{"id":16055,"date":"2013-10-28T18:00:56","date_gmt":"2013-10-28T17:00:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=16055"},"modified":"2013-10-29T15:13:23","modified_gmt":"2013-10-29T14:13:23","slug":"filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach","title":{"rendered":"Polska jest w tych pekaesach"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ewa Zieli\u0144ska: W pierwszych s\u0142owach\u00a0<em>Wanny z kolumnad\u0105<\/em>\u00a0napisa\u0142 Pan, \u017ce temat tej ksi\u0105\u017cki nie jest wa\u017cny, nie rozpala umys\u0142\u00f3w\u2026 Tymczasem w miesi\u0105c po jej publikacji przez pras\u0119 przetacza si\u0119 burza medialna na niespotykan\u0105 dot\u0105d skal\u0119. Problem polskiej przestrzeni zosta\u0142 nagle dostrze\u017cony, wszyscy szukaj\u0105 winnego, a Krzysztof Varga na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d wzywa wr\u0119cz do buntu\u2026 Jest Pan zaskoczony takim odzewem, czy jednak przytoczone s\u0142owa wst\u0119pu by\u0142y prowokacj\u0105?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Filip Springer:\u00a0<\/strong>Skal\u0105 tego odzewu jestem troch\u0119 zaskoczony, bo generalnie nie mam wielkich oczekiwa\u0144 co do efekt\u00f3w tego, co robi\u0119. Nie pisz\u0119 po to, by generowa\u0107 jak\u0105\u015b dyskusj\u0119 albo \u017ceby bra\u0107 w niej udzia\u0142, wi\u0119c spos\u00f3b, w jaki ten temat zaistnia\u0142 \u2013 dziwi. Tak, zrobi\u0142o si\u0119 zamieszanie, bo o paru ludziach napisa\u0142em, \u017ce s\u0105 \u017ali, potem w paru wywiadach to potwierdzi\u0142em; powiedzia\u0142em, \u017ce to architekci, wi\u0119c oni poczuli si\u0119 dotkni\u0119ci i teraz pisz\u0105, \u017ce \u201eto nie oni\u201d; odezwali si\u0119 urbani\u015bci, a zaraz odpowiedz\u0105 urz\u0119dnicy, \u017ce oni te\u017c nic na to nie poradz\u0105. I temat rozmyje si\u0119 troch\u0119 tak, jak je\u017cd\u017cenie PKP \u2013 poci\u0105gi si\u0119 sp\u00f3\u017aniaj\u0105 i nie ma si\u0119 na kogo wkurzy\u0107, bo trudno oskar\u017ca\u0107 o to konduktora. Jest niezliczona ilo\u015b\u0107 podmiot\u00f3w, kt\u00f3re decyduj\u0105 o tym, czy poci\u0105g przyjedzie o czasie, a konduktor w tym wszystkim jest zupe\u0142nie nieistotny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16059\" aria-describedby=\"caption-attachment-16059\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-001\/\" rel=\"attachment wp-att-16059\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16059\" title=\"Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001-540x359.jpg\" alt=\"Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16059\" class=\"wp-caption-text\">Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Poza tym nie mam wra\u017cenia, \u017ceby ta dyskusja przebija\u0142a si\u0119 faktycznie do opinii publicznej i by\u0142a kontynuowana. To, co si\u0119 dzieje \u2013 super, ale je\u015bli si\u0119 zaraz sko\u0144czy, to nie b\u0119d\u0119 p\u0142aka\u0142, bo wiem, \u017ce dyskusje o powa\u017cniejszych i bardziej wp\u0142ywaj\u0105cych na ludzkie \u017cycie sprawach o wiele cz\u0119\u015bciej zostaj\u0105 zaniechane lub nie prowadz\u0105 do niczego. We\u017amy chocia\u017cby t\u0119 nieszcz\u0119sn\u0105 ustaw\u0119 o mieszkaniach dla m\u0142odych, kt\u00f3ra si\u0119 ostatnio pojawi\u0142a \u2013 ona jest epickim nieporozumieniem, kt\u00f3rego celem jest pompowanie kasy w deweloper\u00f3w i powodowanie, \u017ce tych m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy dzi\u015b my\u015bl\u0105 o kredytach, b\u0119dzie po prostu wi\u0119cej\u2026 Ustawa wspieraj\u0105ca wy\u0142\u0105cznie deweloper\u00f3w jest sprzedawana pod p\u0142aszczykiem wielkiego pakietu pomocowego dla ludzi \u2013 to jest gigantyczny skandal, a poza paroma publikacjami prasowymi kompletnie nikt o tym nie dyskutuje. To ta sprawa powinna by\u0107 omawiana w pierwszej kolejno\u015bci, a nie problem reklam w przestrzeni publicznej. Oczywi\u015bcie kwestie estetyki le\u017c\u0105 mi na sercu, ale one nie s\u0105 kluczowe dla \u017cycia ludzi, dlatego nie wierz\u0119, \u017ce dyskusja wywo\u0142ana przez\u00a0<em>Wann\u0119\u2026<\/em>\u00a0co\u015b przyniesie.