{"id":16210,"date":"2013-11-04T00:00:19","date_gmt":"2013-11-03T23:00:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=16210"},"modified":"2013-12-06T09:08:19","modified_gmt":"2013-12-06T08:08:19","slug":"blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej","title":{"rendered":"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej"},"content":{"rendered":"

Tak wielu architekt\u00f3w, tak ma\u0142o budowli<\/em> \u2013 za\u0142amywa\u0142 r\u0119ce Hubert Vautrin przebywaj\u0105cy na pocz\u0105tku XIX wieku na Ziemiach Polskich[1]<\/sup><\/a>. Co m\u00f3g\u0142 zobaczy\u0107? By\u0107 mo\u017ce to, o czym 150 lat wcze\u015bniej pisa\u0142 Krzysztof Opali\u0144ski, kt\u00f3ry narzeka\u0142, \u017ce to fatum u nas, \u017ce rzemie\u015blnik n\u0119dzny, bo niedba\u0142y i wszystek pija\u0144stwu oddany<\/em>[2]<\/sup><\/a>. By\u0107 mo\u017ce opisywane przez Ignacego Krasickiego trzy karczmy, bram czterech u\u0142omki, klasztor\u00f3w dziewi\u0119\u0107 i gdzieniegdzie domki<\/em>[3]<\/sup><\/a>. Min\u0119\u0142y kolejne wieki i oto Filip Springer na stronach Wanny z kolumnad\u0105<\/em> zastanawia si\u0119, dlaczego wok\u00f3\u0142 jest tak brzydko. Czy\u017cby zatem na przestrzeni stuleci nie zmieni\u0142o si\u0119 nic, a bylejako\u015b\u0107 by\u0142a immanentn\u0105 cech\u0105 naszej architektury?<\/p>\n

\"Stadion<\/a>
Stadion Narodowy w Warszawie, fot. Piotr Drabik (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)<\/figcaption><\/figure>\n

Przez lata pr\u00f3bowali\u015bmy znale\u017a\u0107 nasz w\u0142asny \u201estyl narodowy\u201d. Pr\u00f3bowa\u0142 Witkiewicz, pr\u00f3bowa\u0142 Sas-Zubrzycki, pr\u00f3bowali architekci doby socrealizmu i postmoderni\u015bci. Za ka\u017cdym razem efekty owych poszukiwa\u0144 by\u0142y w najlepszym razie nieprzekonuj\u0105ce. By\u0107 mo\u017ce zatem nie istnieje co\u015b takiego jak polska tradycja budowlana? By\u0107 mo\u017ce nie posiadamy w\u0142asnej tradycji a styl narodowy jest mrzonk\u0105 i mira\u017cem garstki zapale\u0144c\u00f3w. Bo i czym \u00f3w \u201estyl narodowy\u201d mia\u0142by by\u0107 \u2013 budowlanym wsp\u00f3lnym mianownikiem dla Mazur i Podkarpacia, \u015al\u0105ska i Mazowsza?<\/p>\n

Witkiewicz pope\u0142ni\u0142 brzemienny w skutkach b\u0142\u0105d sugeruj\u0105c, i\u017c architektura regionalna mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 ponadregionaln\u0105. B\u0142\u0105dzili piewcy stylu dworkowego, gdy przenosili formy zarezerwowane dla wiejskiego lub podmiejskiego budownictwa rezydencjonalnego w obcy im kulturowy kontekst. Efekty tych pomy\u0142ek widoczne s\u0105 do dzi\u015b. Mimo up\u0142ywu dekad od\u017cywaj\u0105 niczym g\u0142owy hydry. Odnajdziemy je w stylizowanych g\u00f3ralskich karczmach przy drogach szybkiego ruchu na wielkopolskich r\u00f3wninach i w pseudo-dworkach g\u0119sto poustawianych na przedmie\u015bciach metropolii. Pr\u00f3by powrotu do przesz\u0142o\u015bci, przywo\u0142ania historii w styropianie i tynku, s\u0105siaduj\u0105 ze neo-modernistycznymi prostymi bry\u0142ami i spontaniczn\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 dekoracyjn\u0105 domoros\u0142ych \u201ebudowniczych\u201d. R\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 form zwana przez niekt\u00f3rych chaosem.<\/p>\n

