{"id":14853,"date":"2013-08-28T12:41:32","date_gmt":"2013-08-28T11:41:32","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=14853"},"modified":"2020-09-01T13:19:40","modified_gmt":"2020-09-01T12:19:40","slug":"anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko","title":{"rendered":"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego"},"content":{"rendered":"<p>Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Podejmuj\u0105cy si\u0119 tego zadania staje przed karko\u0142omnym przedsi\u0119wzi\u0119ciem ogarni\u0119cia r\u00f3\u017cnorodnej i wielow\u0105tkowej tw\u00f3rczo\u015bci. Niew\u0105tpliwie wielkie znaczenie mia\u0142a dla artystki figura ludzka. Sporadycznie jednak by\u0142a traktowana w spos\u00f3b dos\u0142owny, cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142a si\u0119 jako \u015blad, odcisk, skorupa czy fragment tkanki. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek istnia\u0142 w sztuce rze\u017abiarki zawsze i w wielu wymiarach, nawet gdy tworzy\u0142a ogromne, organiczne formy <em>Abakan\u00f3w<\/em>, gdzie\u015b w tle majaczy\u0142a opowie\u015b\u0107 o ludzkim losie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14859\" aria-describedby=\"caption-attachment-14859\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-006\/\" rel=\"attachment wp-att-14859\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14859\" title=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eFigury ta\u0144cz\u0105ce\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-006-540x359.jpg\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eFigury ta\u0144cz\u0105ce\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14859\" class=\"wp-caption-text\">Magdalena Abakanowicz, \u201eFigury ta\u0144cz\u0105ce\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Od lat 60. XX w. odby\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t wystaw indywidualnych artystki, w tym wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich mia\u0142a miejsce poza granicami Polski, a tak\u017ce Europy. Ostatni du\u017cy pokaz tw\u00f3rczo\u015bci Abakanowicz w kraju mia\u0142 miejsce w Muzeum Narodowym w Krakowie w 2010 r. Trwaj\u0105ca obecnie w Oro\u0144sku wystawa retrospektywna obejmuje 40 lat pracy artystki i jest tym cenniejsza, \u017ce ekspozycja nie ograniczy\u0142a si\u0119 tylko do wn\u0119trz, a zagarn\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c obszar malowniczego parku. Obiekty zyska\u0142y tym samym potrzebne do odbioru: przestrze\u0144 i naturalne t\u0142o. Wystawie towarzyszy katalog, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz bogatej dokumentacji fotograficznej i tekst\u00f3w krytycznych znalaz\u0142 si\u0119 du\u017cy wyb\u00f3r wypowiedzi samej artystki, kt\u00f3ra zawsze ch\u0119tnie komentowa\u0142a swoje prace. Ekspozycj\u0119 otwieraj\u0105 bardzo rzadko pokazywane <em>Manekiny czarne<\/em> z 1972 r., a zamykaj\u0105 <em>Przyjaciele<\/em> z 2009. Opr\u00f3cz rze\u017ab i obiekt\u00f3w zobaczy\u0107 mo\u017cna rysunki z cyklu <em>Twarze nie b\u0119d\u0105ce portretami<\/em> (1983), a tak\u017ce szkice-projekty <em>Architektury Arborealnej<\/em> (1991).<\/p>\n<p>Pocz\u0105tki studenckiej tw\u00f3rczo\u015bci Abakanowicz wiod\u0142y od wielkich gwaszy malowanych na kartonach, a tak\u017ce na ogromnych, zszywanych w ca\u0142o\u015b\u0107, prze\u015bcierad\u0142ach<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Tematem tych prac by\u0142y g\u0142\u00f3wnie stylizowane motywy ro\u015blinne i zwierz\u0119ce (zazwyczaj ryby i ptaki). Ju\u017c wtedy mia\u0142y one cechy, kt\u00f3re potem zadecydowa\u0142y o powstaniu odr\u0119bnego stylu artystki \u2013 zawiera\u0142y w sobie tajemniczo\u015b\u0107, magi\u0119, monumentalizm i fascynacj\u0119 \u015bwiatem natury, podobn\u0105 do tej, jaka emanowa\u0142a z naskalnych malowide\u0142 cz\u0142owieka pierwotnego.<\/p>\n<p>Moment wchodzenia w samodzieln\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artystka wspomina\u0142a nast\u0119puj\u0105co: <em>Po studiach, po tym pa\u015bmie upokorze\u0144, znienawidzonych presji na moj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, chcia\u0142am by\u0107 ju\u017c tylko poza cudz\u0105 kontrol\u0105. Tworzy\u0107 to, co w \u017cadn\u0105 kategori\u0119 si\u0119 nie wpasuje, b\u0119dzie nie nazwane, wi\u0119c umknie krytyce i ocenie<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a> \u2013 determinacja zawarta w tym stwierdzeniu by\u0142a stale obecna w jej dzie\u0142ach. Abakanowicz nie obawia\u0142a si\u0119 odwa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 i nowatorskich rozwi\u0105za\u0144, czego wynikiem by\u0142y prace, kt\u00f3re zaprezentowa\u0142a w momencie swojego artystycznego debiutu w 1958 r. Powstaj\u0105ce w\u00f3wczas reliefy by\u0142y pierwszymi pr\u00f3bami anga\u017cuj\u0105cymi trzeci wymiar \u2013 przestrze\u0144 sta\u0142a si\u0119 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kompozycji. Tworz\u0105c je nie chcia\u0142a nawi\u0105zywa\u0107 ani do tkaniny, ani do rze\u017aby. Interesowa\u0142o j\u0105 to, jak mo\u017cna ukszta\u0142towa\u0107 powierzchni\u0119 tkaniny w relief, jak zachowaj\u0105 si\u0119 wtedy ruchome elementy z w\u0142osia, jak sprawi\u0107, by powierzchnia p\u0119ka\u0142a, ukazuj\u0105c swoj\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-14853 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eWehiku\u0142\u201d, 1994 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14854\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14854'>\n\t\t\t\tMagdalena Abakanowicz, \u201eWehiku\u0142\u201d, 1994 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-002'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eManekiny czarne\u201d, 1972 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14855\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14855'>\n\t\t\t\tMagdalena Abakanowicz, \u201eManekiny czarne\u201d, 1972 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-003'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14856\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14856'>\n\t\t\t\tPraca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-004'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14857\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14857'>\n\t\t\t\tPraca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-005'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eMutanty\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14858\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14858'>\n\t\t\t\tMagdalena Abakanowicz, \u201eMutanty\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-006'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-006.