{"id":15920,"date":"2013-10-23T00:00:52","date_gmt":"2013-10-22T23:00:52","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=15920"},"modified":"2021-01-12T14:48:01","modified_gmt":"2021-01-12T13:48:01","slug":"kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow","title":{"rendered":"Tartar Tary"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ja, imigrant<\/strong><\/p>\n<p>M\u0142odzi arty\u015bci ch\u0119tnie imigruj\u0105 w przestrzenie historii. To fakt, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b przeoczy\u0107. Proces ten ma jedn\u0105 po\u017c\u0105dan\u0105 warto\u015b\u0107: dystans do tera\u017aniejszo\u015bci. Natura tego przemieszczenia mo\u017ce by\u0107 jednak rozmaita. Celem bywaj\u0105 mniej lub bardziej oddalone w czasie historie rodzinne, narodowe mity, geopolityczne organizmy, charyzmatyczni przyw\u00f3dcy, nieprzepracowane konflikty. Jedno pozostaje niezmienne \u2013 krytyczna perspektywa, jak\u0105 obieraj\u0105 w swoich podr\u00f3\u017cach. I to, \u017ce chc\u0105 si\u0119 przy tym dobrze bawi\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15926\" aria-describedby=\"caption-attachment-15926\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533\" rel=\"attachment wp-att-15926\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-15926\" title=\"Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Adolf Hitler II\u201d, 132\u00d7190 cm, 2010; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533-540x359.jpg\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Adolf Hitler II\u201d, 132\u00d7190 cm, 2010; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-15926\" class=\"wp-caption-text\">Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Adolf Hitler II\u201d, 132\u00d7190 cm, 2010; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Jednym z takich imigrant\u00f3w jest rumu\u0144ski artysta o tajemniczym pseudonimie Tara (von Neudorf). Jego przybrane imi\u0119 krytycy odmienili ju\u017c przez wszystkie przypadki i poddali wnikliwej etymologicznej analizie. Tak wi\u0119c \u201eTara\u201d to nie tylko pozbawione znak\u00f3w diakrytycznych s\u0142owo oznaczaj\u0105ce w j\u0119zyku rumu\u0144skim \u201ekraj\u201d (\u0163ar\u00e2) czy te\u017c \u201eten kraj\u201d (\u0163ara), ale r\u00f3wnie\u017c subtelne nawi\u0105zanie do papie\u017ca dadaizmu, urodzonego na rumu\u0144skiej prowincji, a wychowanego w Bukareszcie Tristana Tzary. Niew\u0105tpliwie wszystkie te tropy maj\u0105 swoje uzasadnienie. Sam artysta stwierdzi\u0142 jednak, \u017ce imi\u0119 obra\u0142 sobie ku pami\u0119ci \u2013 po prababce, kt\u00f3ra mieszka\u0142a w wiosce R\u00e2u Sadului w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci dzisiejszej Rumunii. Centrum jego wszech\u015bwiata jest bowiem tam, gdzie jego korzenie \u2013 w Siedmiogrodzie czy, jak kto woli, Transylwanii. Wyw\u00f3d Tary jest zreszt\u0105 r\u00f3wnie skomplikowany jak historia tej krainy. Nie dziwi wi\u0119c fakt, \u017ce artysta, snuj\u0105c wizj\u0119 przysz\u0142ego poch\u00f3wku, pragnie z\u0142o\u017cy\u0107 swoj\u0105 praw\u0105 r\u0119k\u0119 w opuszczonej wiosce Engelthal (Mighindoala), niegdy\u015b zamieszka\u0142ej przez niemieckich osiedle\u0144c\u00f3w, Sas\u00f3w, g\u0142ow\u0119 \u2013 w mie\u015bcie T\u00e2rgu Mure\u015f, gdzie si\u0119 urodzi\u0142, a serce w po-saskiej wiosce Neudorf, sk\u0105d wzi\u0105\u0142 nazwisko<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Tara jest zarazem doskonale podzielony i umiej\u0119tnie zunifikowany. Tak jak Siedmiogr\u00f3d, po cz\u0119\u015bci w\u0119gierski, saski, szeklerski, cyga\u0144ski, wo\u0142oski, \u017cydowski, w ko\u0144cu rumu\u0144ski. I jak Europa \u015arodkowa.