{"id":13938,"date":"2013-06-27T00:00:42","date_gmt":"2013-06-26T23:00:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=13938"},"modified":"2020-09-01T13:21:52","modified_gmt":"2020-09-01T12:21:52","slug":"magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994","title":{"rendered":"Celem jest sama muzyka"},"content":{"rendered":"<p>Ju\u017c na zdj\u0119ciach z czas\u00f3w studenckich wida\u0107 jego odmienno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad na tym, gdzie zosta\u0142 uwieczniony w towarzystwie swego r\u00f3wie\u015bnika Stefana Kisielewskiego. Jowialne, roze\u015bmiane oblicze Kisiela kontra jego twarz \u2013 skupiona, prawie ch\u0142odna. Z pocz\u0105tku szli, wraz z innymi m\u0142odymi adeptami kompozycji z warszawskiego konserwatorium (takimi jak Zbigniew Turski, Artur Malawski, Bohdan Wodiczko), wsp\u00f3ln\u0105 drog\u0105, wyznaczon\u0105 przez atmosfer\u0119 muzycznej Warszawy lat 30. XX wieku, kt\u00f3rej ikonami byli Strawi\u0144ski i Prokofiew. Ale ju\u017c wtedy objawi\u0142 Lutos\u0142awski sw\u00f3j wysoce indywidualny spos\u00f3b reagowania na sugestie epoki. Na popisie uczni\u00f3w warszawskiego konserwatorium w 1935 roku przedstawi\u0142 w\u0142asn\u0105 <em>Sonat\u0119 fortepianow\u0105<\/em>, o kt\u00f3rej Piotr Rytel napisa\u0142:<\/p>\n<figure id=\"attachment_13945\" aria-describedby=\"caption-attachment-13945\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-002\/\" rel=\"attachment wp-att-13945\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13945\" title=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-002-540x390.jpg\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" width=\"540\" height=\"390\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13945\" class=\"wp-caption-text\">Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)<\/figcaption><\/figure>\n<blockquote><p>uderza [w niej] przede wszystkim sk\u0142onno\u015b\u0107 ku kontemplacji, szczero\u015b\u0107 wys\u0142owienia si\u0119 i \u2013 rzecz bardzo charakterystyczna \u2013 zupe\u0142ny brak uganiania si\u0119 za efektami natury zewn\u0119trznej, zw\u0142aszcza starannie zdaje si\u0119 unika\u0107 Lutos\u0142awski wszelkich brzmie\u0144 masowych, w osnowie swej pospolitych [&#8230;]. Lutos\u0142awskiemu bli\u017cszy wydaje si\u0119 liryzm, ni\u017c dramatyzm<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Rytel, ucz\u0105cy\u00a0 kompozycji w konserwatorium, powt\u00f3rzy\u0142 swoj\u0105 opini\u0119 po koncercie dyplomowym Lutos\u0142awskiego w 1937 roku, na kt\u00f3rym zosta\u0142 wykonany fragment <em>Requiem<\/em>:<\/p>\n<blockquote><p>Lutos\u0142awski wydaje si\u0119 by\u0107 skupionym w sobie, rozwa\u017cnym muzykiem, doceniaj\u0105cym znaczenie elementu melodycznego. Wra\u017cliwy na barwy orkiestrowe, dba\u0142y o logik\u0119 konstrukcji, pisze zwi\u0119\u017ale, czysto i \u0142adnie<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Jeszcze przed 1939 rokiem m\u0142ody kompozytor zdoby\u0142 sobie powa\u017cn\u0105 pozycj\u0119 w warszawskim \u015brodowisku muzycznym, czego rezultatem by\u0142o m.in. wydelegowanie go wraz z grup\u0105 student\u00f3w konserwatorium na presti\u017cowy koncert wyjazdowy do Rygi (gdzie zagra\u0142 swoj\u0105 <em>Sonat\u0119<\/em>). Z dzie\u0142, kt\u00f3re napisa\u0142 przy ko\u0144cu lat 30. powszechne uznanie wzbudzi\u0142y <em>Wariacje symfoniczne.<\/em><\/p>\n<p>Okupacj\u0119 sp\u0119dzi\u0142 Lutos\u0142awski w Warszawie, zajmuj\u0105c si\u0119, jak powszechnie wiadomo, grywaniem w kawiarniach, m.in. w duecie z Andrzejem Panufnikiem. Na potrzeby tych wyst\u0119p\u00f3w opracowa\u0142 kilkaset transkrypcji popularnych utwor\u00f3w r\u00f3\u017cnych kompozytor\u00f3w na dwa fortepiany. Spo\u015br\u00f3d nich wydania doczeka\u0142a si\u0119 jedynie transkrypcja 24. <em>Kaprysu <\/em>Paganiniego, znana dzi\u015b jako <em>Wariacje na temat Paganiniego. <\/em>R\u00f3wnolegle do komponowania dla zarobku zajmowa\u0142 si\u0119 artysta wypracowywaniem w\u0142asnego j\u0119zyka d\u017awi\u0119kowego. Efektem by\u0142a rozpocz\u0119ta w 1940 roku <em>I Symfonia. <\/em>O tym, jak bardzo oddali\u0142 si\u0119 w niej\u00a0 Lutos\u0142awski od \u201eoswojonej\u201d linii neoklasycyzmu uprawianej w Polsce wed\u0142ug wzor\u00f3w Prokofiewa, \u015bwiadczy opinia Stefana Kisielewskiego, wyg\u0142oszona po wykonaniu utworu w Krakowie w 1948 roku: \u201eDo\u015b\u0107, nie wiem, o co chodzi!