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eFigury ta\u0144cz\u0105ce\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14859\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14859'>\n\t\t\t\tMagdalena Abakanowicz, \u201eFigury ta\u0144cz\u0105ce\u201d, 2000 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-007'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-007.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Paca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14860\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14860'>\n\t\t\t\tPaca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-008'><img width=\"361\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-008.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14861\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14861'>\n\t\t\t\tPraca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-002'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-002.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14862\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14862'>\n\t\t\t\tOtwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-003'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-003.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14863\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14863'>\n\t\t\t\tOtwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-004'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-004.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14864\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14864'>\n\t\t\t\tOtwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-005'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-005.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-14865\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-14865'>\n\t\t\t\tOtwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Mimo zupe\u0142nie innego tworzywa, podobnie skonstruowana by\u0142a rze\u017aba wykonana na Biennale Form Przestrzennych w Elbl\u0105gu w 1965 r., gdzie Abakanowicz po\u0142\u0105czy\u0142a organiczny kszta\u0142t i panuj\u0105ce w\u00f3wczas zainteresowanie rze\u017ab\u0105 w metalu. Stworzy\u0142a wykonan\u0105 ze stali rze\u017ab\u0119 przypominaj\u0105c\u0105 drzewo z pobliskiego otoczenia. Pie\u0144 pozosta\u0142 otwarty \u2013 mo\u017cna by\u0142o przez w\u0105sk\u0105 szpar\u0119 wej\u015b\u0107 do \u015brodka. \u015awiat\u0142o wpada\u0142o przez puste, dospawane r\u0119kawy \u2013 imituj\u0105ce ga\u0142\u0119zie. Metal jako tworzywo nie zosta\u0142 jednak przez artystk\u0119 przyj\u0119ty, by\u0142 zbyt ch\u0142odny i \u015bliski, mo\u017ce zbyt oczywisty<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. W rze\u017abie zaaran\u017cowanej w przestrzeni miejskiej pojawi\u0142y si\u0119 dwie cechy znamienne dla jej sztuki: budowanie form g\u0142\u00f3wnie w oparciu o kierunki wertykalne oraz szpary i otwarcia ukazuj\u0105ce wn\u0119trze rze\u017aby.<\/p>\n<p>Najwyra\u017aniej cechy te zosta\u0142y zrealizowane w niezwyk\u0142ych tkaninach Abakanowicz. W 1962 r. na Biennale Tkaniny w Lozannie zaprezentowa\u0142a <em>Kompozycj\u0119 bia\u0142ych form. <\/em>Ta jeszcze do\u015b\u0107 p\u0142aska tkanina, ale ju\u017c z elementami reliefowymi, zapowiada\u0142a p\u00f3\u017aniejsze realizacje<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>. Powsta\u0142y w\u00f3wczas <em>Abakany<\/em> \u2013 mi\u0119kkie i organiczne formy, kt\u00f3re nie mia\u0142y swojego odpowiednika w tw\u00f3rczo\u015bci \u017cadnego z artyst\u00f3w i zupe\u0142nie nie wpisywa\u0142y si\u0119 w histori\u0119 rozwoju tkaniny artystycznej<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>. Wtedy Abakanowicz kolejny raz jasno okre\u015bli\u0142a sw\u00f3j cel: <em>Zacz\u0119\u0142am tka\u0107 <\/em>(&#8230;)<em>, po to, \u017ceby z tkactwa zrobi\u0107 sztuk\u0119, nada\u0107 mu inny sens wbrew wszystkim przyzwyczajeniom i nawykom. Chcia\u0142am oderwa\u0107 tkactwo od wszelkiej u\u017cytkowo\u015bci, zrobi\u0107 niezale\u017cny obiekt. Uda\u0142o mi si\u0119: powsta\u0142y kompletnie nieu\u017cyteczne, nieutylitarne \u201eAbakany\u201d, ju\u017c nie tkanina<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Konsekwentnie realizowa\u0142a swoje zamierzenia, tworz\u0105c z u\u017cyciem nowych materia\u0142\u00f3w tkaniny o rozbitej wypuk\u0142ej powierzchni \u2013 zupe\u0142nie inaczej ni\u017c dotychczas, formu\u0142uj\u0105c we\u0142n\u0119 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 do ich wyrobu. Odrywaj\u0105c tkanin\u0119 od \u015bciany i pozbawiaj\u0105c j\u0105 charakteru dekoracyjnego, uczyni\u0142a z <em>Abakan\u00f3w<\/em> obiekty rze\u017abiarskie, o ca\u0142kiem nowym znaczeniu.