{"id":12566,"date":"2013-03-18T13:34:45","date_gmt":"2013-03-18T12:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=12566"},"modified":"2021-01-13T11:52:39","modified_gmt":"2021-01-13T10:52:39","slug":"michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany","title":{"rendered":"Cztery dekady Ojca chrzestnego<\/em>"},"content":{"rendered":"

W ubieg\u0142orocznej ankiecie czasopisma \u201eSight & Sound\u201d pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Francisa Forda Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii kina. W ocenie publiczno\u015bci wypada jeszcze lepiej \u2013 na portalu IMDb obie cz\u0119\u015bci Ojca chrzestnego<\/em> solidarnie okupuj\u0105 podium rankingu film\u00f3w wszechczas\u00f3w. Po 40 latach od premiery moc oddzia\u0142ywania sagi rodu Corleone nie maleje. Pocz\u0105tki produkcji nie by\u0142y jednak \u0142atwe.<\/strong><\/p>\n

\"\u201eOjciec<\/a>
\u201eOjciec chrzestny\u201d, fot. Paramount<\/figcaption><\/figure>\n

Gdy przyst\u0119powano do prac nad ekranizacj\u0105 powie\u015bci Mario Puzo, szefowie Paramountu byli wi\u0119cej ni\u017c ostro\u017cni. Maj\u0105c w pami\u0119ci pora\u017ck\u0119 gangsterskiej opowie\u015bci Braterstwo<\/em> (1968, M. Ritt), obawiali si\u0119 kolejnej spektakularnej klapy. By zmniejszy\u0107 jej ryzyko, zaanga\u017cowano wi\u0119c producenta, kt\u00f3ry dotychczas s\u0142yn\u0105\u0142 jedynie z tego, \u017ce nigdy nie przekracza\u0142 zaplanowanego bud\u017cetu. Po nieudanych negocjacjach z kilkoma uznanymi tw\u00f3rcami re\u017cyseri\u0119 powierzono niepokornemu \u017c\u00f3\u0142todziobowi, kt\u00f3ry do tej pory nie nakr\u0119ci\u0142 \u017cadnego komercyjnego hitu, a jego g\u0142\u00f3wnym atutem by\u0142o w\u0142a\u015bciwe etniczne pochodzenie.<\/p>\n

Zanim do tego dosz\u0142o, przedstawi-ciele wytw\u00f3rni wykonali kilka udanych ruch\u00f3w. Przede wszystkim w\u015br\u00f3d masowo skupowanych projekt\u00f3w literackich znale\u017ali wymagaj\u0105c\u0105 rozwini\u0119cia powie\u015b\u0107 Mario Puzo. Gdy w 1967 roku Peter Bart z Paramountu postanowi\u0142 naby\u0107 prawa do adaptacji Mafii <\/em>(jak pierwotnie nazwa\u0142 swoje dzie\u0142o Puzo), manuskrypt liczy\u0142114 stron. Niemniej jednak ju\u017c w\u00f3wczas na \u0142amach \u201eNew York Timesa\u201d ukaza\u0142a si\u0119 wiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce przemys\u0142 filmowy inwestuje w potencjalne bestsellery, a jednym z nich mia\u0142a by\u0107 \u201ehistoria szefa ameryka\u0144skiej mafii oraz gwiazdora muzyki, kt\u00f3remu ten\u017ce boss pomaga w zrobieniu kariery\u201d.<\/p>\n

Rok p\u00f3\u017aniej rynek wydawniczy. Potwierdzi\u0142 s\u0142uszno\u015b\u0107 intuicji Barta. Agent Puzo wynegocjowa\u0142 dla niego najwy\u017csze w historii wynagrodzenie za prawa do wydania ksi\u0105\u017cki (410 tysi\u0119cy dolar\u00f3w). W por\u00f3wnaniu z t\u0105 sum\u0105 oraz typowymi stawkami na \u00f3wczesnym rynku praw autorskich Paramount zakupi\u0142 opcj\u0119 adaptacji za \u015bmieszn\u0105 kwot\u0119 80 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. Podczas powstawania ksi\u0105\u017cki agent pisarza odradza\u0142 mu podpisywanie umowy, jednak dla ton\u0105cego w d\u0142ugach literata kilkutysi\u0119czne \u201ekieszonkowe\u201d otrzymywane w ratach od wielkiej wytw\u00f3rni by\u0142o ostatni\u0105 desk\u0105 ratunku. Paramount mia\u0142 wi\u0119c w r\u0119ku wygrany los na loterii, a Ojciec chrzestny <\/em>(bo taki ostatecznie przyj\u0119to tytu\u0142) pi\u0105\u0142 si\u0119 w g\u00f3r\u0119 rankingu bestseller\u00f3w wydawniczych.<\/p>\n

Wyboista droga do ekranizacji<\/strong><\/p>\n

Mimo takiego obrotu spraw studio zwleka\u0142o z uruchomieniem produkcji. Bossowie wytw\u00f3rni wci\u0105\u017c liczyli straty, jakie ponie\u015bli na Braterstwie<\/em> i nie byli skorzy do inwestowania w wymieraj\u0105ce kino gangsterskie. W 1969 roku projekt zdj\u0119to z p\u00f3\u0142ki, planuj\u0105c jednocze\u015bnie liczne odst\u0119pstwa od orygina\u0142u (m.in. zmian\u0119 lokacji z drogiego Nowego Jorku na inne ta\u0144sze miasto oraz uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnienie akcji), aby z jednej strony przyci\u0105gn\u0105\u0107 czytelnik\u00f3w bestsellera znajomym tytu\u0142em, a z drugiej zminimalizowa\u0107 ryzyko mo\u017cliwych strat.<\/p>\n

