{"id":13062,"date":"2013-04-29T00:00:57","date_gmt":"2013-04-28T23:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=13062"},"modified":"2021-01-12T15:02:28","modified_gmt":"2021-01-12T14:02:28","slug":"michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn","title":{"rendered":"Studia w szkar\u0142acie"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\" align=\"right\"><strong>Daltonista, kt\u00f3ry upodoba\u0142 sobie kolor czerwony; outsider rozdarty mi\u0119dzy Dani\u0105 a USA; tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.<\/strong><\/p>\n<p>Przez kilkana\u015bcie lat Nicolas Winding Refn sprawia\u0142 niema\u0142e problemy recenzentom lubi\u0105cym szufladki. Niby obraca\u0142 si\u0119 w kr\u0119gu konwencji gatunkowych, lecz jego filmy daleko odbiega\u0142y od przezroczystej i podporz\u0105dkowanej narracji stylistyki. Zarazem z miernym powodzeniem pr\u00f3bowa\u0142 zainteresowa\u0107 swoimi projektami wytrawn\u0105 publiczno\u015b\u0107 festiwalow\u0105. Dla koneser\u00f3w kina artystycznego by\u0142y one zanadto naznaczone odwo\u0142aniami gatunkowymi i nazbyt brutalne, prowokuj\u0105c do \u0142atwych i niesprawiedliwych skojarze\u0144 z epigonami Quentina Tarantino. W wypadku Refna \u0142\u0105cznik\u00f3w biograficznych z autorem <em>W\u015bciek\u0142ych ps\u00f3w <\/em>(1992) jest jednak kilka \u2013 to przede wszystkim zami\u0142owanie do krwawego kina eksploatacji, pieczo\u0142owite uk\u0142adanie \u015bcie\u017cek d\u017awi\u0119kowych oraz dyplom re\u017cysera-samouka, uzyskany w wypo\u017cyczalni kaset wideo, a nie w szkole filmowej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13070\" aria-describedby=\"caption-attachment-13070\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-007\" rel=\"attachment wp-att-13070\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13070\" title=\"Nicolas Winding Refn, \u201ePusher II\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-007-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201ePusher II\u201d\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13070\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn, \u201ePusher II\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>Tej ostatniej Refn bowiem nie uko\u0144czy\u0142. Gdy po epizodzie w szkole aktorskiej dosta\u0142 si\u0119 na presti\u017cowe zaj\u0119cia dla re\u017cyser\u00f3w w Kopenhadze, szybko je porzuci\u0142, aby skupi\u0107 si\u0119 na pracy nad pe\u0142nometra\u017cowym debiutem. <em>Dealer<\/em> (1996) \u2013 rozwini\u0119cie wcze\u015bniejszej kr\u00f3tkometra\u017c\u00f3wki <em>Pusher<\/em> (1993) \u2013 odni\u00f3s\u0142 spektakularny sukces w rodzimej Danii i zapocz\u0105tkowa\u0142 mi\u0119dzynarodow\u0105 karier\u0119 Madsa Mikkelsena. Odmierzana ekranowymi planszami z dniami tygodnia opowie\u015b\u0107 o upiornych siedmiu dniach z \u017cycia Franka, podrz\u0119dnego handlarza narkotyk\u00f3w, intrygowa\u0142a po\u0142\u0105czeniem kina spo\u0142ecznego w uj\u0119ciu brytyjskim z gatunkowymi wzorcami kina gangsterskiego.<\/p>\n<p>Na szorstki realizm, przywodz\u0105cy na my\u015bl wczesne filmy Kena Loacha, zosta\u0142a na\u0142o\u017cona klasycznie prosta intryga \u2013 szybko wygenerowany d\u0142ug wpycha g\u0142\u00f3wnego bohatera na drog\u0119 do zatracenia. W chropowatej fakturze uj\u0119\u0107 z r\u0119ki, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie wtedy lansowali m\u0142odzi buntownicy spod znaku Dogmy, pojawiaj\u0105 si\u0119 pewne p\u0119kni\u0119cia. Refn nie jest bowiem zainteresowany wy\u0142\u0105cznie d\u0105\u017ceniem do minimalizmu i \u201e\u017cyciowej prawdy\u201d. Niekt\u00f3re kadry Dealera wydaj\u0105 si\u0119 celowo wyprane z kolor\u00f3w, z kolei inne \u2013 przefiltrowane przez b\u0142\u0119kity, zielenie i r\u00f3\u017cne odcienie czerwieni. W wieloplanowej sekwencji fina\u0142owej migaj\u0105cy w tle niebieski neon \u2013 niczym kardiogram wskazuj\u0105cy, \u017ce serce bohatera jeszcze bije \u2013 towarzyszy uj\u0119ciom rdzawo roz\u015bwietlonej twarzy przera\u017conego Franka. Takie zbitki kolorystyczne powr\u00f3c\u0105 w <em>Drive<\/em> (2011), gdzie Refn rozcie\u0144cza sw\u0105 ulubion\u0105 mocn\u0105 czerwie\u0144 ju\u017c nie tylko w cynober wystroju gangsterskiej pizzerii, ale i w pomara\u0144czowe \u015bwiat\u0142o miejskich latarni, mi\u0119kko ogrzewaj\u0105ce zimny miejski krajobraz.