<\/p>\n<p>Powstawa\u0142y kolejno: <em>Abakan Okr\u0105g\u0142y <\/em>(1967),<em> Abakan Skrzydlaty <\/em>(1967),<em> Abakany Br\u0105zowe <\/em>(1969\u20131972) <em>Abakan<\/em> <em>Czerwony <\/em>(1969),<em> Pomara\u0144czowy <\/em>(1971),<em> Czarne \u015brodowisko <\/em>(1970\u20131978) \u2013 <em>wielkie, skrzydlate, zamykaj\u0105ce wewn\u0105trz siebie tajemnice niepoj\u0119tych, organicznych zasup\u0142a\u0144. Mi\u0119dzy sob\u0105 budowa\u0142y przestrzenie kontemplacji <\/em>\u2013 m\u00f3wi\u0142a o nich sama autorka<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-8\" id=\"refmark-8\"><sup>[8]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Od momentu powstania tych kompozycji,<em> <\/em>nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o Abakanowicz jako o tw\u00f3rcy gobelin\u00f3w. Nie mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c dokona\u0107 uproszczenia, i\u017c jej sztuka wyp\u0142ywa\u0142a bezpo\u015brednio z do\u015bwiadcze\u0144 z tkanin\u0105. Wykorzystywa\u0142a ona jedynie technik\u0119, kompletnie zmieniaj\u0105c jej przydan\u0105 funkcj\u0119. Nie materia\u0142 bowiem determinowa\u0142 jej dzia\u0142ania. To co w\u00f3wczas by\u0142o dla niej wa\u017cne, to faktura materii, kt\u00f3r\u0105 nieustannie poddawa\u0142a analizie. Nie zadowala\u0142a si\u0119 zewn\u0119trznym wygl\u0105dem, jej celem by\u0142o wyra\u017cenie prawdy o podstawach funkcjonowania \u015bwiata i spos\u00f3b na to znalaz\u0142a w\u0142a\u015bnie w nas\u0105czonych kolorem p\u0142atach zwisaj\u0105cego p\u0142\u00f3tna. W <em>Abakanach<\/em> z czasem nast\u0105pi\u0142o wyj\u015bcie do przestrzeni, przesta\u0142y one tworzy\u0107 zwart\u0105, zbit\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Poprzez ostr\u0105 ekspresj\u0119 p\u0119kni\u0119\u0107, szczelin i poszarpanych kraw\u0119dzi zyskiwa\u0142y nowy przestrzenny wymiar. Ka\u017cda wypuk\u0142o\u015b\u0107, zgrubienie czy wydr\u0105\u017cenie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 skomplikowanej konstrukcji.<\/p>\n<p>Mocne do\u015bwiadczenie strukturalnej budowy \u015bwiata, jakie by\u0142o udzia\u0142em Abakanowicz, zdeterminowa\u0142o tak\u017ce wyb\u00f3r tkaniny jako surowca dla rze\u017ab. Artystka m\u00f3wi\u0142a: <em>je\u015bli w tym wszystkim jest jaki\u015b wsp\u00f3lny j\u0119zyk, to jest to j\u0119zyk struktury \u2013 w\u0142a\u015bnie tej tajemnicy \u015bwiata organicznego, w kt\u00f3rym \u017cyjemy. <\/em>Ciekawe wydaje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c dostrze\u017cenie pokrewie\u0144stwa, jakie istnieje w splocie tkackim i fakturze ludzkiej sk\u00f3ry. Abakanowicz cz\u0119sto wspomina\u0142a o niepowtarzalnej strukturze <em>Abakan\u00f3w<\/em>, kt\u00f3rych ka\u017cdy centymetr by\u0142 inny i zestawia\u0142a j\u0105 z porowato\u015bci\u0105 ludzkiej sk\u00f3ry. Podobne s\u0105 tak\u017ce funkcje obu \u201emateria\u0142\u00f3w\u201d, polegaj\u0105ce na ochronie i oddzieleniu kruchego wn\u0119trza cz\u0142owieka od zagra\u017caj\u0105cego mu \u015bwiata.<\/p>\n<p>Mariusz Hermansdorfer, m\u00f3wi\u0105c o <em>Abakanach<\/em>, u\u017cywa\u0142 niezwykle poetyckich okre\u015ble\u0144. Por\u00f3wnywa\u0142 je do <em>magicznych struktur, totem\u00f3w, d\u017cungli, lawy krzepn\u0105cej na stokach wulkanu, stalaktyt\u00f3w lub stalagmit\u00f3w, kt\u00f3re nadaj\u0105 sens \u017cyciu jaskini, <\/em>m\u00f3wi\u0142 tak\u017ce o <em>pramaterii, praprzyczynie egzystencji<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-9\" id=\"refmark-9\"><sup>[9]<\/sup><\/a>. Pomimo du\u017cej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci tych metafor, mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 ich wsp\u00f3lne organiczne pochodzenie. Niew\u0105tpliwie, aby odda\u0107 symbolik\u0119 i magiczno\u015b\u0107 <em>Abakan\u00f3w<\/em> nale\u017cy pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 okre\u015bleniami, kt\u00f3re odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do pierwotnej si\u0142y przyrody i s\u0105 zaczerpni\u0119te z form naturalnych. Terminy te, u\u017cyte na okre\u015blenie rze\u017ab, nie dziwi\u0105, gdy u\u015bwiadomimy sobie nietypowe materia\u0142y jakich u\u017cywa\u0142a Abakanowicz. By\u0142y to: opr\u00f3cz we\u0142ny, lnu, nitki konopnej i jedwabiu, tak\u017ce runo owcze, sizal, sznury, ko\u0144skie w\u0142osie, zwierz\u0119ca sk\u00f3ra. Przez ca\u0142\u0105 swoj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 odkrywa\u0142a ona w swych pracach nowe zwi\u0105zki materia\u0142\u00f3w organicznych. Zwraca\u0142a uwag\u0119 na wieloznaczno\u015b\u0107 materia\u0142u, m\u00f3wi\u0105c: <em>to nitka buduje wszystkie \u017cywe organizmy i ro\u015bliny, nasze nerwy, nasz kod genetyczny <\/em>(&#8230;) <em>jeste\u015bmy strukturami w\u0142\u00f3knistymi<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-10\" id=\"refmark-10\"><sup>[10]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>W strukturze <em>Abakan\u00f3w <\/em>da si\u0119 rozpozna\u0107 z\u0142o\u017con\u0105 struktur\u0119 organizm\u00f3w \u017cywych \u2013 s\u0105 jak unerwione, pulsuj\u0105ce \u017cyciem tkanki. Dlatego te\u017c nie jest tak \u0142atwo zgodzi\u0107 si\u0119 ze znawcami tematu, kt\u00f3rzy m\u00f3wi\u0105, i\u017c zainteresowanie cz\u0142owiekiem nast\u0105pi\u0142o ju\u017c po <em>Abakanach<\/em>. Wydaje si\u0119, i\u017c takowe z r\u00f3\u017cn\u0105 si\u0142\u0105 istnia\u0142o stale, a <em>Abakany<\/em> by\u0142y tylko jednym z etap\u00f3w tego my\u015blenia. Wed\u0142ug artystki, bowiem, <em>przez ludzk\u0105 biologi\u0119 przechodzi wszystko<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-11\" id=\"refmark-11\"><sup>[11]<\/sup><\/a>. <em>Abakany<\/em> by\u0142y za\u015b laboratoryjnym preparatem z cz\u0142owieka \u2013 \u015bci\u0105gni\u0119t\u0105 sk\u00f3r\u0105, wykrojon\u0105 tkank\u0105, \u201eoch\u0142apem\u201d mi\u0119sa.