<\/p>\n<p><strong>To dlaczego zdecydowa\u0142 si\u0119 Pan na poruszenie tego tematu, zamiast zaj\u0105\u0107 si\u0119 \u201eczym\u015b powa\u017cnym\u201d?<\/strong><\/p>\n<p>Bo mnie to wkurza. To nie jest tak, \u017ce ja chcia\u0142em co\u015b zmieni\u0107 \u2013 wiem, \u017ce mi si\u0119 to nie uda \u2013 natomiast chcia\u0142em si\u0119 dowiedzie\u0107 (i zak\u0142adam, \u017ce jest grono ludzi, kt\u00f3rzy te\u017c chcieliby wiedzie\u0107), dlaczego Polska tak a nie inaczej wygl\u0105da.<\/p>\n<p>Ale ja z t\u0105 wiedz\u0105 nic dalej nie zrobi\u0119. Ona daje mi tylko spok\u00f3j chodzenia po ulicy, bo wiem, jakie procesy stoj\u0105 za jej wygl\u0105dem.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-16055 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16059\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16059'>\n\t\t\t\tFilip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Ci\u0119\u017cki przypadek pastelozy, fot. Filip Springer\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16060\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16060'>\n\t\t\t\tCi\u0119\u017cki przypadek pastelozy, fot. Filip Springer\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Hotel Go\u0142\u0119biewski w Karpaczu, fot. Filip Springer\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16061\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16061'>\n\t\t\t\tHotel Go\u0142\u0119biewski w Karpaczu, fot. Filip Springer\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Restauracja Amor w Pile, fot. Filip Springer\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16062\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16062'>\n\t\t\t\tRestauracja Amor w Pile, fot. Filip Springer\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Z niekt\u00f3rych opisywanych przez Pana problem\u00f3w mo\u017cna si\u0119 jeszcze \u015bmia\u0107, jak z \u201epastelozy\u201d \u2013 jednostki chorobowej trawi\u0105cej polskie blokowiska, czy z umi\u0142owania Polak\u00f3w do kiczu. Inne, zwi\u0105zane z u\u0142omnym prawodawstwem, nieudoln\u0105 organizacj\u0105 czy naszym narodowym umi\u0142owaniem samowoli, a wr\u0119cz nielegalno\u015bci, brzmi\u0105 znacznie gro\u017aniej. Kt\u00f3re z nich uwa\u017ca Pan za najpowa\u017cniejsze?<\/strong><\/p>\n<p>Najpowa\u017cniejszym jest na pewno problem suburbanizacji i chaosu urbanistyczno-architektonicznego. Z reklam\u0105, banerami \u2013 co zreszt\u0105 \u015bwietnie pokazuje centrum Krakowa \u2013 jest tak, \u017ce gdy si\u0119 w ko\u0144cu wkurzymy albo znajdzie si\u0119 jaki\u015b urz\u0119dnik, kt\u00f3ry b\u0119dzie mia\u0142 troch\u0119 wi\u0119cej rozumu, to przyjd\u0105 panowie z c\u0105\u017ckami i pi\u0142kami, odpi\u0142uj\u0105 je i problem zniknie z dnia na dzie\u0144. Ten problem jest b\u0142ahy w sensie trudno\u015bci jego likwidacji. Podobnie jest nawet z tymi nieszcz\u0119snymi p\u0142otami \u2013 je r\u00f3wnie\u017c da si\u0119 zlikwidowa\u0107 i przestrze\u0144 odzyska wtedy warto\u015b\u0107. Natomiast chaos urbanistyczny\u2026 nie chodzi tylko o to, \u017ce to jest brzydkie i si\u0119 nie komponuje, nie ma harmonii i tak dalej; on jest gigantycznym obci\u0105\u017ceniem i finansowym, i infrastrukturalnym \u2013 bo wiemy, jak ci\u0119\u017cko przedmie\u015bcia podpina si\u0119 pod jak\u0105kolwiek infrastruktur\u0119 \u2013 szko\u0142y czy kanalizacj\u0119.