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-13062 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-001'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-001.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eBleeder\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13064\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13064'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eBleeder\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-002'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eBronson\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13065\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13065'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eBronson\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-003'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDealer\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13066\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13066'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eDealer\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-004'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDrive\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13067\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13067'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eDrive\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/fear-x'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-005-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eFear X\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13068\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13068'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eFear X\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-006'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-006.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13069\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13069'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-007'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201ePusher II\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13070\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13070'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201ePusher II\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-008'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-008.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201ePusher III\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13071\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13071'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201ePusher III\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-009'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-009.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eValhalla rising\u201d\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13072\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13072'>\n\t\t\t\tNicolas Winding Refn, \u201eValhalla rising\u201d\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Pomaluj to na czerwono<\/strong><\/p>\n<p>Zami\u0142owanie re\u017cysera do wyrazistych zabieg\u00f3w barwnych jest o tyle dziwne, \u017ce jest on daltonist\u0105. By\u0107 mo\u017ce jednak to w\u0142a\u015bnie ten fakt sprawia, \u017ce Refn jest zdolny do odr\u00f3\u017cniania tylko niekt\u00f3rych kolor\u00f3w i dlatego jego kolejne filmy s\u0105 sk\u0105pane w karmazynowych odcieniach, a plany zdj\u0119ciowe obstawione szkar\u0142atnymi rekwizytami. Hotel w <em>Fear X<\/em> (2003), dom publiczny w <em>Pusherze II \u2013 Krwi na r\u0119kach <\/em>(2004), bar w trzeciej ods\u0142onie trylogii (<em>Pusher III \u2013 Jestem anio\u0142em \u015bmierci<\/em>, 2005), a nawet mieszkanie wuja tytu\u0142owego <em>Bronsona<\/em> (2008) wygl\u0105daj\u0105 jak dzie\u0142o tego samego szalonego dekoratora wn\u0119trz (cho\u0107 ka\u017cdy z tych film\u00f3w by\u0142 wsp\u00f3\u0142tworzony przez innego scenografa). Czerwone kotary, dywany, aba\u017cury, czasem \u015bciany, a niekiedy nawet serwowane drinki \u2013 tak mog\u0142yby wygl\u0105da\u0107 oniryczne przestrzenie kolejnego obrazu Davida Lyncha. U Refna ta scenografia nie kojarzy si\u0119 z surrealizmem, lecz mo\u017ce by\u0107 wskaz\u00f3wk\u0105, \u017ce destrukcyjny potencja\u0142 bohater\u00f3w manifestuje si\u0119 w wygl\u0105dzie ich otoczenia lub ujawnia si\u0119 w stylistycznych zabiegach naznaczonych barw\u0105 posoki i gwa\u0142townych uczu\u0107.<\/p>\n<p>W nakr\u0119conym w Kanadzie <em>Fear X<\/em>, nie do ko\u0144ca udanym <em>puzzle film<\/em>, opowiadaj\u0105cym o sklepowym ochroniarzu (John Turturro) pr\u00f3buj\u0105cym wyja\u015bni\u0107 zagadk\u0119 \u015bmierci \u017cony, intensywne doznania psychiczne bohatera obrazuj\u0105 niepokoj\u0105ce uj\u0119cia. Kamera kilkakrotnie \u201ewsuwa si\u0119 do g\u0142owy\u201d protagonisty, a tam znajduje tajemnicz\u0105 posta\u0107 niepotrafi\u0105c\u0105 wyzwoli\u0107 si\u0119 z przypominaj\u0105cej \u0142ono pu\u0142apki. Ostatecznie dopiero fizyczny b\u00f3l i widok w\u0142asnej krwi wydaj\u0105 si\u0119 przynosi\u0107 upragnione wyzwolenie. Sekwencj\u0119 abstrakcyjnych, nerwowo migocz\u0105cych w takt industrialnych d\u017awi\u0119k\u00f3w, czerwono-czarnych kadr\u00f3w wie\u0144czy surrealistyczny widok hotelowej windy, przed kt\u00f3r\u0105 delikatnie faluje woda. Drzwi zasuwaj\u0105 si\u0119\u2013 kilkuletni koszmar paranoicznego bohatera zdaje si\u0119 dobiega\u0107 ko\u0144ca.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13072\" aria-describedby=\"caption-attachment-13072\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-009\" rel=\"attachment wp-att-13072\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13072\" title=\"Nicolas Winding Refn, \u201eValhalla rising\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-009-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eValhalla rising\u201d\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13072\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn, \u201eValhalla rising\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>W zbli\u017cony spos\u00f3b narasta pulsowanie czerwieni w filmie <em>Valhalla: Mroczny wojownik<\/em> (2009), historii podr\u00f3\u017cy skandynawskich krzy\u017cowc\u00f3w do Nowego \u015awiata. Monochromatyczne otwarte przestrzenie, poszarza\u0142e przez wiecznie osiad\u0142\u0105 mg\u0142\u0119, s\u0105 kontrapunktowane coraz bardziej intensywnymi jaskrawoczerwonymi snami wojownika. Niemy Jednooki, stylizowany na wcielenie Odyna, zdradza nie tylko ponadprzeci\u0119tne umiej\u0119tno\u015bci walki, lecz ujawnia r\u00f3wnie\u017c zdolno\u015bci profetyczne. \u015ani\u0105c w czerwieni, wizualizuje on w\u0142asn\u0105 ofiar\u0119, kt\u00f3r\u0105 wkr\u00f3tce przyjdzie mu z\u0142o\u017cy\u0107. Wcze\u015bniejsze uj\u0119cie zabarwionej na czerwono wody zapowiada, \u017ce danina krwi jest nieunikniona. Dopiero fina\u0142owa scena, w kt\u00f3rej b\u0142\u0119kit nieba po\u0142\u0105czy si\u0119 z lazurem oceanu, przynosi ukojenie.