{"id":15669,"date":"2013-10-15T15:00:49","date_gmt":"2013-10-15T14:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=15669"},"modified":"2013-10-15T16:05:15","modified_gmt":"2013-10-15T15:05:15","slug":"pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie","title":{"rendered":"Morfologia wspomnie\u0144"},"content":{"rendered":"

Kr\u00f3tki wyk\u0142ad z neurologii: ludzka pami\u0119\u0107 to wynik reakcji chemicznych zachodz\u0105cych w kom\u00f3rkach nerwowych. Na tej biochemicznej matrycy odciska si\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych cz\u0142owieka. Koniec wyk\u0142adu. O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu<\/em>. G\u0142\u00f3wny bohater powie\u015bci, pochylony nad notesem, w kt\u00f3rym przez ca\u0142e \u017cycie zapisywa\u0142 imiona, nazwiska, adresy i numery telefon\u00f3w, stara si\u0119 z tych informacji odczyta\u0107, jakie by\u0142o to jego \u017cycie. Jest to wysi\u0142ek bezowocny \u2013 pami\u0119\u0107 jest niewdzi\u0119czna, nie wsp\u00f3\u0142pracuje. Obsesyjne powtarzanie nazwisk \u2013 od A do Z, od Z do A i na wyrywki, zmienia je coraz bardziej w puste s\u0142owa i nic nie znacz\u0105ce martwe znaki. Jak w Powi\u0119kszeniu<\/em> Antonioniego, w kt\u00f3rym bohater stara si\u0119 znale\u017a\u0107 dow\u00f3d domniemanej zbrodni, powi\u0119ksza coraz bardziej obraz zapisany na kliszy fotograficznej, \u017ceby ostatecznie dotrze\u0107 do granicy ludzkiego poznania \u2013 zamiast dowodu otrzymuje niewyra\u017an\u0105 plam\u0119 z ziarna b\u0142ony fotograficznej. Tajemnica nie pozwala si\u0119 odkry\u0107.<\/p>\n

\"Wies\u0142aw<\/a>
Wies\u0142aw My\u015bliwski \u201eOstatnie rozdanie\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n

Bohater My\u015bliwskiego r\u00f3wnie bezskutecznie stara si\u0119 odszyfrowa\u0107 swoje \u017cycie z zapis\u00f3w w notesie. Ostatnie rozdanie<\/em> to polifonia g\u0142os\u00f3w, opowie\u015bci o ludziach, o przypadkowych spotkaniach, niemal\u017ce mimochodem zawi\u0105zywanych i ko\u0144czonych znajomo\u015bciach. O rozej\u015bciach, odej\u015bciach i dramatycznych rozstaniach. Z tego tworzywa \u2013 nieko\u0144cz\u0105cego si\u0119 potoku opowie\u015bci, My\u015bliwski chce skonstruowa\u0107 histori\u0119 totaln\u0105, uniwersalny zapis \u017cycia cz\u0142owieka. To oczywi\u015bcie nie mo\u017ce si\u0119 uda\u0107. Meandruj\u0105ca narracja wskazuje jedynie, \u017ce wszystko dzieje si\u0119 od spotkania do spotkania, od przypadku do przypadku, jedyn\u0105 prawid\u0142owo\u015bci\u0105 jest koniec, zamkni\u0119cie, zerwanie. I w ten spos\u00f3b notes bohatera zamienia si\u0119 w indeks martwych dusz. Tak jak wojny owocuj\u0105 swoimi bezimiennymi \u017co\u0142nierzami, tak prozaiczne \u017cycie cz\u0142owieka obrasta w imiona, kt\u00f3re straci\u0142y w\u0142a\u015bcicieli i puste twarze z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Trudno si\u0119 nie zgodzi\u0107 ze stwierdzeniem, \u017ce najnowsza powie\u015b\u0107 My\u015bliwskiego to dzie\u0142o wybitne. Jest to bowiem powie\u015b\u0107 przepi\u0119knie mroczna, tajemnicza i niepokoj\u0105ca. Chwyta za gard\u0142o. Co do jednego musz\u0119 si\u0119 jednak z autorem nie zgodzi\u0107. Kiedy w jednym z wywiad\u00f3w m\u00f3wi o czasie, twierdzi, \u017ce nie ma nic poza przesz\u0142o\u015bci\u0105. Ot\u00f3\u017c przeciwnie \u2013 nie ma nic poza tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Tak fetyszyzowane przez autora wspomnienia, nie s\u0105 bowiem niczym innym, jak aktualn\u0105 r\u00f3wnowag\u0105 (b\u0105d\u017a zaburzeniem tej r\u00f3wnowagi) w chemii naszego m\u00f3zgu. Ka\u017cde nasze wspomnienie powstaje tu i teraz \u2013 na bie\u017c\u0105co wynika z aktualnego stanu naszych po\u0142\u0105cze\u0144 nerwowych i reakcji chemicznych. I nie kieruj\u0119 si\u0119 tutaj jedynie naukow\u0105 ma\u0142ostkowo\u015bci\u0105. To spostrze\u017cenie jest dla mnie kwintesencj\u0105 ksi\u0105\u017cki My\u015bliwskiego. Zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w nasze wspomnienia, dokonujemy bowiem bardzo skomplikowanej, inwazyjnej operacji na naszym m\u00f3zgu. Na \u017cywo tworzymy tre\u015b\u0107 naszych wspomnie\u0144. Nie ma wi\u0119c obiektywnej prawdy pami\u0119ci. To\u017csamo\u015b\u0107 cz\u0142owieka jest wynikiem nie\u015bwiadomej konfabulacji. S\u0105 tylko urywki fakt\u00f3w, miliony niewiele znacz\u0105cych danych w naszym m\u00f3zgu (jak w notesie bohatera), na kt\u00f3rych ka\u017cdorazowo dokonujemy aktu analizy i interpretacji. A cz\u0119sto nadinterpretacji. Z tej nadinterpretacji tworzymy swoj\u0105 pami\u0119\u0107.<\/p>\n