<\/p>\n<p>Nied\u0142ugo zaczniemy coraz bardziej narzeka\u0107 na to, \u017ce bilety tramwajowe s\u0105 dro\u017csze albo nie ma miejsc w przedszkolach. I w pewnym momencie znajdziemy odpowied\u017a na to, dlaczego tak si\u0119 dzieje i dlaczego miasto nie ma pieni\u0119dzy \u2013 ta odpowied\u017a jest na przedmie\u015bciach. Ich rozrastanie si\u0119 b\u0119dzie upo\u015bledza\u0142o miasta, kt\u00f3re wydadz\u0105 gigantyczne pieni\u0105dze nawet nie na to, \u017ceby tam ludziom zapewni\u0107 dobre warunki do \u017cycia, tylko by zmniejszy\u0107 skal\u0119 tragedii. A my tutaj b\u0119dziemy za to p\u0142aci\u0107. Nie chodzi o podzia\u0142: my tutaj \u2013 oni tam, tylko o to, \u017ce mo\u017ce te pieni\u0105dze warto by\u0142oby wyda\u0107 na co\u015b innego i fajniejszego ni\u017c doprowadzanie kanalizacji do jakiego\u015b osiedla na ko\u0144cu \u015bwiata, tylko dlatego \u017ce deweloper tak sobie wymy\u015bli\u0142. Te koszty powinni ponosi\u0107 deweloperzy! \u2013 wtedy nie budowaliby kolejnych osiedli na tym ko\u0144cu \u015bwiata, tylko pr\u00f3bowaliby bli\u017cej miasta \u2013 \u017ceby to mia\u0142o r\u0119ce i nogi. Za suburbanizacj\u0119 p\u0142ac\u0105 mieszka\u0144cy miasta, a nie ci, kt\u00f3rzy do niej dopuszczaj\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16060\" aria-describedby=\"caption-attachment-16060\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-002\/\" rel=\"attachment wp-att-16060\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16060\" title=\"Ci\u0119\u017cki przypadek pastelozy, fot. Filip Springer\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-002-540x421.jpg\" alt=\"Ci\u0119\u017cki przypadek pastelozy, fot. Filip Springer\" width=\"540\" height=\"421\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-002-540x421.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-002-576x450.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-002.jpg 896w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16060\" class=\"wp-caption-text\">Ci\u0119\u017cki przypadek pastelozy, fot. Filip Springer<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dzi\u015b ludzie, kt\u00f3rzy mieszkaj\u0105 na przyk\u0142ad na takiej Bia\u0142o\u0142\u0119ce, z kredytem na czterdzie\u015bci lat, m\u00f3wi\u0105: \u201eNo, wie pan, nie ma szko\u0142y, nie ma przedszkola, ale wybuduj\u0105\u201d. Ja wychodz\u0119 z nimi na balkon, patrz\u0119 dooko\u0142a i widz\u0119, \u017ce tego po prostu nie ma gdzie postawi\u0107.To najwi\u0119kszy problem z jednej strony dlatego, \u017ce tak obci\u0105\u017ca, z drugiej dlatego, \u017ce nie poradzimy sobie z nim przez najbli\u017csze sto lat.<\/p>\n<p>To, w jaki spos\u00f3b ja dotkn\u0105\u0142em tego problemu w ksi\u0105\u017cce, to tylko wierzcho\u0142ek g\u00f3ry lodowej. Nie jestem dziennikarzem \u015bledczym, wi\u0119c si\u0119 tym nie zajm\u0119, ale naprawd\u0119 fajnie by by\u0142o, gdyby kto\u015b prze\u015bledzi\u0142 zwi\u0105zki polityki z bran\u017c\u0105 budowlan\u0105, z deweloperk\u0105. Ciekaw jestem, co by z tego wysz\u0142o. Bo go\u0142ym okiem wida\u0107, i to cho\u0107by w zapowiedziach wiceministra ds. budownictwa, \u017ce w tych\u00a0 wszystkich programach chodzi o wspieranie bran\u017cy budowlanej. Ja wiem, \u017ce ona jest ko\u0142em zamachowym gospodarki, ale to jest bardzo kr\u00f3tkowzroczne dzia\u0142anie, bo koszty, kt\u00f3re samorz\u0105dy ponios\u0105 w wyniku tej ustawy, b\u0119d\u0105 o wiele wi\u0119ksze ni\u017c zyski z tego, \u017ce deweloperka b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0107.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Podobny w\u0105tek, ale w mniejszej skali, pojawia si\u0119 w cz\u0119\u015bci ksi\u0105\u017cki po\u015bwi\u0119conej budowie Hotelu \u201eGo\u0142\u0119biewski\u201d w Karpaczu.<\/strong><\/p>\n<p>Problem w Karpaczu polega na tym, \u017ce ten hotel powsta\u0142 zgodnie z prawem. Nie ma przecie\u017c post\u0119powania prokuratorskiego w kwestii Go\u0142\u0119biewskiego, a te, kt\u00f3re by\u0142y prowadzone, zosta\u0142y umorzone. Nie by\u0142o te\u017c korupcji, a przynajmniej nie ma na to \u017cadnego dowodu.