\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. Utworem tym przedstawi\u0142 si\u0119 Lutos\u0142awski po raz pierwszy jako autor muzyki pisanej \u201ew g\u0142\u0105b\u201d, do perfekcji przemy\u015blanej w doborze materia\u0142u i sposobach jego rozwijania. Z pozoru mieszcz\u0105ca si\u0119 w konwencji neoklasycznej, przynosi\u0142a <em>I Symfonia <\/em>rozwi\u0105zania, kt\u00f3re krytykom wyda\u0142y si\u0119 \u201enadmiarowe\u201d (Kisiel pisa\u0142 o \u201eprzero\u015bcie smaku\u201d). Rok p\u00f3\u017aniej dzie\u0142o znalaz\u0142o si\u0119 na indeksie, jako szkodliwy okaz formalizmu. Nadci\u0105gn\u0105\u0142 okres realizmu socjalistycznego, o kt\u00f3rym w roku 1957 powiedzia\u0142 Lutos\u0142awski w s\u0142ynnym wyst\u0105pieniu na forum Walnego Zjazdu Zwi\u0105zku Kompozytor\u00f3w Polskich: \u201ezimno mi si\u0119 robi na samo wspomnienie tego okropnego prze\u017cycia\u201d <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. W okresie stalinowskim Lutos\u0142awski odsun\u0105\u0142 si\u0119 od \u017cycia publicznego, w kt\u00f3rym od 1945 roku zajmowa\u0142 aktywn\u0105 pozycj\u0119 (by\u0142 wsp\u00f3\u0142organizatorem Zwi\u0105zku Kompozytor\u00f3w Polskich odrodzonego w 1945 roku, do roku 1947 zasiada\u0142 w zarz\u0105dzie organizacji; jako kompozytor by\u0142 dwukrotnie delegowany na Mi\u0119dzynarodowe Festiwale muzyki Wsp\u00f3\u0142czesnej, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w Kopenhadze i Amsterdamie). Izolacja Lutos\u0142awskiego nie trwa\u0142a d\u0142ugo \u2013 ju\u017c w 1951 roku znajdujemy go ponownie w\u015br\u00f3d aktywnych cz\u0142onk\u00f3w \u00a0ZKP (chocia\u017c nie w zarz\u0105dzie \u2013 na stanowisko wiceprezesa zostanie kompozytor powo\u0142any dopiero w 1973 roku; w zarz\u0105dzie organizacji pozostanie do ko\u0144ca \u017cycia, b\u0119d\u0105c jej pot\u0119\u017cnym filarem) oraz w sk\u0142adzie delegacji muzyk\u00f3w wyje\u017cd\u017caj\u0105cych do ZSRR (1951) i Berlina Wschodniego (1952). Warto odnotowa\u0107, \u017ce jego nazwiska nie ma na li\u015bcie polskich uczestnik\u00f3w s\u0142ynnego praskiego zjazdu kompozytor\u00f3w i krytyk\u00f3w muzycznych w 1948 roku, na kt\u00f3rym uchwalono \u2013 w odezwie <em>Do muzyk\u00f3w ca\u0142ego \u015bwiata <\/em>\u2013 dyrektywy realizmu socjalistycznego w muzyce.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-13938 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Plakat X Festiwalu Witolda Lutos\u0142awskiego \u201e\u0141a\u0144cuch\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13942\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17-400x240.jpg 400w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17-560x338.jpg 560w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13942'>\n\t\t\t\tPlakat X Festiwalu Witolda Lutos\u0142awskiego \u201e\u0141a\u0144cuch\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21'><img width=\"173\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13943\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13943'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-001'><img width=\"173\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-001.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13944\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13944'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-002'><img width=\"332\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13945\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13945'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-003'><img width=\"332\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13946\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13946'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-004'><img width=\"173\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13947\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13947'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Juliusz Multarzy\u0144ski (\u017ar\u00f3d\u0142o: IMIT)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-005'><img width=\"339\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13948\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13948'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-006'><img width=\"171\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-006.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, Drozdowo, maj 1927 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13949\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13949'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, Drozdowo, maj 1927 (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego) \n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-007'><img width=\"333\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Bracia Lutos\u0142awscy od lewej Henryk, Witold, Jerzy, Drozdowo (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13950\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13950'>\n\t\t\t\tBracia Lutos\u0142awscy od lewej Henryk, Witold, Jerzy, Drozdowo (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo Witolda Lutos\u0142awskiego)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-008'><img width=\"176\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-008.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13951\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13951'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-009'><img width=\"60\" height=\"60\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutos\u0142awski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-009-60x60.