Powie\u015b\u0107 My\u015bliwskiego jest wi\u0119c histori\u0105 o braku mo\u017cliwo\u015bci pami\u0119tania. Pomimo, \u017ce w swojej formie jest to utw\u00f3r bardzo melancholijny i poetycki prawie, dla mnie jest traktatem o biologiczno\u015bci cz\u0142owieka. O spo\u0142ecznej fizjologii. A tak\u017ce o wydzielinach m\u00f3zgu, jakimi s\u0105 wspomnienia. M\u00f3zg przetrawia do\u015bwiadczenia i produkuje jady, kwasy, toksyny zatruwaj\u0105ce nasze tu i teraz. Chce si\u0119 wi\u0119c ich pozby\u0107 i pozbywa, st\u0105d nieustaj\u0105ca potrzeba opowiadania, zapisywania, dzielenia si\u0119 wspomnieniami.<\/p>\n

\"Wies\u0142aw<\/a>
Wies\u0142aw My\u015bliwski, fot. Mariusz Kubik, http:\/\/www.mariuszkubik.pl (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia. Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)<\/figcaption><\/figure>\n

Dla bohater\u00f3w My\u015bliwskiego snucie wspomnie\u0144 to rytua\u0142. Powinien to by\u0107 rytua\u0142 oczyszczaj\u0105cy, uzdrawiaj\u0105cy, ale taki nie jest. Bohater Ostatniego rozdania<\/em> w trakcie swojej opowie\u015bci odkrywa bowiem mechanik\u0119 pami\u0119ci, zagl\u0105da pod tre\u015b\u0107 wspomnie\u0144 i zaczyna dostrzega\u0107 ich z\u0142udno\u015b\u0107. Przegl\u0105daj\u0105c notes widzi, \u017ce jego wspomnienia ci\u0105gle si\u0119 zmieniaj\u0105. Kiedy przygl\u0105da si\u0119 znaczkom przy nazwiskach przeznaczonych do wykre\u015blenia lub pozostawienia, k\u0142oci si\u0119 sam ze sob\u0105. Dlaczego t\u0119 osob\u0119 wcze\u015bniej postanowi\u0142 usun\u0105\u0107, dlaczego inn\u0105 chcia\u0142 pozostawi\u0107? I tak w k\u00f3\u0142ko. Wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce trwa\u0142y i niezmienny (bo fizycznie istniej\u0105cy na kartkach notesu) zapis wspomnie\u0144, powinien by\u0107 czym\u015b sko\u0144czonym i ostatecznym. A nie jest.<\/p>\n

Obsesyjnie powtarzany rytua\u0142 wspominania dekonstruuje wspomnienia. Twarze, imiona, zdarzenia z przesz\u0142o\u015bci staj\u0105 si\u0119 obce, nieprawdziwe, niemo\u017cliwe wr\u0119cz. To tak jak w dzieci\u0119cej zabawie w powtarzanie w k\u00f3\u0142ko jednego s\u0142owa:<\/p>\n

mas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142omas\u0142oma<\/em><\/p>\n

