{"id":12699,"date":"2013-04-03T15:00:42","date_gmt":"2013-04-03T14:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=12699"},"modified":"2021-01-12T15:08:56","modified_gmt":"2021-01-12T14:08:56","slug":"jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim","title":{"rendered":"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim"},"content":{"rendered":"<p><strong><\/strong>Kiedy namy\u015blam si\u0119 nad tym, co znacz\u0105 dla mnie dokonanie i \u017cycie Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego (usi\u0142uj\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie wyobrazi\u0107 sobie, co znacz\u0105 dla innych ludzi), nasuwaj\u0105 mi si\u0119 skojarzenia z dawnej lektury rozwa\u017ca\u0144 Arthura C. Danto o tworzeniu w czasie \u201epo ko\u0144cu sztuki\u201d (<em>After the End of Art<\/em>, Princeton 1997). O Smoczy\u0144skim napisano wiele tekst\u00f3w analitycznych i do nich tu nie b\u0119d\u0119 wraca\u0142. Sam powstrzymam si\u0119&nbsp; od analizowania, jak te\u017c odst\u0105pi\u0119 od pr\u00f3by opisywania morfologii pracy tego artysty. Wmy\u015blam si\u0119 tu raczej w takie stany, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0119 z tym, co on robi\u0142, jak wewn\u0119trzno\u015b\u0107, g\u0142\u0119bia, przemieszczenia (<em>dislocation<\/em>), przeniesienie (<em>transformation<\/em>) podniesienie <em>(hoisting<\/em>); te dwa ostatnie stanowi\u0142y tytu\u0142y realizacji Smoczy\u0144skiego. Kiedy namy\u015blam si\u0119 nad dokonaniem i \u017cyciem tego cz\u0142owieka,&nbsp; odczuwam te\u017c smutek. Odczuwam nastr\u00f3j Popielca \u2013 nastr\u00f3j podobny temu, jaki wyczytuj\u0119 z wierszy, kt\u00f3re pisa\u0142 Thomas Stearns Eliot: <em>\u015aroda Popielcowa<\/em> (<em>Ash-Wednesday<\/em>), <em>Wydr\u0105\u017ceni ludzie <\/em>(<em>The Hollow Men<\/em>), <em>Ja\u0142owa ziemia <\/em>(<em>The Waste Land<\/em>).<\/p>\n<figure id=\"attachment_12734\" aria-describedby=\"caption-attachment-12734\" style=\"width: 512px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-2\/\" rel=\"attachment wp-att-12734\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-12734\" title=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/labirynt-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"512\" height=\"768\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12734\" class=\"wp-caption-text\">Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Czytam maszynopis zapisk\u00f3w Smoczy\u0144skiego <em>Czas przesz\u0142y. Komentarze do prac zrealizowanych w latach 1980-1999<\/em>. To rozwa\u017cania znacz\u0105ce&nbsp; dla historii my\u015bli artystycznej, wa\u017cne r\u00f3wnie\u017c dla nas teraz. W maszynopisie <em>Przedmowy<\/em> do nich czytam, \u017ce jej autor, Stefan Morawski, nazwa\u0142 te zapiski Smoczy\u0144skiego \u201eSpowiedzi\u0105\u201d. Rozwa\u017cania artysty na temat statusu obrazu (a w\u0142a\u015bciwie rozmaitych status\u00f3w r\u00f3\u017cnych obraz\u00f3w) s\u0105 bardzo inspiruj\u0105ce, ale te\u017c, podobnie jak wiele innych spraw wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 ze Smoczy\u0144skim, s\u0105 one czasem jedynie prowokacyjne, czasem neoawangardowo ortodoksyjne, nierzadko wewn\u0119trznie kontradyktoryjne. Zastanawia mnie, w jaki spos\u00f3b to, co on robi\u0142,&nbsp; nastawa\u0142o i trwa jako sztuka. Nieustanne dociekanie przeze\u0144 (tak w praktyce, jak i w refleksji) istoty obrazu, oscylowanie pomi\u0119dzy ukazywaniem tego co widzialne i niewidoczne, a w istocie mi\u0119dzy mo\u017cliwym a niemo\u017cliwym do zobaczenia, dalej \u2013 zg\u0142\u0119bianie uwarunkowa\u0144 naszej orientacji w miejscu, a jeszcze pytania o relacje mi\u0119dzy przestrzeniami wystawienniczymi a pracowni\u0105, refleksja na temat metod eksponowania tego co zamy\u015blone, rozwa\u017canie przemieszcze\u0144, wreszcie praktykowana przemienno\u015b\u0107 konstruowania, destruowania i rekonstruowania w dzia\u0142aniu i namy\u015ble Smoczy\u0144skiego, wszystko to pospo\u0142u pozwala, a nawet ka\u017ce my\u015ble\u0107 o diagnozie \u201eko\u0144ca sztuki\u201d. Sk\u0142ania&nbsp; r\u00f3wnie\u017c do zastanawiania si\u0119 nad motywacj\u0105 takiego dzia\u0142ania artysty \u2013 i pokrewnych mu, jak Robert Smithson, Gordon Matta-Clark, Andrzej Szewczyk, Marek Chlanda, Royden Rabinowitch, Miros\u0142aw Ba\u0142ka, Richard Wilson, Urs Fischer, Koji Kamoji, Chris Burden, a trzej ostatni wymienieni s\u0105 tu przeze mnie tak\u017ce ze wzgl\u0119du na ich prace odkrywkowe, archeologiczne, kopalne, rekonstrukcyjne, bardzo w istocie bliskie praktyce stosowanej przez Smoczy\u0144skiego przy jego <em>Zdj\u0119ciach <\/em>(<em>Wall Prints<\/em>), pracy polegaj\u0105cej na zdejmowaniu, odrywaniu zewn\u0119trznej warstwy \u015bcian. Ca\u0142o\u015bciowe przygl\u0105danie si\u0119 dokonaniu Smoczy\u0144skiego zmusza jeszcze do pyta\u0144 o motywacje dzia\u0142ania polegaj\u0105cego na konfrontacji \u015brodk\u00f3w wypracowanych na gruncie sztuki postartystycznej w zderzeniu z barier\u0105 poznania rozumowego. Smoczy\u0144ski w swojej pracy, to trzeba mocno podkre\u015bli\u0107, nie pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 metodami konceptualnymi, ale \u015brodkami materialnymi i surowymi, wr\u0119cz brutalnymi. Potem, po wykonaniu obiektu czy dzia\u0142ania przestrzennego,&nbsp; wykonywa\u0142 zdj\u0119cie,&nbsp; mam teraz na my\u015bli zdj\u0119cie o naturze fotograficznej. Fotografie te cechuj\u0105 si\u0119 \u2013 stanowi\u0105c dokumentacj\u0119 materialnych i przestrzennych dzia\u0142a\u0144 artysty \u2013 wysokimi walorami estetycznymi, harmoni\u0105 kompozycyjn\u0105, subteln\u0105 gr\u0105 \u015bwiat\u0142ocieniow\u0105, maestri\u0105 wykonania uj\u0119cia i wydruku. Taka dwoisto\u015b\u0107 i dwojako\u015b\u0107 w og\u00f3le mocno cechowa\u0142a osobowo\u015b\u0107 i prac\u0119 Smoczy\u0144skiego. Stworzony przeze\u0144 w 1980 roku <em>Obiekt podw\u00f3jny<\/em> (<em>Double Object<\/em>) zdaje si\u0119 ujmowa\u0107 \u2013 a wed\u0142ug mnie symbolizuje zarazem \u2013 dwoisto\u015b\u0107 ca\u0142ej tej tw\u00f3rczo\u015bci oraz niejakie rozdwojenie jej sprawcy. \u00d3w obiekt \u2013 <em>Obiekt podw\u00f3jny<\/em> \u2013 by\u0142 i pozostaje znakiem transgresji. W blakn\u0105cej historii on te\u017c istnieje obecnie jedynie w formie fotografii tego (w roku 1984 zaginionego) przedmiotu.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-12699 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19'><img width=\"350\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19-350x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12700\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12700'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa\r\ndzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-001'><img width=\"189\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-001.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eObraz\u201d, 1990, Wystawa \u201eMagowie i Mistycy. Wystawa rze\u017ab i obiekt\u00f3w przestrzennych\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1991, Warszawa, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12708\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12708'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eObraz\u201d, 1990, Wystawa \u201eMagowie i Mistycy. Wystawa rze\u017ab i obiekt\u00f3w przestrzennych\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1991, Warszawa, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-003'><img width=\"230\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12709\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12709'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-004'><img width=\"231\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12710\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12710'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa\r\ndzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-005'><img width=\"131\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, Wystawa \u201eTemporary con temporary\u201d, 1992\u20131995, Galeria ZPAP, Warszawa, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12711\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12711'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski, Wystawa \u201eTemporary con temporary\u201d, 1992\u20131995, Galeria ZPAP, Warszawa, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-007'><img width=\"163\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201e\u015awiat\u0142o I\u201d, 1991, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 43,5 x 33,5 cm fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12713\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12713'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201e\u015awiat\u0142o I\u201d, 1991, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 43,5 x 33,5 cm fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-009'><img width=\"319\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-009.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eMur\u201d, 1992 \u2013 1995, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 25,6 x 31,9 cm, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12715\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12715'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eMur\u201d, 1992 \u2013 1995, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 25,6 x 31,9 cm, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-010'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eObraz I\u201d, 1981, III cz\u0119\u015b\u0107 tryptyku, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 43,5 x 33, 5 cm fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12716\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12716'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eObraz I\u201d, 1981, III cz\u0119\u015b\u0107 