \u013dudov\u00edta \u0160t\u00fara. Trudno o konfiguracj\u0119, kt\u00f3ra celniej trafia\u0142aby w sedno historii Bratys\u0142awy.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Trzy pomniki: totalitarnego wodza, habsburskiej monarchini i s\u0142owackiego budziciela narodowego, maj\u0105 w\u0142asn\u0105, ka\u017cdy inn\u0105, histori\u0119 powstania, ale \u0142\u0105czy je ambicja przewarto\u015bciowania obrazu miasta. Cho\u0107 historia nie umo\u017cliwi\u0142a postaciom z pomnik\u00f3w cho\u0107by teoretycznego spotkania, to wida\u0107, \u017ce ustawione w jednej przestrzeni wyra\u017anie szukaj\u0105 si\u0119 wzrokiem i obserwuj\u0105. Ta interakcja jest fascynuj\u0105ca: Stalin z czerwonymi kleksami (kt\u00f3re nied\u0142ugo usunie komando restaurator\u00f3w) szczerzy si\u0119 do \u0160t\u00fara. O tym pomniku ju\u017c co nieco wiemy: jest cz\u0119\u015bci\u0105 du\u017cego projektu Galerii i w\u0142a\u015bciwie jego reklam\u0105. Orygina\u0142 w Bratys\u0142awie sta\u0142 w innym miejscu \u2013 na dzisiejszym placu S\u0142owackiego Powstania Narodowego. Pozbyto si\u0119 go stamt\u0105d w 1956 roku, czego \u015bladem jest widoczna dzi\u015b g\u0142\u0119boka bruzda, kt\u00f3r\u0105 w zrobionej z br\u0105zu szyi dyktatora pozostawi\u0142a stalowa p\u0119tla. A dlaczego spogl\u0105da tak, jakby chcia\u0142 rzuci\u0107 urok na \u0160t\u00fara? Czy zna ju\u017c plany przeniesienia go z historycznego centrum miasta na oddalony o p\u00f3\u0142tora kilometra plac Wolno\u015bci?<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Podobne spojrzenie w kierunku budziciela narodowego pada te\u017c z drugiego ko\u0144ca placu \u2013 od strony Dunaju. To patrzy Maria Teresa. Mimo \u017ce statu\u0119 kr\u00f3lowej ustawiono tak, by patrzy\u0142a w stron\u0119 rzeki (jak\u017ceby inaczej, na Wiede\u0144), a od samego placu oddzielaj\u0105 j\u0105 ruchliwe bulwary nadbrze\u017cne, trudno w wyrazie jej twarzy nie zauwa\u017cy\u0107 poczucia niesprawiedliwo\u015bci i determinacji. Nie ma si\u0119 czemu dziwi\u0107, \u015brodek placu kiedy\u015b nale\u017ca\u0142 si\u0119 jej. Mo\u017ce domy\u015bla\u0142a si\u0119, \u017ce dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat po marcu 1921 roku, w kt\u00f3rym obro\u0144cy czesko-s\u0142owackiej pa\u0144stwowo\u015bci w tak poni\u017caj\u0105cy spos\u00f3b rozebrali jej pomnik, pojawi si\u0119 zn\u00f3w \u2013 cho\u0107 w ca\u0142kowicie innym pa\u0144stwie, w zmniejszonej wersji i na drugim ko\u0144cu placu? Jej niedawny powr\u00f3t, b\u0119d\u0105cy wynikiem prywatnej inicjatywy (najwyra\u017aniej znanej poplamionemu farb\u0105 Stalinowi, jak mo\u017cna wnioskowa\u0107 z wyraz jego twarzy), ma na celu usuni\u0119cie \u0160t\u00fara i jego dru\u017cyny z niegdysiejszego placu Koronacyjnego i powr\u00f3t w\u0119gierskiej w\u0142adczyni na jej dawne miejsce. Nowy pomnik (kt\u00f3ry ewidentnie przeszed\u0142 lifting twarzy i wzorowany by\u0142, jak trafnie zauwa\u017cy\u0142a jedna ze s\u0142owackich historyczek sztuki, raczej na obrazkach ksi\u0119\u017cniczki Sissi z papierk\u00f3w po cukierkach ni\u017c na fotografiach oryginalnej rze\u017aby J\u00e1nosa Fadrusza) zosta\u0142 umieszczony w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci szturowc\u00f3w, by s\u0105siedztwo to wywo\u0142ywa\u0142o por\u00f3wnania wsp\u00f3\u0142czesnego charakteru placu z jego pierwotn\u0105 funkcj\u0105. Kto wie \u2013 by\u0107 mo\u017ce, gdyby Marii Teresie w ramach politycznej poprawno\u015bci nie odebrano dw\u00f3ch w\u0119gierskich stra\u017cnik\u00f3w, g\u0142o\u015bniej domaga\u0142aby si\u0119 prawa do swojego miejsca.