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Morten Krovgold (\u017ar\u00f3d\u0142o: zbiory Towarzystwa im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-13952\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-13952'>\n\t\t\t\tWitold Lutos\u0142awski, fot. Morten Krovgold (\u017ar\u00f3d\u0142o: zbiory Towarzystwa im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Rok 1954 przyni\u00f3s\u0142 prawykonanie <em>Koncertu na orkiestr\u0119<\/em>, mistrzowskiego, efektownego i do\u015b\u0107 przyst\u0119pnego utworu, kt\u00f3ry do dzi\u015b pozosta\u0142 jednym z najch\u0119tniej wykonywanych orkiestrowych dzie\u0142 kompozytora. <em>Koncert\u2026 <\/em>powsta\u0142 na pro\u015bb\u0119 Witolda Rowickiego, \u00f3wczesnego szefa Filharmonii Warszawskiej, kt\u00f3ry chcia\u0142 pogodzi\u0107 Lutos\u0142awskiego z w\u0142adz\u0105, zamawiaj\u0105c u niego utw\u00f3r oparty na ludowych tematach. Ludowo\u015b\u0107 utworu jest oczywi\u015bcie umowna (cho\u0107 sugestywna). Kompozytor uj\u0105\u0142 j\u0105 na spos\u00f3b Bart\u00f3ka, wyzyskuj\u0105c \u201eprymitywn\u0105\u201d motywik\u0119 jako punkt wyj\u015bcia mistrzowskiej obr\u00f3bki instrumentacyjnej. Z muzyk\u0105 Bart\u00f3ka (a tak\u017ce Strawi\u0144skiego) kojarzy si\u0119 tak\u017ce \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107 warstwy rytmicznej utworu. Kierunek inspiracji nie by\u0142 przypadkowy: na pocz\u0105tku lat 50. ca\u0142a muzyczna Polska prze\u017cywa\u0142a fascynacj\u0119 muzyk\u0105 Bart\u00f3ka, oczywi\u015bcie w ramach tego, co \u201edozwolone\u201d i \u201ew\u0142a\u015bciwe\u201d. O tym, co by\u0142o \u201ew\u0142a\u015bciwe\u201d, poucza zabawny i straszny zarazem tekst Jerzego Broszkiewicza, napisany po wykonaniu w Filharmonii Warszawskiej w roku 1954 przez Stefana Kamas\u0119 <em>Koncertu na alt\u00f3wk\u0119 <\/em>w\u0119gierskiego kompozytora:<\/p>\n<blockquote><p>Z niezwyk\u0142\u0105 wyrazisto\u015bci\u0105 odbija si\u0119 w dziele Bart\u00f3ka dramat czas\u00f3w. Bart\u00f3k nale\u017cy do tych bohater\u00f3w, kt\u00f3rych dzie\u0142o zawiera w sobie w\u0105tek epoki. Jak Mozart przekazuje nam dum\u0119 i m\u0105dro\u015b\u0107 O\u015bwiecenia, Beethoven wielk\u0105 epik\u0119 czas\u00f3w rewolucji, Chopin za\u015b gniew walcz\u0105cych o wolno\u015b\u0107 narod\u00f3w, tak Bart\u00f3k przekazuje wiedz\u0119 o swoich latach, szuka ich tre\u015bci, dokonuje wyboru. Wi\u0119cej: Bart\u00f3k je okre\u015bla, wskazuje drog\u0119 pokoleniom nast\u0119pc\u00f3w [\u2026]. Wielcy tw\u00f3rcy przyj\u0119li na ramiona ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci za [\u2026] tre\u015b\u0107 i bieg [czas\u00f3w]. Przyj\u0105\u0142 j\u0105 i Bart\u00f3k. [\u2026] By\u0142y to [\u2026] lata, kiedy przez Europ\u0119 sz\u0142a \u201eczarna zaraza\u201d reakcyjnej estetyki. Zrodzi\u0142 j\u0105 strach. Filozofia katastrofy, kl\u0119ski, upadku i rozbicia by\u0142a przecie\u017c po prostu Wielkim Przera\u017ceniem przed sprawiedliwym gniewem lud\u00f3w. My t\u0119 prawd\u0119 odczytujemy jasno. [\u2026] W czasach rozbicia atomu pr\u00f3bowano nawet rozbi\u0107\u2026 kresk\u0119 taktow\u0105, o\u015b tonaln\u0105, muzyk\u0119 w og\u00f3le. By\u0142 to niemal czas katastrofy. Ale jak wiadomo rozbicie atomu mo\u017ce by\u0107 nie tylko wybuchem bomby. [\u2026] \u201eprzera\u017ceni, wi\u0119c tym straszliwsi w\u0142adcy\u201d mierz\u0105 swe si\u0142y si\u0142a niszczycielsk\u0105. Ludzie sprawiedliwi mierz\u0105 swoje si\u0142y energi\u0105 tw\u00f3rcz\u0105. [\u2026] Bart\u00f3k nale\u017cy do tych wielkim muzyk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie cofn\u0119li si\u0119 przed \u017cadnym konfliktem, nawet przed pr\u00f3b\u0105 rozbicia \u201emuzycznego atomu\u201d. Ale m\u0105dro\u015b\u0107 i si\u0142a\u00a0 charakteru uchroni\u0142a go od kl\u0119ski niszczyciela. [\u2026]<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p><em>Koncert na orkiestr\u0119 <\/em>Lutos\u0142awskiego nie potrzebowa\u0142 tak dramatycznej obrony \u2013 \u00a0wszak w por\u00f3wnaniu do wysublimowanego utworu Bart\u00f3ka m\u00f3g\u0142 si\u0119 wydawa\u0107 wr\u0119cz swojski. A jednak, jak przekaza\u0142 Broszkiewicz w innym miejscu \u2013 \u201eniewiele brakowa\u0142o, by [\u2026] ze\u015blizgn\u0105\u0142 si\u0119 na peryferie\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>. Tajemnicza aluzja dotyczy urz\u0105dzonego w Warszawie w 1955 roku II Festiwalu Muzyki Polskiej, na kt\u00f3rym utw\u00f3r Lutos\u0142awskiego zosta\u0142 zdystansowany przez inny <em>Koncert na orkiestr\u0119 \u2013 <\/em>autorstwa Tadeusza Bairda. Pisa\u0142 Broszkiewicz o powszechnej opinii krytyk\u00f3w, zarzucaj\u0105cej utworowi Lutos\u0142awskiego osch\u0142o\u015b\u0107 i \u201ewypranie z emocji\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Sam zdoby\u0142 si\u0119 na s\u0105d wr\u0119cz proroczy:<\/p>\n<blockquote><p>Czy Lutos\u0142awski \u201episze folklor\u201d? Czy chwali si\u0119 nim \u2013 czy m\u00f3wi: oto wykazuje si\u0119 w\u0142a\u015bciwym i post\u0119powym rozumieniem znaczenia ludowo\u015bci? Nic podobnego. Lutos\u0142awski pisze siebie<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p title=\"\">\n<p> <em><\/em><br \/>\n <em><\/em><br \/>\n <em><\/em>\n<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>W kilku nast\u0119pnych latach Lutos\u0142awski pozosta\u0142 w