{"id":15894,"date":"2013-10-22T00:00:52","date_gmt":"2013-10-21T23:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=15894"},"modified":"2020-09-01T13:17:38","modified_gmt":"2020-09-01T12:17:38","slug":"wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei","title":{"rendered":"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin"},"content":{"rendered":"<p>W maju 2011 roku, w opustosza\u0142ym wn\u0119trzu paryskiego Grand Palais, stan\u0119\u0142a gargantuicznego rozmiaru praca Anisha Kapoora. Licz\u0105ca siedemdziesi\u0105t pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy metr\u00f3w sze\u015bciennych biomorficzna konstrukcja z tworzywa sztucznego, opatrzona tytu\u0142em <em>Leviathan<\/em>, wype\u0142ni\u0142a ka\u017cde z czterech ramion olbrzymiej pa\u0142acowej hali. Dzie\u0142o brytyjskiego rze\u017abiarza przyku\u0142o uwag\u0119 opinii publicznej nie tylko sw\u0105 niezwyk\u0142\u0105 kubatur\u0105, lecz tak\u017ce do\u0142\u0105czon\u0105 do niego dedykacj\u0105. Adresatem okaza\u0142 si\u0119 bowiem jeden z najbardziej znanych i wp\u0142ywowych wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w chi\u0144skiego pochodzenia \u2013 Ai Weiwei (ur. 1957). Ofiarowanie tej monstrualnej rze\u017aby stanowi\u0142o zar\u00f3wno wyraz sympatii artysty wobec artysty, jak i apel do \u015bwiata o zainteresowanie si\u0119 nies\u0142usznym przetrzymywaniem Ai przez chi\u0144skie w\u0142adze. By\u0142y cz\u0142onek grupy artystycznej <em>Xingxing<\/em> (<em>Gwiazdy<\/em>) zosta\u0142 bowiem aresztowany 3 kwietnia 2011 roku na lotnisku w Pekinie. Przez d\u0142ugi czas nie ujawniano ani miejsca jego uwi\u0119zienia, ani postawionych mu zarzut\u00f3w. Wed\u0142ug p\u00f3\u017aniejszych doniesie\u0144 medialnych, policja przeszuka\u0142a pracowni\u0119 artysty w dzielnicy Caochangdi, przes\u0142ucha\u0142a jego asystent\u00f3w oraz dokona\u0142a konfiskaty komputer\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15896\" aria-describedby=\"caption-attachment-15896\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=15896\" rel=\"attachment wp-att-15896\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-15896\" title=\"Ai Weiwei, \u201eSunflower Seeds\u201d w Tate Modern w Londynie, fot. Loz Pycock, London, UK (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-540x405.jpg\" alt=\"Ai Weiwei, \u201eSunflower Seeds\u201d w Tate Modern w Londynie, fot. Loz Pycock, London, UK (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)\" width=\"540\" height=\"405\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-540x405.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-800x600.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-300x225.jpg 300w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-120x90.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-90x68.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-320x240.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-560x420.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-1160x870.jpg 1160w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-900x675.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21-576x432.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-15896\" class=\"wp-caption-text\">Ai Weiwei, \u201eSunflower Seeds\u201d w Tate Modern w Londynie, fot. Loz Pycock, London, UK (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na mi\u0119dzynarodowy odzew nie czekano d\u0142ugo. Nowojorskie Museum of Modern Art wezwa\u0142o o oswobodzenie zak\u0142adnika. Na fasadzie Tate Modern pojawi\u0142 si\u0119 afisz: \u201eUwolni\u0107 Ai Weiwei\u201d (to w\u0142a\u015bnie w tej londy\u0144skiej instytucji w 2010 roku chi\u0144ski artysta zaprezentowa\u0142 <em>Sunflower Seeds <\/em>\u2013 jedn\u0105 ze swych najbardziej spektakularnych realizacji). W akcie wsparcia, wiele galerii i muze\u00f3w w Europie i USA na jeden dzie\u0144 zamkn\u0119\u0142o podwoje lub zorganizowa\u0142o specjalne ekspozycje dzie\u0142 Chi\u0144czyka.