<\/p>\n<p>T\u0119 w\u0142a\u015bnie osobist\u0105, a zarazem uniwersaln\u0105 topografi\u0119 Tara analizuje i komentuje w swoich pracach. Tworzy nie tylko \u201epapiery\u201d, rysunki markerem albo tuszem, maj\u0105ce charakter notatek czy napr\u0119dce utrwalanych wizji, ale tak\u017ce bardziej zaawansowane formalnie, <em>quasi<\/em>-malarskie kompozycje na pod\u0142o\u017cu starych rumu\u0144skich map, przede wszystkim szkolnych, kt\u00f3re po zmianie ustrojowej okaza\u0142y si\u0119 zb\u0119dne. Materia\u0142 artystycznych modyfikacji stanowi\u0105 tak\u017ce plansze dydaktyczne, plakaty oraz zdj\u0119cia. Tara wypowiada si\u0119 w rze\u017abie, buduj\u0105c dziwaczne, animalne totemy skonstruowane ze znalezionych obiekt\u00f3w, ko\u015bci, element\u00f3w uzbrojenia, historycznych odpadk\u00f3w. Wciela si\u0119 tak\u017ce w kreatora mody, kt\u00f3ry wypuszcza spod ig\u0142y kolejne kolekcje koszulek, bluz, toreb i spodni, dla kt\u00f3rych kanw\u0105 s\u0105 stroje znalezione w sklepach z u\u017cywan\u0105 odzie\u017c\u0105 i opuszczonych domach na rumu\u0144skiej prowincji. Od kilku lat w ko\u015bciele w Engelthal maluje tak\u017ce monumentalny fresk po\u015bwi\u0119cony historii saskiej mniejszo\u015bci. Odpryski jego r\u00f3\u017cnorodnej tw\u00f3rczo\u015bci w niezwykle udany spos\u00f3b zaprezentowa\u0142o krakowskie Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury, nadaj\u0105c wystawie sugestywny tytu\u0142: <em>Kartograf z\u0142owrogiej historii<\/em>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-15920 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15921\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15921'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-balck-rumania-2002-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-002-800x560'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-balck-rumania-2002-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-002-800x560-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eBlack Rumania\u201d, 50\u00d772 cm, 2002; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15922\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15922'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eBlack Rumania\u201d, 50\u00d772 cm, 2002; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-cemetery-1-2007-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-003-800x432'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-cemetery-1-2007-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-003-800x432-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eCemetery I\u201d, 47\u00d787 cm, 2007; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15923\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15923'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eCemetery I\u201d, 47\u00d787 cm, 2007; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-chechnya-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-004-407x600'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-chechnya-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-004-407x600-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eChechnya\u201d, 100\u00d770 cm, 2006; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15924\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15924'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eChechnya\u201d, 100\u00d770 cm, 2006; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-coming-soon-kopia-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-005-800x538'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-coming-soon-kopia-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-005-800x538-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eComing Soon\u201d, 135\u00d7190 cm, 2006 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15925\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15925'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eComing Soon\u201d, 135\u00d7190 cm, 2006 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-adolf-hitler-2-2010-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-006-800x533-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Adolf Hitler II\u201d, 132\u00d7190 cm, 2010; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15926\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15926'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Adolf