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16061\" aria-describedby=\"caption-attachment-16061\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-003\/\" rel=\"attachment wp-att-16061\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16061\" title=\"Hotel Go\u0142\u0119biewski w Karpaczu, fot. Filip Springer\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-003-540x424.jpg\" alt=\"Hotel Go\u0142\u0119biewski w Karpaczu, fot. Filip Springer\" width=\"540\" height=\"424\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-003-540x424.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-003-576x452.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-003.jpg 891w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16061\" class=\"wp-caption-text\">Hotel Go\u0142\u0119biewski w Karpaczu, fot. Filip Springer<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>A wizyta radnych Karpacza w hotelu Go\u0142\u0119biewskiego w Wi\u015ble?<\/strong><\/p>\n<p>Mnie si\u0119 to nie podoba, natomiast radni t\u0142umacz\u0105, \u017ce musieli zobaczy\u0107, jak wygl\u0105da obiekt tego inwestora gdzie indziej, \u017ceby podj\u0105\u0107 decyzj\u0119. Jest w tym troch\u0119 racji, trudno si\u0119 z tym nie zgodzi\u0107. A ile czasu sp\u0119dzili na ogl\u0105daniu, a ile w jaccuzzi \u2013 to ju\u017c tylko oni wiedz\u0105.<\/p>\n<p>Najsmutniejsze jest jednak to, \u017ce ten hotel powsta\u0142 w \u015bwietle prawa. Prawo by\u0142o naginane, ale obecnie Go\u0142\u0119biewski jest legalny. Co prawda legalizowany by\u0142 po fakcie, to znaczy najpierw go wybudowano, a potem dostosowywano plan miejscowy pod to, co powsta\u0142o \u2013 ale jednak. To oznacza, \u017ce w my\u015bl istniej\u0105cego dzisiaj prawa w Polsce mo\u017cna postawi\u0107 co si\u0119 chce i gdzie si\u0119 chce \u2013 a Karpacz ma przecie\u017c podw\u00f3jn\u0105 ochron\u0119: planu miejscowego i konserwatorsk\u0105.<\/p>\n<p><strong>Sama mieszkam w dzielnicy obj\u0119tej planem miejscowym i cz\u0119\u015bciowo ochron\u0105 konserwatorsk\u0105. Ludzie wok\u00f3\u0142 buduj\u0105 bez pozwolenia co zechc\u0105, a potem czekaj\u0105, a\u017c to si\u0119 uprawomocni.<\/strong><\/p>\n<p>Tak to w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da. To jest niestety efekt wadliwego prawa.<\/p>\n<p><strong>W ksi\u0105\u017cce podwa\u017ca Pan natomiast tradycyjne przekonanie o negatywnym wp\u0142ywie dziedzictwa PRL-u na polsk\u0105 przestrze\u0144.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego. Nie trzeba \u017cadnego wysi\u0142ku intelektualnego w konstruowaniu opozycji: PRL by\u0142 brzydki i szary, wi\u0119c teraz b\u0119dziemy mieli kolorowo i kiczowato, bo potrzebujemy odreagowa\u0107. PRL sko\u0144czy\u0142 si\u0119 dwadzie\u015bcia cztery lata temu! W tym sensie nie zgadzam si\u0119 na t\u0142umaczenie wszystkiego, co si\u0119 dzisiaj dzieje, PRL-em.<\/p>\n<p>Z kolei z tym, \u017ce ludzie mieli wtedy na g\u0142owie wa\u017cniejsze sprawy ni\u017c przestrze\u0144 publiczna i estetyka \u2013\u00a0 zgadzam si\u0119; st\u0105d te\u017c bierze si\u0119 to polskie niedouczenie. Jako \u017ce byli\u015bmy pod buciorem przez okres PRL-u, a wcze\u015bniej te\u017c przez \u201echwil\u0119\u201d, to nasze poczucie wolno\u015bci i w\u0142asno\u015bci teraz po prostu eksploduje. Natomiast 123 lata zabor\u00f3w i 50 lat PRL-u jest te\u017c pi\u0119kn\u0105 wym\u00f3wk\u0105, \u017ceby teraz nic nie robi\u0107 \u2013 i to mnie irytuje.