<\/p>\n<p>Podobn\u0105 do apelu Kapoora, aczkolwiek bardziej dosadn\u0105 i wszechstronn\u0105 \u201eodezw\u0119\u201d stanowi ca\u0142okszta\u0142t artystycznej dzia\u0142alno\u015bci Ai Weiwei. Jego prace obna\u017caj\u0105 prawd\u0119 o brutalnej rzeczywisto\u015bci Pa\u0144stwa \u015arodka, buntuj\u0105 si\u0119 przeciwko niej i g\u0142osz\u0105 j\u0105 \u015bwiatu. Uwidaczniaj\u0105 i pi\u0119tnuj\u0105 absurdalno\u015b\u0107, wyrachowanie, wewn\u0119trzne zepsucie czy powszechny brak szacunku dla cz\u0142owieka, tradycji i \u017cycia w og\u00f3le.<\/p>\n<p>Ai Weiwei, dotkni\u0119ty maoistowsk\u0105 tyrani\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem pod\u0142ego traktowania swych pobratymc\u00f3w, a tak\u017ce obracania wniwecz historycznego dorobku ca\u0142ego narodu. Od lat 60. XX wieku, na masow\u0105 skal\u0119 niszczono dynastyczn\u0105 architektur\u0119, palono ksi\u0105\u017cki i dzie\u0142a sztuki. Za ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwo uznawano posiadanie mebli z czas\u00f3w Cesarstwa, zdobnych stroj\u00f3w i jakiejkolwiek literatury, a tak\u017ce \u015bpiewanie dzieciom ko\u0142ysanek czy puszczanie latawc\u00f3w. Hunwejbini (czerwonogwardzi\u015bci) szykanowali ludzi nauki i tw\u00f3rc\u00f3w, nierzadko doprowadzali do ich \u015bmierci (ofiar\u0105 pad\u0142 ojciec Ai Weiwei, Ai Qing \u2013 wybitny poeta oraz znawca filozofii i sztuki Zachodu).<\/p>\n<p>Po przej\u0119ciu w\u0142adzy w ChRL przez Deng Xiaopinga, Ai wyemigrowa\u0142 i rozpocz\u0105\u0142 studia w presti\u017cowej Parsons School of Design w Nowym Jorku (1981-1993). Tam zapozna\u0142 si\u0119 ze spu\u015bcizn\u0105 Marcela Duchampa, Andy\u2019ego Warhola, Jaspera Johnsa, a tak\u017ce Fluxusu i konceptualist\u00f3w. Mia\u0142 sposobno\u015b\u0107 przyjrzenia si\u0119 ich idiolektom przez pryzmat tego, czego do\u015bwiadczy\u0142 w Chinach. Z po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch: j\u0119zyka sztuki euroameryka\u0144skiej oraz j\u0119zyka chi\u0144skich form wizualnych \u2013 Ai skonstruowa\u0142 w\u0142asny metaj\u0119zyk, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 w swoich realizacjach rze\u017abiarskich, instalacjach, projektach architektonicznych i akcjach performatywnych. Zdaniem Karen Smith, Ai Weiwei w zr\u0119czny spos\u00f3b stosuje metaforyczne odniesienia, humor, znaczeniowe rebusy i przejmuj\u0105c\u0105 polityczn\u0105 ironi\u0119, by zmusi\u0107 odbiorc\u00f3w do przyj\u0119cia swojego punktu widzenia<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. W mechanizmie tym ujawnia si\u0119 charakter artysty jako aktywisty politycznego. Nag\u0142a\u015bnia on bowiem tropione przez siebie nadu\u017cycia, jakich dopuszcza si\u0119 wsp\u00f3\u0142czesna Chi\u0144ska Republika Ludowa pod przewodnictwem Hu Jintao. Ai, zapytany przez Hansa Ulricha Obrista o zmiany w jego ojczy\u017anie po roku 1989, odpowiada: \u201eNie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin, nawet wtedy, gdy wszyscy m\u00f3wili mi, \u017ce kraj si\u0119 zmieni\u0142 i powinienem si\u0119 rozejrze\u0107. Niekt\u00f3re rzeczy uleg\u0142y zmianie, inne nie. Zmian\u0105 by\u0142o pi\u0119kno w miejskim centrum. Zrobi\u0142o si\u0119 nieco lu\u017aniej w ekonomii. Pojawi\u0142 si\u0119 niewielki przejaw wolnego rynku, lecz nadal istnia\u0142 silny nacisk, ideologia. To, co si\u0119 nie zmieni\u0142o, to Partia Komunistyczna \u2013 nadal si\u0119ga daleko, nadal morduje. Nieprzerwanie dzia\u0142a cenzura, brakuje wolno\u015bci s\u0142owa, tak jak w czasach, kiedy opuszcza\u0142em kraj [w roku 1981 \u2013 przyp. aut.]