{"id":16530,"date":"2013-11-19T00:00:01","date_gmt":"2013-11-18T23:00:01","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=16530"},"modified":"2013-11-18T16:36:36","modified_gmt":"2013-11-18T15:36:36","slug":"ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji","title":{"rendered":"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji"},"content":{"rendered":"<p><strong>Zuzanna Soko\u0142owska: Najnowsza wystawa w gliwickiej Czytelni Sztuki, kt\u00f3rej jest Pani kuratork\u0105, nosi tytu\u0142 <em>Architektura w opozycji<\/em>. Jak narodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 na t\u0119 ekspozycj\u0119? Jakie s\u0105 jej g\u0142\u00f3wne za\u0142o\u017cenia?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ola Wojtkiewicz:<\/strong> Wystawa narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 cz\u0119sto go\u015bci\u0107 w realizacjach kilku wybitnych polskich artyst\u00f3w. Modyfikacja przestrzeni zastanych, architektoniczne wariacje nie mieszcz\u0105ce si\u0119 w ramach miejskiego utylitaryzmu, antropomorfizacja jako strategia projektowania, zrujnowane obiekty mieszkalne jako punkt wyj\u015bcia dla instalacji \u2013 wszystkie te zagadnienia kr\u0105\u017c\u0105 od jakiego\u015b czasu w obiegu tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej i przysz\u0142a pora na to, \u017ceby spr\u00f3bowa\u0107 je zestawi\u0107.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16537\" aria-describedby=\"caption-attachment-16537\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001\/\" rel=\"attachment wp-att-16537\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16537\" title=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001-540x361.jpg\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"361\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001-540x361.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001-900x602.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001-576x385.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16537\" class=\"wp-caption-text\">Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>W ksi\u0105\u017cce towarzysz\u0105cej wystawie wspomina Pani o \u201eintryguj\u0105cym zjawisku w polskiej sztuce\u201d, kt\u00f3re nie doczeka\u0142o si\u0119 jeszcze szczeg\u00f3\u0142owego opracowania. O jakim zjawisku mowa?<\/strong><\/p>\n<p>W\u0142a\u015bnie o tym, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142am powy\u017cej. Jest w Polsce grupa artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy podejmuj\u0105 tematy architektoniczne, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 narz\u0119dziami artystycznymi zamiast in\u017cynieryjnymi. Dla jednych po\u017cywk\u0105 jest szara strefa obywatelska, w kt\u00f3rej architektura tworzy si\u0119 sama i niepostrze\u017cenie wkrada w tkank\u0119 miasta (Aleksandra Wasilkowska), dla innych betonowe dziedzictwo staje si\u0119 tematem typologicznych serii fotograficznych (Nicolas Grospierre). S\u0105 tacy, kt\u00f3rzy mierz\u0105 si\u0119 z wielkimi wizjami architekt\u00f3w przesz\u0142o\u015bci (Filip Springer), i tacy, dla kt\u00f3rych mieszkalna ruina mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 zacz\u0105tkiem rze\u017aby (Monika Sosnowska). Jedni za pomoc\u0105 najnowszych technologii proponuj\u0105 zbli\u017cy\u0107 architektur\u0119 do cz\u0142owieka (Jaros\u0142aw Kozakiewicz), inni komentuj\u0105 przestrzenny ba\u0142agan, kt\u00f3ry osi\u0105ga apokaliptyczne rozmiary, a panoszy si\u0119 mi\u0119dzy budynkami chorych miast (Kobas Laksa). S\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy niepostrze\u017cenie ingeruj\u0105 w zastane cia\u0142o budynku, preferuj\u0105c, aby ich ingerencja pozosta\u0142a niezauwa\u017cona (Robert Ku\u015bmirowski). I wreszcie Mistrz (Oskar Hansen), kt\u00f3ry wszystko to przemy\u015bla\u0142, pr\u00f3bowa\u0142 przemeblowa\u0107 Polsk\u0119, ale umar\u0142 i teraz pozostaje odkrywa\u0107 jego pomys\u0142y na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n<p><strong>Idee Oskara Hansena zosta\u0142y przywo\u0142ane w ramach wystawy. W jakim kontek\u015bcie? Kt\u00f3re z prezentowanych prac nawi\u0105zuj\u0105 bezpo\u015brednio do jego koncepcji?<\/strong><\/p>\n<p>Prezentujemy cztery prace samego Hansena: trzy fotografie i rysunek, kt\u00f3re ilustruj\u0105 s\u0142ynny Linearny System Ci\u0105g\u0142y. Do tego poruszaj\u0105cy film Artura \u017bmijewskiego <em>Sen Warszawy<\/em>, kt\u00f3ry daje wgl\u0105d w styl pracy Hansena i jego osobowo\u015b\u0107. Poetycka interwencja w krajobraz miejski stolicy, kt\u00f3rej celem jest zniwelowanie nachalnej sylwetki Pa\u0142acu Kultury, jest przyk\u0142adem zachowania pe\u0142nego klasy i szacunku dla architektonicznego dziedzictwa, jakiekolwiek by ono by\u0142o. Na deser dla \u201eczytelnika sztuki\u201d serwujemy melancholijne fotografie Filipa Springera, kt\u00f3ry wytropi\u0142, zdaje si\u0119, wszystko to, co po projektach Hansena pozosta\u0142o w Polsce. Wk\u0142adamy tym samym kij w mrowisko, bo czy Filip Springer jest artyst\u0105, czy raczej \u015bwietnym pisarzem i autorem fotograficznych reporta\u017cy? Odpowiedzi prosz\u0119 szuka\u0107 na wystawie.