orbicie inspiracji muzyk\u0105 Bart\u00f3ka, ale ju\u017c t\u0105 p\u00f3\u017an\u0105, zdystansowan\u0105 i totalnie eksperymentaln\u0105. Manifestem pod\u0105\u017cania podobn\u0105 drog\u0105, a wi\u0119c drog\u0105 rozwi\u0105zywania skomplikowanych problem\u00f3w techniki kompozytorskiej by\u0142a prawykonana w 1956 roku <em>Muzyka \u017ca\u0142obna <\/em>na smyczki \u2013 tren na \u015bmier\u0107 Bart\u00f3ka. Za ten\u00a0 utw\u00f3r, b\u0119d\u0105cy udan\u0105 pr\u00f3b\u0105 odrzucenia pozosta\u0142o\u015bci tradycyjnego my\u015blenia tonalnego i budowy w\u0142asnego systemu d\u017awi\u0119kowego (Lutos\u0142awski pos\u0142uguje si\u0119 w nim indywidualn\u0105 wersj\u0105 techniki dwunastotonowej w po\u0142\u0105czeniu z technik\u0105 kanoniczn\u0105),\u00a0 kompozytor otrzyma\u0142 czo\u0142ow\u0105 lokat\u0119 na paryskiej Trybunie Kompozytor\u00f3w UNESCO. By\u0142a to nominacja na tw\u00f3rc\u0119 formatu europejskiego. W kraju w pe\u0142ni doceniono t\u0119 nominacj\u0119 \u2013 po roku 1956 ucich\u0142y spory o warto\u015b\u0107 muzyki Lutos\u0142awskiego, a wr\u0119cz przeciwnie \u2013 to on zacz\u0105\u0142 by\u0107 w\u00f3wczas traktowany jako ten, kto kreuje nowy styl i nowe warto\u015bci. W\u00a0 tekstach \u00a0z lat 60. uwydatnione zosta\u0142y te aspekty dokona\u0144 kompozytora, kt\u00f3re udowadnia\u0142y jego indywidualizm, odmienno\u015b\u0107 zar\u00f3wno od powstaj\u0105cej r\u00f3wnolegle muzyki polskiej, jak i \u015bwiatowej. \u201eUstawienie\u201d Lutos\u0142awskiego jako autonomisty obejmowa\u0142o w pierwszym rz\u0119dzie spostrze\u017cenia na temat odr\u0119bno\u015bci jego j\u0119zyka d\u017awi\u0119kowego i techniki. Jak wiadomo, w latach 60. wypracowa\u0142 kompozytor, w takich dzie\u0142ach jak <em>Gry weneckie<\/em>, <em>Trois Po\u00e9mes Henri Michaux<\/em>, czy <em>II Symfonii<\/em> zr\u0119by w\u0142asnego systemu kompozytorskiego zwanego aleatoryzmem kontrolowanym, kt\u00f3rym dystansowa\u0142 si\u0119 zar\u00f3wno od skrajnego intelektualizmu niemieckiej szko\u0142y konstruktywistycznej (tzw. serializmu), jak i skrajnej wolno\u015bci ameryka\u0144skiej awangardy. System ten pozwala\u0142 pisa\u0107 muzyk\u0119 ogromnie zdyscyplinowan\u0105, ale nie pozbawia\u0142 jej dramatyzmu, mocy psychologicznego oddzia\u0142ywania na s\u0142uchacza. Jak dalece indywidualna by\u0142a w\u00f3wczas muzyka Lutos\u0142awskiego, wida\u0107 dopiero w perspektywie por\u00f3wna\u0144 \u2013 z matematycznie wykoncypowan\u0105 muzyk\u0105 Stockhausena czy Bouleza (kt\u00f3rej nie cierpia\u0142) czy te\u017c muzyk\u0105-nie muzyk\u0105 Cage\u2019a, pisan\u0105 wed\u0142ug dewizy absolutnego braku kontroli nad efektem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13948\" aria-describedby=\"caption-attachment-13948\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-005\/\" rel=\"attachment wp-att-13948\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-13948\" title=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-005-540x382.jpg\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" width=\"540\" height=\"382\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13948\" class=\"wp-caption-text\">Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W latach 60. by\u0142 Lutos\u0142awski ca\u0142kowicie skoncentrowany na pracy kompozytorskiej; pr\u00f3bowa\u0142 tak\u017ce coraz cz\u0119\u015bciej si\u0142 jako dyrygent w\u0142asnych dzie\u0142 \u2013 w tej roli \u0107wiczy\u0142 si\u0119 na Wielkiej Orkiestrze Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach, udost\u0119pnianej mu ch\u0119tnie przez jej \u00f3wczesnego szefa Jana Krenza. Muzycy WOSPR (dzi\u015b: NOSPR) do dzi\u015b wspominaj\u0105 swe spotkania z Lutos\u0142awskim jako niezapomniane lekcje \u2013 artyzmu, dyscypliny i kultury.<\/p>\n<p>Realizuj\u0105c \u015bwiatow\u0105 karier\u0119 (w latach 60. nadesz\u0142y liczne zam\u00f3wienia zagraniczne), musia\u0142 kompozytor zrezygnowa\u0107 w licznych propozycji obj\u0119cia klasy kompozycji w wy\u017cszej uczelni muzycznej, czy to w kraju, czy za granic\u0105 (realizowa\u0142 jedynie pojedyncze wyst\u0105pienia lub kr\u00f3tkie kursy kompozytorskie). Z warszawskiej PWSM nadesz\u0142y dwie takie propozycje: za kadencji rektorskiej Teodora Zalewskiego (1966-1969) oraz \u00a0w czasie kr\u00f3tkiego urz\u0119dowania Reginy Smendzianki (1972-1973). W niepublikowanym w okresie PRL\u00a0 z powod\u00f3w ogranicze\u0144 cenzuralnych drugim tomie swych wspomnie\u0144 Teodor Zalewski zacytowa\u0142 fragment listu, w kt\u00f3rym Lutos\u0142awski odpowiada\u0142 na propozycj\u0119 zatrudnienia w warszawskiej uczelni:<\/p>\n<blockquote><p>Dzi\u0119kuj\u0119 za propozycj\u0119, kt\u00f3r\u0105 czuj\u0119 si\u0119 zaszczycony. Maj\u0105c jednak pe\u0142n\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 wagi i odpowiedzialno\u015bci pracy pedagogicznej,\u00a0 nie mog\u0119 jej po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 w spos\u00f3b ci\u0105g\u0142y i systematyczny. To zaj\u0119\u0142oby zbyt wiele czasu \u2013 bardzo dla mnie drogiego. Uwa\u017cam prac\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 