<\/p>\n<p>Czerwie\u0144, \u0142\u0105czona zwykle u Refna z czerni\u0105, ju\u017c w napisach pocz\u0105tkowych wielu jego film\u00f3w zapowiada agresj\u0119, krew i \u015bmier\u0107\u2013 nigdy mi\u0142o\u015b\u0107. Na po\u0142y autobiograficzny <em>Bleeder <\/em>(1999) potwierdza ten trop. Obserwowany przez bohatera akt przemocy, kt\u00f3rego dopuszczaj\u0105 si\u0119 ochroniarze w nocnym klubie wobec sprowokowanego napastnika, rozgrywa si\u0119 w ciasnym korytarzu, kt\u00f3ry tonie w czerwieni. Szokuj\u0105cy widok staje si\u0119 dla niego poluzowaniem wewn\u0119trznego spustu, uruchamiaj\u0105cego powstrzymywane dot\u0105d pragnienia. Czerwone \u015bwiat\u0142o m\u00f3wi \u201eId\u017a!\u201d, a nie \u201eSt\u00f3j!\u201d. Od tej pory uj\u0119cia sygnalizuj\u0105ce kolejne stopnie pogr\u0105\u017cania si\u0119 w obsesji \u201erozwi\u0105zania swoich problem\u00f3w\u201d za pomoc\u0105 broni palnej b\u0119d\u0105 ko\u0144czone poczerwienieniem ekranu.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Akademia VHS<\/strong><\/p>\n<p>Rewersem agresywnego Leo (Kim Bodnia) jest chorobliwie nie\u015bmia\u0142y, wzorowany na samym Refnie, Lenny (Mikkelsen), \u017cyj\u0105cy w \u015bwiecie film\u00f3w pracownik wypo\u017cyczalni kaset wideo. W scenie otwieraj\u0105cej zasypuje klienta nazwiskami re\u017cyser\u00f3w, od klasyk\u00f3w kina autorskiego do mistrz\u00f3w kina eksploatacji i z powrotem, nim jegomo\u015b\u0107 przed lad\u0105 zdo\u0142a wydusi\u0107 z siebie, \u017ce przyszed\u0142 po towar z dzia\u0142u pornograficznego. \u015aciany mieszkania Lenny\u2019ego s\u0105 obwieszone plakatami z kolekcji samego Refna, nami\u0119tnego ich zbieracza, kt\u00f3ry, jak dowodzi dokumentalny <em>Hazardzista <\/em>(2006, P. Ambo), nad \u0142\u00f3\u017ckiem (sic!) Powiesi\u0142 plakat do kultowego horroru <em>Cannibal Holocaust<\/em> (1980, R. Deodato).<\/p>\n<figure id=\"attachment_13064\" aria-describedby=\"caption-attachment-13064\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-001\" rel=\"attachment wp-att-13064\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13064\" title=\"Nicolas Winding Refn, \u201eBleeder\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-001-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eBleeder\u201d\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13064\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn, \u201eBleeder\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nastoletnie fascynacje filmowe wi\u0105\u017c\u0105 re\u017cysera z Tarantino. Dla tw\u00f3rcy Drive uwielbienie dla brutalnych <em>slasher\u00f3w<\/em> i <em>giallo<\/em> by\u0142o jedyn\u0105 mo\u017cliw\u0105 form\u0105 buntu przeciw permisywnym, hipisuj\u0105cym rodzicom. Wci\u0105\u017c deklaruje on, \u017ce jego ulubionym filmem pozostaje obejrzana w wieku 14 lat <em>Teksa\u0144ska masakra pi\u0142\u0105 mechaniczn\u0105<\/em> (1974, T. Hooper). Potwierdza to <em>porte-parole<\/em> re\u017cysera w <em>Bleederze<\/em>, w scenie rozmowy z m\u0142od\u0105 barmank\u0105, mi\u0142o\u015bniczk\u0105 tradycyjnych lektur. Kamera fetyszyzuje przestrzenie pasji obojga bohater\u00f3w: p\u00f3\u0142ki pe\u0142ne kaset VHS i rega\u0142y antykwariatu, w kt\u00f3rym pi\u0119trz\u0105 si\u0119 stosy ksi\u0105\u017cek. Zbieracz Refn sakralizuje oba \u015bwieckie sanktuaria, uwypuklaj\u0105c obiekty osobistego kultu: Lenny ogl\u0105da w pracy filmy <em>wuxia<\/em>, Lea pyta o powie\u015bci Huberta Selby\u2019ego, kt\u00f3remu dedykowany by\u0142 <em>Dealer<\/em> (a gdy nazwisko pisarza rozs\u0142awi\u0142o ju\u017c <em>Requiem dla snu <\/em>[2000, D. Aronofsky], zosta\u0142 on wsp\u00f3\u0142autorem scenariusza <em>Fear X<\/em>). Dyslektyk Refn, nim zacz\u0105\u0142 p\u0142ynnie czyta\u0107, dorasta\u0142 w\u015br\u00f3d kresk\u00f3wek i fabu\u0142, ca\u0142y wolny czas sp\u0119dzaj\u0105c przed telewizorem. Jak wyznaje jego ojciec, znany monta\u017cysta Anders Refn (pracowa\u0142 m.in. przy filmach Larsa von Triera: <em>Prze\u0142amuj\u0105c fale<\/em> [1996] i <em>Antychryst <\/em>[2009]), wychowany na telewizyjnych obrazach syn w spos\u00f3b naturalny my\u015bli gotowymi scenami \u2013 od dziecka uk\u0142ada\u0142 w swojej wyobra\u017ani filmy, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 domownikom.