Hitler II\u201d, 132\u00d7190 cm, 2010; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-christianity-2010-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-007-800x553'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-christianity-2010-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-007-800x553-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Christianity\u201d, 130\u00d7183 cm, 2010 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15927\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15927'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Christianity\u201d, 130\u00d7183 cm, 2010 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-final-solution-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-008-472x600'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-in-the-name-of-final-solution-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-008-472x600-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Final Solution\u201d, 165\u00d7133 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15928\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15928'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eIn the Name of Final Solution\u201d, 165\u00d7133 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-katin-2009-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-009-425x600'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-katin-2009-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-009-425x600-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eKatin\u201d, 70\u00d750 cm, 2009; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15929\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15929'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eKatin\u201d, 70\u00d750 cm, 2009; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-palestina-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-010-288x600'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-palestina-2006-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-010-288x600-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201ePalestina\u201d, 209\u00d7100 cm, 2006; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15930\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15930'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201ePalestina\u201d, 209\u00d7100 cm, 2006; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-ravase-rosch-2009-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-011-800x533'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-ravase-rosch-2009-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-011-800x533-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eRavasel (Rosch)\u201d, 68\u00d797,5 cm, 2009; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15931\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15931'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eRavasel (Rosch)\u201d, 68\u00d797,5 cm, 2009; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Lesson\u201d, 67\u00d796,5 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15932\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15932'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eThe Lesson\u201d, 67\u00d796,5 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Most Beloved Leader\u201d, 130\u00d7182 cm, 2012 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-15933\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-15933'>\n\t\t\t\tTara (von Neudorf) \u201eThe Most Beloved Leader\u201d, 130\u00d7182 cm, 2012 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Koszmary nauczyciela<\/strong><\/p>\n<p>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tary mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 potwierdzeniem opinii, \u017ce rodow\u00f3d zobowi\u0105zuje. Nawet je\u015bli jest na wp\u00f3\u0142 wymy\u015blony. Bli\u017csza prawdy by\u0142aby jednak maksyma, \u017ce rodow\u00f3d nawiedza, nie daje spokoju, dr\u0119czy \u2013 i nie pozwala zapomnie\u0107. W rysunkach, planszach oraz obiektach rumu\u0144skiego artysty wyra\u017anie daje zna\u0107 o sobie wsp\u00f3\u0142obecno\u015b\u0107 imperatywu m\u00f3wienia prawdy, d\u0105\u017cenie do odk\u0142amywania historii z onirycznym, odrealnionym jej postrzeganiem. Ma ona bowiem posta\u0107 widma, kt\u00f3re przera\u017ca, ale i przedrze\u017ania same siebie. Wydaje si\u0119, \u017ce artysta obcuje z duchami i na zasadzie spirytystyczno-surrealistycznej praktyki pisma automatycznego udost\u0119pnia znaki, komunikaty albo ostrze\u017cenia, kt\u00f3re nam daj\u0105. To wra\u017cenie nie jest bezpodstawne, poniewa\u017c powt\u00f3rne wykorzystywanie znalezionych, wyszperanych materia\u0142\u00f3w stwarza pozory obecno\u015bci, kt\u00f3r\u0105 artystyczna koncepcja jedynie umo\u017cliwia. Strategia Tary przypomina wydobywanie na \u015bwiat\u0142o dzienne. \u0141\u0105czno\u015b\u0107 z minionym czasem podtrzymywana jest materialno\u015bci\u0105 pod\u0142o\u017ca, na kt\u00f3rym tworzy, namacalno\u015bci\u0105 obiekt\u00f3w, kt\u00f3re wykorzystuje. Sprowadza si\u0119 to do prostej konstatacji: stare mapy i ko\u015bci pami\u0119taj\u0105 wi\u0119cej, ni\u017c Tara; on tylko pozwala im m\u00f3wi\u0107.<\/p>\n<p>Jaka jest jednak ta opowie\u015b\u0107? Tutaj sprawa si\u0119 komplikuje, poniewa\u017c oddzielenie \u201eobiektywnej\u201d narracji formu\u0142owanej przez nurt historii od narracji samego artysty staje si\u0119 niemo\u017cliwe. Umieszczanie na pracach w\u0142asnej daty urodzenia jako swoistej cezury albo pi\u0119tna, jak ma to miejsce w realizacji <em>Neumarkt, wojew\u00f3dztwo Maros<\/em>, dobitnie wskazuje na to, kto m\u00f3wi. Jednak wmontowanie w t\u0119 sam\u0105 realizacj\u0119 fragmentu szkieletu, zwierz\u0119cej czaszki, podwa\u017ca to przekonanie. G\u0142os artysty przeplata si\u0119 z g\u0142osem-\u015bwiadectwem zapisanym w materii, a ta symultaniczno\u015b\u0107 prowadzi ni mniej, ni wi\u0119cej do ujawnienia wniosku, \u017ce prawda historyczna to kwestia umowna. Histori\u0119 pisz\u0105 zwyci\u0119zcy, a wi\u0119c oficjalne narracje historyczne na ten sam temat mo\u017cna (i nale\u017cy) skrupulatnie weryfikowa\u0107. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tary jawi si\u0119 wobec tego jako co\u015b w rodzaju katalogu zak\u0142ama\u0144 i przemilcze\u0144, ubranego przy tym w makabryczn\u0105, ale jednocze\u015bnie niezwykle intryguj\u0105c\u0105 wizualnie, bogat\u0105 form\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15932\" aria-describedby=\"caption-attachment-15932\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544\" rel=\"attachment wp-att-15932\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-15932\" title=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Lesson\u201d, 67\u00d796,5 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544-540x367.jpg\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Lesson\u201d, 67\u00d796,5 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"367\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544-540x367.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544-576x391.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-lesson-2011-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-012-800x544.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-15932\" class=\"wp-caption-text\">Tara (von Neudorf) \u201eThe Lesson\u201d, 67\u00d796,5 cm, 2011; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>W tym zbiorze jest miejsce nie tylko dla Rumunii, przez kt\u00f3rej terytorium przetacza\u0142y si\u0119 na przestrzeni wiek\u00f3w rozmaite wojska, ale tak\u017ce innych, podobnych pod tym wzgl\u0119dem cz\u0119\u015bci \u015bwiata, opr\u00f3cz Europy \u015arodkowej i Wschodniej tak\u017ce Bliskiego Wschodu czy Kaukazu. Artysta ujawnia wi\u0119c nie tylko rumu\u0144skie traumy oraz wyzwala miejscowe demony. Rozwa\u017cania nad niejednoznaczno\u015bci\u0105 r\u00f3l poszkodowanych i oprawc\u00f3w prowadzi w kontek\u015bcie