Opiek\u0119 nad projektem powierzono ma\u0142o znanemu producentowi Albertowi S. Ruddy\u2019emu, kt\u00f3ry mia\u0142 w swoim CV jedynie telewizyjny show oraz trzy mniejsze filmy. Z uwagi na popularno\u015b\u0107 powie\u015bci Ruddy \u2013 wbrew zasadom panuj\u0105cym w Hollywood \u2013 do opracowania scenariusza wynaj\u0105\u0142 niedo\u015bwiadczone-go filmowo Puzo. Problemem by\u0142 natomiast anga\u017c re\u017cysera, poniewa\u017c \u017caden z tw\u00f3rc\u00f3w o uznanych nazwiskach (Richard Brooks, Fred Zinnemann, Otto Preminger, Costa-Gavras, Peter Yates) nie chcia\u0142 zgodzi\u0107 si\u0119 na realizacj\u0119 projektu, kt\u00f3ry postrzegano jako niskobud\u017cetow\u0105 ekranizacj\u0119 ksi\u0105\u017cki wype\u0142nionej scenami przemocy i seksu rodem z podrz\u0119dnej literatury. Podobnego zdania by\u0142 Francis Ford Coppola, \u00f3wcze\u015bnie re\u017cyser na dorobku, kt\u00f3ry po lekturze 50 stron dzie\u0142a Puzo uzna\u0142 je za \u201etani\u0105 sensacj\u0119\u201d i odrzuci\u0142 ofert\u0119 Paramountu. Peter Bart nie dawa\u0142 za wygran\u0105, argumentuj\u0105c, \u017ce za kandy-datur\u0105 tw\u00f3rcy Ludzi z deszczu<\/em> (1969) \u015bwiadcz\u0105 nie tylko wybitne umiej\u0119tno\u015bci scenariopisarskie i re\u017cyserskie, ale r\u00f3wnie\u017c w\u0142oskie pochodzenie. W istocie taki anga\u017c dawa\u0142 Paramountowi pewne alibi wobec spodziewanych oskar\u017ce\u0144 ze strony Italoamerykan\u00f3w. Za drugim podej\u015bciem, przymuszony rosn\u0105cymi d\u0142ugami swojego niezale\u017cnego studia Zoetrope, Coppola przeczyta\u0142 Ojca Chrzestnego<\/em> w ca\u0142o\u015bci i uzna\u0142, \u017ce jest w stanie stworzy\u0107 na jego podstawie dobry film, koncentruj\u0105c si\u0119 na motywie w\u0142adzy i sukcesji.<\/p>\n

Pod koniec wrze\u015bnia 1970 roku og\u0142oszono zatem, \u017ce film, kt\u00f3rego premier\u0119 zaplanowano na \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia kolejnego roku, ma wreszcie re\u017cysera. W samych Stanach Zjednoczonych sprzedano w\u00f3wczas ponad 7 milion\u00f3w kopii ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a \u015bwi\u0119ci\u0107 triumfy tak\u017ce w Europie. Tak spektakularne wyniki o\u015bmieli\u0142y szef\u00f3w Paramountu, kt\u00f3rzy zadeklarowali, \u017ce Ojciec chrzestny<\/em> jest oczekiwanym przez nich hitem. Bud\u017cet produkcji zosta\u0142 zwi\u0119kszony trzykrotnie (z 2 do 6 milion\u00f3w dolar\u00f3w), wycofano si\u0119 te\u017c z cz\u0119\u015bci zaplanowanych uprzednio ogranicze\u0144, ale Coppola otrzyma\u0142 jedynie trzy miesi\u0105ce na zako\u0144czenie prac przy preprodukcji \u2013 zdj\u0119cia mia\u0142y si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 wraz z pocz\u0105tkiem 1971 roku.<\/p>\n

Najsprawniej przebiega\u0142a korespondencyjna wsp\u00f3\u0142praca z Puzo nad scenariuszem. Wzajemne przepisywanie fragment\u00f3w mia\u0142o na celu wyeksponowanie autentyzmu postaci zakorzenionych w dobrze im znanym \u015bwiecie imigrant\u00f3w oraz podkre\u015blenie szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych dla re\u017cysera element\u00f3w: walki o dominacj\u0119, i\u015bcie szekspirowskiej tragedii rodziny oraz kulturowego uwarunkowania los\u00f3w familii w realiach zmieniaj\u0105cej si\u0119 Ameryki. Na o\u0142tarzu adaptacji po\u015bwi\u0119cono natomiast posta\u0107 piosenkarza Johnny\u2019ego Fontane\u2019a, zredukowanego z g\u0142\u00f3wnego bohatera intrygi do figury epizodycznej.<\/p>\n

Jednocze\u015bnie wok\u00f3\u0142 g\u0142o\u015bnej ju\u017c w fazie przygotowawczej produkcji rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 fala protest\u00f3w. Kilka organizacji, na czele z Italian-American Civil Rights League, domaga\u0142o si\u0119 wstrzymania prac nad ekranizacj\u0105 z powodu prawdopodobnego przedstawienia w z\u0142ym \u015bwietle w\u0142oskich imigrant\u00f3w. W tym celu organizowano kwesty, pisano listy do urz\u0119dnik\u00f3w, a nawet \u015bledzono i zastraszano g\u0142uchymi telefonami producent\u00f3w filmu. IACRL by\u0142a instytucj\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a rozleg\u0142e do\u015bwiadczenia w tego typu zmaganiach \u2013 z jej inicjatywy z oficjalnych dokument\u00f3w rz\u0105dowych oraz znamienitej cz\u0119\u015bci przekaz\u00f3w medialnych wyrugowano s\u0142owa \u201emafia\u201d i \u201ecosa nostra\u201d. Organizacji uda\u0142o si\u0119 wywalczy\u0107 tak\u017ce ugod\u0119 z Albertem Ruddym, kt\u00f3ry zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do rezygnacji z \u201ezakazanych s\u0142\u00f3w\u201d w filmie. Liga wkr\u00f3tce straci\u0142a zreszt\u0105 wiarygodno\u015b\u0107, po tym jak ujawniono zwi\u0105zki jej wysoko postawionych przedstawicieli ze \u015bwiatem przest\u0119pczym. Uk\u0142ad Ruddy\u2019ego zapewni\u0142 jednak p\u00f3\u017aniejszy spok\u00f3j na planie filmowym, a nawet dodatkow\u0105 pomoc ze strony \u201ech\u0142opc\u00f3w z miasta\u201d, kt\u00f3rzy byli nad wyraz ochoczy w rozwi\u0105zywaniu problem\u00f3w logistycznych i konflikt\u00f3w z mieszka\u0144cami nowojorskich dzielnic. Poza planem ch\u0119tnie te\u017c pokazywali si\u0119 w towarzystwie aktor\u00f3w, zw\u0142aszcza Jamesa Caana, pa\u0142aj\u0105cego do nich szczeg\u00f3ln\u0105, acz dziwn\u0105 sympati\u0105.<\/p>\n