tryptyku, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 43,5 x 33, 5 cm fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja'><img width=\"198\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/kozakiewicz-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jaros\u0142aw Kozakiewicz. \u201eAnarchitekton (29, 7 m kw pod\u0142ogi) \u2013 w ho\u0142dzie Gordonowi Mattcie \u2013 Clarkowi\u201d 2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12733\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12733'>\n\t\t\t\tJaros\u0142aw Kozakiewicz. \u201eAnarchitekton (29, 7 m kw pod\u0142ogi) \u2013 w ho\u0142dzie Gordonowi Mattcie \u2013 Clarkowi\u201d 2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-2'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/labirynt-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12734\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12734'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-3'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/labirynt-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12735\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12735'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eLabirynt (rekonstrukcja pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego)\u201d 1993-2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-4'><img width=\"400\" height=\"161\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/malewicz-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eZmiana w\u0142a\u015bciwo\u015bci miejscowej (Malewicz w Polsce)\u201d, 2004-2013 Galeria Arsena\u0142 \/Arsena\u0142 Gallery, Bia\u0142ystok rekonstrukcja (pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego) \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12736\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12736'>\n\t\t\t\tMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski, \u201eZmiana w\u0142a\u015bciwo\u015bci miejscowej (Malewicz w Polsce)\u201d, 2004-2013  Galeria Arsena\u0142 \/Arsena\u0142 Gallery, Bia\u0142ystok rekonstrukcja (pod opiek\u0105 Roberta Ku\u015bmirowskiego) \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-5'><img width=\"332\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/ogolny-plan-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski \u201eAdaptacja przestrzeni wed\u0142ug dokumentacji prac Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego\u201d, 2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12737\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12737'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski \u201eAdaptacja przestrzeni wed\u0142ug dokumentacji prac Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego\u201d, 2013 \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/csw-dokumentacja-6'><img width=\"260\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/wall-print-csw-zamek-ujazdowski-warszawa-2013-04-05.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eZdj\u0119cie \/ Wall Print\u201d, 2013 Robert Ku\u015bmirowski wed\u0142ug Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-12738\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-12738'>\n\t\t\t\t\u201eZdj\u0119cie \/ Wall Print\u201d, 2013 Robert Ku\u015bmirowski wed\u0142ug Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego  \u2013 dokumentacja z wystawy \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?\u201d prezentowanej w CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Robert Smithson podobno lubi\u0142 place budowy jako \u201eodwrotno\u015b\u0107 ruin\u201d (\u201eruins in reverse\u201d), podczas gdy Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego zajmowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie uk\u0142ady nieuporz\u0105dkowane \u2013 stany cz\u0119\u015bciowej ruiny, mo\u017cna by powiedzie\u0107 \u2013 jako odwrotno\u015b\u0107 konstruowania. Wyra\u017anie ujawni\u0142o si\u0119 to ju\u017c w serii <em>The Secret Performance<\/em>, realizowanej w Lublinie od oko\u0142o 1983 roku, albo w jego <em>Akcji r\u00f3wnoleg\u0142ej<\/em> (<em>Parallel Action<\/em>) w Galerii Starej BWA w Lublinie w 1992, czy te\u017c w ekspozycji <em>Temporary Con Temporary<\/em>, b\u0119d\u0105cej wtargni\u0119ciem w przestrzenie Galerii ZPAP w Warszawie w&nbsp; 1992. Zjawiskom i stanom cechuj\u0105cym si\u0119 nieuporz\u0105dkowaniem artysta ten niestrudzenie si\u0119 przypatrywa\u0142, dociera\u0142 do nich, odkrywa\u0142 je, dora\u017anie stany takie utrwala\u0142 w formie tworzonych przez siebie obiekt\u00f3w, obraz\u00f3w, uk\u0142ad\u00f3w przestrzennych, interwencji, a dalej wszystkie te formy (nierzadko deformacje raczej) definitywnie utrwala\u0142 metod\u0105 fotograficzn\u0105. I w tym w\u0142a\u015bnie, w owych przetworzeniach wiod\u0105cych do obrazu fotograficznego, wyra\u017ca\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119bszy jego imperatyw odnajdywania \u0142adu. M\u00f3wi\u0119 o imperatywie \u0142adu w g\u0142\u0119bi, gdy\u017c skrywa\u0142 si\u0119 on pod powierzchni\u0105 wygl\u0105d\u00f3w cechuj\u0105cych si\u0119 chaosem, czy to kiedy artysta pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 w swych instalacjach suprem\u0105 (materia\u0142em budowlano-izolacyjnym, zwykle w p\u0142ytach, powstaj\u0105cym ze zwi\u0105zania cementem wielu warstw wi\u00f3r\u00f3w drewna), czy to gdy zrywa\u0142 wierzchnie warstwy \u015bcian b\u0105d\u017a pod\u0142\u00f3g, kiedy prowadzi\u0142 te swoje roboty remontowo-budowlane o nastawieniu eksperymentalnym, a w\u0142a\u015bciwie&nbsp; o charakterze poznawczym.