polityki mocarstw, Zwi\u0105zku Radzieckiego, Stan\u00f3w Zjednoczonych, a tak\u017ce Europy Zachodniej, z kt\u00f3rymi jego ma\u0142a, siedmiogrodzka (ale i rumu\u0144ska) ojczyzna wchodzi\u0142a i wchodzi w niesymetryczne relacje. Dzia\u0142ania artysty wydaj\u0105 si\u0119 swego rodzaju wariacj\u0105 na temat misji historyka \u2013 i to szczeg\u00f3lnie historyka \u017cyj\u0105cego \u201etu i teraz\u201d. Przypominaj\u0105, wskazuj\u0105, czasem wr\u0119cz oskar\u017caj\u0105. Ich sugestywno\u015b\u0107, a co za tym idzie dydaktyczny potencja\u0142 nie jest jednak wynikiem intelektualnych analiz czy pog\u0142\u0119bionej interpretacji. Tezy formu\u0142owane przez Tar\u0119 mog\u0105 wyda\u0107 si\u0119 zbyt uproszczone, a spos\u00f3b ujmowania wydarze\u0144, przypominaj\u0105cy komiksowy skr\u00f3t niebezpiecznie wiedzie ku banalizacji i infantylizacji podejmowanej problematyki. Zamiarem artysty nie jest jednak wydawanie wyrafinowanej diagnozy, brak tutaj pretensji do obiektywno\u015bci. Je\u015bli Tara wciela si\u0119 w badacza to w archeologa-amatora, kt\u00f3ry entuzjastycznie poszukuje w\u0142asnych \u015bcie\u017cek w g\u0105szczu trudnych problem\u00f3w. Jego sposobem na histori\u0119 jest obcowanie z ni\u0105 jak z osob\u0105. Zamieszkiwanie opuszczonej, zapomnianej wioski, nie za\u015b zg\u0142\u0119bianie kolejnych lektur, cho\u0107 i profesjonalizmu wykluczy\u0107 nie mo\u017cna \u2013 jeszcze do niedawna artysta uczy\u0142 historii w szkole podstawowej w Sybinie.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Najlepszym narz\u0119dziem dydaktycznym rumu\u0144skiego artysty jest niew\u0105tpliwie wizualno\u015b\u0107. Kreowane obrazy s\u0105 tak sugestywne, \u017ce uchylaj\u0105 werbalny komentarz. Wra\u017cenie to wzmaga dodatkowo specyficzna forma rysunk\u00f3w i plansz, kt\u00f3re kre\u015blone s\u0105 z pozoru niedba\u0142\u0105, a w rzeczywisto\u015bci mistern\u0105 kresk\u0105, przypominaj\u0105c\u0105 wyrazist\u0105, doskona\u0142\u0105 sztuk\u0119 ludow\u0105 teren\u00f3w dzisiejszej Rumunii. \u017barz\u0105ce si\u0119, wibruj\u0105ce intensywno\u015bci\u0105 kolory jedynie pot\u0119guj\u0105 wizualne doznania. Mamy wi\u0119c do czynienia z obrazami \u201emocnymi\u201d \u2013 dzi\u0119ki pulsuj\u0105cej \u017cyciem tkance plastycznej, my\u015bli staj\u0105 si\u0119 bardziej wyra\u017ane, ale i mniej jednoznaczne; granica pomi\u0119dzy zabaw\u0105 a refleksj\u0105 zaciera si\u0119 w oszo\u0142omionym oku odbiorcy. Kondensacj\u0119 wra\u017ce\u0144 wzmaga doskona\u0142a aran\u017cacja krakowskiej ekspozycji, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wystawa przemienia si\u0119 w swego rodzaju projekt totalny, gabinet osobliwo\u015bci i sal\u0119 pami\u0119ci w jednym. Specyficzna re\u017cyseria przestrzeni jest \u015brodkiem kreowania to\u017csamo\u015bci artysty, nawi\u0105zaniem do jego autotematycznej sztuki oraz sposobem przewrotnej promocji zaanga\u017cowanej postawy tw\u00f3rczej. Wizerunek tw\u00f3rcy, jaki \u201esprzedaj\u0105\u201d widzom kuratorzy to Tara-historyk, Tara-b\u0142azen, ale przede wszystkim \u2013 Tara-szaman, kt\u00f3ry dzi\u0119ki makabrycznym mapom i totemicznym o\u0142tarzykom podtrzymuje \u0142\u0105czno\u015b\u0107 z \u2013 cz\u0119sto demonicznymi \u2013 duchami przodk\u00f3w oraz miejsc.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15933\" aria-describedby=\"caption-attachment-15933\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013\" rel=\"attachment wp-att-15933\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-15933\" title=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Most Beloved Leader\u201d, 130\u00d7182 cm, 2012 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013-540x359.jpg\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201eThe Most Beloved Leader\u201d, 130\u00d7182 cm, 2012 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-the-most-beloved-leader-2012-kopia-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-013.