<\/p>\n<p><strong>Sound of violence<\/strong><\/p>\n<p><em>Bleeder<\/em> to dzie\u0142o, w kt\u00f3rym Refn ostentacyjnie manifestuje filmowy konceptualizm, jakby chcia\u0142 za wszelk\u0105 cen\u0119 uwolni\u0107 si\u0119 od, pozornej przecie\u017c, opisowej estetyki Dealera. Ju\u017c od napis\u00f3w pocz\u0105tkowych czu\u0107 tu stylistyczny nadmiar, kompozycyjny eksces, kt\u00f3ry ma g\u00f3rowa\u0107 nad potrzeb\u0105 narracyjnej przejrzysto\u015bci. W zupe\u0142nej ciszy, na karmazynowej planszy znaczonej odciskami palc\u00f3w, pojawiaj\u0105 si\u0119 \u2013 jak plamy z tuszu \u2013 czarne nazwiska aktor\u00f3w. Gdy z ciemnoczerwonego poci\u0105gu przy d\u017awi\u0119kach rockowej piosenki wysiada Lenny, kamera kadruje go w planie, kt\u00f3ry mo\u017cna by okre\u015bli\u0107 \u201eantyameryka\u0144skim\u201d \u2013 widzimy tylko maszeruj\u0105ce tenis\u00f3wki i nogawki spodni, a dopiero po kilku sekundach ukazuje si\u0119 twarz ich posiadacza, kt\u00f3rej towarzyszy wybite obowi\u0105zkowo czerwon\u0105 czcionk\u0105 imi\u0119 bohatera. Podobnie przedstawiane s\u0105 pozosta\u0142e postaci nosz\u0105ce imiona na liter\u0119 L: od razu znane s\u0105 podstawowe koligacje (\u201eLouise, dziewczyna Leo\u201d, \u201eLouis, brat Louise\u201d), a ka\u017cdemu bohaterowi odpowiada inny, dobrany charakterologicznie utw\u00f3r muzyczny. Odmienny, charakterystyczny spos\u00f3b prezentacji protagonist\u00f3w opatentowa\u0142 re\u017cyser przy okazji tworzenia trylogii <em>Pusher<\/em>: w pierwszych minutach najwa\u017cniejsze postaci filmu za ka\u017cdym razem s\u0105 ustawione frontem do kamery i podpisane swymi ekranowymi imionami.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13069\" aria-describedby=\"caption-attachment-13069\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-006\" rel=\"attachment wp-att-13069\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13069\" title=\"Nicolas Winding Refn\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-006-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13069\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn<\/figcaption><\/figure>\n<p>Refn przyznaje, \u017ce ka\u017cdy jego film kojarzy mu si\u0119 ze specyficzn\u0105 muzyk\u0105: <em>Dealer z<\/em> postpunkiem, <em>Bleeder<\/em> z glam rockiem, <em>Fear X<\/em> z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 Briana Eno (tu re\u017cyser nie zaskoczy\u0142, wymieniaj\u0105c akurat autora minimalistycznej \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej). <em>Pusher II<\/em> to, nie wiedzie\u0107 czemu, Iron Maiden, <em>Pusher III <\/em>\u2013 Neil Diamond (by\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na d\u0142ugowieczno\u015b\u0107 artysty, blisk\u0105 starzej\u0105cemu si\u0119 g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi tej cz\u0119\u015bci), <em>Bronson<\/em> to Pet Shop Boys (hitowy <em>It\u2019s a Sin<\/em> u\u017cyty w groteskowej scenie dyskoteki w szpitalu psychiatrycznym zapada w pami\u0119\u0107 r\u00f3wnie mocno jak oryginalny wideoklip autorstwa Dereka Jarmana), a <em>Valhalla: Mroczny Wojownik <\/em>to noise\u2019owe eksperymenty Einst\u00fcrzende Neubauten. I nawet je\u015bli Potraktowa\u0107 te re\u017cyserskie skojarzenia z przymru\u017ceniem oka, to trudno my\u015ble\u0107 o Drive, pomijaj\u0105c kwesti\u0119 soundtracku \u2013 kultowego jak sam film. Na nim, obok elektropopowych kompozycji Cliffa Martineza, znalaz\u0142y si\u0119m.in. takie utwory, jak: <em>Under Your Spell<\/em> Desire i <em>A Real Hero<\/em> College i Electric Youth, ewokuj\u0105ce atmosfer\u0119 cukierkowych lat 80. r\u00f3wnie silnie, jak r\u00f3\u017cowa czcionka napis\u00f3w pocz\u0105tkowych i nocne panoramy miasta sfilmowane w stylu Michaela Manna.