Znamienne wydaj\u0105 si\u0119 s\u0142owa wypowiedziane przez Tadeusza Chrzanowskiego: Polska tradycji nie posiada, wr\u0119cz przeciwnie \u2013 zmienia\u0142a swoje tradycje jak r\u0119kawiczki<\/em>[4]<\/sup><\/a>. Nie istnieje polska tradycja, czy zatem istnieje polska architektura? Zglobalizowany i pluralistyczny ponowoczesny \u015bwiat wbrew pozorom nie d\u0105\u017cy do jednorodno\u015bci. Architektura nie staje si\u0119 zjawiskiem homogenicznym \u2013 tak jak nie by\u0142a nim nigdy w historii, poczynaj\u0105c od gotyku mi\u0119dzynarodowego, ko\u0144cz\u0105c na modernistycznym \u201einternational style\u201d. Przeciwnie, w ramach globalnej jedno\u015bci wyra\u017anie dostrzegalna jest lokalna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107. Polscy architekci ch\u0119tnie si\u0119gaj\u0105 po elementy i detale wywodz\u0105ce si\u0119 z lokalnej tradycji. Betonowe \u015bciany biblioteki politechniki w Bia\u0142ymstoku przeprute zosta\u0142y a\u017curami o kszta\u0142tach stanowi\u0105cych przetransponowan\u0105 form\u0119 podlaskich koronek. Podobne rozwi\u0105zanie zaprezentowali kilka lat wcze\u015bniej m\u0142odzi projektanci z WWAA, tw\u00f3rcy polskiego pawilony na wystaw\u0119 EXPO w Szanghaju. Archetypiczny kszta\u0142t domu jednorodzinnego krytego dwuspadowym dachem sta\u0142 si\u0119 ju\u017c niemal obowi\u0105zuj\u0105cym kanonem dla tych, kt\u00f3rzy pragn\u0105 nawi\u0105za\u0107 do lokalnego kontekstu. Pokryty drewnianym gontem zdaje si\u0119 by\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 wariacj\u0105 na temat budownictwa wernakularnego (Muzeum Wsi Opolskiej \u2013 db2 architekci, dom w Libertowie \u2013 Biuro Architektoniczne Barysz i Saramowicz). Czy ta architektura, \u015bwiadomie nawi\u0105zuj\u0105ca do tradycji miejsca w kt\u00f3rym powsta\u0142a, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 Polsk\u0105 Architektur\u0105 Narodow\u0105? Takie posuni\u0119cie, cokolwiek ryzykowne, zbyt wyra\u017anie przypomina witkiewiczowsk\u0105 utopi\u0119. Czym bowiem by\u0142aby kaplica Votum Aleksa (pracownia architektoniczna BETON) na Podlasiu czy Dom z gontu (ns MoonStudio) na \u017bu\u0142awach, je\u015bli nie architektonicznym fa\u0142szem. Architektura Narodowa nie mo\u017ce by\u0107 lokalna. Winna by\u0107 zjawiskiem og\u00f3lnym i poniek\u0105d unifikuj\u0105cym r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 region\u00f3w. Stylem bazuj\u0105cym na tym co wsp\u00f3lne dla Mazur i Dolnego \u015al\u0105ska, \u0141odzi i Zamo\u015bcia. Gdzie zatem szuka\u0107 tych pierwiastk\u00f3w?<\/p>\n

Odpowied\u017a mo\u017ce wyda\u0107 si\u0119 kontrowersyjna \u2013 w dzia\u0142alno\u015bci domoros\u0142ych budowniczych ostatnich 70 lat! C\u00f3\u017c bowiem bardziej \u201enaszego\u201d ni\u017c wszelkie przejawy tego, co Marta Le\u015bniakowska okre\u015bli\u0142a jako \u201erodzimo\u015b\u0107 negatywn\u0105\u201d[5]<\/sup><\/a>?<\/p>\n