za moje najwa\u017cniejsze zadanie i unikam wszystkiego, co mog\u0142oby jej przeszkodzi\u0107. Mam rozleg\u0142e plany w tej dziedzinie i chcia\u0142bym, je w pe\u0142ni zrealizowa\u0107, a czasu zosta\u0142o niewiele<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Do Lutos\u0142awskiego przylgn\u0119\u0142o w omawianej dekadzie miano tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry przebywa we w\u0142asnym, idealnym \u015bwiecie. Czasami m\u00f3wiono nawet o <em>splendid isolation<\/em>, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 otacza. Niew\u0105tpliwie, by\u0142 to rodzaj izolacji, t\u0142umacz\u0105cej si\u0119 absolutnym skupieniem na zadaniach tw\u00f3rczych, ale tak\u017ce, na bardzo specyficznym podej\u015bciu do otaczaj\u0105cego \u015bwiata, do koleg\u00f3w-kompozytor\u00f3w i publiczno\u015bci. Artysta, nie unikaj\u0105cy publicznych wypowiedzi, tak scharakteryzowa\u0142 sw\u00f3j stosunek do s\u0142uchaczy w roku 1966:<\/p>\n<blockquote>\n<p title=\"\">S\u0142owem \u201eodbiorca\u201d okre\u015blam [..] tw\u00f3r mej w\u0142asnej wyobra\u017ani, tw\u00f3r urobiony na podstawie w\u0142asnego wieloletniego i stale wzbogacanego do\u015bwiadczenia w dziedzinie s\u0142uchania muzyki. Zdaj\u0119 sobie doskonale spraw\u0119, \u017ce m\u00f3j wyimaginowany odbiorca jest odbiorc\u0105 nietypowym, a nawet prawdopodobnie bardzo szczeg\u00f3lnym. Ma on jednak dla mej pracy pewn\u0105 nieocenion\u0105 zalet\u0119: jest on mianowicie jedynym, o kt\u00f3rym wiem naprawd\u0119 co\u015b konkretnego<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-10\" id=\"refmark-10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>W dalszym ci\u0105gu cytowanego tekstu Lutos\u0142awski buduje d\u0142u\u017cszy wyw\u00f3d maj\u0105cy na celu oddalenie podejrzenia, jakoby by\u0142 \u2013 jako autor muzyki pisanej dla s\u0142uchacza, kt\u00f3ry \u201ejest w rzeczywisto\u015bci nikim innym ni\u017c mn\u0105 samym\u201d, aspo\u0142ecznym egocentrykiem<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-11\" id=\"refmark-11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>. Tu dotykamy niezwykle istotnej kwestii, jak\u0105 jest pozycja Lutos\u0142awskiego w \u00f3wczesnym polskim spo\u0142ecze\u0144stwie. Je\u015bli mieliby\u015bmy si\u0119 w pe\u0142ni zgodzi\u0107 z opini\u0105 Mieczys\u0142awa Tomaszewskiego, \u017ce\u00a0 najwi\u0119ksi polscy kompozytorzy tworz\u0105cy w PRL: Witold Lutos\u0142awski, Krzysztof Penderecki, Tadeusz Baird, Kazimierz Serocki i Henryk Miko\u0142aj G\u00f3recki ignorowali w\u0142adz\u0119, post\u0119puj\u0105c tak, \u201ejak gdyby ona wcale nie istnia\u0142a\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-12\" id=\"refmark-12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>, to zgodziliby\u015bmy si\u0119 bez wahania, \u017ce jest ona s\u0142uszna w stosunku do Lutos\u0142awskiego. S\u0142usznie pisze Jacek Rogala w swojej popularnej, lecz m\u0105drze napisanej ksi\u0105\u017ceczce <em>Muzyka polska XX wieku<\/em>, \u017ce \u017cyj\u0105c w \u201eidealnym \u015bwiecie\u201d, by\u0142 kompozytor autorytetem artystycznym, ale i moralnym<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-13\" id=\"refmark-13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>. \u0179r\u00f3d\u0142em autorytetu moralnego Lutos\u0142awskiego by\u0142a jednak nie tyle okazywana w\u0142adzy ignorancja, czy te\u017c specyficzna \u201eczysto\u015b\u0107\u201d \u017cycia (wyp\u0142ywaj\u0105ca po cz\u0119\u015bci z introwertycznej dyspozycji psychicznej), co ca\u0142kowita rezygnacja z intratnych, bo wywo\u0142uj\u0105cych silne i z g\u00f3ry przewidziane reakcje spo\u0142eczne, wycieczek ideologicznych. Utwory pisane przez Lutos\u0142awskiego po prze\u0142omie 1956 roku by\u0142y w sensie ideologicznym przezroczyste. Nie sk\u0142ada\u0142 kompozytor ho\u0142du ofiarom wojen, nie budzi\u0142 uczu\u0107 patriotycznych, nawet pami\u0119tny rok 1968 przeszed\u0142 u niego bez echa, jakiekolwiek ono by nie mia\u0142o by\u0107: poprawne politycznie, czy te\u017c nie. W roku tym pisze Lutos\u0142awski <em>Live pour orchestre \u2013 <\/em>jedno ze swych najbardziej abstrakcyjnych dzie\u0142.<\/p>\n<p>Mimo to ju\u017c w tym czasie Lutos\u0142awski staje si\u0119 coraz bardziej widoczny w Polsce \u2013 w\u0142a\u015bnie jako moralny autorytet. Sytuacja ta ma swoje uzasadnienie socjologiczne. Dekada, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a po 1968 roku, zwana zwykle z\u0142otym wiekiem PRL,\u00a0 by\u0142a jednocze\u015bnie okresem mobilizacji ideowej cz\u0119\u015bci polskiej inteligencji. W jej kr\u0119gu powsta\u0142a wyra\u017ana orientacja \u201ena warto\u015bci\u201d. W \u015brodowisku muzycznym da\u0142a o sobie zna\u0107 jako manifestacyjny powr\u00f3t do tradycji. U kompozytor\u00f3w obrodzi\u0142 on dzie\u0142ami, kt\u00f3re zdefiniowano jako \u201enoworomantyczne\u201d (Penderecki, G\u00f3recki, Kilar). W my\u015bli o muzyce objawi\u0142 si\u0119 w postaci dyskursu o europejskich, uniwersalnych korzeniach muzyki tych kompozytor\u00f3w. W tym kontek\u015bcie symboliczny staje si\u0119 tak\u017ce tytu\u0142 ksi\u0105\u017cki o Lutos\u0142awskim autorstwa Bohdana Pocieja: <em>Lutos\u0142awski a warto\u015b\u0107 muzyki. <\/em>Ksi\u0105\u017cka wysz\u0142a w roku 1976; autor wprowadza w niej czytelnika w odnaleziony przez siebie w muzyce kompozytora \u015bwiat warto\u015bci metafizycznych.