Coppola zak\u0142ada filmow\u0105 rodzin\u0119 Corleone<\/strong><\/p>\n

Nadzwyczaj burzliwie przebiega\u0142 casting do Ojca chrzestnego<\/em>, za co cz\u0119\u015bciow\u0105 win\u0119 ponosi\u0142 Robert Evans z Paramountu, pochopnie oznajmiaj\u0105c, \u017ce obsadzani b\u0119d\u0105 przede wszystkim aktorzy o nieopatrzonych twarzach i legitymuj\u0105cy si\u0119 w\u0142oskimi korzeniami. Konsekwencj\u0105 by\u0142 prawdziwy wysyp aspirant\u00f3w do wszystkich g\u0142\u00f3wnych r\u00f3l. Z pods\u0142uch\u00f3w FBI wynika\u0142o, \u017ce nawet prawdziwi mafiosi mieli swojego kandydata do roli Don Vita \u2013 by\u0142 nim Ernest Borgnine. Mario Puzo od pocz\u0105tku upiera\u0142 si\u0119 z kolei przy zaanga\u017cowaniu Marlona Brando, lecz sam aktor nie By\u0142 przekonany do pomys\u0142u kreowania postaci w\u0142oskoj\u0119zycznej, a do tego w latach 60. zniszczy\u0142 sobie reputacj\u0119 w\u015br\u00f3d szef\u00f3w wielkich wytw\u00f3rni, uchodz\u0105c za kapry\u015bnego kabotyna, kt\u00f3ry \u2013 co gorsza \u2013 czyni filmy niedochodowymi. Coppola, entuzjastycznie nastawiony do idei zatrudnienia Brando, musia\u0142 wi\u0119c histerycznie broni\u0107 niepopularnego wyboru przed prezesem Paramountu, Stanleyem Jaffe\u2019em. Ostatecznie zdecydowa\u0107 mia\u0142y dopiero udane testy przed kamer\u0105, podczas kt\u00f3rych gwiazdor, za pomoc\u0105 prostej charakteryzacji (poczernione pomad\u0105 w\u0142osy i chusteczki wypychaj\u0105ce policzki), dokona\u0142 niezwykle przekonuj\u0105cego przeobra\u017cenia z pe\u0142nego wigoru czterdziestolatka w podstarza\u0142ego, zm\u0119czonego Dona. Bran\u017cowe pismo \u201eVariety\u201d skomentowa\u0142o ten anga\u017c sarkastycznie: \u201eBrak gwiazd w obsadzie Ojca chrzestnego<\/em>\u2013 jest jedynie kto\u015b zwany Brando\u201d.<\/p>\n

To by\u0142 jednak dopiero pocz\u0105tek obsadowych potyczek. Coppola musia\u0142 walczy\u0107 o role dla dobrze sobie znanych z planu Ludzi z deszczu<\/em> Jamesa Caana i Roberta Duvalla. Powa\u017cnym kontrkandydatem do roli Sonny\u2019ego by\u0142 Robert De Niro, obsadzony nast\u0119pnie jako Paulie Gatto, a ostatecznie wypo\u017cyczony w rozliczeniu z wytw\u00f3rni\u0105 MGM na plan Gangu, kt\u00f3ry nie umia\u0142 strzela\u0107<\/em> (1971, J. Goldstone) w zamian za zwolnienie z kontraktu Ala Pacino. Dzi\u0119ki temu transferowi De Niro m\u00f3g\u0142 trafi\u0107 na plan zrealizowanego trzy lata p\u00f3\u017aniej sequela i w brawurowy, uwie\u0144czony Oscarem spos\u00f3b odegra\u0107 parti\u0119 m\u0142odego Vita.<\/p>\n

Casting do roli Michaela przypomina\u0142 burzliwe poszukiwania odtw\u00f3rczy-ni roli Scarlett w Przemin\u0119\u0142o z wiatrem<\/em> (1939, V. Fleming). Coppola przes\u0142uchiwa\u0142 tuziny pretendent\u00f3w, a studio sugerowa\u0142o zatrudnienie m\u0142odych gwiazd \u2013 Warrena Beatty\u2019ego, Jacka Nicholsona, Dustina Hoffmana, a nawet popularnych blondyn\u00f3w: Roberta Redforda i Ryana O\u2019Neala. P\u00f3\u017aniejszy re\u017cyser Rozmowy<\/em> (1974) zn\u00f3w mia\u0142 innego faworyta, dla Paramountu za niskiego, tudzie\u017c \u201ezbyt w\u0142oskiego\u201d, wyst\u0119puj\u0105cego na Broadwayu w uhonorowanej nagrod\u0105 Tony roli narkomana w spektaklu Czy tygrys nosi krawat?<\/em> W przeciwie\u0144stwie do Brando, Alowi Pacino \u2013 sfrustrowanemu powszechnie okazywan\u0105 niech\u0119ci\u0105\u2013 nie pomog\u0142y rejestracje pr\u00f3b przed kamer\u0105. W tej sprawie Coppola by\u0142 sam przeciw wszystkim i tylko taktyce zam\u0119czania oponent\u00f3w argumentami na temat s\u0142uszno\u015bci swoich wybor\u00f3w zawdzi\u0119cza\u0142 postawienie na swoim. Wobec powy\u017cszych perypetii obsadzenie Diane Keaton w roli Kay Adams, Anga\u017c wschodz\u0105cej gwiazdy teatru Johna Cazale\u2019a do roli Freda Corleone, a wreszcie budz\u0105ce podejrzenia o nepotyzm w\u0142\u0105czenie do filmu siostry re\u017cysera, Talii Shire, mo\u017cna uzna\u0107 za formalno\u015b\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