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14861\" aria-describedby=\"caption-attachment-14861\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-008\/\" rel=\"attachment wp-att-14861\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14861\" title=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-008-540x359.jpg\" alt=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14861\" class=\"wp-caption-text\">Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wskazywanie na zwi\u0105zek pomi\u0119dzy materia\u0142em rze\u017abiarskim a organizmem \u017cywym by\u0142o niezwykle charakterystyczne dla Abakanowicz. Pojawi\u0142o si\u0119 tak\u017ce w\u00a0zwi\u0105zku z powsta\u0142ym p\u00f3\u017aniej cyklem <em>Gry wojenne<\/em> (1987\u20131995). Tak\u017ce tutaj, wyci\u0119te drzewa \u2013 podobnie jak struktura tkaniny \u2013 urzek\u0142y Abakanowicz swoj\u0105 cielesno\u015bci\u0105 i zaskakuj\u0105cym podobie\u0144stwem do cz\u0142owieka. Widzia\u0142a ona w nich w\u00f3wczas odbicie ludzkiego organizmu, m\u00f3wi\u0142a: <em>dziuple, przez kt\u00f3re wida\u0107 wn\u0119trze \u2013 gdzie s\u0105 jakie\u015b kr\u0119gos\u0142upy, kana\u0142y przewodz\u0105ce soki, jakie\u015b zasuplenia i \u017cy\u0142y, jak w mi\u0119\u015bniach ludzkich<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-12\" id=\"refmark-12\"><sup>[12]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Znamienne jest, i\u017c Abakanowicz stale m\u00f3wi o wn\u0119trzu, od pocz\u0105tku, bowiem interesowa\u0142o j\u0105 to, co dzieje si\u0119 \u201epod powierzchni\u0105\u201d \u2013 zar\u00f3wno pod tafl\u0105 wody czy tkank\u0105 ro\u015blinn\u0105, ale tak\u017ce procesy zachodz\u0105ce pod sk\u00f3r\u0105 w organizmach \u017cywych. Aby zg\u0142\u0119bi\u0107 te tajemnice, jak sama m\u00f3wi\u0142a \u2013 ogl\u0105da\u0142a preparaty, kaza\u0142a obja\u015bnia\u0107 sobie system nerwowy i mo\u017cliwo\u015bci odradzania jego uszkodzonych cz\u0119\u015bci. Zwiedza\u0142a laboratoria naukowe, prosektoria, przygl\u0105da\u0142a si\u0119 obrazom pod mikroskopem, wszystko po to, aby skonstruowa\u0107 obraz cz\u0142owieka nieprzynale\u017c\u0105cego do \u017cadnego konkretnego miejsca i czasu<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-13\" id=\"refmark-13\"><sup>[13]<\/sup><\/a>. Jakby w ludzkiej budowie, strukturze, tkankach tkwi\u0142a istota \u201ecz\u0142owiecze\u0144stwa\u201d, kt\u00f3r\u0105 Abakanowicz stara\u0142a si\u0119 odkry\u0107. Naukowa wiedza o biologicznej budowie organizmu, sta\u0142a si\u0119 by\u0107 mo\u017ce przyczyn\u0105 rozcz\u0142onkowania postaci w jej pracach. Abakanowicz na j\u0119zyk plastyki przet\u0142umaczy\u0142a zasady funkcjonowania cz\u0142owieka. Dokona\u0142a tego mi\u0119dzy innymi za pomoc\u0105 niezwyk\u0142ego uproszczenia. D\u0105\u017cy\u0142a ona do oczyszczenia postaci ludzkiej ze zb\u0119dnych kszta\u0142t\u00f3w, czyni\u0142a to wed\u0142ug sformu\u0142owanej przez siebie zasady: [z<em> <\/em>cz\u0142owieka]<em> zostawiam to, co wydaje mi si\u0119 konieczne. Fragment wystarcza, \u017ceby powiedzie\u0107 co\u015b o ca\u0142o\u015bci<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-14\" id=\"refmark-14\"><sup>[14]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Bezpo\u015brednio figura ludzka pojawia si\u0119 w pracach Abakanowicz z pocz\u0105tkiem lat siedemdziesi\u0105tych. Powodem odej\u015bcia od <em>Abakan\u00f3w<\/em> by\u0142o to, \u017ce <em>ich formy nie mog\u0142y by\u0107 multiplikowane. <\/em>\u2013 Dalej Abakanowicz m\u00f3wi\u0142a \u2013 <em>Nie mia\u0142am \u017cadnej potrzeby kontynuowania zwi\u0105zanych z nimi do\u015bwiadcze\u0144. Musia\u0142am te\u017c zmieni\u0107 skal\u0119 swych prac<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-15\" id=\"refmark-15\"><sup>[15]<\/sup><\/a>. Ciekawe, i\u017c po pracach tak bogatych fakturalnie, niezwykle r\u00f3\u017cnorodnych i fascynuj\u0105cych przepychem form i kolor\u00f3w, Abakanowicz odchodzi w stron\u0119 zgrzebnych figur wykonanych z workowego p\u0142\u00f3tna, g\u0142\u00f3w bez torsu wypchanych sznurami i paku\u0142ami, tors\u00f3w bez g\u0142\u00f3w, tworzy stosy ob\u0142ych kszta\u0142t\u00f3w jakby jaj czy kokon\u00f3w. Hermansdorfer pisa\u0142 o nich, i\u017c s\u0105 <em>efektem procesu wiwisekcji, pr\u00f3b\u0105 dotarcia jak najdalej, jak najbli\u017cej prawdy o naturze ludzkiej<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-16\" id=\"refmark-16\"><sup>[16]<\/sup><\/a><em>. <\/em>Wygl\u0105da to tak, jakby po etapie dzielenia cz\u0142owieka na tkanki, mi\u0119\u015bnie, w\u0142\u00f3kna, jakiego dokona\u0142a w <em>Abakanach<\/em>, nast\u0105pi\u0142 czas scalania figury. Ci\u0105gle jednak nie jest to posta\u0107 zwarta i pe\u0142na. Abakanowicz odrzuca tak\u0105 posta\u0107. Jest to tak, jakby o cz\u0142owieku nie mo\u017cna ju\u017c by\u0142o m\u00f3wi\u0107 inaczej ni\u017c u\u017cywaj\u0105c termin\u00f3w: rozcz\u0142onkowanie, fragmentaryczno\u015b\u0107, wydr\u0105\u017cenie. Stale jednak pozostaje wra\u017cenie, i\u017c pod pow\u0142ok\u0105 z p\u0142\u00f3tna, pozostaj\u0105 \u017cywe struktury, kt\u00f3re tak misternie Abakanowicz tka\u0142a na pocz\u0105tku swojej tw\u00f3rczo\u015bci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14855\" aria-describedby=\"caption-attachment-14855\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-002\/\" rel=\"attachment wp-att-14855\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-14855\" title=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eManekiny czarne\u201d, 1972 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-002.jpg\" alt=\"Magdalena Abakanowicz, \u201eManekiny czarne\u201d, 1972 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"400\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14855\" class=\"wp-caption-text\">Magdalena Abakanowicz, \u201eManekiny czarne\u201d, 1972 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W latach siedemdziesi\u0105tych powsta\u0142y natomiast cykle, kt\u00f3re nazwa\u0142a <em>Alteracjami. <\/em>W ich sk\u0142ad wchodz\u0105: <em>G\u0142owy <\/em>(1973\u20131975) \u2013 grupa 16 obiekt\u00f3w, a potem 18 <em>Postaci siedz\u0105cych <\/em>(1974\u20131979), <em>Plecy <\/em>(1976\u20131982) i <em>Embriologia <\/em>(1978\u20131980).