{"id":14083,"date":"2013-07-09T10:52:35","date_gmt":"2013-07-09T09:52:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=14083"},"modified":"2020-09-01T13:21:48","modified_gmt":"2020-09-01T12:21:48","slug":"piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow","title":{"rendered":"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026"},"content":{"rendered":"<p><strong><\/strong>Ojczy\u017anie naszej, Polsce, b\u0105d\u017amy wierni<br \/>\nPok\u0105d tchu w \u0142onie!<br \/>\nSt\u00f3jmy wytrwali, gdy wie\u0144ce nam z cierni<br \/>\nK\u0142ad\u0105 na skronie!<br \/>\nNieszcz\u0119\u015bcia i kl\u0119ski niech mi\u0142o\u015b\u0107 po\u0142amie!<br \/>\nCzy d\u017awiga nas dola, czy chytrze nam sk\u0142amie,<br \/>\nOjczy\u017anie tej \u017cycie, krew nasz\u0105 i rami\u0119<br \/>\nI chwa\u0142a w zgonie![&#8230;]\n<p>St\u00f3jmy\u017c gotowi, jak stra\u017c czuwaj\u0105ca,<br \/>\nBo nikt nie powie,<br \/>\nW kt\u00f3ry dzie\u0144 tr\u0105ba zawezwie nas grzmi\u0105ca<br \/>\nMatce nie\u015b\u0107 zdrowie!<br \/>\nA wonczas, jak piorun, co kruszy i pali,<br \/>\nW b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 z nadziej\u0105 ze stali,<br \/>\nLub gi\u0144my szlachetni, jak ojce konali<br \/>\n&#8211; Polski synowie!.<\/p>\n<p>fragment wiersza Mieczys\u0142awa Romanowskiego \u201eHymn polski\u201d(1860 r.)<\/p>\n<figure id=\"attachment_14091\" aria-describedby=\"caption-attachment-14091\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezacpalac-krzysztofory-krakow\/weterani-powstania-na-sowincu-1936-2013-04-26\/\" rel=\"attachment wp-att-14091\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14091\" title=\"Weterani Powstania Na Sowi\u0144cu, 1936 rok (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/weterani-powstania-na-sowincu-1936-2013-04-26-540x401.jpg\" alt=\"Weterani Powstania Na Sowi\u0144cu, 1936 rok (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" width=\"540\" height=\"401\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14091\" class=\"wp-caption-text\">Weterani Powstania Na Sowi\u0144cu, 1936 rok (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ide\u0105 wystawy prezentowanej od 10 maja do 15 wrze\u015bnia b.r. w Pa\u0142acu Krzysztofory jest uczczenie i przypomnienie powstania styczniowego i jego dziedzictwa w Krakowie w rocznic\u0119 150. wybuchu tego jednego z najwi\u0119kszych i najd\u0142u\u017cej trwaj\u0105cego zrywu niepodleg\u0142o\u015bciowego w dziejach Polski. Powstanie wybuch\u0142o w nocy z 22 na 23 stycznia 1863 r. w Kr\u00f3lestwie Polskim i trwa\u0142o do jesieni 1864 r.; zasi\u0119giem obj\u0119\u0142o tak\u017ce ziemie bezpo\u015brednio wcielone do Rosji \u2013 Litw\u0119, Bia\u0142oru\u015b i cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy. Powstanie ze wzgl\u0119du na znaczn\u0105 dysproporcj\u0119 si\u0142 stron walcz\u0105cych przybra\u0142o form\u0119 wojny partyzanckiej. Przez ich szeregi \u0142\u0105cznie przesz\u0142o ok. 200 tysi\u0119cy ludzi, jednak jednocze\u015bnie w walkach bra\u0142o udzia\u0142 ok. 30 tysi\u0119cy \u017co\u0142nierzy. Powstanie spotka\u0142o si\u0119 z poparciem mi\u0119dzynarodowej opinii publicznej, lecz spodziewana pomoc z zagranicy nie nadesz\u0142a, nawet ze strony Francji i jej w\u0142adcy cesarza Napoleona III (1808-1873). Mocarstwa zachodnie poprzesta\u0142y tylko na wydaniu og\u00f3lnych deklaracji dyplomatycznych, uwa\u017caj\u0105c polsk\u0105 insurekcj\u0119 za wewn\u0119trzn\u0105 spraw\u0119 Imperium Rosyjskiego. Jedynie papie\u017c Pius IX w swojej mowie tronowej z 24 kwietnia 1864 r. wyst\u0105pi\u0142 w obronie Polak\u00f3w: \u201esumienie mnie nagli, abym podni\u00f3s\u0142 g\u0142os przeciwko pot\u0119\u017cnemu mocarzowi, kt\u00f3rego kraje rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119 a\u017c do bieguna [&#8230;] Monarcha ten prze\u015bladuje z dzikim okrucie\u0144stwem nar\u00f3d polski i podj\u0105\u0142 dzie\u0142o bezbo\u017cne wyt\u0119pienia religii katolickiej w Polsce\u201d <a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Fakt uw\u0142aszczenia ch\u0142op\u00f3w przez Rz\u0105d Narodowy sprawi\u0142, \u017ce 2 marca 1864 r. car wyda\u0142 dekret o uw\u0142aszczeniu i przyznaniu ch\u0142opom na w\u0142asno\u015b\u0107 u\u017cytkowan\u0105 przez nich ziemi\u0119. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 rosyjskich organ\u00f3w \u015bledczych na czele z genera\u0142em-policmajstrem Fiodorem Fiodorowiczem Trepowem (1812-1889) doprowadzi\u0142a wkr\u00f3tce do rozbicia organizacji powsta\u0144czej. 5 sierpnia 1864 r. na stokach Cytadeli Warszawskiej zosta\u0142 powieszony Romuald Traugutt (1826-1864) i czterej jego najbli\u017csi wsp\u00f3\u0142pracownicy: Roman \u017buli\u0144ski, J\u00f3zef Toczyski, Rafa\u0142 Krajewski i Jan Jeziora\u0144ski. Bilans strat zwi\u0105zanych z powstaniem by\u0142 tragiczny. Rosjanie rozpocz\u0119li represje natychmiast po st\u0142umieniu insurekcji \u2013 wiele tysi\u0119cy ludzi przyp\u0142aci\u0142o \u017cyciem udzia\u0142 w powstaniu \u2013 zgin\u0119li podczas potyczek lub zostali zamordowani przez wojska rosyjskie. Oko\u0142o 40 tysi\u0119cy os\u00f3b wys\u0142ano etapami na katorg\u0119 na Sybir. Znaczne by\u0142y tak\u017ce straty materialne: podczas walk z dymem posz\u0142o sto wsi i miasteczek, Rosjanie skonfiskowali prawie 1700 maj\u0105tk\u00f3w szlacheckich, oddaj\u0105c je na licytacj\u0119 lub obdarowuj\u0105c nimi oficer\u00f3w rosyjskich. Najbardziej dostrzegalnym nast\u0119pstwem by\u0142o zmniejszenie si\u0119 polskiego posiadania na kresach wschodnich. W 1867 r. zniesiono autonomi\u0119 Kr\u00f3lestwa Polskiego, nazywanego odt\u0105d Krajem Przywi\u015bla\u0144skim. W ramach represji miastom, kt\u00f3re czynnie popiera\u0142y powstanie odebrano prawa miejskie, powoduj\u0105c ich upadek, skasowano r\u00f3wnie\u017c wszystkie klasztory w Kr\u00f3lestwie, kt\u00f3re by\u0142y g\u0142\u00f3wnymi o\u015brodkami polskiego oporu. W\u0142adze rosyjskie przyst\u0105pi\u0142y te\u017c do wzmo\u017conej rusyfikacji spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego, maj\u0105cej na celu upodobnienie Kongres\u00f3wki do innych prowincji Imperium Rosyjskiego. Po kl\u0119sce powstania Polacy pogr\u0105\u017cyli si\u0119 w \u017ca\u0142obie narodowej. Kl\u0119ska powstania styczniowego by\u0142a tragedi\u0105 narodow\u0105 i na d\u0142ugo przekre\u015bla\u0142a nadziej\u0119 na odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci w drodze walki zbrojnej. Wraz z upadkiem powstania kl\u0119sk\u0119 ponios\u0142a tak\u017ce romantyczna ideologia. Pozosta\u0142a gorycz i wzmagaj\u0105cy si\u0119 terror zaborc\u00f3w. Nowe pokolenie pozytywist\u00f3w zacz\u0119\u0142o propagowa\u0107 has\u0142a pracy u podstaw. Polska my\u015bl skierowa\u0142a si\u0119 ku pracy organicznej. Powstanie styczniowe utrwali\u0142o w polskiej \u015bwiadomo\u015bci mit i postaw\u0119 <em>gloria victis<\/em>. Ten najwi\u0119kszy w dziejach XIX wieku czyn zbrojny Polak\u00f3w pozostawi\u0142 trwa\u0142y \u015blad w polskiej literaturze i sztuce.