Nie mniej istotne dla Coppoli by\u0142o zgromadzenie po\u017c\u0105danej przez niego grupy cz\u0142onk\u00f3w ekipy technicznej. Za kamer\u0105 stan\u0105\u0142 utalentowany fotografik i operator Gordon Willis, kt\u00f3ry od niedawna pracowa\u0142 w przemy\u015ble filmowym i zd\u0105\u017cy\u0142 ju\u017c zas\u0142yn\u0105\u0107 tyle\u017c z artystycznych umiej\u0119tno\u015bci, co z bez-kompromisowo\u015bci i bezceremonialnego traktowania aktor\u00f3w. Po latach Willis b\u0119dzie utrzymywa\u0142, \u017ce niemal wszystkie walory wizualne Ojca chrzestnego<\/em>, \u0142\u0105cznie z b\u0142yskotliwym wykorzystaniem kontrastowego o\u015bwietlenia w otwieraj\u0105cej film sekwencji weselnej, wynika\u0142y z jego genialnych pomys\u0142\u00f3w, a sam Coppola w kwestiach realizacyjnych by\u0142 ignorantem, kt\u00f3ry cz\u0119sto nie wiedzia\u0142, gdzie powinien ustawi\u0107 kamer\u0119. Przyznawa\u0142 zarazem, \u017ce koncepcja stylizowanych na staro\u015bwieckie portrety statycznych zdj\u0119\u0107, ograniczaj\u0105ca do minimum ruchy kamery i zak\u0142adaj\u0105ca ca\u0142kowit\u0105 rezygnacj\u0119 z wykorzystania transfokatora, powsta\u0142a jeszcze przed rozpocz\u0119ciem pracy na planie, w toku dyskusji z re\u017cyserem. Bardziej lojalnym wsp\u00f3\u0142pracownikiem Coppoli sta\u0142 si\u0119 scenograf Dean Tavoularis, kt\u00f3ry regularnie pojawia\u0142 si\u0119 na planie kolejnych film\u00f3w re\u017cysera. Za charakteryzacj\u0119 odpowiada\u0142 natomiast weteran bran\u017cy Dick Smith, kt\u00f3rego s\u0142aw\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z postarzenia o 90 lat Dustina Hoffmana podczas pracy nad Ma\u0142ym Wielkim Cz\u0142owiekiem<\/em> (1970, A. Penn) Przy\u0107mi\u0107 mia\u0142 dopiero splendor, jaki Wynika\u0142 z transformacji Marlona Brando w Don Vita Corleone.<\/p>\n

Po miesi\u0105cach przygotowa\u0144 i niemal z kwartalnym op\u00f3\u017anieniem, 29 marca 1971 roku scen\u0105 bo\u017conarodzeniowych zakup\u00f3w Michaela i Kay rozpocz\u0119to zdj\u0119cia do Ojca chrzestnego<\/em>. Nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej, 15 marca 1972 roku, projekt zainicjowany jako kino niskobud\u017cetowe, eksploatuj\u0105ce sukces literatury nie najwy\u017cszych lot\u00f3w, ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne, zdobywaj\u0105c nast\u0119pnie pi\u0119\u0107 Z\u0142otych Glob\u00f3w i trzy Oscary (za najlepszy film, scenariusz adaptowany oraz rol\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 dla Marlona Brando) i zarabiaj\u0105c na ca\u0142ym \u015bwiecie ponad 200 milion\u00f3w dolar\u00f3w (z czego poka\u017any procent przypad\u0142 w udziale re\u017cyserowi i odtw\u00f3rcy roli Don Vita, pracuj\u0105cym przede wszystkim za udzia\u0142 w nieoczekiwanie wysokich zyskach).<\/p>\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej, z niech\u0119ci\u0105 wspominaj\u0105cy gehenn\u0119 podczas realizacji pierwszej cz\u0119\u015bci, lecz skuszony obietnicami sfinansowania produkcji Rozmowy<\/em> oraz zrealizowania kontynuacji po swojemu, Coppola odbiera\u0142 trzykrotnie najwa\u017cniejsz\u0105 w Hollywood nagrod\u0119, jako scenarzysta, re\u017cyser i producent Ojca chrzestnego II<\/em>. W 1990 roku domkn\u0105\u0142 sag\u0119 i przypiecz\u0119towa\u0142 losy Michaela Corleone fina\u0142em trylogii.<\/p>\n