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-15933\" class=\"wp-caption-text\">Tara (von Neudorf) \u201eThe Most Beloved Leader\u201d, 130\u00d7182 cm, 2012 kopia; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Miejsca ka\u017ani i niewinne zabawy<\/strong><\/p>\n<p>Rumu\u0144ski artysta ma swoje ulubione tematy. Na krakowskiej ekspozycji, zapewne z zamys\u0142u kuratorskiego, niekt\u00f3re z nich wybrzmia\u0142y wyra\u017aniej, ni\u017c inne. Jednym z wa\u017cnych miejsc na mapach artysty jest Katy\u0144. Pojawia si\u0119 on w rysunkach i planszach \u2013 szczeg\u00f3lnie jednej, przedstawiaj\u0105cej pi\u0119kny, zielony las choinek z czerwonymi gwiazdami na czubkach oraz trupimi czaszkami zamiast bombek, a jako monogram-naszywka tak\u017ce na bluzie. Inne miejsca oraz wydarzenia zap\u0142adniaj\u0105ce makabryczn\u0105 wyobra\u017ani\u0119 artysty to Srebrenica, Stalingrad, Czeczenia, Palestyna, Wielki G\u0142\u00f3d na Ukrainie&#8230; Na warsztat ironii i grozy Tara szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto bierze tak\u017ce zagadnienia bardziej abstrakcyjne, szczeg\u00f3lnie takie jak ideologie, systemy. W jego subiektywnym s\u0142owniku wyrazy \u201etotalitaryzm\u201d, \u201ekomunizm\u201d, \u201ekapitalizm\u201d, \u201eglobalizacja\u201d, \u201eterroryzm\u201d, \u201ekonsumpcjonizm\u201d, \u201echrze\u015bcija\u0144stwo\u201d, \u201erasizm\u201d, \u201eislam\u201d, \u201ekorupcja\u201d, \u201ekolonizacja\u201d le\u017c\u0105 obok siebie. Nie ma \u015bwi\u0119to\u015bci, s\u0105 tylko k\u0142amstwa, kt\u00f3re trzeba pokaza\u0107, najlepiej poprzez paradoksalne skojarzenia, skr\u00f3ty my\u015blowe, rysunkowe igraszki. W tym absurdalnym, na sw\u00f3j spos\u00f3b zepsutym \u015bwiecie \u017cadna historyczna cezura nie przynosi zmian. Obrazkowy Tartar Tary zamieszkuj\u0105 Nikolae i Elena Ceau\u015fescu, W\u0142ad Palownik i El\u017cbieta Batory, Adolf Hitler i J\u00f3zef Stalin, Heinz Guderian i Osama bin Laden. Makabryczne analogie nabieraj\u0105 wyrazu uj\u0119te w form\u0119 szalonego korowodu, ta\u0144ca \u015bmierci w krzywym zwierciadle; przypominaj\u0105 \u2013 i przekonuj\u0105, \u017ce rzeczywisto\u015b\u0107 miewa takie oblicze. Momenty naznaczone poczuciem absurdu s\u0105 bole\u015bnie gorzkie. Na przyk\u0142ad te, w kt\u00f3rych patriotyzm i terroryzm spokrewniaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, wskazuj\u0105c na relatywizm poj\u0119\u0107, ich zale\u017cno\u015b\u0107 od obszaru kulturowego oraz tego, komu przypada przywilej definiowania.<\/p>\n<figure id=\"attachment_15921\" aria-describedby=\"caption-attachment-15921\" style=\"width: 423px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600\" rel=\"attachment wp-att-15921\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-15921\" title=\"Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg\" alt=\"Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\" width=\"423\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg 423w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600-120x170.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600-90x128.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600-320x454.jpg 320w\" sizes=\"(max-width: 423px) 100vw, 423px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-15921\" class=\"wp-caption-text\">Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zainteresowanie Tary \u201ew\u0142asn\u0105 ziemi\u0105\u201d i osadzanie tego przywi\u0105zania w globalnej perspektywie nie jest niczym nowym w repertuarze artystycznych postaw. Nieco bardziej na zach\u00f3d, ale w tej samej, historycznie powik\u0142anej cz\u0119\u015bci Europy, w drugiej dekadzie XX wieku Alfons Mucha stworzy\u0142 monumentalne dzie\u0142o, <em>Epopej\u0119 s\u0142owia\u0144sk\u0105<\/em> \u2013 gloryfikacj\u0119 dziej\u00f3w S\u0142owian uj\u0119t\u0105 w 20 wielkoformatowych obrazach. Minione stulecie zupe\u0142nie oddali\u0142o tw\u00f3rc\u00f3w od takiego pojmowania fascynacji w\u0142asnym rodowodem \u2013 i fascynacji