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-14083 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14084\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14084'>\n\t\t\t\tW b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-002'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14085\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14085'>\n\t\t\t\tW b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/franciszek-roschenbrunn-2013-04-26'><img width=\"150\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/franciszek-roschenbrunn-2013-04-26.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Franciszek Roschenbrunn (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14086\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14086'>\n\t\t\t\tFranciszek Roschenbrunn (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/franciszek-skapski-1863-2013-04-26'><img width=\"142\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/franciszek-skapski-1863-2013-04-26.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Franciszek Sk\u0105pski (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14087\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14087'>\n\t\t\t\tFranciszek Sk\u0105pski (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/pieczec-rzadu-narodowego-2013-04-26'><img width=\"244\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/pieczec-rzadu-narodowego-2013-04-26.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Piecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14088\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14088'>\n\t\t\t\tPiecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/tadeusz-popiel-zeslancy-1913-2013-04-26'><img width=\"400\" height=\"208\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/tadeusz-popiel-zeslancy-1913-2013-04-26.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tadeusz Popiel \u201eZes\u0142a\u0144cy 1913\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14090\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14090'>\n\t\t\t\tTadeusz Popiel \u201eZes\u0142a\u0144cy 1913\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/weterani-powstania-na-sowincu-1936-2013-04-26'><img width=\"323\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/weterani-powstania-na-sowincu-1936-2013-04-26.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Weterani Powstania Na Sowi\u0144cu, 1936 rok (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14091\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14091'>\n\t\t\t\tWeterani Powstania Na Sowi\u0144cu, 1936 rok (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p style=\"text-align: center;\">***<\/p>\n<p>Wystawa \u201eW b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026\u201d w 150. rocznic\u0119 powstania styczniowego, kt\u00f3rej tytu\u0142 jest cytatem z wiersza \u201eHymn Polski\u201d Mieczys\u0142awa Romanowskiego z 1860 r., koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 wybranych postaci historycznych, \u015bci\u015ble zwi\u0105zanych z Krakowem i z dzia\u0142aniami powsta\u0144czymi. Miasto po\u0142o\u017cone w monarchii austriackiej, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od granic zaboru rosyjskiego, sta\u0142o si\u0119 wa\u017cn\u0105 baz\u0105 i zapleczem zaopatrzeniowym powstania. Po wybuchu powstania wielu m\u0142odych ludzi, w tym student\u00f3w Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego i Instytutu Technicznego przedziera\u0142o si\u0119 do oddzia\u0142\u00f3w powsta\u0144czych. Pierwsza wi\u0119ksza grupa wyruszy\u0142a 6 lutego 1863 r. do pobliskiego Ojcowa, tam te\u017c powsta\u0142 oddzia\u0142 tzw. \u017cuaw\u00f3w \u015bmierci. 17 lutego 1863 r. dosz\u0142o do bitwy o Miech\u00f3w, podczas kt\u00f3rej oddzia\u0142y powsta\u0144cze pod dow\u00f3dztwem Apolinarego Kurowskiego (1818-1878) ponios\u0142y ca\u0142kowit\u0105 kl\u0119sk\u0119. Poleg\u0142o w\u00f3wczas b\u0105d\u017a zosta\u0142o rannych 400 powsta\u0144c\u00f3w. Krak\u00f3w okry\u0142 si\u0119 \u017ca\u0142ob\u0105. Ta kl\u0119ska zawa\u017cy\u0142a na kolejnych wyprawach zbrojnych organizowanych w mie\u015bcie, kt\u00f3rych podstawowym celem by\u0142o po\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 z walcz\u0105cymi oddzia\u0142ami na terenie Kr\u00f3lestwa Polskiego. Tylko od kwietnia do sierpnia 1863 r. urz\u0105dzono ich jedena\u015bcie (ponad 3000 ludzi), ale wszystkie zosta\u0142y szybko rozbite przez Rosjan. Z Krakowa sz\u0142y do powstania transporty broni kupowanej w Wiedniu, tu dzia\u0142a\u0142y fabryki amunicji (jesieni\u0105 1863 r. by\u0142o ich sze\u015b\u0107) i jej sk\u0142ady mieszcz\u0105ce si\u0119 w wielu prywatnych domach. Dzi\u0119ki krakowskim lekarzom i studentom medycyny dzia\u0142a\u0142y szpitale w miasteczkach i dworach wzd\u0142u\u017c granicy, a tak\u017ce w samym Krakowie w domach prywatnych i klasztorach. Ofiarnie dzia\u0142a\u0142 Komitet Niewiast Polskich, kt\u00f3rego cz\u0142onkinie pe\u0142ni\u0142y obok pracy w szpitalach tak\u017ce funkcje kurierek, gromadzi\u0142y leki i \u015brodki opatrunkowe, jak r\u00f3wnie\u017c zaopatrywa\u0142y powsta\u0144c\u00f3w w \u017cywno\u015b\u0107 i odzie\u017c. W Krakowie zapada\u0142y tak\u017ce wa\u017cne decyzje zwi\u0105zane z powstaniem styczniowym, m.in. o powierzeniu dyktatury Marianowi Langiewiczowi, tutaj odbywa\u0142y si\u0119 narady z udzia\u0142em Romualda Traugutta.