<\/p>\n<p>Szczeg\u00f3lny nacisk na warstw\u0119 audio-wizualn\u0105 sprawia, \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Refna dotykaj\u0105 niekiedy zarzuty niewychodzenia poza zbi\u00f3r teledyskowych scen lub katalog efektownych kadr\u00f3w. Zapewne uda\u0142oby si\u0119 wydzieli\u0107 kilka interesuj\u0105cych klip\u00f3w muzycznych nie tylko z <em>Drive<\/em>, ale i z widowiskowego <em>Bronsona<\/em>, lecz te cz\u0105stki nie wyczerpa\u0142yby przecie\u017c potencja\u0142u ca\u0142o\u015bci. Muzyczny triumfalizm w uj\u0119ciach pochod\u00f3w wi\u0119ziennymi korytarzami, eksplozja d\u017awi\u0119k\u00f3w podczas b\u00f3jek ze stra\u017cnikami i operowa aria wie\u0144cz\u0105ca sentencj\u0119 wyroku na sali s\u0105dowej s\u0142u\u017c\u0105 podkre\u015bleniu autokreacji tytu\u0142owego bohatera. Recydywista Michael Peterson (Tom Hardy), cz\u0142owiek pozbawiony talent\u00f3w a \u017c\u0105dny nie\u015bmiertelnej s\u0142awy, z kt\u00f3rym osobowo\u015bciowe pokrewie\u0144stwo ironicznie zdradza sam re\u017cyser, swoj\u0105 scen\u0119 i publik\u0119 znajduje za kratami kolejnych jednostek penitencjarnych. Tam staje si\u0119 \u201eartyst\u0105 przemocy\u201d, a zarazem komediantem, malarzem, rze\u017abiarzem i \u015bpiewakiem. Eklektyzm zainteresowa\u0144 m\u0119\u017cczyzny, kt\u00f3ry na potrzeby nielegalnych walk przyjmuje godny prawdziwego twardziela pseudonim \u2013 Charles Bronson \u2013 Refn oddaje w zmiennej tonacji samego filmu, nie wahaj\u0105c si\u0119 stosowa\u0107 mocno kampowych \u015brodk\u00f3w. <em>Bronson<\/em> jest jak brytyjska scena muzyczna prze\u0142omu lat 70. i 80. \u2013 rozdarty mi\u0119dzy tanecznym, s\u0142odkim kiczem a kwa\u015bn\u0105 erupcj\u0105 punkowo-metalowej nienawi\u015bci.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>W dokumentalnej biografii <em>NWR <\/em>(2012, L. Duroche) autor <em>Bleedera <\/em>stwierdza, \u017ce muzyka poprzedza u niego film, kt\u00f3ry powstaje dopiero wtedy, gdy wiadomo ju\u017c \u201ejak b\u0119dzie brzmia\u0142\u201d. Przypomina to wsp\u00f3\u0142prac\u0119 Sergia Leone z Ennio Morricone, kt\u00f3ry wiele razy przyznawa\u0142, \u017ce bardzo odpowiada\u0142o mu pisanie muzyki, kt\u00f3rej nie trzeba by\u0142o dopasowywa\u0107 do filmu, poniewa\u017c dopiero na jej podstawie re\u017cyser kr\u0119ci\u0142 konkretne sekwencje. Kinofil-kolekcjoner Refn zdradza przywi\u0105zanie do spaghetti western\u00f3w, ujawniaj\u0105c przed kamer\u0105 z trudem zdobyte kopie <em>Miasta przemocy<\/em> (1970, S. Sollima) wyt\u0142oczone na r\u00f3\u017cnych no\u015bnikach. Najnowsze dzie\u0142o Du\u0144czyka, <em>Only God Forgives <\/em>(premiera w maju 2013 roku na festiwalu w Cannes), ma by\u0107 w\u0142a\u015bnie uwsp\u00f3\u0142cze\u015bnionym westernem, osadzonym w cokolwiek niewesternowej scenerii Bangkoku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13067\" aria-describedby=\"caption-attachment-13067\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-004\" rel=\"attachment wp-att-13067\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13067\" title=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDrive\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-004-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDrive\u201d\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13067\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn, \u201eDrive\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Sami przeciw wszystkim<\/strong><\/p>\n<p>Pokrewie\u0144stw z w\u0142osk\u0105 odmian\u0105 najbardziej ameryka\u0144skiego z gatunk\u00f3w filmowych mo\u017cna doszukiwa\u0107 si\u0119 ju\u017c we wcze\u015bniejszych dzie\u0142ach Refna. Od debiutu opowiada on o wyobcowanych, ma\u0142om\u00f3wnych outsiderach, stanowi\u0105cych kompletne przeciwie\u0144stwo rozgadanych bohater\u00f3w Tarantino. Zimny profesjonalista z <em>Drive<\/em> nieodparcie przywodzi na my\u015bl Cz\u0142owieka Bez Imienia z trylogii Leone, a niemy wiking \u2013 tytu\u0142owego rewolwerowca z <em>Cz\u0142owieka zwanego Cisz\u0105<\/em> (1968, S. Corbucci). Bohaterowie Ref na to wyj\u0119ci wprost z westernu m\u0119\u017cczy\u017ani w sytuacji bez wyj\u015bcia, skazani na kontynuowanie walki niedaj\u0105cej nadziei na ca\u0142kowit\u0105 wygran\u0105.