<\/p>\n<p><strong><em>Wanna\u2026<\/em><\/strong><strong>\u00a0to w r\u00f3wnej mierze obraz polskiej przestrzeni, co ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa \u2013 niestety niezbyt pochlebny. Czego nowego dowiedzia\u0142 si\u0119 Pan o Polakach podczas pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>\u017be jest w nas wi\u0119cej chciwo\u015bci, ni\u017c my\u015bla\u0142em. My\u015bla\u0142em, \u017ce jeste\u015bmy troch\u0119 niedouczeni, nieogarni\u0119ci, jeste\u015bmy narodem na dorobku, ci\u0105gle mamy wa\u017cniejsze rzeczy na g\u0142owie, \u017ce walczymy o przetrwanie\u2026 \u2013 piramida Maslowa i tak dalej. Nad tym mo\u017cna si\u0119 jeszcze pochyla\u0107 z pewnym rozczuleniem czy wzruszeniem \u2013 i tak dotychczas podchodzi\u0142em do tych temat\u00f3w, z przymru\u017ceniem oka. Natomiast okaza\u0142o si\u0119, \u017ce wiele tych zjawisk, o kt\u00f3rych pisz\u0119, wynika z prostej, ludzkiej i takiej bardzo ma\u0142ej chciwo\u015bci; \u017ce absolutnie nie liczy si\u0119 dobro wsp\u00f3lne, \u017cadna negocjacja i \u017caden kompromis, tylko \u201emoje to moje i nic ci do tego\u201d; \u017ce te wszystkie z\u0142e cechy, kt\u00f3re przypisuje si\u0119 Polakom, jak na przyk\u0142ad zaciek\u0142o\u015b\u0107, s\u0105 prawd\u0105. Nie jest to mo\u017ce jakie\u015b wielkie odkrycie, natomiast skala tego objawienia mnie powali\u0142a. I to wysz\u0142o w tych najbardziej \u201epierdo\u0142owatych\u201d rzeczach, kiedy mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce nie ma o co walczy\u0107 \u2013 no bo nie ma co walczy\u0107 o ulotk\u0119 na przystanku, a prawie dosta\u0142em w mord\u0119, gdy j\u0105 zerwa\u0142em. Dowiedzia\u0142em si\u0119 wi\u0119c samych smutnych rzeczy. Ale nie wiem, mo\u017ce to nie polskie, ale og\u00f3lnoludzkie?<\/p>\n<p><strong>Zaw\u00f3d pisarza-reporta\u017cysty wymaga nieustannego przemieszczania si\u0119, przemierzania setek kilometr\u00f3w, a Pan nie posiada prawa jazdy. Pono\u0107 podr\u00f3\u017cowanie masowymi \u015brodkami komunikacji uwa\u017ca Pan za szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w swojej pracy? To jakie\u015b odg\u00f3rne za\u0142o\u017cenie?<\/strong><\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie m\u00f3g\u0142bym do tego dorobi\u0107 legend\u0119, tak\u0105 jak ta, \u017ce specjalnie zamieszka\u0142em na Przycz\u00f3\u0142ku Grochowskim, gdy pisa\u0142em o Hansenach<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a> \u2013 w rzeczywisto\u015bci jest to znacznie bardziej z\u0142o\u017cona sprawa (bo troch\u0119 tak, a troch\u0119 nie). Nie zrobi\u0142em prawa jazdy, bo nie zaj\u0105\u0142em si\u0119 tym w odpowiednim momencie, to znaczy wtedy, kiedy mia\u0142em na to czas i ochot\u0119. Mam teraz jednak takie upo\u015bledzenie (bo to jest pewne upo\u015bledzenie), a skoro tak, to musz\u0119 je przeku\u0107 na swoj\u0105 korzy\u015b\u0107. Te rozmowy w pekaesach, kt\u00f3re pods\u0142uchuj\u0119 albo si\u0119 w nie wdaj\u0119, s\u0105 niesko\u0144czon\u0105 kopalni\u0105 wiedzy o tym kraju. Ostatnio czyta\u0142em gdzie\u015b opini\u0119, \u017ce Polska to taki kraj, kt\u00f3ry si\u0119 ci\u0105gnie wzd\u0142u\u017c drogi \u0142\u0105cz\u0105cej Krak\u00f3w i \u015al\u0105sk z Warszaw\u0105 i p\u00f3\u0142noc\u0105, a\u017c do Zatoki Gda\u0144skiej. To jest bardzo, bardzo nieprawdziwe. Polska jest w\u0142a\u015bnie w tych autobusach. Wystarczy p\u00f3j\u015b\u0107 na dworzec w Krakowie, kt\u00f3ry jest\u00a0mocno spi\u0119ty komunikacj\u0105 autobusow\u0105, gdzie przyje\u017cd\u017caj\u0105 ludzie zewsz\u0105d. S\u0142uchaj\u0105c ich, mo\u017cna si\u0119 bardzo du\u017co dowiedzie\u0107.<\/p>\n<p><strong>Z wykszta\u0142cenia jest Pan archeologiem, a tylko w <em>Miedziance<\/em> dostrzegam znamiona zainteresowania t\u0105 dziedzin\u0105.<\/strong><\/p>\n<p><em>Miedzianka<\/em> cz\u0119sto jest traktowana troch\u0119 osobno, ale ona tak naprawd\u0119 wywodzi si\u0119 z tego samego, co kolejne trzy ksi\u0105\u017cki, to znaczy z przestrzeni, kt\u00f3ra rodzi jakie\u015b pytanie. W jej przypadku to by\u0142a ta \u0142\u0105czka, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej znalaz\u0142a si\u0119 na ok\u0142adce; punkt wyj\u015bcia by\u0142 ten sam. Natomiast ta archeologia\u2026 ona jest nieistotna. Gdybym mia\u0142 powiedzie\u0107, co mi archeologia da\u0142a, to powiedzia\u0142bym, \u017ce nic. Studiowa\u0142em te\u017c antropologi\u0119 kulturow\u0105, kt\u00f3rej nie sko\u0144czy\u0142em, i ona da\u0142a mi znacznie wi\u0119cej. Mo\u017cna oczywi\u015bcie u\u017cy\u0107 tej metafory, \u017ce ka\u017cdy reporter jest archeologiem historii: zdrapuje warstwy i czego\u015b si\u0119 doszukuje, ale to troch\u0119 za bardzo brzmi jak z Coelho.