<em> <\/em>Nieustannie w centrum zainteresowa\u0144 Abakanowicz pozostawa\u0142a niemoc cz\u0142owieka wobec w\u0142asnej struktury biologicznej. Zastanawia\u0142a j\u0105 konieczno\u015b\u0107 posiadania przez cz\u0142owieka sta\u0142ego punktu odniesienia, jakim mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 B\u00f3g czy te\u017c ustanowione prawo. M\u00f3wi\u0142a: <em>W cz\u0142owieku istnieje niepe\u0142na \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnych kalectw \u2013 na tyle niepe\u0142na, \u017ce pozwala nam ona co\u015b ci\u0105gle zdobywa\u0107 i poszukiwa\u0107 nowych spe\u0142nie\u0144. Niekt\u00f3re z nich udowadniaj\u0105 obecno\u015b\u0107 tkwi\u0105cego w nas instynktu samozag\u0142ady. Wynika to tak\u017ce z obserwacji zbiorowego dzia\u0142ania, czy cho\u0107by z tego, \u017ce nasza bogata wyobra\u017ania nie obejmuje skutk\u00f3w naszych wynalazk\u00f3w<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-17\" id=\"refmark-17\"><sup>[17]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Z jednej strony jej sztuka wynika z refleksji nad natur\u0105 ludzk\u0105, z drugiej natomiast nie pozostaje bez odniesie\u0144 do aktualnych wydarze\u0144, rzeczywisto\u015bci politycznej czy spo\u0142ecznej. Dlatego te\u017c, s\u0142owo, kt\u00f3re wydaje si\u0119 dobrze oddawa\u0107 charakter dzie\u0142 Abakanowicz to dwoisto\u015b\u0107. \u0141\u0105czy ona \u0142agodno\u015b\u0107 z agresj\u0105, intuicja zawsze zmieszana jest z intelektem, powtarzalno\u015b\u0107 figur z ich indywidualizacj\u0105. W jej tw\u00f3rczo\u015bci wyr\u00f3\u017cni\u0107 wi\u0119c mo\u017cna dwie p\u0142aszczyzny interpretacji, obie niezwykle istotne dla pokazania kontekstu zaistnienia figury niepe\u0142nej w sztuce polskiej.<\/p>\n<p>W\u0105tki egzystencjalne mieszaj\u0105 si\u0119 tutaj z prze\u017cyciami wojennymi artystki, kt\u00f3ra napisa\u0142a: <em>1944. By\u0142o coraz straszniej. Szed\u0142 front. Rewolucja. Jednego dnia ojciec kaza\u0142 zaprz\u0105c konie. Wyjechali\u015bmy z Warszawy. Oddalaj\u0105c si\u0119 od domu, okolicy, czu\u0142am, jak pustoszej\u0119. Zupe\u0142nie tak, jakby ze mnie wyj\u0119to \u015brodek, a wewn\u0119trzna warstwa, nie oparta na niczym, kurcz\u0105c si\u0119, traci\u0142a wyraz<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-18\" id=\"refmark-18\"><sup>[18]<\/sup><\/a>. By\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie z tych wspomnie\u0144 wynika fakt, i\u017c pocz\u0105wszy od <em>Abakan\u00f3w<\/em>, rze\u017abiark\u0119 poci\u0105gaj\u0105 kszta\u0142ty niepe\u0142ne, wycinkowe uj\u0119cia, wydr\u0105\u017cone w \u015brodku figury. Mo\u017cna by\u0142o zagl\u0105da\u0107 do \u015brodka kompozycji, a nawet tam wchodzi\u0107. Wn\u0119trza maj\u0105 tak\u017ce wszystkie p\u00f3\u017aniejsze negatywowe formy cia\u0142a ludzkiego.<\/p>\n<p>Wydaje si\u0119, i\u017c to, co Abakanowicz zaprezentowa\u0142a w <em>Alteracjach<\/em> powsta\u0142o jako odbicie refleksji nad losem cz\u0142owieka, jego niepokoj\u00f3w i l\u0119k\u00f3w, tych, kt\u00f3re stale towarzysz\u0105 egzystencji, a tak\u017ce tych, kt\u00f3rych Abakanowicz do\u015bwiadczy\u0142a, \u017cyj\u0105c pod presj\u0105 totalitarnego ustroju. Postacie z jej prac to siedz\u0105ce, lekko przygarbione, wydr\u0105\u017cone \u201e\u0142uski\u201d po ludziach. Tutaj tak\u017ce swoj\u0105 kontynuacj\u0119 znalaz\u0142o, wspomniane wcze\u015bniej, fragmentaryczne uj\u0119cie cz\u0142owieka, z kt\u00f3rego Abakanowicz pozostawia\u0142a jedynie tors i nogi, twierdz\u0105c, i\u017c s\u0105 one wystarczaj\u0105cym no\u015bnikiem informacji. Postacie te przypominaj\u0105 skorupy, u kt\u00f3rych zamiast g\u0142\u00f3w i twarzy \u2013 zwierciad\u0142a duszy, to sk\u00f3ra przechowuje pami\u0119\u0107 cia\u0142a. Zastyg\u0142e w hieratycznej pozie, trwaj\u0105 w t\u0142umie podobnych do siebie pow\u0142ok ludzkich, a w zasadzie, ich cz\u0119\u015bci.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Warto wspomnie\u0107, jak niezwykle wa\u017cne dla Abakanowicz by\u0142o znaczenie, jakie nios\u0142y poszczeg\u00f3lne fragmenty cia\u0142a ludzkiego. G\u0142owa by\u0142a dla niej najpojemniejsz\u0105 i nieprawdopodobnie narracyjn\u0105 metafor\u0105, podobnie zreszt\u0105 jak oczy, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci p\u00f3\u017aniejszych portret\u00f3w pozostaj\u0105 zamkni\u0119te. Abakanowicz m\u00f3wi\u0142a o tym zabiegu: <em>Wiele element\u00f3w cia\u0142a pomijam <\/em>(&#8230;) <em>Oko jest tak silnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji, \u017ce nie chc\u0119 przy jego pomocy za du\u017co opowiada\u0107 o rzeczach, kt\u00f3re tego nie wymagaj\u0105<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-19\" id=\"refmark-19\"><sup>[19]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14856\" aria-describedby=\"caption-attachment-14856\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-003\/\" rel=\"attachment wp-att-14856\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14856\" title=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-003-540x359.jpg\" alt=\"Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14856\" class=\"wp-caption-text\">Praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jeszcze bardziej zredukowane s\u0105 postacie z cyklu <em>Plecy <\/em>(1976\u20131982). Zmultiplikowane, siedz\u0105ce, odwr\u00f3cone w jednym kierunku figury ludzkie nie maj\u0105 n\u00f3g, zosta\u0142y one uci\u0119te na wysoko\u015bci kolan. Anonimowy t\u0142um okaleczonych, niepe\u0142nych, pooranych licznymi bruzdami zgarbionych plec\u00f3w, przywo\u0142uje skojarzenia martyrologiczne. Postacie wyra\u017caj\u0105 ogromn\u0105 bezsilno\u015b\u0107 i tragiczn\u0105 zgod\u0119 na sw\u00f3j los. Ich wymowa jest niezale\u017cna od miejsca, w kt\u00f3rym s\u0105 prezentowane, co dobrze ilustruj\u0105 wielokrotnie cytowane w literaturze s\u0142owa Abakanowicz: <em>Na Biennale w Wenecji i ROSC w Dublinie, Pary\u017cu i gdzie indziej, ludzie ogl\u0105daj\u0105cy \u201ePlecy\u201d