{"id":14148,"date":"2013-07-12T10:52:59","date_gmt":"2013-07-12T09:52:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=14148"},"modified":"2020-09-01T13:20:25","modified_gmt":"2020-09-01T12:20:25","slug":"tomasz-gregorczyk-john-zorn-od-prowokatora-do-mistyka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-gregorczyk-john-zorn-od-prowokatora-do-mistyka","title":{"rendered":"John Zorn. Od prowokatora do mistyka"},"content":{"rendered":"

Tak by\u0142o od pierwszego dnia. Od pierwszej recenzji.
\nJest to dla mnie \u017ar\u00f3d\u0142em zar\u00f3wno dumy, jak i przera\u017cenia.<\/em>
\n Jestem obci\u0105\u017cony wizerunkiem z\u0142ego, postmodernistycznego ekscentryka<\/em><\/p>\n

John Zorn<\/p>\n

Podobno Zorn jest postaci\u0105 kontrowersyjn\u0105 i niezwykle trudn\u0105 do opisania. W\u0142a\u015bciwie jednak problemy zaczynaj\u0105 si\u0119 dopiero wtedy, gdy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 tego (wyj\u0105tkowo, to prawda) wszechstronnego tw\u00f3rcy pr\u00f3bujemy sprowadzi\u0107 do b\u0142yskotliwego bon motu czy magicznej formu\u0142y opisuj\u0105cej wszystkie jego poczynania. \u017badna p\u0142yta nie pokazuje bowiem ca\u0142ego Zorna, cho\u0107 ka\u017cda nosi jego niezatarte pi\u0119tno.<\/p>\n

Rzeczywi\u015bcie, ogarni\u0119cie dzie\u0142a muzyka, kt\u00f3ry wyst\u0105pi\u0142 jako instrumentalista lub kompozytor na przesz\u0142o 400 albumach (w tym oko\u0142o 200 w\u0142asnych) nie nale\u017cy do zada\u0144 naj\u0142atwiejszych i wymaga pewnej determinacji. I to prawda, rozleg\u0142o\u015b\u0107 zainteresowa\u0144 Zorna jest osza\u0142amiaj\u0105ca; z pocz\u0105tku trudno zrozumie\u0107, jak jeden cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 uprawia\u0107 muzyk\u0119 skrajnie eksperymentaln\u0105 w utworach-grach, komponowa\u0107 mistyczne suity na harf\u0119, gitar\u0119 i wibrafon, inspirowane muzyk\u0105 klezmersk\u0105 i bliskowschodni\u0105 melodie dla zespo\u0142u Masada, opery, kwartety smyczkowe i \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowe do japo\u0144skiej film\u00f3w pornograficznych, nagrywa\u0107 napastliwy hardcore z Naked City i pisa\u0107 muzyk\u0119, kt\u00f3ra mog\u0142aby by\u0107 t\u0142em w supermarkecie. A do tego jeszcze \u015bwietnie gra\u0107 na saksofonie.<\/p>\n

\"Zorn<\/a>
Zorn at the Barbican Tribute to Derek Bailey, autor: Andy Newcombe (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia.Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie udost\u0119pnione na licencji Creative Commons)<\/figcaption><\/figure>\n

Co najgorsze, Zorn \u017cadnej z tych aktywno\u015bci nie wyr\u00f3\u017cnia, nie sugeruje podzia\u0142u na centrum i peryferie, na w\u0105tki wa\u017cniejsze i poboczne. Mo\u017cna by rzec, \u017ce ca\u0142\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 chce nam powiedzie\u0107, \u017ce zrozumienie nie oznacza uproszczenia. \u017be sprowadzanie wszystkiego do wsp\u00f3lnego mianownika jest mo\u017ce i por\u0119czne, ale fa\u0142szuje rzeczywisto\u015b\u0107. Zadziwiaj\u0105ce, \u017ce mimo to krytykom i tak uda\u0142o si\u0119 wt\u0142oczy\u0107 Zorna w kilka schematycznych obraz\u00f3w, kt\u00f3re powielaj\u0105 niemal wszyscy kolejni recenzenci nowych p\u0142yt artysty, ju\u017c nawet nie staraj\u0105c si\u0119 ich uzasadnia\u0107. A mo\u017ce jednak maj\u0105 one jaki\u015b sens?<\/p>\n

Postmodernizm<\/strong><\/p>\n

\u201eJe\u017celi Zorn nie jest muzycznym postmodernist\u0105, to kto nim jest?\u201d \u2013 zapyta kto\u015b. P\u0142yty Zornowskiej grupy Naked City to oczywi\u015bcie przyk\u0142ad ekstremalny: utwory szokuj\u0105 precyzj\u0105 wykonania balansuj\u0105c\u0105 na granicy prawdopodobie\u0144stwa,\u00a0 nieprzewidywalne zwroty stylistyczne co kilka sekund funduj\u0105 nam b\u0142yskawiczny przegl\u0105d gatunk\u00f3w, mieszcz\u0105c w jednej kompozycji heavy metal, jazz, muzyk\u0119 etniczn\u0105, improv, sals\u0119 i hardcore.<\/p>\n