Od Karpat po Ba\u0142tyk polski krajobraz usiany jest domami-kostkami, barwn\u0105 betonow\u0105 kostk\u0105 brukow\u0105 oraz betonowymi p\u0142otami. Kicz, tandeta, przejaw z\u0142ego smaku \u2013 krzykn\u0105 zapewne architektoniczni pury\u015bci, kt\u00f3rzy wiedz\u0105 \u017ce \u201ewi\u0119cej\u201d mo\u017cna uzyska\u0107 tylko przez \u201emniej\u201d. Tymczasem Kaas Oosterhuis podczas wizyty w naszym kraju zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 w\u0142a\u015bnie na te niechciane peerelowskie klocki, kt\u00f3re zobaczy\u0107 mo\u017cemy we wszystkich wsiach i miasteczkach. W jego oczach by\u0142y czym\u015b nowym, \u015bwie\u017cym, inspiruj\u0105cym. Na pocz\u0105tku lat osiemdziesi\u0105tych Marek Budzy\u0144ski projektuj\u0105c ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015awi\u0119tej Rodziny na warszawskim Ursynowie wpad\u0142 na odwa\u017cny pomys\u0142, by fasad\u0119 udekorowa\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesnym \u201estylu ludowym\u201d. Zamarzy\u0142y mu si\u0119 barwne kwiaty uk\u0142adane z t\u0142uczonych talerzy i szkie\u0142ek[6]<\/sup><\/a>. Z plan\u00f3w nic nie wysz\u0142o, ale architekt zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na to, ze takie dekoracje sta\u0142y si\u0119 ju\u017c cz\u0119\u015bci\u0105 naszej tradycji. Stanowi\u0105 j\u0105 tak\u017ce znienawidzone przez fachowc\u00f3w betonowe p\u0142oty \u2013 bogate, zdobne, nierzadko malowane dla wzmocnienia efektu. I niezmienne. Niezale\u017cnie od tego, czy odwiedzamy okolice Elbl\u0105ga czy Kotlin\u0119 K\u0142odzk\u0105, betonowe parkany s\u0105 takie same. Podobnie identyczna w ka\u017cdym miejscu w Polsce jest kostka brukowa z barwionego betonu uk\u0142adana niekiedy w fantazyjne wzory i ornamenty. To jest w\u0142a\u015bnie prawdziwa architektura narodowa pocz\u0105tku XXI wieku. To jest pole dzia\u0142ania dla architekt\u00f3w! Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d. To wszystko, tak dalekie od wyr\u00f3\u017cnianych w fachowych pismach realizacji, powsta\u0142o w oparciu o pierwotne uczucia i emocje. Izabela Ullman stwierdzi\u0142a, \u017ce te w\u0142a\u015bnie cechy sprawiaj\u0105, \u017ce kicz jest niezwykle bliski idei sacrum<\/em>. A zatem \u2013 skoro nie mo\u017cna z nim walczy\u0107, mo\u017ce nie nale\u017cy pot\u0119pia\u0107, lecz oswoi\u0107 go i oswoi\u0107 si\u0119 z nim<\/em>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n