Nagle jedno s\u0142owo staje si\u0119 innym, a po pewnym czasie w og\u00f3le traci swoje znaczenie. Pozostaje pusty d\u017awi\u0119k, wr\u0119cz obcy i nie mo\u017cemy uwierzy\u0107, \u017ce akurat to s\u0142owo znaczy, to co znaczy i w og\u00f3le dlaczego? Nieroztropno\u015b\u0107 w powtarzaniu, w zag\u0142\u0119bianiu si\u0119 w znaczenie, analizowaniu i dzieleniu w\u0142osa na czworo, mo\u017ce wypra\u0107 ze znaczenia ka\u017cde poj\u0119cie i ide\u0119: jab\u0142ko, parking, mi\u0142o\u015b\u0107 czy \u015bmier\u0107.<\/p>\n

I znowu jak u Antonioniego. Przy pr\u00f3bach przenikni\u0119cia rzeczywisto\u015bci umys\u0142 musi rozbi\u0107 si\u0119 o barier\u0119 fizycznej strony tej rzeczywisto\u015bci. Zdj\u0119cie to tylko plamy na kliszy fotograficznej, s\u0142owa to umowne d\u017awi\u0119ki, wspomnienia to reakcje chemiczne, a nasze \u017cycie sk\u0142ada si\u0119 z sumy funkcji naszych kom\u00f3rek.<\/p>\n

Smutno Panie Wies\u0142awie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kr\u00f3tki wyk\u0142ad z neurologii: ludzka pami\u0119\u0107 to wynik reakcji chemicznych zachodz\u0105cych w kom\u00f3rkach nerwowych. Na tej biochemicznej matrycy odciska si\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 do\u015bwiadcze\u0144 zewn\u0119trznych i wewn\u0119trznych cz\u0142owieka. Koniec wyk\u0142adu. O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu<\/em>. <\/p>\n","protected":false},"author":272,"featured_media":15670,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[484,1873,2144,1058],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1871],"yoast_head":"\nMorfologia wspomnie\u0144<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/wieslaw-mysliwski-wikipedia-cc-2013-10-15.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/wieslaw-mysliwski-wikipedia-cc-2013-10-15.jpg\",\"width\":\"836\",\"height\":\"879\",\"caption\":\"Wies\u0142aw My\u015bliwski, fot. Mariusz Kubik, http:\/\/www.mariuszkubik.pl (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia. Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie\",\"name\":\"Morfologia wspomnie\u0144\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-10-15T14:00:49+00:00\",\"dateModified\":\"2013-10-15T15:05:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7b7e9c7c69e2037b7dc825dc64be5c6f\"},\"description\":\"O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Morfologia wspomnie\u0144\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7b7e9c7c69e2037b7dc825dc64be5c6f\",\"name\":\"Pawe\u0142 Brze\u017cek\",\"description\":\"Pawe\u0142 Brze\u017cek jest krytykiem literackim, absolwentem Wydzia\u0142u Filologicznego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego na kierunku filologia polska, stypendyst\u0105 Uniwersytetu Florenckiego (Facolt\u00e1 di Lettere e Filosofia). Zajmuje si\u0119 dziennikarstwem kulturalnym, krytyk\u0105 literack\u0105, a tak\u017ce prowadzeniem zaj\u0119\u0107 kreatywnego pisania.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-brzezek\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Morfologia wspomnie\u0144","description":"O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/wieslaw-mysliwski-wikipedia-cc-2013-10-15.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/wieslaw-mysliwski-wikipedia-cc-2013-10-15.jpg","width":"836","height":"879","caption":"Wies\u0142aw My\u015bliwski, fot. Mariusz Kubik, http:\/\/www.mariuszkubik.pl (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia. Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie","name":"Morfologia wspomnie\u0144","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#primaryimage"},"datePublished":"2013-10-15T14:00:49+00:00","dateModified":"2013-10-15T15:05:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7b7e9c7c69e2037b7dc825dc64be5c6f"},"description":"O tym jak mroczna jest to chemia opowiada Wies\u0142aw My\u015bliwski w Ostatnim rozdaniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/pawel-brzezek-morfologia-wspomnien-wieslaw-mysliwski-ostatnie-rozdanie#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Morfologia wspomnie\u0144"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/7b7e9c7c69e2037b7dc825dc64be5c6f","name":"Pawe\u0142 Brze\u017cek","description":"Pawe\u0142 Brze\u017cek jest krytykiem literackim, absolwentem Wydzia\u0142u Filologicznego Uniwersytetu \u015al\u0105skiego na kierunku filologia polska, stypendyst\u0105 Uniwersytetu Florenckiego (Facolt\u00e1 di Lettere e Filosofia). Zajmuje si\u0119 dziennikarstwem kulturalnym, krytyk\u0105 literack\u0105, a tak\u017ce prowadzeniem zaj\u0119\u0107 kreatywnego pisania.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/pawel-brzezek"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15669"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/272"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15669"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15669\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15670"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15669"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15669"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15669"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=15669"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15669"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}