<\/p>\n<p title=\"\">W tym\u017ce 1976 roku Lutos\u0142awski zjawia si\u0119 na zorganizowanym przez m\u0142odych krytyk\u00f3w reprezentuj\u0105cych \u015brodowisko krakowskie spotkaniu muzyk\u00f3w w Baranowie Sandomierskim \u2013 pierwszym z elitarnego cyklu spotka\u0144, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 wa\u017cnym g\u0142osem tej cz\u0119\u015bci \u015brodowiska muzycznego, kt\u00f3ra wzi\u0119\u0142a na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107 za jego ideow\u0105 konsolidacj\u0119. Wyg\u0142asza wyk\u0142ad <em>O rytmice i organizacji wysoko\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w w technice komponowania z zastosowaniem ograniczonego dzia\u0142ania przypadku. <\/em>Wyk\u0142ad czysto \u201etechnologiczny\u201d, nie zawieraj\u0105cy \u017cadnych obja\u015bnie\u0144 co do wy\u017cszego sensu, przes\u0142ania czy te\u017c \u017ar\u00f3de\u0142 inspiracji\u00a0 muzyki. Kompozytor stroni\u0142 bowiem od wszelkich komentarzy na te tematy. W komentarzu do prawykonanego na \u201cWarszawskiej Jesieni\u201d w 1988 roku <em>Koncertu fortepianowego <\/em>napisa\u0142: \u201eC\u00f3\u017c zatem jest celem [muzyki]? Na to pytanie mo\u017ce odpowiedzie\u0107 tylko sama muzyka\u201d. Na omawianym spotkaniu w Baranowie Sandomierskim wiele dyskutowano o muzyce Lutos\u0142awskiego, zadano te\u017c mu wiele pyta\u0144. Przez owe pytania i komentarze przewija si\u0119 nieustannie \u00a0\u2013 przecie\u017c nie przypadkowo \u2013 s\u0142owo \u201etradycja\u201d. Krystyna Tarnawska-Kaczorowska, analizuj\u0105c <em>Koncert wiolonczelowy<\/em>, stawia pytanie o rol\u0119 tradycji w muzyce Lutos\u0142awskiego wprost: \u201einteresuje nas, co z muzyki <em>Koncertu <\/em>mo\u017cna wyczyta\u0107 o muzyce nale\u017c\u0105cej ju\u017c dzi\u015b do tradycji?\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-14\" id=\"refmark-14\"><sup>[14]<\/sup><\/a> Wyczytane zostaje niema\u0142o \u2013 odkryte przez autork\u0119 w\u0105tki prowadz\u0105 do Beethovena i Schumanna, Liszta, Brahmsa, Czajkowskiego, Straussa, Kar\u0142owicza, Skriabina\u2026. Kompozytorka Gra\u017cyna Pstroko\u0144ska-Nawratil pyta, czy mo\u017cna muzyk\u0119 Lutos\u0142awskiego analizowa\u0107 przy u\u017cyciu tradycyjnych kategorii melodii, rytmu i harmonii<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-15\" id=\"refmark-15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>. Niezwykle wa\u017cna jest odpowied\u017a kompozytora:<\/p>\n<p title=\"\">\n<p title=\"\"><!--nextpage--><\/p>\n<blockquote><p>U\u017cywaj\u0105c [tych kategorii \u2013 M.D.], prezentuj\u0119 swoj\u0105 postaw\u0119 kompozytorsk\u0105, wskazuj\u0119 na pokolenie, do kt\u00f3rego nale\u017c\u0119, na okre\u015blon\u0105 tradycj\u0119, z kt\u00f3r\u0105 jestem \u015bci\u015ble zwi\u0105zany. Nie oznacza to jednak, \u017ce poj\u0119cia te s\u0105 i b\u0119d\u0105 w dzisiejszej formie stale aktualne. Mam jednak nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-16\" id=\"refmark-16\"><sup>[16]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>Zdania te stan\u0105 si\u0119 dewiz\u0105\u00a0 Lutos\u0142awskiego. Streszczaj\u0105 najwa\u017cniejsze d\u0105\u017cenia autora <em>III<\/em> i <em>IV Symfonii<\/em>, <em>Koncertu fortepianowego, Partity<\/em>, obydwu <em>\u0141a\u0144cuch\u00f3w<\/em>. Chodzi zatem \u2013 z jednej strony \u2013 o \u015bwiadom\u0105 kontynuacj\u0119 wybranych w\u0105tk\u00f3w wielkiej europejskiej tradycji, z drugiej \u2013 piel\u0119gnowanie czysto\u015bci w\u0142asnego stylu, b\u0119d\u0105cego, jak dawniej, efektem wyt\u0119\u017conej pracy nad ka\u017cdym szczeg\u00f3\u0142em, w poczuciu konieczno\u015bci znajdowania w\u0142asnych, wci\u0105\u017c nowych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n<figure id=\"attachment_13951\" aria-describedby=\"caption-attachment-13951\" style=\"width: 440px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-008\/\" rel=\"attachment wp-att-13951\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-13951\" title=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/witold-lutoslawski-festiwal-lancuch-warszawa-2013-01-21-008.jpg\" alt=\"Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\" width=\"440\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-13951\" class=\"wp-caption-text\">Witold Lutos\u0142awski, fot. Boles\u0142aw Lutos\u0142awski (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nasz lapidarny portret artysty by\u0142by niepe\u0142ny, gdyby nie wspomnie\u0107 o nieznanych szerszemu og\u00f3\u0142owi dzia\u0142aniach Lutos\u0142awskiego na arenie spo\u0142ecznej w prze\u0142omowych latach 80. XX wieku. Wtedy po raz ostatni kompozytor odni\u00f3s\u0142 si\u0119 publicznie do aktualnych spraw politycznych. W \u00a0przem\u00f3wieniu wyg\u0142oszonym na pami\u0119tnym Kongresie Kultury urz\u0105dzonym w grudniu w 1981 roku i przerwanym przez wprowadzenie stanu wojennego m\u00f3wi\u0142 o prawdzie w sztuce, jako postawie wykluczaj\u0105cej kompromisy \u201ena rzecz pewnych typ\u00f3w publiczno\u015bci czy menad\u017cer\u00f3w\u201d, podsumowuj\u0105c:<\/p>\n<blockquote><p>W moim odczuciu bowiem talent nie jest wy\u0142\u0105czn\u0105 i prywatn\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 tego, kto zosta\u0142 nim obdarzony. Jest z pewno\u015bci\u0105 darem, przywilejem, ale przywilej ten po\u0142\u0105czony[ jest ] z rozlicznymi obowi\u0105zkami <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-17\" id=\"refmark-17\"><sup>[17]<\/sup><\/a>.