\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/PueYywpkJW8?rel=0\" frameborder=\"0\" width=\"560\" height=\"315\"><\/iframe><\/p>\n<p>Niezwykle u\u017cytecznym narz\u0119dziem w dzia\u0142alno\u015bci politycznego aktywisty i artysty jest si\u0119ganie po takie wzorce, kt\u00f3re Pa\u0144stwo \u015arodka przez lata kamuflowa\u0142o, odrzuca\u0142o lub przewarto\u015bciowywa\u0142o na swoj\u0105 mod\u0142\u0119. Przede wszystkim chodzi tutaj o spu\u015bcizn\u0119 wielowiekowej chi\u0144skiej kultury. Ai Weiwei w swoich pracach pos\u0142uguje si\u0119 tym, co dla cywilizacji Chin rdzenne, naturalne i tradycyjne. Wykorzystuje zatem drewno drzew \u017celaznych, li\u015bcie herbaty, bawe\u0142n\u0119, lakier, barwne kryszta\u0142y, marmur, glazurowan\u0105 porcelan\u0119 oraz prawdziwe per\u0142y. Nie waha si\u0119 r\u00f3wnie\u017c korzysta\u0107 z gotowych produkt\u00f3w (<em>ready mades<\/em>), takich, jak meble z czas\u00f3w Cesarstwa, elementy architektury sakralnej, staro\u017cytne wazy, a nawet modu\u0142y rower\u00f3w. Pomimo tej materialnej \u201echi\u0144sko\u015bci\u201d, nie spos\u00f3b uzna\u0107 dzie\u0142 Ai za trywialn\u0105 egzemplifikacj\u0119 <em>chinoiserie<\/em>. Wyb\u00f3r medium podyktowany jest nie tylko jego w\u0142asn\u0105 histori\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c asocjacjami, jakie nasuwa. Fizyczne, teksturalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci tworzywa odgrywaj\u0105 istotn\u0105 rol\u0119, s\u0105 bowiem niezwykle uwodzicielskie dla oka, a przykuwanie uwagi to wa\u017cny cel artystycznego aktywisty.<\/p>\n<p>Bodaj jedn\u0105 z najbardziej atrakcyjnych wizualnie realizacji chi\u0144skiego tw\u00f3rcy jest <em>Zst\u0119puj\u0105ce \u015bwiat\u0142o<\/em> (<em>Descending Light<\/em>) z 2007 roku. Ta monumentalna instalacja przywodzi na my\u015bl wytworny czerwony \u017cyrandol, kt\u00f3ry spad\u0142 na pod\u0142og\u0119, wyginaj\u0105c swoim ci\u0119\u017carem metalow\u0105 opraw\u0119. W jej wn\u0119trzu przebiega helisowo zwini\u0119ta linia niedu\u017cych lampek \u2013 b\u0119d\u0105cych g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a. Najwa\u017cniejsz\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 tego dzie\u0142a jest nie jego wolumen, lecz barwa. W przedrewolucyjnym Pa\u0144stwie \u015arodka czerwie\u0144 odnosi\u0142a si\u0119 do przyjemno\u015bci, szcz\u0119\u015bcia i obfito\u015bci. W mitologii za\u015b kojarzona by\u0142a ze s\u0142o\u0144cem. P\u00f3\u017aniej, w\u0142adze partyjne wykorzysta\u0142y i powi\u0105za\u0142y symbolik\u0119 komunistycznego czerwonego sztandaru z pierwotnym znaczeniem tego koloru w kulturze chi\u0144skiej. Bernard Fibicher \u2013 w kontek\u015bcie <em>Descending Light<\/em> \u2013 pisze: \u201eCzerwie\u0144 to kolor sukien panien m\u0142odych, mur\u00f3w Zakazanego Miasta, kolor latarni zapalanych przez ludzi w Gaocheng w pierwszym miesi\u0105cu nowego roku. Dzi\u015b, wykwintne \u017cyrandole dekoruj\u0105 luksusowe restauracje i hotele. W jakimkolwiek kontek\u015bcie, ten rodzaj o\u015bwietlenia zawsze oznacza\u0142 splendor i uroczysto\u015b\u0107. Lecz teraz, ten wieloznaczny symbol \u2013 ze sprzecznymi aluzjami do Cesarstwa, komunizmu i czas\u00f3w konsumeryzmu \u2013 le\u017cy na ziemi\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Co istotne, \u017caden z tysi\u0119cy kryszta\u0142\u00f3w okalaj\u0105cych \u017cyrandol nie rozbi\u0142 si\u0119 ani nie pokruszy\u0142. Dok\u0142adnie sze\u015b\u0107dziesi\u0105t tysi\u0119cy czerwonych szkie\u0142ek wykonano w prowincji Zhejiang specjalnie na zlecenie artysty. Region ten znany jest w Chinach z warsztat\u00f3w rzemie\u015blniczych, w kt\u00f3rych powsta\u0142y przejrzyste kamienie zdobi\u0105ce \u017cyrandole sal Wielkiej Hali Ludowej w Pekinie \u2013 gmachu obecnego parlamentu ChRL. Fakt ten nie pozostaje oboj\u0119tny w obliczu instalacji Ai Weiwei. Ujawnia bowiem, \u017ce nie tylko kolor rze\u017aby, ale tak\u017ce materia\u0142, z jakiego zosta\u0142a wykonana, czyni odniesienia do dawnej i tera\u017aniejszej sytuacji politycznej. Upadek czy roztrzaskanie si\u0119 o posadzk\u0119 eleganckiej lampy to tylko zmy\u015blnie wykreowana, sugestywna iluzja. Zakrzywienie mosi\u0119\u017cnej ramy wynika nie z si\u0142y nacisku, lecz z oryginalnego projektu artysty. Wra\u017cenie zniszczenia, destrukcji od pocz\u0105tku by\u0142o wpisane w dzie\u0142o.<\/p>\n<p><em>Descending Light<\/em> swoj\u0105 form\u0105 przypomina przekszta\u0142con\u0105 wersj\u0119 <em>Pomnika III Mi\u0119dzynarod\u00f3wki<\/em> W\u0142adimira Tatlina, kt\u00f3rego projekt z 1919 nigdy nie zosta\u0142 zrealizowany. W roku 2007 Ai Weiwei zdecydowa\u0142 si\u0119 zbudowa\u0107 instalacj\u0119 w nawi\u0105zaniu do zamys\u0142u rosyjskiego konstruktywisty. Rze\u017ab\u0119, zaprezentowan\u0105 na wodzie (ograniczaj\u0105cej z jednej strony gmach galerii Tate w Liverpoolu), zatytu\u0142owano <em>Fountain of Light<\/em>. Ai zinterpretowa\u0142 konstrukcj\u0119 Tatlina na sw\u00f3j spos\u00f3b. Dokona\u0142 transformacji ikony sztuki rewolucyjnej w \u2013 jak twierdzi Fibicher \u2013 \u201ebanalny kawa\u0142ek o\u015bwietlenia\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Podobny stopie\u0144 deprecjacji symboli komunizmu charakteryzuje <em>Zst\u0119puj\u0105ce \u015bwiat\u0142o<\/em>. Sylweta czerwonego \u017cyrandola, wyko\u015blawiona i spoczywaj\u0105ca bezw\u0142adnie na ziemi stanowi niejako proroctwo artysty o za\u0142amaniu si\u0119 politycznej rzeczywisto\u015bci w Chinach \u2013 a w konsekwencji \u2013 upadku partyjnego establishmentu. Wprawdzie struktura jest materialnie nienaruszona, zdaje si\u0119 jednak zapada\u0107 pod swoim ci\u0119\u017carem, psu\u0107 od \u015brodka na kszta\u0142t implozji. Ostatecznie, praca ta budzi podziw swoim wolumenem i zachwyca rzucanymi przez ni\u0105 \u015bwietlnymi refleksami. Dialog z tradycj\u0105 \u2013 poprzez form\u0119 i barw\u0119 \u2013 czyni instalacj\u0119 Ai \u201echi\u0144sk\u0105\u201d (szczeg\u00f3lnie dla zachodnich odbiorc\u00f3w).<\/p>\n<p>Publicystka i krytyczka sztuki Barbara Pollack opisuje ekspozycj\u0119 <em>Descending Light<\/em> w nowojorskiej Mary Boone Gallery w 2008 roku nast\u0119puj\u0105cymi s\u0142owami: \u201eB\u0142yszcz\u0105ce czerwone \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re wype\u0142nia wn\u0119trze galerii dostarcza charakterystycznego chi\u0144skiego kolorytu dzie\u0142u \u2013 symbolowi komunizmu lub uk\u0142onowi w stron\u0119 tradycyjnej chi\u0144skiej celebracji. W obu przypadkach, artysta wydaje si\u0119 op\u0142akiwa\u0107 idealistyczn\u0105 strat\u0119 spowodowan\u0105 przez p\u0119d jego kraju ku coraz wi\u0119kszej ekonomicznej rozrzutno\u015bci\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><em>Descending Light<\/em> wyra\u017anie zaznacza swoje pochodzenie i gra z poj\u0119ciem \u201echi\u0144sko\u015bci\u201d, jednakowo\u017c dopuszcza, a w\u0142a\u015bciwie zach\u0119ca do poszerzania odniesie\u0144 tak\u017ce poza obszar kultury chi\u0144skiej. W Europie latarnia konotowa\u0142a pewien rodzaj o\u015bwiecenia, wiedzy i odkrycia prawdy. Stanowi\u0142a remedium na zacofanie i g\u0142upot\u0119. Jako dow\u00f3d pos\u0142u\u017cy\u0107 mo\u017ce anegdota o poszukiwaniach cz\u0142owieka przez Diogenesa z Synopy.