histori\u0105. Arty\u015bci wyro\u015bli po wielkich wojnach, w trudnych geopolitycznie warunkach przyjmuj\u0105 raczej postaw\u0119 \u00e0 la Kusturica, bli\u017cej im do szale\u0144stwa ni\u017c narodowego sentymentu. Snuj\u0105 gorzkie opowie\u015bci, ale i buduj\u0105, mapuj\u0105 w\u0142asne pojmowanie przynale\u017cno\u015bci. Serbski re\u017cyser lokowa\u0142 w\u0142asn\u0105 wiosk\u0119, w kt\u00f3rej tworzy i pomieszkuje \u2013 K\u00fcstendorf, Tara restytuuje Engelthal, tworz\u0105c w opuszczonym ko\u015bciele fresk, kt\u00f3remu \u2013 nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107 \u2013 daleko do zamys\u0142u Muchy, Miros\u0142aw Ba\u0142ka od czasu prowokuj\u0105cych dzia\u0142a\u0144 Neue Bieremiennost\u2019 osadzonych w niepokornej poetyce lat 80. kultywuje swoje przywi\u0105zanie do Otwocka. Kolektyw Slavs and Tatars deklaruje z kolei swoist\u0105 bezpa\u0144stwowo\u015b\u0107, ironizuje i rozbawia, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie skrupulatnym arbitrem paradoks\u00f3w oraz niesprawiedliwo\u015bci z udzia\u0142em wsp\u00f3\u0142czesnych peryferi\u00f3w \u015bwiata (czyli de facto jego wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci). Ta odmienno\u015b\u0107 i nieklasyczno\u015b\u0107 postaw wobec historii nie jest chyba tak wywrotowa, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107. Arty\u015bci imigruj\u0105 nie tylko w odludne miejsca swoich prywatnych map, ale tak\u017ce w jeszcze bardziej niepodleg\u0142e rejony: \u015bmiech, ironi\u0119, grotesk\u0119. By\u0107 mo\u017ce czyni\u0105 tak nie tylko po to, by si\u0119 wyzwoli\u0107, ale r\u00f3wnie\u017c z zamiaru ocalenia jakiej\u015b osobistej nuty, kt\u00f3ra wymyka si\u0119 dogmatyzacji, publicystyce i politycznym rozgrywkom, b\u0119d\u0105c jednocze\u015bnie wstydliwie niedzisiejsz\u0105. A nawet tradycyjn\u0105, w niezdewaluowanym, a wi\u0119c nie podszytym nacjonalizmem, znaczeniu tego s\u0142owa. Ci arty\u015bci, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 przywi\u0105zani do czego\u015b, tak\u017ce do tego, co mija (ale nie min\u0119\u0142o do ko\u0144ca) mog\u0105 wytyka\u0107, przypomina\u0107, szydzi\u0107, prowokowa\u0107, obala\u0107 mity. Ale czy mog\u0105 by\u0107 kontrowersyjni?<\/p>\n<p align=\"center\">*<\/p>\n<p>Kiedy w Gda\u0144sku stan\u0119\u0142a rze\u017aba-pomnik przedstawiaj\u0105c\u0105 radzieckiego \u017co\u0142nierza gwa\u0142c\u0105cego kobiet\u0119, mo\u017cna by\u0142o \u2013 zamiast formu\u0142owania komentarza \u2013 wyobrazi\u0107 sobie niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 pokrewnych monument\u00f3w na wszystkich szeroko\u015bciach geograficznych \u015bwiata. Prawdziwy kalejdoskop narodowo\u015bci sprawc\u00f3w oraz ofiar. Tutaj historia ma swoje najbardziej z\u0142owrogie, ale i uniwersalne oblicze, ludzkie. Rola jej kartografa jest zatem wyj\u0105tkowo makabrycznym zaj\u0119ciem.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Ioana Moldoveanu, <em>My Mum Won\u2019t Let Me Wear My Bloodstained T-shirt<\/em>, <a href=\"http:\/\/www.vice.com\/en_dk\/read\/tara-von-neudorf-romania-clothes-corpses\">http:\/\/www.vice.com\/en_dk\/read\/tara-von-neudorf-romania-clothes-corpses<\/a>.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Tary mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 potwierdzeniem opinii, \u017ce rodow\u00f3d zobowi\u0105zuje. Nawet je\u015bli jest na wp\u00f3\u0142 wymy\u015blony. Bli\u017csza prawdy by\u0142aby jednak maksyma, \u017ce rodow\u00f3d nawiedza, nie daje spokoju, dr\u0119czy \u2013 i nie pozwala zapomnie\u0107. W rysunkach, planszach oraz obiektach rumu\u0144skiego artysty wyra\u017anie daje zna\u0107 o sobie wsp\u00f3\u0142obecno\u015b\u0107 imperatywu m\u00f3wienia prawdy, d\u0105\u017cenie do odk\u0142amywania historii z onirycznym, odrealnionym jej postrzeganiem. <\/p>\n","protected":false},"author":164,"featured_media":15921,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1123,73,489,849,2156],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14162],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Tartar