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Wystaw\u0119 tworzy sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci w sze\u015bciu przestrzeniach. W pierwszej przestrzeni jest prezentowana opowie\u015b\u0107 o nadziei Krakowian i Polak\u00f3w, rozbudzonej na pocz\u0105tku lat 60. XIX w. Opowie\u015b\u0107 ta b\u0119dzie zbudowana wok\u00f3\u0142 postaci Mieczys\u0142awa Romanowskiego (1833-1863), poety, galicjanina, najwybitniejszego przedstawiciela ostatniej, przedpowstaniowej fazy polskiego romantyzmu. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 podejmowa\u0142a z wielkim entuzjazmem ide\u0119 walki zbrojnej o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski. Popularna pie\u015b\u0144 Romanowskiego <em>Co tam marzy\u0107!<\/em> czy te\u017c wiersze <em>Kiedy\u017c<\/em>, <em>Hymn polski<\/em>, <em>Pie\u015b\u0144 m\u0142odej wiary<\/em> g\u0142osi\u0142y konieczno\u015b\u0107 walki i patriotycznej ofiary. Po wybuchu powstania styczniowego Romanowski zosta\u0142 aresztowany przez policj\u0119 austriack\u0105 podczas pr\u00f3by przedostania si\u0119 do Kr\u00f3lestwa Polskiego. Uwolniony, przekroczy\u0142 ostatecznie granic\u0119 i s\u0142u\u017cy\u0142 jako oficer i adiutant w oddziale powsta\u0144czym Marcina Borelowskiego ps. Lelewel (1824-1863). Poleg\u0142 w bitwie pod J\u00f3zefowem 24 kwietnia 1863 r. w wieku 30 lat. Na wystawie s\u0105 prezentowane fotografie Mieczys\u0142awa Romanowskiego, w tym tak\u017ce w ubiorze powsta\u0144czym, wybrane fragmenty z jego dzie\u0142 i list\u00f3w. Dominant\u0105 w sali b\u0119dzie symboliczny obraz <em>Alegoria Polski<\/em> z 1886 r. autorstwa Stanis\u0142awa Bie\u0144kiewicza (1855-po 1930), ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie oraz scena z <em>Po\u017cegnania powsta\u0144ca<\/em> na podstawie dzie\u0142a Artura Grottgera (1837-1867) <em>Po\u017cegnanie <\/em>z dyptyku <em>Rok 1863 \u2011 Po\u017cegnanie i Powitanie<\/em>. Druga opowie\u015b\u0107 w tej przestrzeni jest po\u015bwi\u0119cona motywowi wyruszenia do powstania. Punktem wyj\u015bcia jest tu przymusowy pob\u00f3r do wojska rosyjskiego, s\u0142ynna branka, zilustrowana grafik\u0105 <em>Nocny pob\u00f3r<\/em> Artura Grottgera z cyklu <em>Polonia<\/em>. Dalej opowie\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 Henryka Kieszkowskiego (1821-1905),<strong> <\/strong>kt\u00f3rego portret namalowany przez Tadeusza Ajdukiewicza (1852-1916) znajduje si\u0119 w zbiorach Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Kieszkowski by\u0142 ziemianinem, dzia\u0142aczem spo\u0142ecznym, wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem i dyrektorem Towarzystwa Wzajemnych Ubezpiecze\u0144. Udziela\u0142 on w budynku towarzystwa pomieszcze\u0144 na kwatery i magazyny powsta\u0144cze. Nale\u017ca\u0142 do organizator\u00f3w wymarsz\u00f3w ochotnik\u00f3w z Krakowa do powstania. W\u0142adze austriackie n\u0119ka\u0142y Kieszkowskiego i Towarzystwo Wzajemnych Ubezpiecze\u0144, podejrzewaj\u0105c, \u017ce finansuje powstanie, a przechowuje kwity Rz\u0105du Narodowego. W budynku towarzystwa dokonano nawet rewizji w poszukiwaniu broni.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14088\" aria-describedby=\"caption-attachment-14088\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezacpalac-krzysztofory-krakow\/pieczec-rzadu-narodowego-2013-04-26\/\" rel=\"attachment wp-att-14088\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14088\" title=\"Piecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/pieczec-rzadu-narodowego-2013-04-26-540x532.jpg\" alt=\"Piecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" width=\"540\" height=\"532\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14088\" class=\"wp-caption-text\">Piecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W drugiej przestrzeni wystawy jest prezentowana opowie\u015b\u0107 o walce. Jest ona zbudowana w pierwszej cz\u0119\u015bci wok\u00f3\u0142 postaci Franciszka Rochebrune\u2019a, jego \u017cuaw\u00f3w \u015bmierci i tragicznej w skutkach wyprawy miechowskiej (17 luty 1863 r.). Franciszek Rochebrune (1830-1871), z pochodzenia Francuz zorganizowa\u0142 przede wszystkim z krakowskiej m\u0142odzie\u017cy doborowe oddzia\u0142y powsta\u0144cze, zwane \u017cuawami \u015bmierci. Systematycznemu szkoleniu pod kierunkiem Rochebrune\u2019a zawdzi\u0119cza\u0107 nale\u017cy powstanie jedynego krakowskiego karnego i \u2013 jak na owe warunki \u2013 \u00a0wy\u0107wiczonego oddzia\u0142u piechoty, kt\u00f3ry w obozie ojcowskim m\u00f3g\u0142 ju\u017c tylko podnosi\u0107 posiadane kwalifikacje wojskowe. Znawca dziej\u00f3w wojskowo\u015bci, Eligiusz Koz\u0142owski (1924-1987), oceniaj\u0105c wyprawy wojenne wychodz\u0105ce z Krakowa w 1863 r., stwierdzi\u0142, \u017ce byli oni jedyn\u0105 formacj\u0105 krakowsk\u0105, kt\u00f3ra osi\u0105gn\u0119\u0142a mo\u017cliwe w\u00f3wczas wy\u017cyny wyszkolenia, uzbrojenia i umundurowania. Kolejnym<strong> <\/strong>elementem narracji na wystawie jest bitwa miechowska, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce 17 marca 1863 r. Atak na Miech\u00f3w, pomimo m\u0119stwa i brawury \u017co\u0142nierzy powsta\u0144czych przeprowadzony by\u0142 nieudolnie pod dow\u00f3dztwem pu\u0142kownika Apolinarego Kurowskiego (1818-1878). Ilustracj\u0105 do tego jest reprodukcja barwnego drzeworytu <em>Atak na Miech\u00f3w, 17 II 1863 r.,<\/em> zamieszczonego w czasopi\u015bmie francuskim \u201eL\u2019Illustration, Journal Universel\u201d (z 21 marca 1863). Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje bro\u0144 palna i sieczna z okresu powstania styczniowego, a tak\u017ce liczne fotografie powsta\u0144c\u00f3w styczniowych, w tym Apolinarego Kurowskiego (1818-1878), Marcina Borelowskiego ps. Lelewel (1829-1863). Druga opowie\u015b\u0107 w tej sali jest zwi\u0105zana z postaci\u0105 genera\u0142a Mariana Langiewicza (1827- 1887), kt\u00f3ry w styczniu 1863 r. otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na naczelnika wojskowego wojew\u00f3dztwa sandomierskiego i krakowskiego. Langiewicz, ciesz\u0105cy si\u0119 du\u017cym uznaniem krakowskiego \u015brodowiska konserwatywnego skupionego wok\u00f3\u0142 \u201eCzasu\u201d, stosunkowo wcze\u015bnie sta\u0142 si\u0119 w Galicji najbardziej znanym i popularnym dow\u00f3dc\u0105 powsta\u0144czym. Na pocz\u0105tku marca walczy\u0142 pod Pieskow\u0105 Ska\u0142\u0105 oraz z powodzeniem atakowa\u0142 w Skale, 6 marca dotar\u0142 do Goszczy. Wkr\u00f3tce potem obj\u0105\u0142 dyktatur\u0119 powstania styczniowego, kt\u00f3ra po bitwie pod Grochowiskami (18 marca) szybko si\u0119 jednak zako\u0144czy\u0142a. Elementem aran\u017cacji tej cz\u0119\u015bci wystawy jest namiot, w kt\u00f3rym s\u0105 wyeksponowane m.in. portret Mariana Langiewicza, namalowany prze Klementyn\u0119 Stockar (1816-1886), z Muzeum Wojska Polskiego, ryciny ilustruj\u0105ce b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo oddzia\u0142u kosynier\u00f3w maj\u0105cych przy\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 do wojsk Langiewicza oraz zaj\u0119cie Pieskowej Ska\u0142y przez Langiewicza i Jeziora\u0144skiego (2 marca 1863 r.) ze zbior\u00f3w Muzeum Wojska Polskiego. W namiocie jest prezentowany tak\u017ce orze\u0142 \u2013 zako\u0144czenie chor\u0105gwi Langiewicza ze zbior\u00f3w Muzeum Historycznego Miasta Krakowa oraz kopia sztandaru powsta\u0144c\u00f3w styczniowych z Sura\u017ca (p\u00f3\u017aniej Korpusu Kadet\u00f3w Nr 1 im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego). Obok pami\u0105tek po powsta\u0144czym dyktatorze Marianie Langiewiczu na ekspozycji jest miejsce dedykowane jego adiutantce, tj. Annie Henryce Pustow\u00f3jt\u00f3wnie (1838-1881), stanowi\u0105cej swoist\u0105 ikon\u0119 kobiecego po\u015bwi\u0119cenia dla Ojczyzny; bohaterka ta zreszt\u0105 mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c bliskie zwi\u0105zki z Krakowem. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 w tej cz\u0119\u015bci ekspozycji zas\u0142uguje popiersie dyktatora powstania Romualda Traugutta z cyklu \u201eG\u0142owy wawelskie\u201d, wykonane przez wybitnego rze\u017abiarza Xawerego Dunikowskiego (1876-1964) ze zbior\u00f3w Muzeum Niepodleg\u0142o\u015bci w Warszawie. W tej przestrzeni znajduje si\u0119 tak\u017ce opowie\u015b\u0107 o tzw. tajemnym pa\u0144stwie, czyli o konspiracyjnym Rz\u0105dzie Narodowym, kt\u00f3ry powsta\u0142 10 maja 1863 r. i polskiej podziemnej administracji cywilnej. Jedno\u015b\u0107 trzech cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych przedrozbiorowej Rzeczypospolitej symbolizowa\u0142a w\u00f3wczas piecz\u0119\u0107 Rz\u0105du Narodowego. Tr\u00f3jdzielna tarcza prezentowa\u0142a trzy herby: Or\u0142a, Pogo\u0144 i Archanio\u0142a (dawny herb wojew\u00f3dztwa kijowskiego). Narz\u0119dziem tajnej w\u0142adzy by\u0142a piecz\u0119\u0107, a kto j\u0105 mia\u0142 w r\u0119ku, jak pisa\u0142 Stefan Kieniewicz, stanowi\u0142 <em>de facto<\/em> rz\u0105d. Na wystawie s\u0105 prezentowane piecz\u0119cie i dokumenty powsta\u0144cze, w tym tak\u017ce odezwy Naczelnika Miasta Krakowa. Dope\u0142nieniem tej cz\u0119\u015bci jest informacja o pozosta\u0142ych wyprawach ochotnik\u00f3w z Krakowa do powstania, a tak\u017ce mapa ich zasi\u0119gu.<\/p>\n<p>Kolejna cz\u0119\u015b\u0107 wystawy opowiada o ofierze poniesionej przez osoby zaanga\u017cowane w powstanie i postronne osoby cywilne. W atmosfer\u0119 tej przestrzeni wprowadzaj\u0105 ryciny Artura Grottgera z cyklu \u201ePolonia\u201d oraz \u201eWieczory zimowe\u201d oraz obraz \u201ePrzed wi\u0119zieniem w roku 1863\u201d W\u0142adys\u0142awa Rossowskiego (1857-1923) ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie. Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 dedykowana jest Adamowi Chmielowskiemu (1845-1916), powszechnie znanemu jako brat Albert. Jako osiemnastolatek walczy\u0142 w powstaniu styczniowym, s\u0142u\u017cy\u0142 w oddziale pu\u0142kownika Zygmunta Chmiele\u0144skiego (1837-1863). W bitwie pod Me\u0142chowem 30 wrze\u015bnia 1863 r. Chmielowski straci\u0142 lew\u0105 nog\u0119 w wyniku odniesionej rany. W 1884 r. zamieszka\u0142 w Krakowie, gdzie wkr\u00f3tce podj\u0105\u0142 prac\u0119 na rzecz ubogich i nieuleczalnie chorych. Cztery lata p\u00f3\u017aniej ten by\u0142y powstaniec i malarz z\u0142o\u017cy\u0142 \u015bluby zakonne, a nast\u0119pnie Zgromadzenia Braci Pos\u0142uguj\u0105cych Ubogim \u2011 albertyn\u00f3w. Brat Albert by\u0142 wielkim autorytetem moralnym epoki, tw\u00f3rc\u0105 zorganizowanej opieki dla chorych, kalek i bezdomnych. Beatyfikowany przez papie\u017ca Jana Paw\u0142a II w 1983 r., kanonizowany w 1989 r. Na wystawie mo\u017cna zobaczy\u0107 pami\u0105tki po \u015bw. Bracie Albercie, rzadko udost\u0119pniane przez Braci Albertyn\u00f3w, w tym protez\u0119 nogi Adama Chmielowskiego, jego wizerunki portretowe wykonane przez Leona Wycz\u00f3\u0142kowskiego (1852-1936) i Zygmunta Soko\u0142owskiego (1857-1888), a tak\u017ce obraz p\u0119dzla Adama Chmielowskiego o tematyce powsta\u0144czej \u201ePatrol (Przeja\u017cd\u017cka)\u201d.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Kolejnym motywem tej przestrzeni wystawy b\u0119dzie \u015bmier\u0107. Dominant\u0105 jest tu obraz <em>Pogrzeb powsta\u0144ca 1863 na Kazimierzu w Krakowie<\/em>, namalowany przez Wac\u0142awa Koniuszk\u0119 (1854-1900). W sali tej prezentowane s\u0105 ryciny grafiki Artura Grottgera <em>W lesie po bitwi<\/em>e oraz <em>\u017ba\u0142oba<\/em> z cyklu <em>Polonia<\/em>. Dope\u0142nieniem aran\u017cacji jest cenna kolekcja \u201eczarnej\u2019 bi\u017cuterii\u00a0 z okresu \u017ca\u0142obnej narodowej. Wa\u017cnym elementem narracji w tej przestrzeni jest opowie\u015b\u0107 o postronnych ofiarach cywilnych w Krakowie, w tym o \u015bmierci pi\u0119ciu os\u00f3b 7 sierpnia 1863 r. w wybuchu tajnej wytw\u00f3rni prochu, kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 w kamienicy Anny Krones na rogu ul. Szewskiej i Jagiello\u0144skiej (dawnej Teatralnej). Jedn\u0105 ofiar z tej eksplozji by\u0142a dwuletnia dziewczynka Ludka (Ludwika) Kr\u00f3likowska, c\u00f3rka znanej pary aktorskiej: Amelii z Krajewskich i Karola Kr\u00f3likowskiego (ok. 1818-1872). Ten ceniony aktor i re\u017cyser, od 1855 r. by\u0142 g\u0142\u00f3wnym re\u017cyserem i kierownikiem artystycznym, a w 1863 r. dyrektorem krakowskiego teatru. Wydarzenie to mia\u0142o miejsce i zosta\u0142o opisane w \u201eCzasie\u201d, a tak\u017ce w listach malarza Wojciecha Eliasza Radzikowskiego (1814-1904). Znawca dziej\u00f3w Krakowa Ambro\u017cy Grabowski (1782-1868) pisa\u0142 w li\u015bcie do c\u00f3rki, \u017ce by\u0142 to najuroczystszy pogrzeb w ci\u0105gu 66 lat jego pobytu w Krakowie, a ulice Floria\u0144ska, Szpitalna, Planty, Lubicz i Rakowicka \u201eby\u0142a to jedna masa kilkunastu tysi\u0119cy ludzi, a na cmentarz nie mo\u017cna by\u0142o si\u0119 docisn\u0105\u0107\u201d.