<\/p>\n<p>Ai Weiwei realizuje setki projekt\u00f3w rocznie. Nieustannie poszukuje nowych \u015brodk\u00f3w wyrazu do opisania kondycji sztuki chi\u0144skiej po rewolucji kulturalnej. Jednym z nich jest porcelana. Zastosowa\u0142 j\u0105 w przywo\u0142anej ju\u017c instalacji <em>Sunflower Seeds<\/em> (<em>Ziarna s\u0142onecznika<\/em>), wystawionej w Tate Modern w ramach projektu <em>Unilever Series<\/em>.<em> <\/em>Mi\u0119dzy pa\u017adziernikiem 2010 a kwietniem 2011 roku, tysi\u0105c metr\u00f3w kwadratowych posadzki w Turbin Hall pokrywa\u0142o sto milion\u00f3w porcelanowych, r\u0119cznie malowanych ziaren s\u0142onecznika. To osobliwe pole stanowi\u0142o ko\u0144cowy efekt kilkuletniej pracy artysty, a tak\u017ce jego pomocnik\u00f3w z miasteczka Jingdezhen, po\u0142o\u017conego tysi\u0105c kilometr\u00f3w od Pekinu. Mieszka\u0144cy tej cz\u0119\u015bci Chin od wiek\u00f3w zajmowali si\u0119 produkcj\u0105 najdoskonalszej porcelany dla cesarskiego dworu, zyskuj\u0105c og\u00f3lnokrajow\u0105 s\u0142aw\u0119. Tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie nie zniszczy\u0142a nawet rewolucja kulturalna. Obecnie jednak lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 boryka si\u0119 z ogromnym bezrobociem i bied\u0105. Inicjatywa Ai Weiwei o\u017cywi\u0142a tamtejszy rynek pracy. Do wyrobu porcelanowych ziaren artysta zatrudni\u0142 ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca rzemie\u015blnik\u00f3w. Ich technika produkcji nie zmieni\u0142a si\u0119 od wiek\u00f3w \u2013 pocz\u0105wszy od wydobycia kwarcu i skalenia, mieszania z kaolinem, przez wypa\u0142 w piecach, po r\u0119czne malowanie.<\/p>\n<p>Cho\u0107 zaanga\u017cowani w projekt chi\u0144scy robotnicy nie wiedzieli, czemu ma on s\u0142u\u017cy\u0107, wykonywali swoja prac\u0119 z oddaniem. Ju\u017c za spraw\u0105 samego procesu wykonawczego \u2013 wytwarzania czego\u015b bezu\u017cytecznego \u2013 Ai Weiwei konfrontuje przesz\u0142o\u015b\u0107 z tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. Wskazuje na nieetyczne czerpanie zysk\u00f3w z taniej si\u0142y roboczej w Chinach. Sk\u0142ania do refleksji nad krajem, w kt\u00f3rym mo\u017cna zaanga\u017cowa\u0107 (za bardzo ma\u0142e pieni\u0105dze) prawie wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w ma\u0142ego miasta do wykonywania absurdalnego i poniek\u0105d surrealistycznego zaj\u0119cia, jakim jest malowanie pestek s\u0142onecznika. \u201eChiny \u015blepo odpowiadaj\u0105 na zapotrzebowania \u015bwiatowej gospodarki&#8230; Moja praca w du\u017cej mierze do tego nawi\u0105zuje. Jest cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego procesu, co jest tak naprawd\u0119 bezsensowne.