Nowe \u017cycie gangstera<\/strong><\/p>\n

Na czym polega fenomen Ojca chrzestnego<\/em>? Czy tylko na perfekcyjnej realizacji za\u0142o\u017ce\u0144 gatunku \u2013 summie porywaj\u0105cej inscenizacji, mistrzowskiej gry aktor\u00f3w i pami\u0119tnej muzyki Nina Roty? Rewolucja, jak\u0105 zaproponowa\u0142 F.F. Coppola w kinie gangsterskim, polega\u0142a przede wszystkim na przesuni\u0119ciu zainteresowania z jednostek wyizolowanych i aspo\u0142ecznych na grup\u0119 przest\u0119pcz\u0105 odbijaj\u0105c\u0105 krytyczny wizerunek ameryka\u0144skiego spo\u0142ecze\u0144stwa. \u201eWierz\u0119 w Ameryk\u0119\u201d \u2013 brzmi\u0105 pierwsze s\u0142owa padaj\u0105ce z ekranu. Wypowiadaj\u0105cy je pracownik zak\u0142adu pogrzebowego, Bonasera, w rzeczywisto\u015bci jest oburzony funkcjonowaniem instytucji pa\u0144stwa. Oczywiste krzywdy nie zostaj\u0105 naprawione, oczywiste winy uchodz\u0105 bezkarnie. Bezduszna, a najpewniej i skorumpowana urz\u0119dnicza machina nie okazuje zrozumienia dla rodzinnego dramatu, to uczucie jest dost\u0119pne jedynie komu\u015b, kto sam zna warto\u015b\u0107 \u201epodstawowej kom\u00f3rki spo\u0142ecznej\u201d \u2013 szacownemu patriarsze rodu Corleone.<\/p>\n

\u201eWierz\u0119 w rodzin\u0119\u201d \u2013 powtarza Coppola za wyra\u017anie idealizowanym Donem Vito. Wewn\u0105trz \u015bwiata nakre\u015blonego w Ojcu chrzestnym<\/em> jak w soczewce skupiaj\u0105 si\u0119 ideologiczne negocjacje toczone na prze\u0142omie lat 60. i 70. w Stanach Zjednoczonych. Apologeci kontrkultury ch\u0142ostali jeszcze niedawno konserwatywne warto\u015bci rodzinne jako opresyjne i przynale\u017cne czasom, kt\u00f3re definitywnie odchodz\u0105 w nie-pami\u0119\u0107. Wkr\u00f3tce jednak to warto\u015bci epoki kontestacji nale\u017ca\u0142o podda\u0107 rewizji. Zgni\u0142ymi owocami wiary w nowy model \u017cycia by\u0142y tysi\u0105ce zagubionych m\u0142odych ludzi egzystuj\u0105cych na marginesie spo\u0142ecze\u0144stwa, eksplozja narkomanii i przest\u0119pczo\u015bci, a tak\u017ce \u201eniczyje dzieci\u201d, pocz\u0119te podczas lata (wolnej) mi\u0142o\u015bci. Z drugiej strony przedstawi-ciele starego porz\u0105dku na wysokich szczeblach w\u0142adzy wci\u0105\u017c wykazywali niezrozumienie i oboj\u0119tno\u015b\u0107 wobec spo\u0142ecznych potrzeb, toczyli niepopularne konflikty, podatni na korupcj\u0119 ujawniali hipokryzj\u0119 etyczn\u0105.<\/p>\n

Ekranowy Don Vito wygl\u0105da\u0142 na tym tle jak bohater okrutnej bajki, kt\u00f3ry co prawda dopuszcza\u0142 si\u0119 czyn\u00f3w nie ca\u0142kiem godziwych, lecz zarazem odp\u0142aca\u0142 za nie z nawi\u0105zk\u0105 w trosce o s\u0142abszych wsp\u00f3\u0142obywateli. Oboj\u0119tnego ojca narodu zast\u0119powa\u0142 zatem sprawiedliwy ojciec chrzestny, a dwulicowych szeryf\u00f3w z Nowego Jorku wyr\u0119cza\u0142 w\u0142oski Robin Hood. Nie mo\u017ce dziwi\u0107 ogromna Popularno\u015b\u0107 takiej postaci w\u015br\u00f3d obywateli udr\u0119czonych spo\u0142ecznym kryzysem. Dodatkowe punkty zapewnia\u0142a filmowi aura nostalgii spowijaj\u0105ca czasy powojennej prosperity<\/em>, gdy boom<\/em> gospodarczy i przejrzysto\u015b\u0107 zasad \u017cycia wydawa\u0142y si\u0119 oferowa\u0107 przeci\u0119tnemu Amerykaninowi i bezpiecze\u0144stwo materialne, i spok\u00f3j ducha.<\/p>\n

Si\u0142\u0105 trylogii Coppoli jest jednoczesne budowanie mitologii i jej krytyka. Tragedia familii Corleone wynika\u0142a z braku godnego nast\u0119pcy dla Vita. Nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 nim gwa\u0142towny, niepotrafi\u0105cy okie\u0142zna\u0107 emocji Sonny; tym bardziej nie m\u00f3g\u0142 s\u0142aby i uleg\u0142y Fredo. Przeznaczeniem Michaela by\u0142a natomiast legalna kariera na wysokich szczeblach w\u0142adzy w strukturach rz\u0105dowych lub prawniczych. Paradoksalnie, wychowany z dala od rodziny i jej z\u0142ych wp\u0142yw\u00f3w, najm\u0142odszy syn Vita, kszta\u0142cony w najlepszych szko\u0142ach i maj\u0105cy w \u017cyciorysie epizod wojennego bohatera, z \u0142atwo\u015bci\u0105 odnalaz\u0142 si\u0119 w kr\u0119-gach mafijnych. Okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce jego mened\u017cerskie umiej\u0119tno\u015bci, ambicja i opanowanie \u015bwietnie przydaj\u0105 si\u0119 w zarz\u0105dzaniu organizacj\u0105 przest\u0119pcz\u0105. Michael przekszta\u0142ci\u0142 rodzinny biznes w sprawnie dzia\u0142aj\u0105c\u0105 korporacj\u0119. Skutki uboczne by\u0142y podobne jak w wypadku analogicznej zmiany statusu zwyk\u0142ych firm \u2013 podporz\u0105dkowanie celom instytucji sz\u0142o w parze z rozlu\u017anieniem wi\u0119zi \u0142\u0105cz\u0105cych \u201epracownik\u00f3w\u201d. Dla Michaela \u015bcis\u0142e przestrzeganie mafijnych regu\u0142 przes\u0142oni\u0142o konieczno\u015b\u0107 respektowania mi\u0119kkich zasad komunikacji z najbli\u017cszym otoczeniem. Stosowa\u0142 on podw\u00f3jne standardy tyranii \u2013 ka\u017cda zdrada oznacza\u0142a wyrok \u015bmierci, ale k\u0142amstwa wypowiadane przez bossa w imi\u0119 krycia w\u0142asnych interes\u00f3w, a nawet likwidacja cz\u0142onk\u00f3w swojej familii by\u0142y usprawiedliwiane \u201ewy\u017cszymi celami\u201d.<\/p>\n