Tary<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tara to nie tylko pozbawione znak\u00f3w diakrytycznych s\u0142owo oznaczaj\u0105ce w j\u0119zyku rumu\u0144skim \u201ekraj\u201d (\u0163ar\u00e2) czy te\u017c \u201eten kraj\u201d (\u0163ara), ale r\u00f3wnie\u017c\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg\",\"width\":423,\"height\":600,\"caption\":\"Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\",\"name\":\"Tartar Tary\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-10-22T23:00:52+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T13:48:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\"},\"description\":\"Tara to nie tylko pozbawione znak\u00f3w diakrytycznych s\u0142owo oznaczaj\u0105ce w j\u0119zyku rumu\u0144skim \u201ekraj\u201d (\u0163ar\u00e2) czy te\u017c \u201eten kraj\u201d (\u0163ara), ale r\u00f3wnie\u017c\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Tartar Tary\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e\",\"name\":\"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak\",\"description\":\"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Tartar Tary","description":"Tara to nie tylko pozbawione znak\u00f3w diakrytycznych s\u0142owo oznaczaj\u0105ce w j\u0119zyku rumu\u0144skim \u201ekraj\u201d (\u0163ar\u00e2) czy te\u017c \u201eten kraj\u201d (\u0163ara), ale r\u00f3wnie\u017c","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/tara-von-neudorf-1099-2008-ze-zbiorow-anaid-art-gallery-2013-08-23-001-423x600.jpg","width":423,"height":600,"caption":"Tara (von Neudorf) \u201e1099\u201d, 70\u00d750 cm, 2008; ze zbior\u00f3w Anaid Art Gallery (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow","name":"Tartar Tary","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#primaryimage"},"datePublished":"2013-10-22T23:00:52+00:00","dateModified":"2021-01-12T13:48:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e"},"description":"Tara to nie tylko pozbawione znak\u00f3w diakrytycznych s\u0142owo oznaczaj\u0105ce w j\u0119zyku rumu\u0144skim \u201ekraj\u201d (\u0163ar\u00e2) czy te\u017c \u201eten kraj\u201d (\u0163ara), ale r\u00f3wnie\u017c","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/kamila-lesniak-tartar-tary-mck-krakow#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Tartar Tary"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/730c2e0a40a38161707a3bf207fd578e","name":"Kamila Dworniczak-Le\u015bniak","description":"KAMILA DWORNICZAK-LE\u015aNIAK (1985) \u2013 historyk sztuki ze specjalizacj\u0105 muzealnicz\u0105, doktor nauk humanistycznych, autorka tekst\u00f3w krytycznych i redaktorka. Zajmuje si\u0119 histori\u0105 fotografii i krytyki artystycznej w Polsce, a tak\u017ce r\u00f3\u017cnymi obszarami polskiej sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. W latach 2009\u20132014 doktorantka w Katedrze Historii Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej KUL. Laureatka Nagrody im. ks. prof. Szcz\u0119snego Dettloffa za rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 po\u015bwi\u0119con\u0105 recepcji wystawy The Family of Man w Polsce (2014). Publikowa\u0142a m.in. w Magazynie O.pl, \u201eDwutygodniku\u201d, \u201eArteonie\u201d, w latach 2010\u20132012 szefowa oddzia\u0142u lubelskiego Internetowego Magazynu \u201eTeatralia\u201d. Od 2013 do 2017 roku redaktor naczelna O.pl.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kamila-lesniak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/164"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15920"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49296,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15920\/revisions\/49296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15920"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=15920"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=15920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}