<\/p>\n<p>Najistotniejsze dzia\u0142ania Smoczy\u0144skiego polega\u0142y na jego wnikaniu w stany ukryte we wn\u0119trzach, dos\u0142ownie w \u015bcianach wn\u0119trz (rzadziej w murach), w kt\u00f3rych, albo wobec kt\u00f3rych dzia\u0142a\u0142, kiedy to niejako odwraca\u0142 pierwsz\u0105 stron\u0119 elewacji, jej <em>recto<\/em>, by ujawni\u0107 jej stron\u0119 przeciwn\u0105,\u2013 <em>verso<\/em> (jak prawa, od razu widoczna, i lewa, kt\u00f3r\u0105 zawsze wpierw trzeba odwr\u00f3ci\u0107, strona karty ksi\u0105\u017cki). Tak jakby wertowa\u0142 w tym post\u0119powaniu widzialno\u015b\u0107, a polega\u0142o to na przemiennym ujawnianiu tego, co zazwyczaj jest nam dost\u0119pne i tego, co pozostaje zwykle skryte \u2013 w wypadku \u015bciany lub posadzki na zawsze. Niekt\u00f3re z tych dzia\u0142a\u0144, nazywanych przeze\u0144&nbsp; <em>Zdj\u0119ciami<\/em>, nabiera\u0142y nie jedynie dramatycznego charakteru. Bywa\u0142o, \u017ce okazywa\u0142y si\u0119 one, jak w wypadku manifestacji przeprowadzonej w 1999 roku w Galerii U Jezuit\u00f3w w Poznaniu, monumentalne i zdumiewaj\u0105co pi\u0119kne. Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, jakkolwiek dzia\u0142a\u0142 w lub na materialnej powierzchni rzeczy,&nbsp; w istocie wnika\u0142 w nie g\u0142\u0119boko, wpatrywa\u0142 si\u0119, wczytywa\u0142 i wczuwa\u0142 w miejsce, tak\u017ce w zmienne historycznie losy danej lokacji oraz jej r\u00f3\u017cnorakie konteksty. Podziwia\u0142em t\u0119 g\u0142\u0119bi\u0119 docieka\u0144 Smoczy\u0144skiego, ale nigdy jej nie poj\u0105\u0142em w pe\u0142ni. Dobrym przyk\u0142adem takiego post\u0119powania, chocia\u017c pozosta\u0142 on jedynie w fazie koncepcyjnej, by\u0142o przygotowanie projektu dla klasztornego Zespo\u0142u Powizytkowskiego pod wezwaniem Zwiastowania Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny i Naj\u015bwi\u0119tszego Serca Jezusa w Lublinie \u201eprzy ulicy Peowiak\u00f3w 12 (dawniej Pstrowskiego, poprzednio Szpitalnej, a pierwotnie Wizytkowskiej)\u201d, jak skrupulatnie u\u015bci\u015bla\u0142 w szczeg\u00f3\u0142owym scenariuszu-opisie tego opartego na swoistej ekologii projektu do dawnego wirydarza klasztornego (broszura-wydruk: Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, <em>Wirydarz powizytkowski (opis projektu)<\/em>, Lublin 2002).<\/p>\n<p>Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, chocia\u017c nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania. Post\u0119powa\u0142 intuicyjnie, ale i potrafi\u0142 ujmowa\u0107 sw\u0105 aktywno\u015b\u0107 w spos\u00f3b analityczny. By\u0142 przy tym pragmatyczny. Smoczy\u0144ski celowo myli\u0142 tropy, ale i&nbsp; gubi\u0142 si\u0119 nieraz sam w zakamarkach budowanych przez siebie labirynt\u00f3w \u2013 w zakamarkach w\u0142asnego my\u015blenia, tworzenia, snutego wci\u0105\u017c komentarza, opartego na sprzeczno\u015bciach \u017cycia i takiego\u017c post\u0119powania. Cz\u0119sto zatraca\u0142 si\u0119 w pojedynkach z innymi lud\u017ami, kiedy jego or\u0119\u017cem bywa\u0142a bezlitosna drwina. Ale si\u0119ga\u0142 te\u017c nieraz pi\u0119trowej autoironii. Aura ironii albo zadziorno\u015bci w\u0142a\u015bciwie wci\u0105\u017c roztacza\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 niego. Bywa\u0142o jednak te\u017c, \u017ce zapada\u0142 si\u0119 w sobie. I w \u017calu. Albo melancholii.<em> <\/em>\u201eMoje \u017cycie wygl\u0105da dosy\u0107 dziwnie i nie wiem jeszcze, czy to dobrze, czy mo\u017ce \u017ale.\u201d \u2013 napisa\u0142 do mnie dok\u0142adnie trzyna\u015bcie lat temu (r\u0119kopis listu z 29 marca 2000 roku).<\/p>\n<p>sprawia\u0142 wra\u017cenie, \u017ce du\u017co przeczyta\u0142, cz\u0119sto cytowa\u0142 pisarzy, my\u015blicieli,&nbsp; artyst\u00f3w. Tu te\u017c post\u0119powa\u0142 w spos\u00f3b intuicyjny. Ale uderza\u0142a przy tym celno\u015b\u0107 dokonywanego przeze\u0144 doboru odwo\u0142a\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cych wzmocnieniu jego w\u0142asnych a to docieka\u0144, a to mniema\u0144. My\u015bl\u0119, \u017ce dokucza\u0142a mu w\u0142asna inteligencja. S\u0105dz\u0119 te\u017c, \u017ce nie zawsze znajduj\u0105c partnera dla swoich gier, pozostawa\u0142 ze sob\u0105 i z wyboru, i z konieczno\u015bci coraz bardziej sam; wtedy, by od tego stanu wyzwoli\u0107 si\u0119, prze\u0142\u0105cza\u0142 si\u0119 cz\u0119sto na tryb przypadkowo\u015bci, nieuporz\u0105dkowania, wpada\u0142 w wahad\u0142owo zmienn\u0105 oraz kra\u0144cow\u0105 emocjonalno\u015b\u0107, zmienia\u0142 sw\u00f3j stan \u015bwiadomo\u015bci, nas\u0105czaj\u0105c si\u0119 alkoholem i m\u0119cz\u0105c bezsenno\u015bci\u0105, upaja\u0142 si\u0119 czytaniem. Albo prowokowa\u0142. Stosowa\u0142 te\u017c czasem swoist\u0105 mimikr\u0119, wcielaj\u0105c si\u0119 w kogo\u015b innego . Wszystko to czyni\u0142 w spos\u00f3b autodestrukcyjny.