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">A jak to wszystko odbiera \u013dudov\u00edt \u0160t\u00far ze swoj\u0105 dru\u017cyn\u0105? Wizualny kontakt z postaciami, kt\u00f3re w tej przestrzeni pojawi\u0142y si\u0119 stosunkowo niedawno, z pewno\u015bci\u0105 nie robi na nim dobrego wra\u017cenia. W jego gestach wida\u0107 pewn\u0105 czujno\u015b\u0107. Rozumiem go: zaraz po tym jak zza rogu znikn\u0105\u0142 czechos\u0142owacki lew \u2013 fragment pomnika Milana Rastislava \u0160tef\u00e1nika, kt\u00f3ry, tak jak Maria Teresa, sta\u0142 kiedy\u015b na jego miejscu (i kt\u00f3ry, jak\u017ceby inaczej, zosta\u0142 przeniesiony gdzie indziej) \u2013 jego pozycji zn\u00f3w zagra\u017ca historia \u2013 tym razem ta jej cz\u0119\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 reprezentuje w\u0119gierska kr\u00f3lowa. Jej pomnik wygl\u0105da na nieszkodliwy, ale ma bez w\u0105tpienia konfrontacyjny charakter \u2013 w jakim innym celu zosta\u0142aby umieszczona w samym centrum jego pola widzenia? Nie ma z pewno\u015bci\u0105 innego powodu ni\u017c ten, aby poda\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 jego podw\u00f3jne prawo do tej przestrzeni; prawo, kt\u00f3re sobie ro\u015bci od lat siedemdziesi\u0105tych XX wieku (podw\u00f3jne dlatego, \u017ce opr\u00f3cz eksponowanego miejsca, przyw\u0142aszczy\u0142 sobie te\u017c jego nazw\u0119). Jedna przesz\u0142o\u015b\u0107 powinna uszczelnia\u0107 inn\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_12118\" aria-describedby=\"caption-attachment-12118\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito\/herito-nr-9-okladka-2013-02-12\/\" rel=\"attachment wp-att-12118\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-12118\" title=\"Kwartalnik Herito \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-nr-9-okladka-2013-02-12-540x413.jpg\" alt=\"Kwartalnik Herito \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)\" width=\"540\" height=\"413\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12118\" class=\"wp-caption-text\">Kwartalnik Herito \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)<\/figcaption><\/figure>\n<p align=\"JUSTIFY\">Sp\u00f3jrzmy na t\u0119 konfiguracj\u0119 raz jeszcze: kodyfikator gramatyki j\u0119zyka s\u0142owackiego stoi wraz ze swoimi druhami na \u015brodku historycznego placu. Z jednej strony zerka na niego wyci\u0105gni\u0119ty z przechowalni muzeum i oblany czerwon\u0105 farb\u0105 sowiecki dyktator, z drugiej za\u015b \u015bwie\u017co odlana kr\u00f3lowa w\u0119gierska. Niekt\u00f3rzy mogliby t\u0119 instalacj\u0119 t\u0142umaczy\u0107 jako tocz\u0105cy si\u0119 w przestrzeni publicznej pojedynek o dziedzictwo, o prawo do Historii. Taki pogl\u0105d ma swoje uzasadnienie: okres, kt\u00f3ry reprezentuje pomnik Marii Teresy na koniu, czyli ten, kiedy Bratys\u0142awa by\u0142a miastem koronacyjnym kr\u00f3l\u00f3w w\u0119gierskich, po dzi\u015b dzie\u0144 funkcjonuje jako jedna z dominuj\u0105cych historycznych narracji (drug\u0105 jest obraz przedwojennego, czyli tr\u00f3jj\u0119zycznego Pre\u0161porka<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>). Pomnik \u013dudov\u00edta \u0160t\u00fara reprezentuje s\u0142owacki element bratys\u0142awskiej historii i stanowi istotny punkt oporu w obrazie metropolii jako stolicy niezale\u017cnego pa\u0144stwa. Tak\u0105 konfrontacj\u0119 mogliby\u015bmy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie odczytywa\u0107 jako b\u00f3j o pami\u0119\u0107 miasta wyra\u017cony przez pr\u00f3b\u0119 przeforsowania jego obowi\u0105zuj\u0105cej Historii. Gdy kr\u00f3lowa prowadzi ze szturowcami batali\u0119 o wieczno\u015b\u0107 (w Bratys\u0142awie jest to jeszcze bardziej chimeryczna wizja ni\u017c w innych miastach), wiecznie \u017cywy Stalin, kt\u00f3ry na ca\u0142e to widowisko spogl\u0105da z prawie niezauwa\u017calnym u\u015bmieszkiem, paradoksalnie przypomina o niemo\u017cliwo\u015bci realizacji takiego planu. G\u0142\u0119boka bruzda na jego szyi m\u00f3wi wszystko.