<strong> <\/strong>W tej cz\u0119\u015bci wystawy jest prezentowane tableau z fotografiami ofiar wybuchu oraz model pomnika nagrobnego Ludki Kr\u00f3likowskiej.<\/p>\n<p>Ostatnim motywem w tej przestrzeni jest zes\u0142anie na Syberi\u0119. Opowie\u015b\u0107 ta jest \u00a0zbudowana w wok\u00f3\u0142 postaci Edmunda Klemensiewicza (1839-1916). Gdy dotar\u0142y do Krakowa wiadomo\u015bci o wybuchu powstania styczniowego by\u0142 on studentem IV roku prawa, i podobnie jak wielu m\u0142odych krakowian na pocz\u0105tku lutego 1863 r. powzi\u0105\u0142 decyzj\u0119 o w\u0142\u0105czeniu si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 powsta\u0144cz\u0105. Klemensiewicz jako \u017cuaw \u015bmierci walczy\u0142 w bitwie miechowskiej. Podczas walk zosta\u0142 ranny i wzi\u0119ty do niewoli. Zes\u0142ano go na Syberi\u0119. Swe prze\u017cycia opisa\u0142 w opublikowanym kr\u00f3tkim wspomnieniu <em>Pomi\u0119dzy Jakutami<\/em>. Po powrocie w 1865 r. do Krakowa zosta\u0142 ponownie przyj\u0119ty na Uniwersytet Jagiello\u0144ski. Wkr\u00f3tce po uko\u0144czeniu studi\u00f3w, odby\u0142 praktyk\u0119 s\u0105dow\u0105 i rozpocz\u0105\u0142 prac\u0119 w s\u0105downictwie. Przez wiele lat by\u0142 notariuszem, z czasem radnym miasta Krakowa i pos\u0142em na Sejm Krajowy Galicyjski. By\u0142 znany z aktywnej dzia\u0142alno\u015bci spo\u0142ecznej, m.in. w Towarzystwie Szk\u00f3\u0142 Ludowych oraz Towarzystwie Strzeleckim Krakowskim. Na wystawie prezentowane s\u0105 pami\u0105tki po Edmundzie Klemensiewiczu, w tym jego fotografia w mundurze \u017cuawa \u015bmierci oraz jego wizerunek namalowany przez J\u00f3zefa M\u0119cin\u0119-Krzesza (1860-1934). Dominant\u0105 w tej przestrzeni jest symboliczny obraz Tadeusza Sulimy-Popiela (1863- 1913) <em>Zes\u0142a\u0144cy<\/em>. Wa\u017cnymi obiektami prezentowanymi s\u0105 grafiki Artura Grottgera ilustruj\u0105ce poszczeg\u00f3lne fazy drogi na zes\u0142anie z cyklu <em>Wieczory zimowe. <\/em>Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 dzie\u0142a Jacka Malczewskiego (1854-1929) po\u015bwi\u0119cone tej tematyce: <em>Wygna\u0144cy<\/em> i <em>Sybiracy Sybirak<\/em> ze zbior\u00f3w Muzeum Narodowego w Krakowie, \u201eNa etapie (Aresztanci)\u201d z Muzeum Narodowego w Warszawie oraz przejmuj\u0105cy wizerunek Sybiraka z kolekcji prywatnej. Interesuj\u0105cym dope\u0142nieniem tej cz\u0119\u015bci ekspozycji s\u0105 kajdany na nogi wi\u0119\u017ani\u00f3w z XIX w. oraz przedmioty wykonane przez Sybirak\u00f3w na zes\u0142aniu. Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 tak\u017ce listy pisane z zes\u0142ania do rodziny przez Aleksandra \u017buli\u0144skiego z lat 1866-1867.<\/p>\n<p>Czwarta narracja to opowie\u015b\u0107 o zw\u0105tpieniu czy wr\u0119cz kontestacji czynu zbrojnego przez \u015brodowisko krakowskich konserwatyst\u00f3w po kl\u0119sce powstania styczniowego. Ju\u017c 15 grudnia 1863 r. za sprzyjanie powstaniu w\u0142adze austriackie w Krakowie zawiesi\u0142y na trzy miesi\u0105ce wydawanie konserwatywnego \u201eCzasu\u201d; wkr\u00f3tce nasilono represje. 29 lutego 1864 r. Austriacy og\u0142osili stan obl\u0119\u017cenia w Krakowie i ca\u0142ej Galicji, trwaj\u0105cy do 18 IV 1865 r. Tylko do kwietnia 1864 r. austriackie s\u0105dy w Krakowie wyda\u0142y 1178 wyrok\u00f3w skazuj\u0105cych. Kl\u0119ska powstania da\u0142a zrozumia\u0142y upust pe\u0142nym emocji i goryczy, wielostronnym g\u0142osom krytyki w publicystyce i my\u015bli politycznej. Dominuj\u0105c\u0105 rol\u0119 w mie\u015bcie przej\u0119li m\u0142odzi konserwaty\u015bci, zwani sta\u0144czykami, kt\u00f3rzy ostro krytykowali czyn niepodleg\u0142o\u015bciowy nazywaj\u0105c go \u201eliberum conspiro\u201d, wskazuj\u0105c na zgubne skutki dla narodu polskiego, analogiczne do wcze\u015bniejszego \u201eliberum veto\u201d. Zalecali oni lojalizm i prac\u0119 organiczn\u0105 na rzecz narodu. Opowie\u015b\u0107 w tej przestrzeni jest zbudowana wok\u00f3\u0142 postaci Stanis\u0142awa Ko\u017amiana (1836-1922), publicysty i polityka, zwi\u0105zanego z Hotelem Lambert, kt\u00f3ry w czasie powstania styczniowego by\u0142 czynnie zaanga\u017cowany w dzia\u0142alno\u015b\u0107 niepodleg\u0142o\u015bciow\u0105 m.in. jako cz\u0142onek Wydzia\u0142u Spraw Zagranicznych przy Marianie Langiewiczu, czy nast\u0119pnie cz\u0142onek Rz\u0105du Narodowego dla Galicji. Po powstaniu styczniowym Ko\u017amian by\u0142 czo\u0142owym ideologiem konserwatyst\u00f3w galicyjskich i jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w stronnictwa sta\u0144czyk\u00f3w. W 1869 r. wraz z przyjaci\u00f3\u0142mi opublikowa\u0142 pamflet polityczny \u201eTeka Sta\u0144czyka\u201d na \u0142amach \u201ePrzegl\u0105du Polskiego\u201d. Jego troska o dobro narodu polskiego przerodzi\u0142a si\u0119 w negacj\u0119 polskiego czynu niepodleg\u0142o\u015bciowego. W swoim trzytomowym dziele <em>Rzecz o 1863<\/em> r., wydany w Krakowie w 1894 r.<strong> <\/strong>zawar\u0142 bardzo ostr\u0105 krytyk\u0119 powstania styczniowego, przy okazji g\u0142osz\u0105c pochwa\u0142\u0119 dzia\u0142alno\u015bci margrabiego Aleksandra Wielopolskiego oraz ugody z zaborcami. To wyznanie wiary sta\u0144czyk\u00f3w spotka\u0142o si\u0119 z ostr\u0105 krytyk\u0105: Tadeusza Romanowicza (1843-1904), Jana Stellla-Sawickiego (\u201eStru\u015b\u201d), czy Kazimierza Bartoszewicza (1852-1930). Ko\u017amian by\u0142 cenionym krytykiem i re\u017cyserem teatralnym, jednym z najwybitniejszych dyrektor\u00f3w Teatru Miejskiego w Krakowie. Na wystawie jest zaprezentowany portret Stanis\u0142awa Ko\u017amiana oraz fotografie pozosta\u0142ych \u201esta\u0144czyk\u00f3w \u201d, w tym J\u00f3zefa Szujskiego (1835-1883) i Stanis\u0142awa Tarnowskiego (1837-1917). W sali tej zostan\u0105 tak\u017ce wyeksponowane listy Agatona Gillera (1831-1887) dzia\u0142acza politycznego, publicysty, wp\u0142ywowego cz\u0142onka powsta\u0144czego Rz\u0105du Narodowego m.in. do by\u0142ych powsta\u0144c\u00f3w styczniowych braci \u017buli\u0144skich: Tadeusza (1839-1885) i J\u00f3zefa (1841-1908), w kt\u00f3rych autor <em>Historii powstania narodu polskiego w 1861-1864 r.