\u201d \u2013 opowiada artysta<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>Ai by\u0142 zafascynowany ko\u0142ami r\u0119kodzielnik\u00f3w z Jingdezhen \u2013 tymi rodzinnymi grupami (dos\u0142ownie i w przeno\u015bni). Zawi\u0105zywanie si\u0119 takich kolektyw\u00f3w budzi skojarzenia z czasami Mao Tse-tunga, gdy nakazywano tworzenie komun artystycznych<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Za ich wsp\u00f3\u0142czesny odpowiednik uzna\u0107 mo\u017cna rzemie\u015blnicze grupy, jak cho\u0107by ta zaanga\u017cowana przez Ai, za spraw\u0105 kt\u00f3rej ziarna s\u0142onecznika uros\u0142y do rangi mitu. W czasie rewolucji kulturalnej w propagandowych przekazach ukazywano Przewodnicz\u0105cego Mao jako s\u0142o\u0144ce, w stron\u0119 kt\u00f3rego zwraca\u0142y si\u0119 wszystkie s\u0142oneczniki \u2013 obywatele. Stanowi\u0142 on personifikacj\u0119 \u017cyciodajnej si\u0142y, a tak\u017ce wz\u00f3r do na\u015bladowania. Ten schemat ikonograficzny pojawia\u0142 si\u0119 nie tylko na papierowych afiszach, lecz tak\u017ce na orderach, przypinkach, przedmiotach codziennego u\u017cytku. Instalacja Ai nawi\u0105zywa\u0142a wi\u0119c do relacji mi\u0119dzy w\u0142adz\u0105 a podporz\u0105dkowanym jej spo\u0142ecze\u0144stwem. Autor nie tylko zezwoli\u0142, ale nawet zach\u0119ca\u0142 londy\u0144sk\u0105 publiczno\u015b\u0107 do wst\u0119powania na \u201eszary dywan\u201d, jaki utworzy\u0142y nasiona s\u0142onecznika; przesypywania ich przez palce, rozgarniania, oddzielania, usypywania r\u00f3\u017cnych form \u2013 do bezpo\u015bredniego kontaktu z nimi. W ten spos\u00f3b widz wchodzi\u0142 w relacj\u0119 z materi\u0105 dzie\u0142a, kt\u00f3r\u0105 odczytuje si\u0119 symbolicznie. Pojedyncze ziarno to cz\u0142owiek \u2013 Chi\u0144czyk. Mo\u017cna nawi\u0105za\u0107 z nim wi\u0119\u017a, przyjrze\u0107 si\u0119 z bliska i dostrzec to, czego nie wychwyci si\u0119 w t\u0142umie b\u0105d\u017a z odleg\u0142o\u015bci: indywidualizm, cechy charakterystyczne, wyr\u00f3\u017cniki. Poszczeg\u00f3lne jednostki tworz\u0105 \u201elud\u201d, kt\u00f3rym manipuluje w\u0142adza. Porcelanowe pestki nigdy nie zakwitn\u0105, nie rozwin\u0105 si\u0119, nie wyzwol\u0105, bowiem stanowi\u0105 zbit\u0105 mas\u0119, zatracaj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i przywi\u0105zanie do rodzimego dziedzictwa. Spacerowanie po monochromatycznej i ascetycznej powierzchni, siadanie, k\u0142adzenie si\u0119 na niej rozumie\u0107 mo\u017cna jako przejaw dominacji nad ow\u0105 szarym mrowiem.<\/p>\n<p><em>Sunflower Seeds<\/em> to tak\u017ce \u2013 w pewien spos\u00f3b optymistyczne \u2013 nawi\u0105zanie Ai Weiwei do bolesnych wspomnie\u0144 z przesz\u0142o\u015bci. W czasach zbrodni, terroru i g\u0142odu nasiona s\u0142onecznika stanowi\u0142y dla Chi\u0144czyk\u00f3w istotne po\u017cywienie, kt\u00f3rym potrafili si\u0119 dzieli\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105. Wyra\u017caj\u0105 wi\u0119c one nadziej\u0119 i przypominaj\u0105 o altruizmie i solidarno\u015bci.<\/p>\n<p>Instalacja zaprezentowana w Tate Modern stanowi odwa\u017cny komentarz polityczny i wa\u017cny g\u0142os w obronie praw cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Za pomoc\u0105 wyrafinowanych, pe\u0142nych ekspresji form, Ai Weiwei kre\u015bli werystyczny portret Chi\u0144skiej Republiki Ludowej, kt\u00f3rej kszta\u0142t formowa\u0142a epoka autarchii Mao Tse-tunga, a tak\u017ce nast\u0119puj\u0105cy po niej \u2013 nie mniej represyjny \u2013 czas \u201eodwil\u017cy\u201d (po 1978 roku). Z niemal reporterskim wyczuciem i po\u015bwi\u0119ceniem ujawnia liczne przejawy odhumanizowanej polityki, kt\u00f3re dowodz\u0105 aktualno\u015bci stosowania mechanizm\u00f3w maoistycznego terroru. Ai \u2013 Chi\u0144czyk \u2013 ma sposobno\u015b\u0107 uwiarygodnienia tego\u017c wizerunku, kt\u00f3ry na Zachodzie jawi si\u0119 zgo\u0142a inaczej; z\u0142agodzony, a przez to w znacznej mierze zak\u0142amany. Zaanga\u017cowanie, z jakim artysta si\u0119 wypowiada, przydaje mu rzeszy admirator\u00f3w i poplecznik\u00f3w-aktywist\u00f3w; wystawia go jednak tak\u017ce na atak ze strony partyjnych w\u0142adz. Prze\u015bladowany przez w\u0142asne pa\u0144stwo, daje upust emocjom w sztuce, kt\u00f3r\u0105 traktuje jako najdoskonalsze i najsilniej oddzia\u0142uj\u0105ce narz\u0119dzie w walce z zak\u0142amaniem dotykaj\u0105cym dzi\u015b ca\u0142y nar\u00f3d chi\u0144ski i jego samego.