pytali: Czy to O\u015bwi\u0119cim? Czy religijna ceremonia w Peru? Czy taniec Ramayany? I w\u0142a\u015bciwie na wszystkie te pytania mo\u017cna odpowiedzie\u0107 twierdz\u0105co, poniewa\u017c jest to o kondycji ludzkiej w og\u00f3le<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-20\" id=\"refmark-20\"><sup>[20]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Nie bez znaczenia, w odniesieniu do sytuacji politycznej w Polsce, by\u0142o stosowane przez Abakanowicz zwielokrotnienie figur ludzkich. By\u0142 to efekt refleksji nad rzeczywisto\u015bci\u0105 mas ludzkich poddanych indoktrynacji ideologicznej, stoj\u0105cych nieustannie w kolejkach, zamkni\u0119tych na \u015bwiat i odci\u0119tych od informacji uznanych za niedozwolone. Bezg\u0142owy t\u0142um pojawia si\u0119 tak\u017ce jako ostrze\u017cenie przed tym, jak instynkty i emocje mas ludzkich kszta\u0142tuj\u0105 zachowania bez udzia\u0142u \u015bwiadomo\u015bci \u2013 jak potrafi on na komend\u0119 wielbi\u0107 albo nienawidzi\u0107<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-21\" id=\"refmark-21\"><sup>[21]<\/sup><\/a>. Do tego kr\u0119gu tematycznego nale\u017cy wielofigurowa kompozycja <em>Katarsis<\/em>, wykonana w 1985 r. Trzydzie\u015bci trzy monumentalne postacie odlane z br\u0105zu, ustawione zosta\u0142y w przestrzeni otwartej Spazi d\u2019Arte, w pobli\u017cu Pistoi we W\u0142oszech. Zwr\u00f3cone w jednym kierunku przypominaj\u0105 pnie drzew porastaj\u0105cych s\u0105siednie stoki.<\/p>\n<p>Figury s\u0105 silnie uproszczone, pozbawione g\u0142\u00f3w \u2013 nogi zestawione razem, korpus \u0142agodnie zaokr\u0105glony. Ich powierzchnia jest nier\u00f3wna i poszarpana, szorstkie wn\u0119trza figur zawieraj\u0105 szcz\u0105tkowe \u015blady kr\u0119gos\u0142up\u00f3w. Wydr\u0105\u017cenie staje si\u0119 miejscem schronienia, skorup\u0105, do kt\u00f3rej chcia\u0142oby si\u0119 wej\u015b\u0107. Dlatego te\u017c, pomimo statycznego charakteru tej pracy, figury zmuszaj\u0105 widza do poznawania tego obszaru ci\u0105gle z innego punktu widzenia. O czym Abakanowicz m\u00f3wi\u0142a: <em>Pojedyncza rze\u017aba \u0142atwo mo\u017ce by\u0107 ozdob\u0105 pianina czy kominka i wtedy otoczenie mo\u017ce odbiera\u0107 jej znaczenie. Ale nie to jest przyczyn\u0105, \u017ce moje rze\u017aby zajmuj\u0105 du\u017ce obszary <\/em>(&#8230;) <em>Znajdowanie si\u0119 wewn\u0105trz oddzia\u0142uje na nas tak, \u017ce jeste\u015bmy w stanie przenie\u015b\u0107 si\u0119 w sfer\u0119 dozna\u0144, gdzie sztuka przestaje by\u0107 dekoracj\u0105, lecz staje si\u0119 inspiracj\u0105, pobudza bardzo silnie wyobra\u017ani\u0119 cz\u0142owieka i przenosi go w te sfery, kt\u00f3re s\u0105 mu w gruncie rzeczy bardzo potrzebne<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-22\" id=\"refmark-22\"><sup>[22]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_14862\" aria-describedby=\"caption-attachment-14862\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-002\/\" rel=\"attachment wp-att-14862\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-14862\" title=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-retrospektywa-wernisaz-crp-oronsko-2013-06-08-2013-06-11-002-540x359.jpg\" alt=\"Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-14862\" class=\"wp-caption-text\">Otwarcie wystawy retrospektywnej Magdaleny Abakanowicz, Centrum Rze\u017aby Polskiej w Oro\u0144sku, 8 czerwca 2013 r., fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Sztuka Abakanowicz wchodzi\u0142a tak\u017ce w dialog z pracami innych rze\u017abiarzy, dzia\u0142aniem, kt\u00f3re w bezpo\u015bredni spos\u00f3b nawi\u0105zywa\u0142o do tworzonego przez Alin\u0119 Szapocznikow <em>Zielnika <\/em>by\u0142 cykl Abakanowicz \u2013 <em>Inkarnacje <\/em>(1986\u20131988). By\u0142a to pr\u00f3ba zamy\u015blenia nad przemijaniem wyra\u017cona w 135 rze\u017abach-odlewach przedstawiaj\u0105cych twarze artystki i zwierz\u0119ce g\u0142owy. Ze wzgl\u0119du na to, i\u017c ciep\u0142y wosk zamazuje rysy, s\u0105 one zniekszta\u0142cone na podobie\u0144stwo proces\u00f3w powodowanych przez up\u0142ywaj\u0105cy czas. Ka\u017cda twarz jest jednak inna, gdy\u017c inne jest jego dzia\u0142anie. Uproszczone i zdeformowane stoj\u0105 na prostych, wysokich podp\u00f3rkach z metalu lub drewna \u2013 przez takie wyeksponowanie staj\u0105 si\u0119 preparatami laboratoryjnymi lub typowym eksponatem muzealnym \u2013 kolejny raz Abakanowicz dokonuje przez to wybi\u00f3rczego potraktowania cz\u0142owieka. Twarze s\u0105 wed\u0142ug niej jedynie pow\u0142okami, kt\u00f3re, jak m\u00f3wi\u0142a:<em> ods\u0142aniaj\u0105 wewn\u0119trzny chaos ukrywany za \u017cyw\u0105 twarz\u0105<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-23\" id=\"refmark-23\"><sup>[23]<\/sup><\/a>. Do tematu cia\u0142a traktowanego fragmentarycznie Abakanowicz powr\u00f3ci\u0142a w cyklu <em>Anatomia<\/em> z 2009. Tym razem jednak twarz schodzi na dalszy plan, zosta\u0142a ona ca\u0142kowicie podporz\u0105dkowana sizalowym w\u0142\u00f3knom i zatraci\u0142a ludzkie rysy na rzecz pow\u0142oki przypominaj\u0105cej kor\u0119 drzewa. Obok g\u0142owy, w cyklu <em>Anatomia<\/em>, pojawiaj\u0105 si\u0119 inne elementy ludzkiego cia\u0142a \u2013 r\u0119ce, nogi, stopy. Wszystkie wyeksponowane w ten sam spos\u00f3b \u2013 na surowej belce \u2013 przypominaj\u0105 muzealne eksponaty, nieporadne, pozbawione swojej funkcjonalno\u015bci, porzucone fragmenty cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Abakanowicz dokona\u0142a niezwyk\u0142ego osi\u0105gni\u0119cia, gdy\u017c wychodz\u0105c od w\u0142asnych do\u015bwiadcze\u0144, m\u00f3wi\u0105c o sobie, snuje refleksj\u0119 o ca\u0142ym \u015bwiecie. Najistotniejsza jest prawda tego wyznania, kt\u00f3ra w jej sztuce staje si\u0119 odkryciem. Artystka w jednym ze swych licznych autokomentarzy powiedzia\u0142a: <em>Badaj\u0105c cz\u0142owieka, badam w\u0142a\u015bciwie siebie <\/em>(&#8230;) <em>Moje