<\/p><\/blockquote>\n<p>W ostatnich latach narzuci\u0142 sobie Lutos\u0142awski szereg takich obowi\u0105zk\u00f3w, nie tylko \u015bci\u015ble artystycznych. Cz\u0119\u015bciej ni\u017c przedtem udziela\u0142 si\u0119 jako pedagog, m.in. na kursach dla m\u0142odych kompozytor\u00f3w organizowanych przez ZKP w Kazimierzu Dolnym, ale tak\u017ce we w\u0142asnym domu na warszawskim \u017boliborzu, dok\u0105d odbywa\u0142y si\u0119 istne pielgrzymki m\u0142odych kompozytor\u00f3w. Od mistrza otrzymali nie tylko rady zawodowe, ale i listy polecaj\u0105ce oraz wsparcie materialne. Udzielaj\u0105c ostatnich wywiad\u00f3w, pootwiera\u0142 kompozytor malutkie przej\u015bcia do swego wewn\u0119trznego \u015bwiata, imponuj\u0105cego bogactwem i niezale\u017cno\u015bci\u0105, a r\u00f3wnocze\u015bnie tak konsekwentnie czystego, jakby odartego z ozd\u00f3b. <em>Brak skromno\u015bci jest \u015bmieszny <\/em>\u2013 brzmi<em> <\/em>tytu\u0142 jednego z ostatnich wywiad\u00f3w z Lutos\u0142awskim, jaki zosta\u0142 opublikowany w \u201eRuchu Muzycznym\u201d. Odnosi\u0142o si\u0119 to oczywi\u015bcie do \u017cycia, ale \u015bwietnie pointuje tak\u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Lutos\u0142awskiego \u2013 jej dystans, dyskrecj\u0119, wstrzemi\u0119\u017aliwo\u015b\u0107.<\/p>\n<p title=\"\">\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Zast\u0119pca [Piotr Rytel]:\u00a0 <em>Produkcja uczniowska w Konserwatorium. <\/em>\u201eGazeta Warszawska\u201d nr 51 z 16 lutego 1935.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Piotr Rytel: <em>\u017bycie muzyczne stolicy. <\/em>\u201eKultura\u201d 1937 nr 24, s. 8.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\"><em>\u017bycie muzyczne<\/em>,<em> <\/em>\u201eTygodnik Powszechny\u201d R. IV,\u00a0 1948 nr 27, s. 11.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\"><em><\/em>Cyt. wg przedruku w pracy <em>50 lat Zwi\u0105zku Kompozytor\u00f3w Polskich. <\/em>Red. Ludwik Erhardt. Warszawa 1995, s. 77.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\"><em><\/em>Jerzy Broszkiewicz: <em>Wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, ale jaka? <\/em>Cyt. Wg: ten\u017ce, <em>Spotkania z muzyk\u0105<\/em>. Warszawa 1956, s. 37-39 (pierwodruk ukaza\u0142 si\u0119 w \u201ePrzegl\u0105dzie Kulturalnym\u201d w 1954 roku).<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\"><em><\/em>Jerzy Broszkiewicz: <em>Sprawy wsp\u00f3\u0142czesnych. <\/em>W: jw., s. 265.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 271.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 272.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\">Teodor Zalewski: <em>Wspomnienia. <\/em>Cz. II <em>1945-1975. <\/em>Maszynopis przechowywany w Uniwersytecie Muzycznym w Warszawie, br., bm., s. 435.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-10\" class=\"fn-text\">Witold Lutos\u0142awski: <em>Kompozytor a odbiorca. <\/em>W: <em>Krytycy przy okr\u0105g\u0142ym stole. <\/em>Red. El\u017cbieta Dzi\u0119bowska. Warszawa 1966, s. 25.<a href=\"#refmark-10\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-11\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce.<a href=\"#refmark-11\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-12\" class=\"fn-text\">Tomaszewski Mieczys\u0142aw<em>: O tw\u00f3rczo\u015bci zaanga\u017cowanej: muzyka polska 1944-1994 mi\u0119dzy autentyzmem a panegiryzmem. <\/em>W: <em>Muzyka i totalitaryzm<\/em>. Red. Maciej Jab\u0142o\u0144ski, Janina Tatarska. Pozna\u0144 1996, s. 146.<a href=\"#refmark-12\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-13\" class=\"fn-text\">Jacek Rogala: <em>Muzyka Polska XX wieku. <\/em>Krak\u00f3w 2000, s. 71.<a href=\"#refmark-13\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-14\" class=\"fn-text\">Krystyna Tarnawska-Kaczorowska: <em>Koncert na wiolonczel\u0119 i orkiestr\u0119 Witolda Lutos\u0142awskiego. <\/em>W: <em>spotkania muzyczne w Baranowie 1976. Muzyka w kontek\u015bcie kultury<\/em>. Krak\u00f3w 1978, s. 233.<a href=\"#refmark-14\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-15\" class=\"fn-text\"><em> Dyskusja \u2013 prowadzi Stefan Jaroci\u0144ski. <\/em>Tam\u017ce, s. 93.<a href=\"#refmark-15\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-16\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce.<a href=\"#refmark-16\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-17\" class=\"fn-text\">Witold Lutos\u0142awski: <em>Wok\u00f3\u0142 zagadnienia prawdy w dziele sztuki. <\/em>W: <em>50 lat Zwi\u0105zku\u2026<\/em>, dz. cyt., s. 139-140.<a href=\"#refmark-17\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ju\u017c na zdj\u0119ciach z czas\u00f3w studenckich wida\u0107 jego odmienno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad na tym, gdzie zosta\u0142 uwieczniony w towarzystwie swego r\u00f3wie\u015bnika Stefana Kisielewskiego. Jowialne, roze\u015bmiane oblicze Kisiela kontra jego twarz \u2013 skupiona, prawie ch\u0142odna.<\/p>\n","protected":false},"author":268,"featured_media":13942,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7343,56,1855],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1854],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Celem jest sama muzyka. Witold Lutos\u0142awski 1913-1994<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"W latach 60. by\u0142 Lutos\u0142awski ca\u0142kowicie skoncentrowany na pracy kompozytorskiej; pr\u00f3bowa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej si\u0142 jako dyrygent w\u0142asnych dzie\u0142.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17.jpg\",\"width\":800,\"height\":338,\"caption\":\"Plakat X Festiwalu Witolda Lutos\u0142awskiego \u201e\u0141a\u0144cuch\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\",\"name\":\"Celem jest sama muzyka. Witold Lutos\u0142awski 1913-1994\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-06-26T23:00:42+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:21:52+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ff5aabf023f47137e70e68feee440a19\"},\"description\":\"W latach 60. by\u0142 Lutos\u0142awski ca\u0142kowicie skoncentrowany na pracy kompozytorskiej; pr\u00f3bowa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej si\u0142 jako dyrygent w\u0142asnych dzie\u0142.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Celem jest sama muzyka\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ff5aabf023f47137e70e68feee440a19\",\"name\":\"Magdalena Dziadek\",\"description\":\"Magdalena Dziadek \u2013 jest wyk\u0142adowc\u0105 w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Opublikowa\u0142a szereg ksi\u0105\u017cek dotycz\u0105cych historii polskiej kultury muzycznej XIX i XX wieku, w szczeg\u00f3lno\u015bci historii krytyki muzycznej oraz muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. Mieszka w Cieszynie.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/magdalena-dziadek\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Celem jest sama muzyka. Witold Lutos\u0142awski 1913-1994","description":"W latach 60. by\u0142 Lutos\u0142awski ca\u0142kowicie skoncentrowany na pracy kompozytorskiej; pr\u00f3bowa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej si\u0142 jako dyrygent w\u0142asnych dzie\u0142.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/06\/festiwal-witolda-lutoslawskiego-lancuch-warszawa-2013-01-17.jpg","width":800,"height":338,"caption":"Plakat X Festiwalu Witolda Lutos\u0142awskiego \u201e\u0141a\u0144cuch\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: Towarzystwo im. Witolda Lutos\u0142awskiego)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994","name":"Celem jest sama muzyka. Witold Lutos\u0142awski 1913-1994","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#primaryimage"},"datePublished":"2013-06-26T23:00:42+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:21:52+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ff5aabf023f47137e70e68feee440a19"},"description":"W latach 60. by\u0142 Lutos\u0142awski ca\u0142kowicie skoncentrowany na pracy kompozytorskiej; pr\u00f3bowa\u0142 coraz cz\u0119\u015bciej si\u0142 jako dyrygent w\u0142asnych dzie\u0142.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/magdalena-dziadek-celem-jest-sama-muzyka-witold-lutoslawski-1913-1994#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Celem jest sama muzyka"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/ff5aabf023f47137e70e68feee440a19","name":"Magdalena Dziadek","description":"Magdalena Dziadek \u2013 jest wyk\u0142adowc\u0105 w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego. Opublikowa\u0142a szereg ksi\u0105\u017cek dotycz\u0105cych historii polskiej kultury muzycznej XIX i XX wieku, w szczeg\u00f3lno\u015bci historii krytyki muzycznej oraz muzyki wsp\u00f3\u0142czesnej. Mieszka w Cieszynie.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/magdalena-dziadek"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13938"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/268"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13938"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13938\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13942"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13938"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13938"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13938"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=13938"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=13938"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}