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">K. Smith, <em>Giant Provocateur <\/em>[w:] <em>Ai Weiwei<\/em>, Phaidon 2009, s. 56<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\"><em>Hans Ulrich Obrist in conversation with Ai Weiwei<\/em>, [w:] <em>Ai Weiwei<\/em>, Phaidon 2009, s. 22<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">B. Fibicher, <em>Descending Light<\/em> [w:] <em>Ai Weiwei<\/em>, Phaidon 2009, s. 116<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\"><em>Tam\u017ce<\/em>, s. 115<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">B. Pollack, <em>Ai Weiwei, \u201eIllumination\u201d<\/em>, Time Out New York, 9 kwietnia 2008 [dost\u0119p: 1 pa\u017adziernika 2013], www.timeout.com\/newyork\/art.\/ai-weiwei-illumination<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\"><em title=\"\"> Hans Ulrich Obrist in conversation with Ai Weiwei<\/em>, <em>dz. cyt.<\/em>, s. 34<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">M. Szmyt, <em>Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka chi\u0144ska. Tradycja klasyczna, socrealizm, estetyka zachodnia<\/em>, Krak\u00f3w 2007, s. 42<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W maju 2011 roku, w opustosza\u0142ym wn\u0119trzu paryskiego Grand Palais, stan\u0119\u0142a gargantuicznego rozmiaru praca Anisha Kapoora. Licz\u0105ca siedemdziesi\u0105t pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy metr\u00f3w sze\u015bciennych biomorficzna konstrukcja z tworzywa sztucznego, opatrzona tytu\u0142em <em>Leviathan<\/em>, wype\u0142ni\u0142a ka\u017cde z czterech ramion olbrzymiej pa\u0142acowej hali. Dzie\u0142o brytyjskiego rze\u017abiarza przyku\u0142o uwag\u0119 opinii publicznej nie tylko sw\u0105 niezwyk\u0142\u0105 kubatur\u0105, lecz tak\u017ce do\u0142\u0105czon\u0105 do niego dedykacj\u0105. Adresatem okaza\u0142 si\u0119 bowiem jeden z najbardziej znanych i wp\u0142ywowych wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w chi\u0144skiego pochodzenia \u2013 Ai Weiwei (ur. 1957). <\/p>\n","protected":false},"author":328,"featured_media":15896,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1203,849,7374],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2155],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin. Ai Weiwei \u2013 sztuka sprzeciwu wobec<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ai Weiwei, dotkni\u0119ty maoistowsk\u0105 tyrani\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem pod\u0142ego traktowania swych pobratymc\u00f3w, a tak\u017ce obracania wniwecz historycznego...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21.jpg\",\"width\":1200,\"height\":900,\"caption\":\"Ai Weiwei, \u201eSunflower Seeds\u201d w Tate Modern w Londynie, fot. Loz Pycock, London, UK (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei\",\"name\":\"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin. Ai Weiwei \u2013 sztuka sprzeciwu wobec\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-10-21T23:00:52+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:17:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928\"},\"description\":\"Ai Weiwei, dotkni\u0119ty maoistowsk\u0105 tyrani\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem pod\u0142ego traktowania swych pobratymc\u00f3w, a tak\u017ce obracania wniwecz historycznego...