formy s\u0105 jak kolejne sk\u00f3ry, kt\u00f3re z siebie zdejmuj\u0119, znacz\u0105c etapy mojej drogi. Za ka\u017cdym razem nale\u017c\u0105 do mnie tak bardzo, i ja nale\u017c\u0119 do nich, \u017ce nie mo\u017cemy bez siebie istnie\u0107. Czuwam nad ich egzystencj\u0105. Mi\u0119kkie, zawieraj\u0105 w sobie niesko\u0144czon\u0105 ilo\u015b\u0107 kszta\u0142t\u00f3w mo\u017cliwych, z kt\u00f3rych tylko jeden jest przeze mnie wybrany jako w\u0142a\u015bciwa forma znacz\u0105ca. W salach wystawowych stwarzam im przestrzenie, w kt\u00f3rych promieniuj\u0105 energi\u0119 przeze mnie im nadan\u0105. Istniej\u0105 razem ze mn\u0105, zale\u017cne ode mnie, ja \u2013 zale\u017cna od nich <\/em>(&#8230;) <em>Beze mnie, jak porzucone cz\u0119\u015bci cia\u0142a oddzielone od korpusu, nie maj\u0105 sensu<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-24\" id=\"refmark-24\"><sup>[24]<\/sup><\/a>. Chronologicznie retrospektywn\u0105 wystaw\u0119 w Oro\u0144sku zamyka praca <em>Przyjaciele<\/em> (2009). Jest wyj\u0105tkowa, poniewa\u017c pojawia si\u0119 tutaj para postaci. Tym razem nie mamy do czynienia z bezosobowym t\u0142umem czy samotn\u0105 jednostk\u0105. Widzimy dwie osoby siedz\u0105ce obok siebie na wysokiej drewnianej konstrukcji. Nie mo\u017cna rozpozna\u0107 p\u0142ci ani to\u017csamo\u015bci figur, tym samym staj\u0105 si\u0119 one ilustracj\u0105 warto\u015bci zawartej w tytule pracy. <em>Przyjaciele<\/em> pozostaj\u0105 poza czasem i poza kontekstami, podobnie jak sztuka Magdaleny Abakanowicz.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Abakanowicz wspomina\u0142a: <em>Noc\u0105 znajomy wo\u017any wpuszcza\u0142 mnie do Akademii. Mia\u0142am pod pach\u0105 p\u0142acht\u0119 z zeszytych prze\u015bcierade\u0142, powierzchnia 3 \u00d7 4 metry albo i wi\u0119cej, farby w proszkach, rozpuszczalne w wodzie. Przyczepia\u0142am p\u0142acht\u0119 do \u015bciany w jakiej\u015b pustej pracowni. Malowa\u0142am. Przestrzenie ryb i motyli oddziela\u0142y mnie od niezno\u015bnego otoczenia, unosi\u0142y. Mog\u0142am wzd\u0142u\u017c nich spacerowa\u0107 we <\/em><em>w\u0142asnym<\/em>; cyt. za: Magdalena Abakanowicz, <em>Sztuka koczownicza, <\/em>\u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 35.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Cyt. za: M. Abakanowicz, [b.t.], w: <em>Magdalena Abakanowicz<\/em>,<em> <\/em>Legnica 2002, Galeria Sztuki w Legnicy, s. nlb. 13, kat. wyst.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Zob.: M. Abakanowicz, <em>Nie lubi\u0119 regu\u0142<\/em>, \u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 39.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">Zob.: Mariusz Hermansdorfer, <em>Magdalena Abakanowicz<\/em>, \u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 9 oraz M. Abakanowicz, <em>Sztuka koczownicza<\/em>, \u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 35.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Pokazane na I Biennale w Lozannie tkaniny Abakanowicz wywo\u0142a\u0142y ogromne zdziwienie. Zasygnalizowa\u0142a ona bowiem pojawienie si\u0119 nowego nurtu w tkaninie. Do lat sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych panowa\u0142 styl propagowany przez Francuz\u00f3w \u2013 p\u0142aska tkanina wykonana misternie na podstawie malarskiego kartonu. Od tego czasu grubo tkane gobeliny o rozbudowanej, reliefowej fakturze zyska\u0142y miano \u201epolskiej szko\u0142y tkaniny\u201d.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">Szczeg\u00f3lny rozw\u00f3j tkaniny artystycznej, zwanej wsp\u00f3\u0142czesnym gobelinem, nast\u0105pi\u0142 w drugiej po\u0142owie XX w. Zmieni\u0142 si\u0119 wykorzystywany surowiec: prz\u0119dza sta\u0142a si\u0119 zdecydowanie grubsza, dodawano materia\u0142y dotychczas nie u\u017cywane w tkactwie. Wa\u017cne by\u0142y malarskie inspiracje, kt\u00f3re spowodowa\u0142y zmian\u0119 znaczenia tkaniny: z elementu wystroju sta\u0142a si\u0119 mocno widoczna dla otoczenia. Pocz\u0105tek tych przemian w Polsce mia\u0142 miejsce w drugiej po\u0142owie lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i wi\u0105za\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wybitnych pedagog\u00f3w. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 pracownia tkacka Eleonory Pluty\u0144skiej, w kt\u00f3rej kszta\u0142ci\u0142o si\u0119 wielu wybitnych tkaczy; zob. Danuta Wr\u00f3blewska, <em>Od tkaniny do obiektu tkackiego, <\/em>\u201eProjekt\u201d 1980, nr 2, s. 25.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Zbigniew Taranienko, <em>Rozmowa z Magdalen\u0105 Abakanowicz, <\/em>\u201eLiteratura\u201d 1987, nr 1, s. 43.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-8\" class=\"fn-text\">M. Abakanowicz, <em>Rozmy\u015blania<\/em>,<em> <\/em>\u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 129.<a href=\"#refmark-8\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-9\" class=\"fn-text\">M. Hermansdorfer, <em>Magdalena Abakanowicz<\/em>, \u201eFormat\u201d 1991, nr 3\u20134, s. 40.<a href=\"#refmark-9\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-10\" class=\"fn-text\">Cyt. za: Wojciech Krukowski, <em>Pomniki \u017ar\u00f3de\u0142<\/em>,<em> <\/em>\u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 25.<a href=\"#refmark-10\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-11\" class=\"fn-text\">Z. Taranienko, <em>Podr\u00f3\u017c do \u017ar\u00f3de\u0142 energii<\/em>,<em> <\/em>\u201eExit\u201d 1993, nr 2, s. 561.<a href=\"#refmark-11\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-12\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce,<em> <\/em>s. 566.<a href=\"#refmark-12\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-13\" class=\"fn-text\">Zob. Magdalena Abakanowicz, [b.t.], w: <em>Magdalena Abakanowicz<\/em>, Lublin 1986, Galeria Sztuki Sceny Plastycznej KUL, s. nlb. 1\u20132, kat. wyst.