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Dlatego te\u017c specyficzne \u017cycie bratys\u0142awskich pomnik\u00f3w postrzegam jako gr\u0119: gr\u0119, w kt\u00f3rej miasto pe\u0142ni funkcj\u0119 raczej boiska ni\u017c pola znacze\u0144. W\u0142a\u015bnie Bratys\u0142awa, dzi\u0119ki swojemu niezakorzenieniu w jednej wielkiej Historii, zach\u0119ca do takiego odczytania. Pr\u00f3by przeforsowania jednej opcji ko\u0144cz\u0105 si\u0119 z regu\u0142y fiaskiem albo, co gorsza, skutkuj\u0105 zapominaniem. Nie tylko dlatego, \u017ce historyzuj\u0105ce dziewi\u0119tnastowieczne praktyki dzi\u015b nie maj\u0105 zastosowania. Ani u\u0142o\u017cenie pomnik\u00f3w, ani przes\u0142anie, kt\u00f3re sob\u0105 reprezentuj\u0105, ani nawet ich stosunek do realno\u015bci miasta, ale sam fakt, \u017ce znajduj\u0105 si\u0119 one w nieustannym ruchu, przedstawia esencj\u0119 miasta \u2013 jego wielohistoryczno\u015b\u0107. S\u0142owacki historyk \u013dubom\u00edr Lipt\u00e1k w jednym ze swoich esej\u00f3w nie tylko dok\u0142adnie opisa\u0142 ten ruch, ale te\u017c go nazwa\u0142: roszada na coko\u0142ach. Rozwijaj\u0105c t\u0119 metafor\u0119, w przestrzeni mojego miasta widz\u0119, \u017ce sie\u0107 znacze\u0144, informacji i interpretacji rzeczywi\u015bcie realizuje si\u0119 tu jako szczeg\u00f3lny wariant gry w szachy \u2013 takiej, w kt\u00f3rej zmienia si\u0119 nie tyle po\u0142o\u017cenie figurek na planszy, ile uczestnik\u00f3w pozostaj\u0105cych poza szachownic\u0105.<\/p>\n<p align=\"JUSTIFY\">Czasem mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce same pomniki s\u0105 tego \u015bwiadome. Na ich rze\u017abionych twarzach wida\u0107 gotowo\u015b\u0107 do ruchu, rozkaz roszady mo\u017ce przecie\u017c nadej\u015b\u0107 w ka\u017cdej chwili. Jedni wi\u0119c ju\u017c siedz\u0105 na koniu, inni krocz\u0105, jeszcze inni p\u0142yn\u0105 \u0142\u00f3dkami. Milan Rastislav \u0160tef\u00e1nik, na nowo odlany i umieszczony w \u015brodku nowego turystycznego centrum, ma za\u0142o\u017cony zawczasu he\u0142m lotniczy. Tylko oblany farb\u0105 dyktator przed Galeri\u0105 Narodow\u0105 sprawia wra\u017cenie, jakby nigdzie si\u0119 nie wybiera\u0142. Akurat w jego przypadku jest oczywiste, \u017ce wkr\u00f3tce st\u0105d zniknie. Tak jak on po nieudanym puczu zniknie z bulwar\u00f3w te\u017c Maria Teresa (a \u013dudov\u00edt \u0160t\u00far obroni swoj\u0105 wersj\u0119 Historii miasta). Zgodnie z niepisanym prawem ruchu bratys\u0142awskich pomnik\u00f3w, kiedy\u015b zn\u00f3w si\u0119 pojawi\u0105, z tymi samymi postulatami panowania nad dan\u0105 przestrzeni\u0105. Tak to w skr\u00f3cie rzeczy si\u0119 maj\u0105 w mie\u015bcie, kt\u00f3re nieustannie si\u0119 tworzy. Tak to wygl\u0105da w mie\u015bcie, gdzie na jednym placu mog\u0105 spotka\u0107 si\u0119 Stalin, Maria Teresa i \u013dudov\u00edt \u0160t\u00far.<\/p>\n<p><em>Ze s\u0142owackiego prze\u0142o\u017cy\u0142a Olga Stawi\u0144ska<\/em><\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Pre\u0161porok \u2013 dawna nazwa miasta, nazw\u0119 Bratys\u0142awa nadano mu w 1919 roku [przyp. red.].