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928\",\"name\":\"Wojciech Delikta\",\"description\":\"WOJCIECH DELIKTA \u2013 krytyk i historyk sztuki; doktorant w Instytucie Historii Sztuki UAM w Poznaniu. Stypendysta John F. Kennedy Institute for North American Studies w Berlinie. Cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Krytyk\u00f3w Sztuki (AICA). Autor artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularnonaukowych, publikowanych m.in. na \u0142amach \u201eArtium Quaestiones\u201d, \u201eArteonu\u201d, \u201eMagazynu O.pl\u201d i \u201eStage Fashion Magazine\u201d. Obszar jego zainteresowa\u0144 badawczych obejmuje sztuk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i europejsk\u0105 XX i XXI stulecia.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/wojciech-delikta\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin. Ai Weiwei \u2013 sztuka sprzeciwu wobec","description":"Ai Weiwei, dotkni\u0119ty maoistowsk\u0105 tyrani\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem pod\u0142ego traktowania swych pobratymc\u00f3w, a tak\u017ce obracania wniwecz historycznego...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/sunflower-seeds-ai-weiwei-tate-modern-turbine-hall-2013-10-21.jpg","width":1200,"height":900,"caption":"Ai Weiwei, \u201eSunflower Seeds\u201d w Tate Modern w Londynie, fot. Loz Pycock, London, UK (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikipedia Wolna Encyklopedia. Zdj\u0119cie na licencji Creative Commons)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei","name":"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin. Ai Weiwei \u2013 sztuka sprzeciwu wobec","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#primaryimage"},"datePublished":"2013-10-21T23:00:52+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:17:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928"},"description":"Ai Weiwei, dotkni\u0119ty maoistowsk\u0105 tyrani\u0105, by\u0142 \u015bwiadkiem pod\u0142ego traktowania swych pobratymc\u00f3w, a tak\u017ce obracania wniwecz historycznego...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/wojciech-delikta-nie-mialem-zludzen-co-do-chin-ai-weiwei#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Nie mia\u0142em z\u0142udze\u0144 co do Chin"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928","name":"Wojciech Delikta","description":"WOJCIECH DELIKTA \u2013 krytyk i historyk sztuki; doktorant w Instytucie Historii Sztuki UAM w Poznaniu. Stypendysta John F. Kennedy Institute for North American Studies w Berlinie. Cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Krytyk\u00f3w Sztuki (AICA). Autor artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularnonaukowych, publikowanych m.in. na \u0142amach \u201eArtium Quaestiones\u201d, \u201eArteonu\u201d, \u201eMagazynu O.pl\u201d i \u201eStage Fashion Magazine\u201d. Obszar jego zainteresowa\u0144 badawczych obejmuje sztuk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i europejsk\u0105 XX i XXI stulecia.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/wojciech-delikta"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15894"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/328"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15894"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15894\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15894"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=15894"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}