<\/p>\n<p>O wiele wa\u017cniejsze jest natomiast to, kim ja nie jestem. To, \u017ce nie jestem architektem, powoduje, \u017ce na przyk\u0142ad mog\u0119 zadawa\u0107 g\u0142upie pytania. Mog\u0119 i\u015b\u0107 do architekta i zada\u0107 pytanie, kt\u00f3rego inny architekt nie zada, bo uczy\u0142 si\u0119 tego na pierwszym roku studi\u00f3w, a ja m\u00f3wi\u0119, \u017ce nie jestem architektem, ale mnie to interesuje. Ta perspektywa jest bardzo dobra, bo je\u015bli mia\u0142bym sobie wymy\u015bli\u0107 grup\u0119 ludzi, dla kt\u00f3rych pisz\u0119, to s\u0105 to tacy ludzie jak ja \u2013 tacy, kt\u00f3rzy nie s\u0105 architektami, ale interesuje ich przestrze\u0144, to, co si\u0119 z ni\u0105 dzieje, jak oni si\u0119 w tej przestrzeni czuj\u0105 \u2013 i pewnie maj\u0105 podobne pytania. Ja w ich imieniu te pytania zadaj\u0119.<\/p>\n<p><strong>Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w Pana reporta\u017cach odgrywa fotografia, kt\u00f3ra cz\u0119sto dopowiada to, czego Pan nie chce zawrze\u0107 w tek\u015bcie.<\/strong><\/p>\n<p>I ona coraz bardziej tak b\u0119dzie dzia\u0142a\u0107. Nie interesuje mnie ju\u017c robienie zdj\u0119\u0107 ilustracyjnych czy informacyjnych, jak to robi\u0142em przez spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia. Fotografia daje mi mo\u017cliwo\u015b\u0107 w\u0142o\u017cenia do ksi\u0105\u017cki tych wszystkich emocji, kt\u00f3re mam potrzeb\u0119 wyrazi\u0107, a niekoniecznie chc\u0119 umieszcza\u0107 w reporta\u017cu, bo uwa\u017cam, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w to si\u0119 dzieje ze szkod\u0105 dla niego. Do\u0142\u0105czaj\u0105c do reporta\u017cu fotografie, uzyskuj\u0119 dwie osobne historie.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>A to prawda, \u017ce te historie r\u00f3wnie\u017c powstaj\u0105 osobno?<\/strong><\/p>\n<p>W wi\u0119kszo\u015bci tak. W <em>\u0179le urodzonych<\/em> bardziej, ni\u017c w <em>Wannie\u2026<\/em>, bo przy niej by\u0142o troch\u0119 wi\u0119cej po\u015bpiechu. Ale tak, je\u015bli tylko mog\u0119, to staram si\u0119 nie zbiera\u0107 tekstu z aparatem.<\/p>\n<p>Z regu\u0142y reporter pracuje z fotografem \u2013 jest ich dw\u00f3ch i maj\u0105 dwie g\u0142owy. A ja mam tylko jedn\u0105 i musz\u0119 to wszystko sobie pouk\u0142ada\u0107, r\u00f3wnie\u017c emocjonalnie \u2013 wprowadzi\u0107 si\u0119 w odpowiedni stan, kt\u00f3ry powoduje, \u017ce mog\u0119 z kim\u015b pogada\u0107 albo zrobi\u0107 zdj\u0119cie \u2013 a to s\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne stany. Je\u015bli spojrze\u0107 na przyk\u0142ad na materia\u0142y, kt\u00f3re robi\u0142em dla \u201ePolityki\u201d, to tam zawsze dobry by\u0142 albo tekst, albo zdj\u0119cia. Odbieranie rzeczywisto\u015bci na poziomie reportera \u2013 obserwacji zachowa\u0144 \u2013 to co\u015b zupe\u0142nie innego, ni\u017c obserwowanie bry\u0142 i p\u0142aszczyzn, kt\u00f3re przemieszczaj\u0105 si\u0119 w kadrze, i wciskania spustu migawki w odpowiednim momencie.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16062\" aria-describedby=\"caption-attachment-16062\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/filip-springer-2013-10-28-004\/\" rel=\"attachment wp-att-16062\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16062\" title=\"Restauracja Amor w Pile, fot. Filip Springer\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-004-540x420.jpg\" alt=\"Restauracja Amor w Pile, fot. Filip Springer\" width=\"540\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-004-540x420.