<\/p>\n<p>Protagoni\u015bci dw\u00f3ch kontynuacji <em>Dealera<\/em> (b\u0119d\u0105cych w zasadzie <em>spin\u2014offami<\/em> pierwowzoru), czyli wytatuowany dresiarz Tonny i podstarza\u0142y serbski gangster Milo, staj\u0105 naprzeciw niemal ca\u0142ej patologicznej spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3ra ze wzgl\u0119du na ich s\u0142abn\u0105c\u0105 pozycj\u0119 lub pope\u0142nione b\u0142\u0119dy najch\u0119tniej obu by si\u0119 pozby\u0142a. Harry z <em>Fear X<\/em> i Leo z <em>Bleedera <\/em>pogr\u0105\u017caj\u0105 si\u0119 w obsesjach, trac\u0105 kontakt z rzeczywisto\u015bci\u0105, opadaj\u0105 na dno, jak bohaterowie film\u00f3w <em>noir<\/em>. Samotny kierowca z <em>Drive<\/em>, wykonuj\u0105c jeden przyjazny gest maj\u0105cy rozwi\u0105za\u0107 problemy s\u0105siad\u00f3w, wydaje na siebie wyrok \u015bmierci. Michael \u201eBronson\u201d Peterson definiuje si\u0119 poprzez przemoc, wi\u0119c zawsze b\u0119dzie strace\u0144cem wyst\u0119puj\u0105cym solo w t\u0142umie przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13066\" aria-describedby=\"caption-attachment-13066\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-003\" rel=\"attachment wp-att-13066\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13066\" title=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDealer\u201d\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-003-540x405.jpg\" alt=\"Nicolas Winding Refn, \u201eDealer\u201d\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13066\" class=\"wp-caption-text\">Nicolas Winding Refn, \u201eDealer\u201d<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eAkty okrucie\u0144stwa przesta\u0142y by\u0107 instrumentami s\u0142u\u017c\u0105cymi do uatrakcyjnienia filmowego przekazu, staj\u0105c si\u0119 w to miejsce tre\u015bci\u0105 dzie\u0142a, bohaterem \u015bwiata przedstawionego\u201d \u2013 pisa\u0142 Rafa\u0142 Syska w ksi\u0105\u017cce <em>Film i przemoc. Sposoby obrazowania filmowych akt\u00f3w przemocy<\/em> (Krak\u00f3w 2003) o prze\u0142omie, jaki nast\u0105pi\u0142 w prezentowaniu ekranowej agresji w latach 90. Napi\u0119tnowanie przez du\u0144sk\u0105 krytyk\u0119 <em>Pushera III<\/em> z powodu nadmiernego okrucie\u0144stwa \u2013 zaznaczonego zw\u0142aszcza w finale, w kt\u00f3rym ludzkie cia\u0142o jest porcjowane niczym mi\u0119so w rze\u017ani \u2013 sk\u0142oni\u0142o re\u017cysera do opuszczenia kraju. S\u0142ynna scena w windzie w uhonorowanym canne\u0144sk\u0105 nagrod\u0105 za re\u017cyseri\u0119 <em>Drive<\/em> obros\u0142a kultem i wywo\u0142a\u0142a zachwyty, mimo \u017ce kierowca roz\u0142upuje czaszk\u0119 swemu oponentowi w spos\u00f3b r\u00f3wnie brutalny, jak sze\u015b\u0107 lat wcze\u015bniej gangster Milo poczyna\u0142 sobie z alba\u0144skim i polskim rzezimieszkiem. Refn, w przeciwie\u0144stwie do Tarantino, niemal nigdy (z kilkoma wyj\u0105tkami w wystylizowanym <em>Bronsonie<\/em>) nie pokazuje przemocy w spos\u00f3b zabawny, niemal zawsze ma ona u niego fizjologiczny i odstr\u0119czaj\u0105cy charakter. By\u0107 mo\u017ce jednak cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki i ten sam ekranowy czyn szokuje tylko wtedy, gdy jest dzie\u0142em nakr\u0119conego amfetamin\u0105 gwa\u0142townego bandziora, a niekoniecznie w\u00f3wczas, gdy dokonuje go w obronie swej damy rycerz w bia\u0142ej kurtce ze z\u0142otym skorpionem na plecach.