Coppola tym samym zdaje si\u0119 krytykowa\u0107 przekszta\u0142cenia, jakie w mentalno\u015bci Amerykan\u00f3w poczyni\u0142a powojenna ekspansja ja\u0142owego konsumpcjonizmu. Spojrzenie z perspektywy ideowego spustoszenia lat 70. na \u201ez\u0142ote lata 50.\u201d ka\u017ce zastanowi\u0107 si\u0119, czy \u017ar\u00f3de\u0142 p\u00f3\u017aniejszych problem\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych nie nale\u017cy szuka\u0107 w\u0142a\u015bnie w generacji zimnych profesjonalist\u00f3w, gotowych goni\u0107 za materialnym splendorem nawet za cen\u0119 rozdzierania rodzinnych koligacji. Generacji pozbawionej empatii, wdra\u017caj\u0105cej korporacyjne standardy podleg\u0142o\u015bci i bezwzgl\u0119dnego pos\u0142usze\u0144stwa w przestrze\u0144 \u015bwie\u017co nabytych dom\u00f3w na przedmie\u015bciach. Generacji, kt\u00f3ra na pokojowy bunt ze strony m\u0142odszego pokolenia zareaguje salwami z karabin\u00f3w na uniwersytetach.<\/p>\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107  Ojca chrzestnego<\/em> to jeszcze ambiwalentny pejza\u017c ze sprawiedliwym patriarch\u0105 rodziny piel\u0119gnuj\u0105cym mit wsp\u00f3lnoty oraz jego atrakcyjnym, inteligentnym sukcesorem oddanym \u201enaszej sprawie\u201d i kontynuuj\u0105cym, jak si\u0119 wydaje, tradycje klanu. Cz\u0119\u015b\u0107 druga stanowi\u0142a ju\u017c otwart\u0105 krytyk\u0119 mafijnego p\u00f3\u0142\u015bwiatka, rz\u0105dz\u0105cych nim psychopat\u00f3w, ale i chciwych przedstawicieli legalnych instytucji (senator Geary, szefowie ameryka\u0144skich koncern\u00f3w na Kubie), uwik\u0142anych w brudne interesy z gangsterskim podziemiem. Tym samym by\u0142a to krytyka kapitalistycznej Ameryki, kt\u00f3ra za\u015blepiona materializmem porzuci\u0142a etyczny kompas. Zwie\u0144czenie trylogii sz\u0142o jeszcze dalej w portretowaniu mi\u0119dzy-narodowej korupcji (jej symbolem byli przedstawiciele korporacji Immobiliare w Watykanie), od kt\u00f3rej nie mo\u017cna uciec w \u015bwiecie podlegaj\u0105cym coraz mocniej procesom globalizacji.<\/p>\n

Ironicznie potraktowane zosta\u0142y nieudolne pr\u00f3by zerwania przez Michaela z kryminaln\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105, zgodnie z deklaracjami Coppoli, \u017ce jego intencj\u0105 by\u0142o \u201eostateczne zniszczenie bohatera\u201d. Najgorzej oceniona przez krytyk\u00f3w i widz\u00f3w, cho\u0107 przecie\u017c wcale nie nieudana, ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 sagi na szcz\u0119\u015bcie nie zrujnowa\u0142a mitu swoich poprzednik\u00f3w. By\u0142a kod\u0105 zrealizowan\u0105 z szacunkiem do orygina\u0142u i ponownie wykorzystuj\u0105c\u0105 ulubion\u0105 przez re\u017cysera estetyk\u0119 barokowego przesytu, upodobanie do pompatycznych fina\u0142\u00f3w i sk\u0142onno\u015b\u0107 do realizowania rozbudowanych sekwencji nawi\u0105zuj\u0105cych mniej lub bardziej po\u015brednio do struktury religijnych ceremonii.<\/p>\n