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-004-576x448.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-004.jpg 898w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16062\" class=\"wp-caption-text\">Restauracja Amor w Pile, fot. Filip Springer<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong><em>Wanna\u2026<\/em> skonstruowana jest w taki spos\u00f3b, \u017ce na przemian irytuje, wprawia w melancholi\u0119 i zn\u00f3w wkurza, a na zako\u0144czenie, pos\u0142owiem Andrzeja Stasiuka, zupe\u0142nie \u201erozwala\u201d czytelnika, zostawia go z roz\u0142o\u017conymi r\u0119koma i poczuciem, \u017ce na zmian\u0119 nie ma ju\u017c nadziei. Nie ma jakiego\u015b \u015bwiate\u0142ka na ko\u0144cu tunelu?<\/strong><\/p>\n<p>Nie ma \u015bwiate\u0142ka. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby w Polsce za dziesi\u0119\u0107 lat by\u0142o zupe\u0142nie inaczej ni\u017c teraz. B\u0119dzie mo\u017ce troch\u0119 lepiej, zniknie par\u0119 reklam, natomiast nie wierz\u0119, \u017ceby wydarzy\u0142a si\u0119 jaka\u015b rewolucja i \u017ceby zrobi\u0142y si\u0119 tu drugie Niemcy \u2013 je\u015bli chodzi o przestrze\u0144 \u2013 i to nawet nie w tych aspektach estetycznych, ale w m\u0105dro\u015bci jej planowania.<\/p>\n<p>Stasiuk rozumie to i \u201eoswaja potwora\u201d \u2013 nazywa go, g\u0142aszcze i pr\u00f3buje si\u0119 z nim zakumplowa\u0107. Natomiast ja, p\u00f3ki co, zrozumia\u0142em tylko, dlaczego tak si\u0119 w Polsce dzieje, i dzi\u0119ki temu nie chodz\u0119 ju\u017c ca\u0142y czas wkurzony. Ale nie umiem tego jeszcze pokocha\u0107 tak jak Stasiuk i dostrzec w tym warto\u015bci.<\/p>\n<p>Jest taki projekt profesora Marka Krajewskiego z Uniwersytetu w Poznaniu \u2013 \u201eNiewidzialne miasto\u201d, kt\u00f3ry analizuje wszystkie objawy takiej \u201epa\u017adzierzowatej\u201d aktywno\u015bci ludzi w przestrzeni \u2013 jakie\u015b kwietniki z opon i tym podobne. Je\u015bli to poczyta\u0107, to jest to nawet na sw\u00f3j spos\u00f3b ujmuj\u0105ce\u2026 Tw\u00f3rcy projektu dostrzegli w tym warto\u015b\u0107 \u2013 ja nie mog\u0119. Ale mo\u017ce tak musi by\u0107? Cz\u0119sto ostatnio jestem pytany, w jak\u0105 stron\u0119 powinna i\u015b\u0107 ta polska przestrze\u0144: czy ona ma by\u0107 taka jak w Skandynawii, czy jak we W\u0142oszech? Ja zawsze m\u00f3wi\u0119, \u017ce ona ma i\u015b\u0107 w polsk\u0105 stron\u0119. I mo\u017ce w\u0142a\u015bnie idzie?<\/p>\n<p><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Podczas pracy nad ksi\u0105\u017ck\u0105<em> Zaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach<\/em> na temat pary architekt\u00f3w-wizjoner\u00f3w, Springer mieszka\u0142 na warszawskim Grochowie w budynku ich autorstwa.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego. Nie trzeba \u017cadnego wysi\u0142ku intelektualnego w konstruowaniu opozycji: PRL by\u0142 brzydki i szary, wi\u0119c teraz b\u0119dziemy mieli kolorowo i kiczowato, bo potrzebujemy odreagowa\u0107. PRL sko\u0144czy\u0142 si\u0119 dwadzie\u015bcia cztery lata temu! W tym sensie nie zgadzam si\u0119 na t\u0142umaczenie wszystkiego, co si\u0119 dzisiaj dzieje, PRL-em.<\/p>\n","protected":false},"author":331,"featured_media":16059,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[387,1468,7376,484],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2168,1469],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Polska jest w tych pekaesach<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Filip Springer: Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001.jpg\",\"width\":\"1000\",\"height\":\"665\",\"caption\":\"Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\",\"name\":\"Polska jest w tych