<\/p>\n<p>Przemoc jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 film\u00f3w Nicolasa Windinga Refna; sam akt tw\u00f3rczy re\u017cyser uto\u017csamia z przemoc\u0105, sztuk\u0119 zestawia z wojn\u0105, jedynie w punkcie doj\u015bcia widz\u0105c r\u00f3\u017cnic\u0119: \u201etylko sztuka inspiruje do czego\u015b dobrego\u201d. Namaszczony na festiwalu w Cannes na czo\u0142owego artyst\u0119 naszych czas\u00f3w, tw\u00f3rca <em>Bleedera <\/em>doczeka\u0142 si\u0119 potwierdzenia swojego \u017cyciowego credo. Plakat <em>Only God Forgives<\/em>, z kt\u00f3rego przez opuchni\u0119te powieki spogl\u0105da pokiereszowane oblicze Ryana Goslinga, zapowiada, \u017ce wkr\u00f3tce czeka nas kolejna krwawa batalia z m\u0119\u017cczyzn\u0105 pod presj\u0105 w roli g\u0142\u00f3wnej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Daltonista, kt\u00f3ry upodoba\u0142 sobie kolor czerwony; outsider rozdarty mi\u0119dzy Dani\u0105 a USA; tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.<\/p>\n","protected":false},"author":246,"featured_media":13068,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1607,377,1650,1694],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14231],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Studia w szkar\u0142acie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-005.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-005.jpg\",\"width\":1200,\"height\":900,\"caption\":\"Nicolas Winding Refn, \u201eFear X\u201d\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\",\"name\":\"Studia w szkar\u0142acie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-04-28T23:00:57+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T14:02:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d\"},\"description\":\"Tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Studia w szkar\u0142acie\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d\",\"name\":\"Micha\u0142 Lesiak\",\"description\":\"Micha\u0142 Lesiak \u2013 redaktor czasopisma \u201eEKRANy\u201d.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-lesiak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Studia w szkar\u0142acie","description":"Tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-005.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/04\/nicolas-winding-refn-2013-04-26-005.jpg","width":1200,"height":900,"caption":"Nicolas Winding Refn, \u201eFear X\u201d"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn","name":"Studia w szkar\u0142acie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#primaryimage"},"datePublished":"2013-04-28T23:00:57+00:00","dateModified":"2021-01-12T14:02:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d"},"description":"Tw\u00f3rca, dla kt\u00f3rego uprawianie sztuki jest to\u017csame z aktem przemocy; autor dla wszystkich i dla nikogo. Nicolas Winding Refn.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/michal-lesiak-studia-w-szkarlacie-nicolas-winding-refn#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Studia w szkar\u0142acie"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/df9398ef222fbd2a12f9329b2fde945d","name":"Micha\u0142 Lesiak","description":"Micha\u0142 Lesiak \u2013 redaktor czasopisma \u201eEKRANy\u201d.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-lesiak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13062"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/246"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13062"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13062\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49360,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13062\/revisions\/49360"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13062"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13062"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13062"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=13062"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13062"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}