&nbsp; By\u0142, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, majstrem i konstrukcji, i rozbi\u00f3rki. By\u0142 on zarazem mistrzem autokreacji i rych\u0142o potem demonta\u017cu budowanych wpierw z pietyzmem sytuacji artystycznych oraz egzystencjalnych. Ale koniec ko\u0144c\u00f3w jego wypowied\u017a brzmia\u0142a czysto, jego dzia\u0142anie by\u0142o owocne, jego biografia tw\u00f3rcza \u2013 przynajmniej&nbsp; ogl\u0105dana&nbsp; retrospektywnie \u2013 niza\u0142a kolejne fakty i osi\u0105gni\u0119cia w ci\u0105gu pracy artysty w sp\u00f3jn\u0105 sekwencj\u0119 jednostkowego losu, w harmonijne wybrzmiewanie g\u0142osu autora <em>Zdj\u0119\u0107<\/em>. \u201eG\u0142os instynktu <em>w pewien spos\u00f3b<\/em> ma zawsze racj\u0119, aczkolwiek nie nauczy\u0142 si\u0119 jeszcze dok\u0142adnie wyra\u017ca\u0107 siebie\u201d<em> <\/em>\u2013 m\u00f3wi\u0142 w jednym ze swych wyk\u0142ad\u00f3w Ludwig Wittgenstein (<em>Wittgenstein\u2019s Lectures. <\/em><em>Cambridge<\/em><em> 1930-1932<\/em>. From the Notes of John King and Desmond Lee, Oxford 1982, 22).<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Ekscytowa\u0142o Smoczy\u0144skiego my\u015blenie, poszukiwanie esencji. Cieszy\u0142 si\u0119 dokonywanymi przez siebie odkryciami i jak s\u0105dz\u0119, korci\u0142o go cz\u0119sto, by je zachowa\u0107 tylko dla siebie, ale r\u00f3wnocze\u015bnie kusi\u0142o go demonstrowanie w\u0142asnych odkry\u0107 i osi\u0105gni\u0119\u0107 innym. Poci\u0105ga\u0142a go filozofia, tak\u017ce literatura, generalnie fascynowa\u0142y zapisy s\u0142owa precyzyjnie oddaj\u0105cego stan rzeczy z\u0142o\u017conych. Ale ostatecznie poszukiwa\u0142 on dok\u0142adno\u015bci wyra\u017cenia instynktu, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 my\u015bliciel z Cambridge, w \u015brodkach wyrazu sztuk wizualnych i przestrzennych, w instalowaniu wystaw tworzonych przez siebie obraz\u00f3w oraz obiekt\u00f3w, w interwencjach we wn\u0119trzach. Robi\u0142 to w miejscach prywatnych, takich jak w\u0142asna pracownia czy Galeria Piwna 20\/26 \u2013 mieszkanie Emilii Ma\u0142gorzaty i Andrzeja D\u0142u\u017cniewskich w Warszawie; w prywatnych miejscach sztuki, jak Galeria Wschodnia w \u0141odzi czy Galeria Potocka i Galeria Starmach w Krakowie; w niedu\u017cych znacz\u0105cych publicznych miejscach sztuki jak galeria Labirynt w Lublinie, Galeria Foksal w Warszawie; poprzez miejsca o bardzo specyficznych wn\u0119trzach, jak Espace Lyonnais d\u2019Art Contemporain w Lyonie, Galeria U Jezuit\u00f3w w Poznaniu, University Art Gallery, San Diego State University czy Cysterna CSW Zamek Ujazdowski w Warszawie; po przestrzenie wystawiennicze w centralnych instytucjach sztuki \u2013 CSW Zamek Ujazdowski czy&nbsp; Zach\u0119ta w Warszawie. Dzia\u0142a\u0142 bez \u017cadnych ogranicze\u0144 \u2013 to by\u0142 warunek immanentny jego pracy \u2013 w miejscach, kt\u00f3re pozostawa\u0142y czy te\u017c \u2013 jak to by\u0142o zazwyczaj \u2013 czasowo oddawane by\u0142y&nbsp; mu do dyspozycji, a w ko\u0144cu w fotografowaniu efekt\u00f3w tych wszystkich swoich dzia\u0142a\u0144. To owe fotografie stanowi\u0105, jak wiemy, definitywny i trwa\u0142y stan istnienia realizacji Smoczy\u0144skiego. To w nich objawia si\u0119 finalny \u0142ad oraz trwa\u0142y przekaz i sens ca\u0142ej jego pracy. Ich autor dopowiada\u0142 te\u017c i zapisywa\u0142 autokomentarz do wszystkich tych przejaw\u00f3w w\u0142asnej aktywno\u015bci. A tej przy\u015bwieca\u0142a niezmiennie jedna naczelna aspiracja: wnikanie w stan rzeczy oraz pokazywanie, jak jest. Kiedy\u015b, jeszcze na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, dobitnie powiedzia\u0142: \u201eJestem realist\u0105\u201d. I w g\u0142\u0119bokim sensie, w takim, w jakim Jerzy Nowosielski mawia\u0142 o sztuce abstrakcyjnej jako o obrazowaniu istoty rzeczy i nawi\u0105zywaniu przez abstrakcj\u0119 kontaktu z rzeczywisto\u015bciami duchowymi, Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski by\u0142 realist\u0105 \u2013 realist\u0105 wewn\u0119trzno\u015bci. Realizowa\u0142&nbsp; \u00f3w realizm we wn\u0119trzach. W r\u00f3\u017cnego rodzaju g\u0142\u0119biach i czelu\u015bciach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych realizacji pierzch\u0142a. Trwaj\u0105 obrazy, obiekty i \u2013 zw\u0142aszcza \u2013 fotografie. Utrwala si\u0119 ich swoista pami\u0119\u0107 oraz \u2013 paradoksalnie \u2013 umacnia niepami\u0119\u0107 ich znacze\u0144. Fotografia jest tu i pomocna, i okazuje si\u0119 zdradziecka.