pekaesach\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-10-28T17:00:56+00:00\",\"dateModified\":\"2013-10-29T14:13:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/4c0f3ef4b39f1c2b21e01dfd885ca1fe\"},\"description\":\"Filip Springer: Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Polska jest w tych pekaesach\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/4c0f3ef4b39f1c2b21e01dfd885ca1fe\",\"name\":\"Filip Springer\",\"description\":\"FILIP SPRINGER (1982) \u2013 reporta\u017cysta i fotoreporter. Publikowa\u0142 m. in. w tygodnikach \u201ePolityka\u201d i \u201ePrzekr\u00f3j\u201d. Jego debiut literacki (reporta\u017c \u201eMiedzianka. Historia znikania\u201d) znalaz\u0142 si\u0119 w finale Nagrody im. Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego za Reporta\u017c Literacki 2011 i Nagrody Literackiej Nike 2012. Kolejny reporta\u017c Springera \u201e\u0179le urodzone. Reporta\u017ce o architekturze PRL\u201d wybrano do Plebiscytu 2012 w Radiowym Domu Kultury w Programie 3 Polskiego Radia w kategorii \u201eKsi\u0105\u017cka roku\u201d. W 2013 roku ukaza\u0142y si\u0119 dwie kolejne ksi\u0105\u017cki: \u201eZaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach\u201d oraz \u201eWanna z kolumnad\u0105. Reporta\u017ce o polskiej przestrzeni\u201d.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/filip-springer\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polska jest w tych pekaesach","description":"Filip Springer: Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/filip-springer-2013-10-28-001.jpg","width":"1000","height":"665","caption":"Filip Springer (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci F. Springera)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach","name":"Polska jest w tych pekaesach","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#primaryimage"},"datePublished":"2013-10-28T17:00:56+00:00","dateModified":"2013-10-29T14:13:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/4c0f3ef4b39f1c2b21e01dfd885ca1fe"},"description":"Filip Springer: Ja nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce PRL nie wywar\u0142 na nas wp\u0142ywu, ale nie mo\u017cna te\u017c nim wyt\u0142umaczy\u0107 wszystkiego...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/filip-springer-ewa-zielinska-polska-jest-w-tych-pekaesach#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Polska jest w tych pekaesach"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/4c0f3ef4b39f1c2b21e01dfd885ca1fe","name":"Filip Springer","description":"FILIP SPRINGER (1982) \u2013 reporta\u017cysta i fotoreporter. Publikowa\u0142 m. in. w tygodnikach \u201ePolityka\u201d i \u201ePrzekr\u00f3j\u201d. Jego debiut literacki (reporta\u017c \u201eMiedzianka. Historia znikania\u201d) znalaz\u0142 si\u0119 w finale Nagrody im. Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego za Reporta\u017c Literacki 2011 i Nagrody Literackiej Nike 2012. Kolejny reporta\u017c Springera \u201e\u0179le urodzone. Reporta\u017ce o architekturze PRL\u201d wybrano do Plebiscytu 2012 w Radiowym Domu Kultury w Programie 3 Polskiego Radia w kategorii \u201eKsi\u0105\u017cka roku\u201d. W 2013 roku ukaza\u0142y si\u0119 dwie kolejne ksi\u0105\u017cki: \u201eZaczyn. O Zofii i Oskarze Hansenach\u201d oraz \u201eWanna z kolumnad\u0105. Reporta\u017ce o polskiej przestrzeni\u201d.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/filip-springer"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16055"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/331"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16055"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16055\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16055"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16055"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16055"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=16055"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16055"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}