\u017bycie po \u015bmierci ojca chrzestnego<\/strong><\/p>\n

W gangsterskim serialu stacji HBO Rodzina Soprano<\/em> (1999\u20132007), kt\u00f3remu uda\u0142o si\u0119 skutecznie reanimowa\u0107 t\u0119 ga\u0142\u0105\u017a telewizyjnej rozrywki, intertekstualne nawi\u0105zania do trylogii F.F. Coppoli s\u0105 wszechobecne. Podrz\u0119dni gangsterzy stanowi\u0105 kolejne \u2013 po prostackich mafiosach z film\u00f3w Martina Scorsese \u2013 ogniwo w regresie popkulturowego presti\u017cu przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej. Marz\u0105 oni o pozycji takiej, jak\u0105 zajmowali w spo\u0142ecze\u0144stwie przedstawiciele rodu Corleone. Uwielbiaj\u0105 cytowa\u0107 Michaela, w czym celuje ekranowy Silvio Dante: \u201eGdy tylko pomy\u015bla\u0142em, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 odej\u015b\u0107, wci\u0105gn\u0119li mnie z powrotem\u201d, \u201eNasz prawdziwy wr\u00f3g jeszcze si\u0119 nie ujawni\u0142\u201d; przekr\u0119caj\u0105 i modyfikuj\u0105 s\u0142awne kwestie: \u201eLewis Brazi \u015bpi z rybkami\u201d oraz nawi\u0105zuj\u0105 do ulubionych scen: \u201eZa\u0142atwili go jak Moe Greene\u2019a \u2013 strza\u0142em w oko\u201d. Ojciec chrzestny<\/em> wraz z Ch\u0142opcami z ferajny<\/em> (1990, M. Scorsese) i Cz\u0142owiekiem z blizn\u0105<\/em> (1983, B. De Palma) to dla nich obiekty fanowskiego kultu, ale te\u017c \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji dla dzia\u0142alno\u015bci kryminalnej. Podobnie jest zreszt\u0105 z tw\u00f3rcami serialu, kt\u00f3rzy zgodnie z postmodernistycznym kluczem si\u0119gaj\u0105 po konkretne rozwi\u0105zania do tryptyku Coppoli, by uaktualni\u0107 je i nada\u0107 im nowe znaczenia. Rozprawa ze zdrajc\u0105 rodziny Soprano w finale drugiego sezonu serialu ko\u0144czy\u0142a si\u0119 podobnie jak bratob\u00f3jczy mord pod koniec drugiej cz\u0119\u015bci Ojca chrzestnego<\/em>, a zastosowanie sprawdzonej estetyki pozornego, antykatartycznego wyciszenia po akcie przemocy by\u0142o tu czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c jedynie prostym odsy\u0142aczem. Mit sagi rodu Corleone trwale zakorzeni\u0142 si\u0119 w kulturze zachodniej, tak\u017ce na zasadzie zwrotnego sprz\u0119\u017cenia z p\u00f3\u0142-\u015bwiatkiem. Goszcz\u0105cy na planie filmu Coppoli prawdziwi gangsterzy chcieli By\u0107 aktorami, a ju\u017c po premierze FBI donosi\u0142o o fali na\u015bladownictw ekranowych zachowa\u0144 przez mafijne klany (jak nawr\u00f3t do porzuconego rytua\u0142u ca\u0142owania r\u0119ki bossa). Dla szefa rodziny Soprano popkulturowy wizerunek gangstera jest balastem, kt\u00f3ry zmusza go do odgrywania Michaela Corleone przed swoimi podopiecznymi, a nawet s\u0105siadami, traktuj\u0105cymi profesj\u0119 Tony\u2019ego jako pikantne urozmaicenie nudnej egzystencji.<\/p>\n

Zabij ich raz jeszcze<\/strong><\/p>\n

W 2006 roku do \u015bwiata rodziny Corleone dopisano interaktywny aneks w postaci gry studia Electronic Arts (wcze\u015bniej, w 1991 roku, studio U.S. Gold wykorzysta\u0142o tytu\u0142 i lokalizacje z trylogii Coppoli do stworzenia prostej gry platformowej polegaj\u0105cej na strzelaniu do wszechobecnych gangster\u00f3w). Powt\u00f3rnie w oryginalnie odtwarzane postaci wcielili si\u0119m.in. James Caan, Robert Duvall i Abe Vigoda, a tak\u017ce Marlon Brando, kt\u00f3re-go nagrania \u2013 z wyj\u0105tkiem pojedynczej sceny \u2013 nie spe\u0142nia\u0142y jednak wymog\u00f3w technicznych i musiano je zast\u0105pi\u0107 dubbingiem innego aktora. Za fabu\u0142\u0119 gry odpowiada\u0142 Mark Winegardner, kt\u00f3ry wcze\u015bniej opublikowa\u0142 powie\u015b\u0107 Powr\u00f3t ojca chrzestnego<\/em>, uzupe\u0142niaj\u0105c\u0105 dzie\u0142a Puzo i Coppoli m.in. o w\u0105tki z m\u0142odo\u015bci Michaela. Do narracji znanej z pierwszej cz\u0119\u015bci filmowej trylogii do\u0142\u0105czono posta\u0107 gracza \u2013 m\u0142odego gangstera, kt\u00f3rego ojciec pad\u0142 ofiar\u0105 rodziny Barzinich i kt\u00f3ry pod czujnym okiem Luki Brasiego rozwija przest\u0119pcz\u0105 karier\u0119 od mafijnych do\u0142\u00f3w a\u017c do funkcji Dona, \u0142\u0105cz\u0105cego wszystkie rodzi-ny Nowego Jorku. Filmowy przebieg wydarze\u0144 zosta\u0142 zmodyfikowany tak, by gracz m\u00f3g\u0142uczestniczy\u0107m.in. w zab\u00f3jstwie Pauliego Gatto i egzekucji boss\u00f3w konkurencyjnych klan\u00f3w. Gra zebra\u0142a pozytywne recenzje, przyci\u0105gaj\u0105c przed ekrany zapewne tak\u017ce tych graczy, kt\u00f3rzy wcze\u015bniej nie widzieli filmowego orygina\u0142u. Wydany trzy lata p\u00f3\u017aniej sequel rozbudowywa\u0142 \u015bwiat gry, mieszaj\u0105c wydarzenia z drugiej cz\u0119\u015bci trylogii Coppoli z histori\u0105 Dominica, kuba\u0144skiego bossa, kt\u00f3re-go zadaniem jest odbudowa presti\u017cu mafijnej rodziny. Pomimo poszerzenia dost\u0119pnych lokacji o Kub\u0119 i Floryd\u0119 Ojciec chrzestny II<\/em> nie odni\u00f3s\u0142 takiego sukcesu jak jego poprzednik, przede wszystkim z uwagi na liczne techniczne niedor\u00f3bki i niski poziom trudno\u015bci. Niezale\u017cnie od tego potkni\u0119cia kolejnym potwierdzeniem kulturowej d\u0142ugowieczno\u015bci filmowego Ojca chrzestnego<\/em> b\u0119dzie niechybnie realizacja jego remake\u2019u, a mo\u017ce i nast\u0119pnych sequeli lub spin-off\u00f3w<\/em>. Kto nast\u0119pny odwa\u017cy si\u0119 na recykling legendarnego arcydzie\u0142a?<\/p>\n