Czy w \u015bwiecie architektury pocz\u0105tku XXI wieku jest miejsce na Polsk\u0105 Architektur\u0119 Narodow\u0105? Z pewno\u015bci\u0105. Mieni\u0105ca si\u0119 feeri\u0105 barw ponowoczesno\u015b\u0107 buduje sw\u00f3j pluralistyczny charakter na wielo\u015bci postaw tw\u00f3rczych i nurt\u00f3w. Mo\u017ce zamiast po raz kolejny powtarza\u0107 to, co ju\u017c wymy\u015blili inni powinni\u015bmy poszuka\u0107 nowych pierwiastk\u00f3w we w\u0142asnej tradycji. Miast stara\u0107 si\u0119 przenie\u015b\u0107 lokalne obyczaje w skal\u0119 kraju, nale\u017ca\u0142oby postara\u0107 si\u0119 znale\u017a\u0107 pierwiastki wsp\u00f3lne dla ca\u0142ej Polski. Wsp\u00f3\u0142czesna Polska Architektura Narodowa mo\u017ce przecie\u017c powsta\u0107 na bazie niechcianej i odrzuconej tradycji ostatnich dekad, wyrasta\u0107 z tego, z czym bezskutecznie od lat walczymy. Dom-klocek, mozaiki ze szk\u0142a i t\u0142uczonej ceramiki, kostka bauma, betonowe p\u0142oty\u2026 niewyczerpane \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji kt\u00f3rego istnienia nie powinni\u015bmy negowa\u0107 i odrzuca\u0107.<\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. \u0002 H. Vautrin, L\u2019Observatteur en Pologne<\/em>, Pary\u017c 1807, za: Z. Rewski, Majstersztyki krakowskiego cechu murarzy i kamieniarzy XVI-XIX wieku<\/em>, Wroc\u0142aw, 1954, s. 33.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. \u0002 K. Opali\u0144ski, Satyry<\/em>, Warszawa 1987, s. 262.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. \u0002 I. Krasicki, Monachomachia czyli Wojna mnich\u00f3w<\/em>, Krak\u00f3w 2005.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. \u0002 Cyt. za: E. W\u0119c\u0142awowicz-Gyurkovich, Postmodernizm w polskiej architekturze<\/em>, Krak\u00f3w 1998, s. 28.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. \u0002 M. Le\u015bniakowska, O rodzimo\u015bci negatywnej<\/em>, [w:] Architektura XIX i pocz\u0105tku XX wieku<\/em>, red. T. Grygiel, Wyd. PAN 1991, s. 127-135.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. \u0002 Architekt marze\u0144 pa\u0144stwowych. Z Markiem Budzy\u0144skim, jednym z najwybitniejszych polskich architekt\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych, laureatem nagrody honorowej Stowarzyszenia Architekt\u00f3w Polskich rozmawia Dariusz Bartoszewicz<\/em>, [w:] \u201eGazeta Wyborcza \u2013 Magazyn Gazety\u201d, 17 czerwca 1994.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. \u0002 I. Ullmann\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d. To wszystko, tak dalekie od wyr\u00f3\u017cnianych w fachowych pismach realizacji, powsta\u0142o w oparciu o pierwotne uczucia i emocje.<\/p>\n","protected":false},"author":339,"featured_media":16212,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[387,2182],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2181],"yoast_head":"\nW poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"B\u0142a\u017cej Ciarkowski: Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/stadion-narodowy-warszawa-2013-10-31.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/stadion-narodowy-warszawa-2013-10-31.jpg\",\"width\":933,\"height\":700,\"caption\":\"Stadion Narodowy w Warszawie, fot. Piotr Drabik (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej\",\"name\":\"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-11-03T23:00:19+00:00\",\"dateModified\":\"2013-12-06T08:08:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1097d708dce35aa2b10f04496662977c\"},\"description\":\"B\u0142a\u017cej Ciarkowski: Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1097d708dce35aa2b10f04496662977c\",\"name\":\"B\u0142a\u017cej Ciarkowski\",\"description\":\"B\u0141A\u017bEJ CIARKOWSKI (1982) \u2013 absolwent architektury na Politechnice \u0141\u00f3dzkiej i historii sztuki na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Doktor nauk technicznych w specjalno\u015bci architektura i urbanistyka. Zainteresowania badawcze koncentruje na powojennej architekturze polskiej, wzajemnych relacjach architektury i polityki, konserwacji zabytk\u00f3w i ochronie dziedzictwa ruchu modernistycznego.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/blazej-ciarkowski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej","description":"B\u0142a\u017cej Ciarkowski: Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/stadion-narodowy-warszawa-2013-10-31.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/10\/stadion-narodowy-warszawa-2013-10-31.jpg","width":933,"height":700,"caption":"Stadion Narodowy w Warszawie, fot. Piotr Drabik (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej","name":"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#primaryimage"},"datePublished":"2013-11-03T23:00:19+00:00","dateModified":"2013-12-06T08:08:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1097d708dce35aa2b10f04496662977c"},"description":"B\u0142a\u017cej Ciarkowski: Nie mo\u017cemy z niesmakiem odwraca\u0107 g\u0142owy podsumowuj\u0105c otaczaj\u0105c\u0105 nas krzewisto\u015b\u0107 kr\u00f3tkim i stygmatyzuj\u0105cym s\u0142owem \u201ekicz\u201d.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/blazej-ciarkowski-w-poszukiwaniu-polskiej-architektury-narodowej#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"W poszukiwaniu Polskiej Architektury Narodowej"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/1097d708dce35aa2b10f04496662977c","name":"B\u0142a\u017cej Ciarkowski","description":"B\u0141A\u017bEJ CIARKOWSKI (1982) \u2013 absolwent architektury na Politechnice \u0141\u00f3dzkiej i historii sztuki na Uniwersytecie \u0141\u00f3dzkim. Doktor nauk technicznych w specjalno\u015bci architektura i urbanistyka. Zainteresowania badawcze koncentruje na powojennej architekturze polskiej, wzajemnych relacjach architektury i polityki, konserwacji zabytk\u00f3w i ochronie dziedzictwa ruchu modernistycznego.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/blazej-ciarkowski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/339"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16210"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16210\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16210"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=16210"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}