<\/em>, Pary\u017c 1867 polemizuje z krytyk\u0105 powstania i czynny zbrojnego przez Ko\u017amiana i sta\u0144czyk\u00f3w, wskazuj\u0105c, \u017ce najwa\u017cniejsza jest niepodleg\u0142o\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego. Przed przej\u015bciem do kolejnej przestrzeni prezentowany jest wymowny, symboliczny obraz <em>Polonia. K\u0119dy droga?<\/em>, dzie\u0142o Jacka Malczewskiego z kolekcji prywatnej, oddaj\u0105cy dylemat Polak\u00f3w na pocz. XX w. tj. podj\u0119cia walki zbrojnej czy te\u017c przyj\u0119cia postawy pasywnej.<\/p>\n<p>Kolejna cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji opowiada o rodz\u0105cej nadziei, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 na prze\u0142omie XIX i XX w. i by\u0142a zwi\u0105zana z tzw. pokoleniem niepokornych oraz kolejnym zrywie narodowym podczas I wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ry przyni\u00f3s\u0142 ostatecznie Polsce niepodleg\u0142o\u015b\u0107 w 1918 r. Wraz z uzyskaniem swob\u00f3d autonomicznych przez Polak\u00f3w zaborze austriackim, Galicja, sta\u0142a si\u0119 najwa\u017cniejszym\u00a0 miejscem organizowania uroczysto\u015bci patriotycznych, w tym wydarze\u0144 upami\u0119tniaj\u0105cych powstanie. W 1910 r. zorganizowane s\u0142ynne uroczysto\u015bci grunwaldzkie w 500. rocznic\u0119 zwyci\u0119stwa nad Zakonem Krzy\u017cackim w bitwie pod Grunwaldem. W przededniu wojny, trzy lata p\u00f3\u017aniej uroczy\u015bcie obchodzono 50. rocznic\u0119 wybuchu powstania styczniowego.<\/p>\n<p>Wa\u017cnym obiektem w tej przestrzeni jest alegoryczny obraz \u201ePowr\u00f3t duszy\u201d Jacka Malczewskiego z 1914 r., kt\u00f3ry wskazywa\u0142 czyn zbrojny jako drog\u0119 do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Opowie\u015b\u0107 w tej sali jest zbudowana wok\u00f3\u0142 dw\u00f3ch postaci: Zygmunta Zieli\u0144skiego (1858-1925) i J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego (1867-1935). Pomimo r\u00f3\u017cnic \u015bwiatopogl\u0105dowych, obie te postacie \u0142\u0105czy\u0142a idea walki o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119. Znaczny wp\u0142yw na kszta\u0142towanie si\u0119 postawy i pogl\u0105d\u00f3w zar\u00f3wno Zieli\u0144skiego, jak i Pi\u0142sudskiego<strong> <\/strong>mia\u0142o powstanie styczniowe. W 1911 r. Zieli\u0144ski, po 36 latach s\u0142u\u017cby wojskowej w wojsku austriackim, przeszed\u0142 w stopniu pu\u0142kownika w stan spoczynku i zamieszka\u0142 w Krakowie. W tym czasie czynnie wspiera\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 krakowskiego Towarzystwa Gimnastycznego \u201eSok\u00f3\u0142 \u201d, zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w akcj\u0119 szkole\u0144 wojskowych dla oddzia\u0142\u00f3w Polowych Dru\u017cyn Sokolich. Po wybuchu I wojny \u015bwiatowej Pi\u0142sudski obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo I pu\u0142ku piechoty Legion\u00f3w, za\u015b 56-letni Zieli\u0144ski g\u0142osi\u0142 si\u0119 do nowo tworzonych polskich formacji wojskowych. \u201eZ potrzeby serca [&#8230;] jako syn powsta\u0144ca 1863 r.\u201d obj\u0105\u0142 dow\u00f3dztwo II pu\u0142ku piechoty Legion\u00f3w. Oboje z wielkim zaanga\u017cowaniem przyst\u0105pili do formowania nowych jednostek legionowych. Zieli\u0144ski nale\u017ca\u0142 do grupy najbardziej zas\u0142u\u017conych dow\u00f3dc\u00f3w legionowych, dawa\u0142 \u017co\u0142nierzom przyk\u0142ad m\u0119stwa, odwagi, rozwagi oraz po\u015bwi\u0119cenia. Zas\u0142yn\u0105\u0142 jako doskona\u0142y dow\u00f3dca linowy podczas walk w Karpatach Wschodnich, p\u00f3\u017aniej by\u0142 komendantem Grupy Legion\u00f3w Polskich w Kozienicach, dow\u00f3dc\u0105 III Brygady Legion\u00f3w.<strong> <\/strong>W 1917 r. zosta\u0142 ostatnim Komendantem Legion\u00f3w Polskich. Za zas\u0142ugi w walkach z Ukrai\u0144cami, a nast\u0119pnie w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. jako jeden z nielicznych wojskowych w II RP osi\u0105gn\u0105\u0142 najwy\u017cszy stopie\u0144 generalski, zosta\u0142 awansowany do stopnia genera\u0142a broni. Na<strong> <\/strong>ekspozycji zaprezentowane zostan\u0105 pami\u0105tki osobiste po generale ze zbior\u00f3w rodzinnych m.in. fotografia ojca Zygmunta Zieli\u0144skiego w stroju nawi\u0105zuj\u0105cym do powsta\u0144czego, dyplom przej\u015bcia z wojska austriackiego w stan spoczynku Zygmunta Zieli\u0144skiego z 1911 r., rozkaz obj\u0119cia przez niego dow\u00f3dztwa II pu\u0142k piechoty Legion\u00f3w z 11 IX 1914 r., a tak\u017ce czapka, r\u0119koje\u015b\u0107 szabli i papiero\u015bnica genera\u0142a z okresu legionowego. Ponadto posta\u0107 Zieli\u0144skiego przypomni popiersie autorstwa znanego rze\u017abiarza Karola Hukana (1888-1958).<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Druga posta\u0107 wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej jest budowana narracja zwi\u0105zana z nadziej\u0105, to posta\u0107 doskonale znana, g\u0142\u00f3wny wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Niepodleg\u0142ej Polski, J\u00f3zef Pi\u0142sudski. By\u0142 on pogrobowcem powstania 1863 roku: przyszed\u0142 na \u015bwiat trzy lata po jego upadku. M\u0142ody Pi\u0142sudski, wychowywany by\u0142 w rodzinnym domu nie tylko w klimacie \u017ca\u0142oby narodowej, ale tak\u017ce bezgranicznego buntu przeciw carskiemu zaborcy. Matka Ziuka, Maria z Billewicz\u00f3w, wprowadzi\u0142a takie zasady, \u017ce nie wpuszczano za pr\u00f3g rosyjskich urz\u0119dnik\u00f3w, okazuj\u0105c im pogard\u0119. Si\u0142a owego buntu sz\u0142a od wielkich romantyk\u00f3w, kt\u00f3rych systematycznie czytano i w stosownych sytuacjach recytowano. Podczas syberyjskiego zes\u0142ania Pi\u0142sudski pozna\u0142 Bronis\u0142awa Szwarce (1834-1901), przed powstaniem styczniowym w stronnictwie \u201eczerwonych\u201d. Nie doczeka\u0142 powstania, bo w grudniu 1862 r. zosta\u0142 aresztowany i skazany na kar\u0119 \u015bmierci. Ostatecznie \u2013 jako obywatelowi Francji \u2013 kar\u0119 t\u0119 zamieniono na wi\u0119zienie i syberyjskie zes\u0142anie. Na zes\u0142aniu by\u0142 dobrym duchem Pi\u0142sudskiego. Wiele m\u00f3wi\u0142 mu o b\u0142\u0119dach organizacyjnych powstania. Dzi\u0119ki temu przysz\u0142y marsza\u0142ek studiowa\u0142 materia\u0142y dotycz\u0105ce 1863 roku i p\u00f3\u017aniej, w roku 1912 wyda\u0142 prac\u0119 w postaci wyk\u0142ad\u00f3w pod tytu\u0142em \u201eZarys historii