***<\/em>
\n<\/span><\/em><\/strong><\/p>\n

The Godfather Waltz<\/strong><\/p>\n

Na \u015bcie\u017cce d\u017awi\u0119kowej do filmu wykorzystano kilka popularnych przeboj\u00f3w (cho\u0107by I Have But One Heart<\/em> Johnny\u2019ego Farrowa czy All of My Life<\/em> Irvinga Berlina) oraz organow\u0105 Muzyk\u0119 Bacha. Utwory grane podczas pocz\u0105tkowej sekwencji weselnej skomponowa\u0142 ojciec re\u017cysera \u2013 Carmine Coppola. Do historii przeszed\u0142 natomiast g\u0142\u00f3wny temat muzyczny autorstwa Nina Roty. Przejmuj\u0105cy The Godfather Waltz<\/em> do dzi\u015b stanowi jednoznaczny odsy\u0142acz do filmowego arcydzie\u0142a i jest obowi\u0105zkowym elementem wszystkich sk\u0142adanek z muzyk\u0105 filmow\u0105. Szans\u0119 na pewnego, jak si\u0119 wydaje, Oscara odebrano kompozytorowi ze wzgl\u0119d\u00f3w formalnych \u2013 wykorzysta\u0142 on bowiem cz\u0119\u015bciowo swoje nagrania u\u017cyte wcze\u015bniej we w\u0142oskiej komedii Fortunella<\/em> (1958, E. De Filippo).<\/p>\n

Rodzina Corleone<\/strong><\/p>\n

Obsada Ojca chrzestnego II <\/em>nie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 zasadniczo od cz\u0119\u015bci pierwszej. Poza Marlonem Brando, kt\u00f3ry za drobny epizod w fina\u0142owej retrospekcji za\u017c\u0105da\u0142 niebotycznych apana\u017cy, zabrak\u0142o jedynie odtw\u00f3rcy roli Petera Clemenzy, Richarda Castellano, kt\u00f3ry obok wysokiego wynagrodzenia chcia\u0142 mie\u0107 zasadniczy wp\u0142yw na dialogi swojego bohatera. Jego posta\u0107 \u201eu\u015bmiercono\u201d zatem tu\u017c przed filmowymi wydarzeniami. Podobny los spotka\u0142 w cz\u0119\u015bci trzeciej consigliere<\/em> Toma Hagena. Zmiany obsadowe w Ojcu chrzestnym III<\/em> mia\u0142y ju\u017c spory wp\u0142yw na poziom filmu. Ani George Hamilton w roli nowego doradcy rodziny Corleone nie mia\u0142 charyzmy Roberta Duvalla, ani te\u017c osiemnastoletnia c\u00f3rka re\u017cysera Sofia Coppola nie posiada\u0142a zdolno\u015bci aktorskich na miar\u0119 Winony Ryder, kt\u00f3ra z powod\u00f3w zdrowotnych musia\u0142a zrezygnowa\u0107 z roli Mary.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W ubieg\u0142orocznej ankiecie czasopisma \u201eSight & Sound\u201d pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Francisa Forda Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii kina. W ocenie publiczno\u015bci wypada jeszcze lepiej \u2013 na portalu IMDb obie cz\u0119\u015bci Ojca chrzestnego<\/em> solidarnie okupuj\u0105 podium rankingu film\u00f3w wszechczas\u00f3w. Po 40 latach od premiery moc oddzia\u0142ywania sagi rodu Corleone nie maleje. Pocz\u0105tki produkcji nie by\u0142y jednak \u0142atwe.<\/p>\n","protected":false},"author":246,"featured_media":12567,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1607,377,1652,1650],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14231],"yoast_head":"\nCztery dekady Ojca chrzestnego<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Cztery dekady Ojca chrzestnego:pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/ojciec-chrzestny-fot-paramount-2013-03-18.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/ojciec-chrzestny-fot-paramount-2013-03-18.jpg\",\"width\":1200,\"height\":675,\"caption\":\"\u201eOjciec chrzestny\u201d, fot. Paramount\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany\",\"name\":\"Cztery dekady Ojca chrzestnego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-03-18T12:34:45+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-13T10:52:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d\"},\"description\":\"Cztery dekady Ojca chrzestnego:pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cztery dekady Ojca chrzestnego\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d\",\"name\":\"Micha\u0142 Lesiak\",\"description\":\"Micha\u0142 Lesiak \u2013 redaktor czasopisma \u201eEKRANy\u201d.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-lesiak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cztery dekady Ojca chrzestnego","description":"Cztery dekady Ojca chrzestnego:pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/ojciec-chrzestny-fot-paramount-2013-03-18.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/ojciec-chrzestny-fot-paramount-2013-03-18.jpg","width":1200,"height":675,"caption":"\u201eOjciec chrzestny\u201d, fot. Paramount"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany","name":"Cztery dekady Ojca chrzestnego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#primaryimage"},"datePublished":"2013-03-18T12:34:45+00:00","dateModified":"2021-01-13T10:52:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d"},"description":"Cztery dekady Ojca chrzestnego:pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 gangsterskiej epopei Coppoli otwiera trzeci\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 najwybitniejszych film\u00f3w w historii...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-cztery-dekady-ojca-chrzestnego-ekrany#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cztery dekady Ojca chrzestnego"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d","name":"Micha\u0142 Lesiak","description":"Micha\u0142 Lesiak \u2013 redaktor czasopisma \u201eEKRANy\u201d.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-lesiak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12566"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/246"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12566"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49556,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12566\/revisions\/49556"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12566"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=12566"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}