<\/p>\n<figure id=\"attachment_12715\" aria-describedby=\"caption-attachment-12715\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-009\/\" rel=\"attachment wp-att-12715\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-12715\" title=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eMur\u201d, 1992 \u2013 1995, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 25,6 x 31,9 cm, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/smoczynski-csw-zamek-ujazdowski-2013-04-03-009-540x406.jpg\" alt=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eMur\u201d, 1992 \u2013 1995, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 25,6 x 31,9 cm, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach\" width=\"540\" height=\"406\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-12715\" class=\"wp-caption-text\">Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski \u201eMur\u201d, 1992 \u2013 1995, fotografia czarno-bia\u0142a\/karton, 25,6 x 31,9 cm, fot. Marek Gardulski, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Starmach<\/figcaption><\/figure>\n<p>Praca Smoczy\u0144skiego polega\u0142a w du\u017cej mierze na nicowaniu \u2013 nicowaniu widzenia, obrazowania, na dos\u0142ownym wywracaniu na lew\u0105 stron\u0119 wn\u0119trz, \u015bcian i pod\u0142\u00f3g. By\u0142 to \u015bwiat bez cz\u0142owieka, \u015bwiat opustosza\u0142y niejako. Teraz, gdy nie ma ich autora, \u015bwiat (na fotografiach) ten wyludniony jest po dwakro\u0107. \u201eDzie\u0142a sztuki to s\u0105 zawsze listy z pustyni\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Jerzy Nowosielski. \u201eCo prawda ta pustynia jest bardzo blisko\u2026\u201d \u2013 dopowiada\u0142 malarz (<em>Listy z pustyni. Z Jerzym Nowosielskim rozmawia Krystyna Czerni<\/em>, 1994, [w:] <em>Jerzy Nowosielski. Sztuka po ko\u0144cu \u015bwiata. Rozmowy<\/em>, Krak\u00f3w 2012, 173). Wierz\u0119, \u017ce Nowosielski duchowo by\u0142 bardzo pokrewny Smoczy\u0144skiemu. Mia\u0142a zreszt\u0105 w 1997 roku miejsce wystawa <em>Jerzy Nowosielski, Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski, Leon Tarasewicz<\/em> w CSW Zamek Ujazdowski, pokrewie\u0144stwo, o jakim teraz m\u00f3wi\u0119, jest ju\u017c zatem rozpoznane.<\/p>\n<p>Jeszcze o moich relacjach z Miko\u0142ajem Smoczy\u0144skim. Oko\u0142o roku 2000 wiele rozmawia\u0142em z nim na temat ksi\u0105\u017cki wok\u00f3\u0142 jego pracy (i autokomentarzy), a tak\u017ce o maj\u0105cym powsta\u0107 moim tek\u015bcie do planowanej publikacji notatek artysty. Cz\u0119sto wtedy na ten temat te\u017c korespondowali\u015bmy. W pisanych zazwyczaj r\u0119cznie listach, kt\u00f3re otrzymywa\u0142em od artysty, zapisany jest \u00f3wczesny stan jego ducha, intelektu i emocji, wykres waha\u0144 oraz kodeks przekona\u0144. Najmocniej uderza w nich&nbsp; poczucie pewno\u015bci obranej przeze\u0144 drogi, przy r\u00f3wnoczesnej ch\u0119ci zasi\u0119gania rady w sprawach bie\u017c\u0105cych, fragmentarycznych, tycz\u0105cych obrze\u017cy jego pracy, jej oprawy, nie istoty. Nigdy dot\u0105d tekstu, jakiego Smoczy\u0144ski oczekiwa\u0142 ode mnie, nie napisa\u0142em. Nie opracowa\u0142em te\u017c do druku rozmowy z nim, a i do tego si\u0119 wst\u0119pnie zabierali\u015bmy. Wcze\u015bniej wsp\u00f3\u0142pracowali\u015bmy przy obecno\u015bci Smoczy\u0144skiego i jego realizacji robionej <em>in situ<\/em> w Espace Lyonnais d\u2019Art Contemporain w Lyonie w 1992 roku, wystawa Smoczy\u0144skiego to by\u0142 jedynie fragment du\u017cego przedsi\u0119wzi\u0119cia, polegaj\u0105cego na wsp\u00f3\u0142pracy i faktycznie zamianie miejsc na wiele miesi\u0119cy mi\u0119dzy Muzeum Sztuki w \u0141odzi (kt\u00f3rym wtedy kierowa\u0142em), a Mus\u00e9e d\u2019Art Contemporain w Lyonie, przedsi\u0119wzi\u0119cia generalnie nazwanego \u0141\u00d3D\u0179 \u2013 LYON. Tamto nasze wsp\u00f3\u0142dzia\u0142anie i relacja nie by\u0142y zatem specyficzne, by\u0142y elementami wi\u0119kszej uk\u0142adanki. Potem nasze kontakty stawa\u0142y si\u0119 coraz bardziej intensywne, czasem nazbyt wylewne, innymi razy zaczepno-odporne, coraz bardziej trudne. Spotykali\u015bmy si\u0119 w \u0141odzi, Lublinie, Warszawie, Krakowie, Lyonie, Cieszynie, Katowicach, Poznaniu. Te wspomniane listy od Smoczy\u0144skiego z prze\u0142omu lat 1990. i 2000. przypominaj\u0105 w swej intensywno\u015bci, uporczywo\u015bci, ba \u2013 obsesyjno\u015bci co do pewnych w\u0105tk\u00f3w \u2013 korespondencj\u0119, jak\u0105 przez lata prowadzi\u0142em z innym artyst\u0105, Roydenem Rabinowitchem,&nbsp; a kt\u00f3rego praca \u2013 warto tu doda\u0107 \u2013 w oraz wobec przestrzeni i wypowiedzi na jej temat mia\u0142y&nbsp; sk\u0105din\u0105d du\u017ce znaczenie dla Smoczy\u0144skiego, co ujawni\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w bardzo obszernych cytatach w