militarnej powstania styczniowego\u201d. W swojej dzia\u0142alno\u015bci niepodleg\u0142o\u015bciowej chcia\u0142 si\u0119 ustrzec b\u0142\u0119d\u00f3w pope\u0142nionych zar\u00f3wno przez bia\u0142ych, jak i czerwonych. Punktem wyj\u015bcia tej cz\u0119\u015bci jest zaprezentowanie wypowiedzi Pi\u0142sudskiego o powstaniu styczniowych i jego uczestnikach, dla kt\u00f3rych mia\u0142 on szczeg\u00f3ln\u0105 atencj\u0119. Dominant\u0105 w przestrzeni pomieszczenia jest du\u017cych rozmiar\u00f3w orze\u0142 i kula z krakowskiej Kolumny Legionowej z czas\u00f3w I wojny \u015bwiatowej, kt\u00f3ra sta\u0142a na Rynku G\u0142\u00f3wnym oraz powszechnie znany obraz \u201eWymarsz I Kompanii Kadrowej\u201d Jerzego Kossaka (1886-1955) ze zbior\u00f3w Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Tutaj prezentowane jest tak\u017ce popiersie J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, wykonane przez znanego rze\u017abiarza Konstantego Laszczk\u0119 (1865-1956). W tej sali znajduje si\u0119 tak\u017ce symboliczny obraz <em>Kobieta w szynelu<\/em> Jacka Malczewskiego. W\u015br\u00f3d eksponat\u00f3w zwraca uwag\u0119 umundurowanie u\u0142ana Legion\u00f3w Polskich, a tak\u017ce fotografia przedstawiaj\u0105ca przysi\u0119g\u0119 legionist\u00f3w na B\u0142oniach (4 wrze\u015bnia 1914 r.). Tutaj te\u017c przypomniana jest posta\u0107 Tadeusza \u017buli\u0144skiego (1889-1915), przedstawiciela \u201epokolenia niepokornych\u201d, legionisty, adiutanta J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, organizatora i pierwszego komendanta Polskiej Organizacji Wojskowej, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 na polu walki. Opowie\u015b\u0107 zamyka scena wyzwolenia Krakowa 31 pa\u017adziernika 1918 r. , utrwalona na obrazie Klemensa B\u0105kowskiego (1860-1938) \u201eWywieszenie chor\u0105gwi polskiej na odwachu w 1918 r.\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14090\" aria-describedby=\"caption-attachment-14090\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezacpalac-krzysztofory-krakow\/tadeusz-popiel-zeslancy-1913-2013-04-26\/\" rel=\"attachment wp-att-14090\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14090\" title=\"Tadeusz Popiel \u201eZes\u0142a\u0144cy 1913\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/tadeusz-popiel-zeslancy-1913-2013-04-26-540x280.jpg\" alt=\"Tadeusz Popiel \u201eZes\u0142a\u0144cy 1913\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\" width=\"540\" height=\"280\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14090\" class=\"wp-caption-text\">Tadeusz Popiel \u201eZes\u0142a\u0144cy 1913\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Pomieszczenie ostatnie to opowie\u015b\u0107 o weteranach i pami\u0119ci o powstaniu styczniowym w Krakowie. Przeddzie\u0144 rocznicy wybuchu powstania, 21 stycznia 1919 roku Naczelnik Pa\u0144stwa J\u00f3zef Pi\u0142sudski wyda\u0142 rozkaz specjalny, w wyniku kt\u00f3rego Sejm Ustawodawczy przyzna\u0142 weteranom i wdowom po by\u0142ych powsta\u0144cach prawo do pobierania emerytury oraz prawo do noszenia specjalnych fioletowych mundur\u00f3w Wojska Polskiego. Przez ca\u0142y okres Polski mi\u0119dzywojennej trwa\u0142 w kraju nieprzerwany kult powstania 1863 r. Weterani byli przyjmowani na audiencjach u najwa\u017cniejszych dostojnik\u00f3w pa\u0144stwowych, wszelkie obchody i uroczysto\u015bci narodowe odbywa\u0142y si\u0119 przy ich udziale. Cieszyli si\u0119 szczeg\u00f3lnym szacunkiem spo\u0142ecznym. Rozpoznawano ich wtedy na ulicy po czapkach rogatywkach ozdabianych srebrnym or\u0142em lub bia\u0142o-czerwon\u0105 kokard\u0105, kt\u00f3ra podczas walk powsta\u0144czych sta\u0142a si\u0119 ich najbardziej typowym atrybutem. W grudniu 1919 r. specjalna komisja przyzna\u0142a prawa weteran\u00f3w 3644 osobom. 22 stycznia 1933 r. podczas uroczystych obchod\u00f3w 70. rocznicy \u017cy\u0142o ich jeszcze 258, a w 1938 r. ju\u017c tylko 52. Najd\u0142u\u017cej \u017cyj\u0105cym weteranem by\u0142 Feliks Bartczuk (1846-1946).<\/p>\n<p>Dominant\u0105 w tej przestrzeni jest sugestywny obraz <em>Msza Weteran\u00f3w<\/em> Wincentego Wodzinowskiego (1886-1940). Przez dziesi\u0105tki lat pami\u0119\u0107 o by\u0142ych powsta\u0144cach styczniowych \u00a0by\u0142a \u017cywa, m.in. za spraw\u0105 stowarzysze\u0144 i domu weteran\u00f3w. W 1901 r. mia\u0142o miejsce otwarcie \u201ePrzytuliska\u201d Weteran\u00f3w Powstania Styczniowego przy ul. Biskupiej 18. Dwupi\u0119trowy budynek z ogr\u00f3dkiem zosta\u0142 wybudowany m.in. ze sk\u0142adek powsta\u0144c\u00f3w z 1863 i 1864 roku. Opowie\u015b\u0107 w tej sali jest zbudowana wok\u00f3\u0142 kilku postaci weteran\u00f3w powstania styczniowego, a mianowicie Mariana Dubieckiego (1838-1926), sekretarza do spraw Rusi w Rz\u0105dzie Narodowym, przyjaciela i bliskiego wsp\u00f3\u0142pracownika Romualda Traugutta. Aresztowany Dubiecki, zosta\u0142 skazany przez Rosjan na \u015bmier\u0107, ostatecznie kar\u0119 zamieniono mu na katorg\u0119 na Syberii. Dzi\u0119ki amnestii og\u00f3lnej w 1883 r. powr\u00f3ci\u0142 do Warszawy, rok p\u00f3\u017aniej przyjecha\u0142 do Krakowa na zjazd historyczno-literacki w 300. rocznic\u0119 \u015bmierci Kochanowskiego i pozosta\u0142 na sta\u0142e w Krakowie. Nauczyciel i publicysta, autor prac historycznych, du\u017co miejsca w swej tw\u00f3rczo\u015bci po\u015bwi\u0119ci\u0142 powstaniu styczniowym. Z dzie\u0142 Dubieckiego na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje <em>Romuald Traugutt i jego dyktatura podczas powstania styczniowego 1863-1864. <\/em>Opracowanie to doczeka\u0142o si\u0119 pi\u0119ciu wyda\u0144, pierwsze we Lwowie w 1893 r.