<a href=\"#refmark-13\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-14\" class=\"fn-text\">Z. Taranienko, <em>Przestrze\u0144 zastyg\u0142ych ceremonii,<\/em> \u201eLiteratura\u201d 1987, nr 1, s. 44.<a href=\"#refmark-14\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-15\" class=\"fn-text\">Z. Taranienko, <em>Podr\u00f3\u017c do \u017ar\u00f3de\u0142 energii<\/em>,<em> <\/em>\u201eExit\u201d 1993, nr 2, s. 558.<a href=\"#refmark-15\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-16\" class=\"fn-text\">M. Hermansdorfer, <em>Magdalena Abakanowicz<\/em>,<em> <\/em>\u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 14\u201315.<a href=\"#refmark-16\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-17\" class=\"fn-text\">Z. Taranienko, <em>Podr\u00f3\u017c do \u017ar\u00f3de\u0142 energii<\/em>, \u201eExit\u201d 1993, nr 2, s. 560.<a href=\"#refmark-17\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-18\" class=\"fn-text\">Cyt. za: Eleonora Jedli\u0144ska, <em>Sztuka po Holokau\u015bcie, <\/em>\u0141\u00f3d\u017a 2001, s. 151.<a href=\"#refmark-18\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-19\" class=\"fn-text\">Z. Taranienko, <em>Przestrze\u0144 zastyg\u0142ych ceremonii<\/em>, s. 44.<a href=\"#refmark-19\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-20\" class=\"fn-text\">M. Abakanowicz, <em>Plecy<\/em>, \u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 61.<a href=\"#refmark-20\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-21\" class=\"fn-text\">Zob. M. Abakanowicz, <em>Rozmy\u015blania<\/em>, \u201eKonteksty\u201d, 2006, nr 3\u20134, s. 133.<a href=\"#refmark-21\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-22\" class=\"fn-text\">Jaromir Jedli\u0144ski, <em>Rozmowy o sztuce (I)<\/em> \u201eOdra\u201d 1996, nr 9, s. 104.<a href=\"#refmark-22\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-23\" class=\"fn-text\">M. Abakanowicz, <em>Rozmy\u015blania<\/em>,<em> <\/em>\u201eKonteksty\u201d 2006, nr 3\u20134, s. 137.<a href=\"#refmark-23\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-24\" class=\"fn-text\">M. Abakanowicz, <em>Wsp\u00f3\u0142\u017cycie, <\/em>w: <em>Abakany i alteracje Magdaleny Abakanowicz,<\/em> Gorz\u00f3w 1987,<em> <\/em>Biuro Wystaw Artystycznych i Muzeum \u201eStilon\u201d, s. nlb. 2, kat. wyst.<a href=\"#refmark-24\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Niew\u0105tpliwie wielkie znaczenie mia\u0142a dla artystki figura ludzka. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek istnia\u0142 w sztuce rze\u017abiarki zawsze i w wielu wymiarach, nawet gdy tworzy\u0142a ogromne, organiczne formy <em>Abakan\u00f3w<\/em>, gdzie\u015b w tle majaczy\u0142a opowie\u015b\u0107 o ludzkim losie.<\/p>\n","protected":false},"author":47,"featured_media":14854,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7259,186,372,1700,371,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[717],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego wed\u0142ug Magdaleny Abakanowicz<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Podejmuj\u0105cy si\u0119 tego zadania staje przed...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001.jpg\",\"width\":400,\"height\":600,\"caption\":\"Magdalena Abakanowicz, \u201eWehiku\u0142\u201d, 1994 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\",\"name\":\"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego wed\u0142ug Magdaleny Abakanowicz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-08-28T11:41:32+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:19:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3ff0b499f451729e17da9cc344975f41\"},\"description\":\"Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Podejmuj\u0105cy si\u0119 tego zadania staje przed...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3ff0b499f451729e17da9cc344975f41\",\"name\":\"Anna Szary-Cioczek\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-szary-cioczek\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego wed\u0142ug Magdaleny Abakanowicz","description":"Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Podejmuj\u0105cy si\u0119 tego zadania staje przed...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/08\/magdalena-abakanowicz-2013-05-23-001.jpg","width":400,"height":600,"caption":"Magdalena Abakanowicz, \u201eWehiku\u0142\u201d, 1994 \u2013 praca prezentowana na wystawie \u201eMagdalena Abakanowicz \u2013 retrospektywa\u201d w Oro\u0144sku, fot. Jan Gaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko","name":"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego wed\u0142ug Magdaleny Abakanowicz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#primaryimage"},"datePublished":"2013-08-28T11:41:32+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:19:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3ff0b499f451729e17da9cc344975f41"},"description":"Dorobek artystyczny Magdaleny Abakanowicz onie\u015bmiela ka\u017cdego, kto pr\u00f3buje dokona\u0107 jego analizy. Podejmuj\u0105cy si\u0119 tego zadania staje przed...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/anna-szary-cioczek-sytuacje-czlowieka-wspolczesnego-wedlug-magdaleny-abakanowicz-oronsko#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sytuacje cz\u0142owieka wsp\u00f3\u0142czesnego"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3ff0b499f451729e17da9cc344975f41","name":"Anna Szary-Cioczek","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/anna-szary-cioczek"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14853"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/47"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14853"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14853\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14853"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=14853"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=14853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}