zapiskach- wypisach <em>Czas przesz\u0142y<\/em> Smoczy\u0144skiego, przywo\u0142aniach czerpanych przeze\u0144 z wydanego przez nas w 1995 roku w Muzeum Sztuki w \u0141odzi kompletnego wtedy katalogu dokona\u0144 tw\u00f3rczych Rabinowitcha (<em>Royden Rabinowitch. Dzie\u0142a \/ Works 1962-1995<\/em>. Muzeum Sztuki, \u0141\u00f3d\u017a \/ Galeria Foksal, Warszawa, 1995). Potem, r\u00f3wnie\u017c oko\u0142o roku 2001, by\u0142y jeszcze plany zaprezentowania wsp\u00f3lnej wystawy Miros\u0142awa Ba\u0142ki i Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego w ramach Dolno\u015bl\u0105skiego Festiwalu Kultury i Sztuki, kt\u00f3rego w\u00f3wczas by\u0142em kuratorem. Zrealizowa\u0142em tam wszak\u017ce jedynie wystawy Romana Opa\u0142ki, Andrzeja Szewczyka, Marka Chlandy i Krzysztofa M. Bednarskiego, a do planowanej wystawy Ba\u0142ki wesp\u00f3\u0142 ze Smoczy\u0144skim z powod\u00f3w organizacyjnych nie dosz\u0142o. Potem jeszcze, do ostatnich niemal dni \u017cycia Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego poszukiwali\u015bmy kontaktu ze sob\u0105, szukali\u015bmy sposobu udzielenia sobie pomocy; my\u015bl\u0119, \u017ce niezmiennie czego\u015b od siebie oczekiwali\u015bmy. Smoczy\u0144ski uczestniczy\u0142 w zbiorowej manifestacji tw\u00f3rczej maj\u0105cej miejsce w Cieszynie i w Katowicach w&nbsp; 2004-2005 roku, w wystawie&nbsp; <em>Nios\u0119 przed sob\u0105 lustro, <\/em>&nbsp;upami\u0119tniaj\u0105cej zmar\u0142ego w 2001 roku Andrzeja Szewczyka.<em> <\/em>Od jakiego\u015b te\u017c czasu odsuwa\u0142a si\u0119 wtedy, w pierwszym dziesi\u0119cioleciu nowego wieku, kolejna planowana, a ju\u017c niedosz\u0142a do skutku wystawa artysty w Galerii Foksal w Warszawie.<\/p>\n<p>Bycie Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego by\u0142o jakby nieci\u0105g\u0142e, a stawa\u0142o si\u0119 takim w coraz wi\u0119kszym i jeszcze wi\u0119kszym stopniu, pojawia\u0142 si\u0119 on i znika\u0142, by\u0142 w spos\u00f3b mocny, a zarazem nik\u0142y, gromki i zgaszony. Jego nieodwracalna od czterech lat nieobecno\u015b\u0107 te\u017c jest dyskretna, acz ten stan przerywany jest takimi aktami anamnezy, jak niedawna wystawa <em>Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Retrospektywnie<\/em> w Warsztatach Kultury \u2013 Centrum Kultury w Lublinie, czy obecny (wiosna 2013 roku), kolejny pokaz w CSW Zamek Ujazdowski zatytu\u0142owany <em>Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski. Co outsider mo\u017ce nam powiedzie\u0107 o rzeczywisto\u015bci?<\/em>. Mo\u017ce owa dyskretno\u015b\u0107 nieobecno\u015bci artysty bierze si\u0119 z tego, \u017ce tak, jak trudno jest rozgraniczy\u0107 jego pojawianie si\u0119 i znikanie za jego \u017cycia, tak te\u017c trudno odr\u00f3\u017cni\u0107 istnienie jego pracy w obecnym czasie od stanu z lat przed 2009 rokiem, w kt\u00f3rym Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski umar\u0142. Praca ta by\u0142a ulotna, oderwana od osoby, tak wtedy, gdy \u017cy\u0142, jak i teraz. I wtedy, i teraz obecno\u015b\u0107 ta by\u0142a krucha. \u017bycie artysty te\u017c jakby stopniowo i przez d\u0142u\u017cszy czas odrywa\u0142o si\u0119 od jego osoby. Wiem, \u017ce nie wszyscy tak to widzieli i pojmowali. W ka\u017cdym razie ja mia\u0142em poczucie uczestniczenia w d\u0142ugim odchodzeniu Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego albo przechodzeniu w inny stan, jakby to by\u0142a kolejna transgresja tego artysty. Ta, powt\u00f3rz\u0119, niejako oderwana od osoby autora praca jawi\u0142a mi si\u0119 jako taka w\u0142a\u015bnie ju\u017c od dawna. Podobnie chyba istnieje ka\u017cda praca o znaczeniu ponadosobowym, powszechnym. W wypadku Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego mo\u017ce to by\u0107 odczuwane w mocniejszym ni\u017c zazwyczaj stopniu. Ze wzgl\u0119du zapewne na radykalno\u015b\u0107 tej tw\u00f3rczo\u015bci, na nieust\u0119pliwo\u015b\u0107 artysty wobec \u015bwiata, ale te\u017c wobec samego siebie, gdy pracowa\u0142, a to ze wzgl\u0119du na jego kra\u0144cow\u0105 artystyczn\u0105 \u2013 ale i \u017cyciow\u0105 \u2013 samoistno\u015b\u0107. Uobecnianie owoc\u00f3w jego pracy przy tym nieraz dos\u0142ownie polega\u0142o na odrywaniu, ods\u0142anianiu warstw widzialno\u015bci. Ten znak, znak zerwania, jest w og\u00f3le znakiem wodnym tego tw\u00f3rcy, znakiem szczeg\u00f3lnym tego cz\u0142owieka! Dlatego tak wa\u017cnym jest podj\u0119te teraz usi\u0142owanie reanimacji i unaocznienia jego pracy po czterech latach od \u015bmierci artysty. I wa\u017cne bardzo jest, \u017ce inny artysta o podobnym nastrojeniu, Robert Ku\u015bmirowski (przy udziale jeszcze i Jaros\u0142awa Kozakiewicza) podejmuje si\u0119 dokonania rekonstrukcji niekt\u00f3rych rozpierzch\u0142ych instalacji Smoczy\u0144skiego. On sam nieraz swoje ulotne realizacje replikowa\u0142. Wobec praktyk takich, jakie ostatnio prowadzi Marina Abramovi\u0107,&nbsp; polegaj\u0105cych na rekonstruowaniu