<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trzy pomniki: totalitarnego wodza, habsburskiej monarchini i s\u0142owackiego budziciela narodowego, maj\u0105 w\u0142asn\u0105, ka\u017cdy inn\u0105, histori\u0119 powstania, ale \u0142\u0105czy je ambicja przewarto\u015bciowania obrazu miasta. Cho\u0107 historia nie umo\u017cliwi\u0142a postaciom z pomnik\u00f3w cho\u0107by teoretycznego spotkania, to wida\u0107, \u017ce ustawione w jednej przestrzeni wyra\u017anie szukaj\u0105 si\u0119 wzrokiem i obserwuj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":241,"featured_media":12117,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[529,7260,1544,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14296],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Notatka z pewnego spotkania<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Notatka z pewnego spotkania: Gdy na pocz\u0105tku lata w centrum s\u0142owackiej stolicy pojawi\u0142 si\u0119 nadnaturalnej wielko\u015bci pomnik Stalina...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12.jpg\",\"width\":1332,\"height\":800,\"caption\":\"Kwartalnik Herito \u2013 fragment tekstu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito\",\"name\":\"Notatka z pewnego spotkania\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-02-12T15:18:44+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T14:54:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/2e899cdeeded62a2124f901315389b84\"},\"description\":\"Notatka z pewnego spotkania: Gdy na pocz\u0105tku lata w centrum s\u0142owackiej stolicy pojawi\u0142 si\u0119 nadnaturalnej wielko\u015bci pomnik Stalina...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Notatka z pewnego spotkania\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/2e899cdeeded62a2124f901315389b84\",\"name\":\"Peter Michal\u00edk\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/peter-michalik\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Notatka z pewnego spotkania","description":"Notatka z pewnego spotkania: Gdy na pocz\u0105tku lata w centrum s\u0142owackiej stolicy pojawi\u0142 si\u0119 nadnaturalnej wielko\u015bci pomnik Stalina...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/02\/herito-notatka-z-pewnego-spotkania-fragment-2013-02-12.jpg","width":1332,"height":800,"caption":"Kwartalnik Herito \u2013 fragment tekstu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Herito)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito","name":"Notatka z pewnego spotkania","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#primaryimage"},"datePublished":"2013-02-12T15:18:44+00:00","dateModified":"2021-01-12T14:54:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/2e899cdeeded62a2124f901315389b84"},"description":"Notatka z pewnego spotkania: Gdy na pocz\u0105tku lata w centrum s\u0142owackiej stolicy pojawi\u0142 si\u0119 nadnaturalnej wielko\u015bci pomnik Stalina...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/peter-michalik-notatka-z-pewnego-spotkania-herito#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Notatka z pewnego spotkania"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/2e899cdeeded62a2124f901315389b84","name":"Peter Michal\u00edk","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/peter-michalik"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12116"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/241"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12116"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12116\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49401,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12116\/revisions\/49401"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12117"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12116"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=12116"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}