<em> <\/em>Dubiecki utrwali\u0142 w nim m.in. wizerunek Romualda Traugutta, przyw\u00f3dcy powstania styczniowego jako ascety, zaczynaj\u0105cego i ko\u0144cz\u0105cego dzie\u0144 modlitw\u0105, pracuj\u0105cego od \u015bwitu do p\u00f3\u017anych godzin nocnych. Dubiecki, cichy, chorowity, przygarbiony i zm\u0119czony chorob\u0105, by\u0142 w Krakowie przez dziesi\u0105tki lat symbolem Rz\u0105du Narodowego z czas\u00f3w powstania styczniowego. Pochowany zosta\u0142 na cmentarzu Rakowckim na koszt pa\u0144stwa. Na wystawie s\u0105 prezentowane pami\u0105tki po Dubieckim, w tym jego legitymacja weterana. Kolejn\u0105 postaci\u0105 przypomnian\u0105 na wystawie jest kobieta, Scholastyka z Jamontt\u00f3w Mackiewiczowa (1848-1943), wilnianka, kt\u00f3ra maj\u0105c 15 lat wraz matk\u0105 i siostrami by\u0142a zaanga\u017cowana w przechowywanie tajnej drukarni, dzia\u0142alno\u015b\u0107 kuriersk\u0105, przenoszenie broni i amunicji. Jej siostra Ludwika wspomina\u0142a: \u201ewymaga\u0142o to wielkiego po\u015bwi\u0119cenia i energii w pomoc si\u0142om fizycznym. A wprawne oko, pomimo krynolin os\u0142aniaj\u0105cych mog\u0142o \u0142atwo rozpozna\u0107, w jakim celu idzie powoli szereg pa\u0144, przegi\u0119tych na jedn\u0105 stron\u0119. To by\u0142o charakterystyczn\u0105 cech\u0105 nosz\u0105cych ci\u0119\u017cary drukowane\u201d. Za dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a aresztowana i skazana na zes\u0142anie. Po\u015blubi\u0142a Grzegorza Mackiewicza, uczestnika powstania styczniowego, zes\u0142anego do Tobolska. Prze\u017cy\u0142a go o d\u0142ugie lata, doczekawszy wolnej Polski i stopnia podporucznika-weterna Wojska Polskiego. Zmar\u0142a w Krakowie w 1943 r. w wieku 95 lat. W\u015br\u00f3d obiekt\u00f3w na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105: czapka weterana, mundur i odznaczenia Scholastyki Mackiewiczowej ze zbior\u00f3w Muzeum Wojska Polskiego. W tej przestrzeni znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce portrety innych weteran\u00f3w: Stanis\u0142awa Krzy\u017canowskiego (1848-1932), powsta\u0144ca, architekta, prezesa Zwi\u0105zku Weteran\u00f3w Powstania 1863\/64 r.; Ludomira Benedyktowicza (1844-1926), artysty malarza, kt\u00f3ry w powstaniu utraci\u0142 obie r\u0119ce oraz autoportret Antoniego Kozakiewicza, malarza krakowskiego. W sali przedstawione s\u0105 tak\u017ce zdj\u0119cia weteran\u00f3w sypi\u0105cych Kopiec Wolno\u015bci (J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego) na Sowi\u0144cu w 1936 r. oraz pami\u0105tkowe urny w kt\u00f3rych przywo\u017cono ziemi\u0119 z pobojowisk Powstania Styczniowego, m.in. z miejsca stracenia na stokach Cytadeli Warszawskiej dyktatora Romualda Traugutta i czterech cz\u0142onk\u00f3w Rz\u0105du Narodowego.<\/p>\n<p>Piotr Hapanowicz \u2013 kurator wystawy<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Szerzej: Jan Kania: <em>Pius IX a wojna Polak\u00f3w z Rosj\u0105. Powstanie styczniowe (1863-1864),<\/em> Krak\u00f3w 2000.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wystawa \u201eW b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026\u201d w 150. rocznic\u0119 powstania styczniowego, kt\u00f3rej tytu\u0142 jest cytatem z wiersza \u201eHymn Polski\u201d Mieczys\u0142awa Romanowskiego z 1860 r., koncentruje si\u0119 wok\u00f3\u0142 wybranych postaci historycznych, \u015bci\u015ble zwi\u0105zanych z Krakowem i z dzia\u0142aniami powsta\u0144czymi. Miasto po\u0142o\u017cone w monarchii austriackiej, kilkana\u015bcie kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od granic zaboru rosyjskiego, sta\u0142o si\u0119 wa\u017cn\u0105 baz\u0105 i zapleczem zaopatrzeniowym powstania. <\/p>\n","protected":false},"author":271,"featured_media":14084,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[529,73,723,1869,7347],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1870],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wystaw\u0119 W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026 tworzy sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci w sze\u015bciu przestrzeniach. W pierwszej przestrzeni jest prezentowana opowie\u015b\u0107..\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533.jpg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\",\"name\":\"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-07-09T09:52:35+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:21:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d2bcb01c2127da19d2f46d444704474f\"},\"description\":\"Wystaw\u0119 W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026 tworzy sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci w sze\u015bciu przestrzeniach. W pierwszej przestrzeni jest prezentowana opowie\u015b\u0107..\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d2bcb01c2127da19d2f46d444704474f\",\"name\":\"Piotr Hapanowicz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-hapanowicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026","description":"Wystaw\u0119 W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026 tworzy sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci w sze\u015bciu przestrzeniach. W pierwszej przestrzeni jest prezentowana opowie\u015b\u0107..","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/eksponat-wystawy-krakow-w-powstaniu-styczniowym-2013-04-26-001-800x533.jpg","width":800,"height":533,"caption":"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107 \u2013 eksponat wystawy (\u017ar\u00f3d\u0142o: mat. prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow","name":"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#primaryimage"},"datePublished":"2013-07-09T09:52:35+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:21:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d2bcb01c2127da19d2f46d444704474f"},"description":"Wystaw\u0119 W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026 tworzy sze\u015b\u0107 g\u0142\u00f3wnych opowie\u015bci w sze\u015bciu przestrzeniach. W pierwszej przestrzeni jest prezentowana opowie\u015b\u0107..","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/piotr-hapanowicz-w-boj-lecmy-zwyciezac-palac-krzysztofory-krakow#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"W b\u00f3j le\u0107my zwyci\u0119\u017ca\u0107\u2026"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/d2bcb01c2127da19d2f46d444704474f","name":"Piotr Hapanowicz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/piotr-hapanowicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/271"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14083"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14083\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14083"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14083"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14083"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=14083"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14083"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}