dzia\u0142a\u0144 z gatunku <em>happening<\/em> i <em>performance<\/em> wykonanych niegdy\u015b przez innych artyst\u00f3w, a tak\u017ce wobec jej praktyki replikowania w\u0142asnych wcze\u015bniejszych akt\u00f3w tego rodzaju, r\u00f3wnie zasadnym wydaje si\u0119 podj\u0119cie dla cel\u00f3w wystawowych podobnych zabieg\u00f3w w odniesieniu do instalacji Miko\u0142aja Smoczy\u0144skiego. Takie reanimacje ulotnych realizacji artysty z gatunku, do jakiego nale\u017ca\u0142 Smoczy\u0144ski, s\u0105 wa\u017cnym aktem anamnezy, s\u0105 w istocie ponownym uobecnieniem, a dok\u0142adnie przed\u0142u\u017ceniem, jego pracy. Jest to ilustracja albo uciele\u015bnienie tej istotnej przemienno\u015bci cechuj\u0105cej wcze\u015bniejsze bycie i prac\u0119 Smoczy\u0144skiego. W ten spos\u00f3b wystawa prac artysty przestaje by\u0107 jedynie ich pokazem, staj\u0105c si\u0119 w\u0142a\u015bciwie ich odrodzeniem.<\/p>\n<p>\u00a92013 by Jaromir Jedli\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, chocia\u017c nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania. Post\u0119powa\u0142 intuicyjnie, ale i potrafi\u0142 ujmowa\u0107 sw\u0105 aktywno\u015b\u0107 w spos\u00f3b analityczny. By\u0142 przy tym pragmatyczny. Smoczy\u0144ski celowo myli\u0142 tropy, ale i  gubi\u0142 si\u0119 nieraz sam w zakamarkach budowanych przez siebie labirynt\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":12700,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1444,590,161,849,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14146],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19.jpg\",\"width\":350,\"height\":350,\"caption\":\"Wystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\",\"name\":\"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-04-03T14:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T14:08:56+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c\"},\"description\":\"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c\",\"name\":\"Jaromir Jedli\u0144ski\",\"description\":\"JAROMIR JEDLI\u0143SKI (ur. 1955) \u2013 niezale\u017cny kurator, krytyk. Wcze\u015bniej dyrektor Muzeum Sztuki w \u0141odzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, cz\u0142onek AICA (Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Krytyk\u00f3w Sztuki), cz\u0142onek CIMAM (Mi\u0119dzynarodowy Komitet Muze\u00f3w i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, cz\u0142onek Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jaromir-jedlinski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim","description":"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/mikolaj-smoczynski-2013-03-19.jpg","width":350,"height":350,"caption":"Wystawa \u201eMiko\u0142aj Smoczy\u0144ski\u201d, Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski, 1993, Warszawa dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Archiwum Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej Zamek Ujazdowski"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim","name":"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#primaryimage"},"datePublished":"2013-04-03T14:00:42+00:00","dateModified":"2021-01-12T14:08:56+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c"},"description":"Miko\u0142aj Smoczy\u0144ski kierowa\u0142 si\u0119 w swym post\u0119powaniu instynktem, nie stroni\u0142 od rozwa\u017ca\u0144 teoretycznych, a wtedy nie unika\u0142 racjonalizowania","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jaromir-jedlinski-glebia-uwagi-o-mikolaju-smoczynskim#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"G\u0142\u0119bia. Uwagi o Miko\u0142aju Smoczy\u0144skim"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c","name":"Jaromir Jedli\u0144ski","description":"JAROMIR JEDLI\u0143SKI (ur. 1955) \u2013 niezale\u017cny kurator, krytyk. Wcze\u015bniej dyrektor Muzeum Sztuki w \u0141odzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, cz\u0142onek AICA (Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Krytyk\u00f3w Sztuki), cz\u0142onek CIMAM (Mi\u0119dzynarodowy Komitet Muze\u00f3w i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, cz\u0142onek Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jaromir-jedlinski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12699"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12699"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12699\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49379,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12699\/revisions\/49379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12700"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12699"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12699"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12699"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=12699"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=12699"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}