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-16530 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jaros\u0142aw Kozakiewicz \u2013 makieta Wie\u017cy Mi\u0142o\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16544\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16544'>\n\t\t\t\tJaros\u0142aw Kozakiewicz \u2013 makieta Wie\u017cy Mi\u0142o\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eRoller Coaster Warsaw\u201d \u2013 Kobas Laksa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16543\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16543'>\n\t\t\t\t\u201eRoller Coaster Warsaw\u201d \u2013 Kobas Laksa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16542\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16542'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16541\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16541'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16540\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16540'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16539\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16539'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16538\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16538'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-16537\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-16537'>\n\t\t\t\tZdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><strong>Cz\u0119sto przewijaj\u0105cym si\u0119 w\u0105tkiem na tej wystawie jest pr\u00f3ba rozliczenia si\u0119 z modernizmem. Wida\u0107 to doskonale na fotografiach Nicolasa Grospierre\u2019a, kt\u00f3ry prezentuje seri\u0119 zdj\u0119\u0107 <em>Litewskie przystanki autobusowe<\/em>. Jaki by\u0142 wp\u0142yw modernizmu na architektur\u0119?<\/strong><\/p>\n<p>Na to pytanie nale\u017ca\u0142oby odpowiedzie\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0105. Odsy\u0142am do lektury publikacji Andrzeja Szczerskiego <em>Modernizacje. Sztuka i architektura w nowych pa\u0144stwach Europy \u015arodkowo-Wschodniej 1918\u20131939<\/em> albo artyku\u0142u tego samego autora w naszej ksi\u0105\u017cce <em>Architektura w opozycji<\/em> zatytu\u0142owanego <em>3x modernizm jako alternatywa<\/em>. Chcia\u0142abym podkre\u015bli\u0107, \u017ce wystawa nie stawia sobie karko\u0142omnego zadania odpowiedzi na pytanie o to, jak modernizm wp\u0142yn\u0105\u0142 na architektur\u0119 \u2013 dla takiej wystawy potrzeba przestrzeni MOCAK-u, nie skromnej metra\u017cowo Czytelni Sztuki. Wystawa opowiada raczej o tym, jak arty\u015bci wizualni odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do spu\u015bcizny modernistycznej w swoich pracach, co ich do niej przyci\u0105ga, jak radz\u0105 sobie z modernistycznym j\u0119zykiem.<\/p>\n<p><strong>Kolejnym zagadnieniem poruszanym na ekspozycji jest poj\u0119cie \u201eanarchitektury\u201d. Co ono oznacza i w jaki spos\u00f3b poj\u0119cie to zosta\u0142o przywo\u0142ane w ramach wystawy?<\/strong><\/p>\n<p>\u201eAnarchitektura\u201d to poj\u0119cie historyczne, kt\u00f3re powsta\u0142o w latach 70. XX wieku w USA przy okazji utworzenia grupy artystycznej o tej samej nazwie i zorganizowania wystawy pod takim w\u0142a\u015bnie tytu\u0142em. Czo\u0142owym przedstawicielem grupy by\u0142 Gordon Matta-Clark, znany ze swoich dzia\u0142a\u0144 na napotkanych budynkach, kt\u00f3re przecina\u0142, przewierca\u0142, fotografowa\u0142 i filmowa\u0142. Jego dzia\u0142ania mia\u0142y efemeryczny charakter i pozostawa\u0142a po nich jedynie dokumentacja w postaci rysunk\u00f3w, zdj\u0119\u0107 albo amatorskich film\u00f3w. W Czytelni pokazujemy sporo pokrewnej dokumentacji \u2013 nie mamy miejsca na pot\u0119\u017cne rze\u017aby, rozwi\u0105zania Jaros\u0142awa Kozakiewicza ilustrujemy zatem rysunkiem i makiet\u0105 architektoniczn\u0105 <em>Wie\u017cy mi\u0142o\u015bci<\/em>. Obiekt fotograficzny Nicolasa Grospierra \u201eW-70\u201d artysta przeskalowa\u0142 na potrzeby sal czytelnianych, a poka\u017anych rozmiar\u00f3w \u201eRuiny\u201d Moniki Sosnowskiej reprezentuje miniaturowa makieta. O tej mi\u0119dzy innymi pracy w kontek\u015bcie za\u0142o\u017ce\u0144 \u201eanarchitektury\u201d pisze w swoim doskona\u0142ym eseju Sebastian Cichocki na \u0142amach przywo\u0142anej ju\u017c ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra jest rozwini\u0119ciem temat\u00f3w poruszonych na wystawie. Architektura, kt\u00f3ra ulega entropii, staje si\u0119 nieraz obiektem estetycznej adoracji \u2013 odmian\u0105 <em>objet trouv\u00e9<\/em>. Jej funkcjonalizm, ca\u0142a praktyczna i matematyczna pow\u0142oczka ust\u0119puj\u0105 miejsca warto\u015bciom czysto artystycznym. Architektura zamienia si\u0119 w dzie\u0142o sztuki i wkracza do galerii. Podobnie jak Matta-Clark arty\u015bci zaproszeni do Czytelni Sztuki komentuj\u0105 procesy socjologiczne i ich wp\u0142yw na krajobraz miasta. Wystarczy przywo\u0142a\u0107 przenikliw\u0105 analiz\u0119 tzw. \u201earchitektury cienia\u201d Aleksandry Wasilkowskiej albo projekcj\u0119 <em>Rollercoaster Warsaw<\/em> Kobasa Laksy i jego sardoniczn\u0105 <em>Spalarni\u0119 \u015bmieci \u015aw. Stefana<\/em>. \u201eAnarchitektur\u0119\u201d przywo\u0142uj\u0119 na wystawie wy\u0142\u0105cznie jako zjawisko, kt\u00f3rego charakter do pewnego stopnia pokrywa\u0142 si\u0119 ze sposobem my\u015blenia wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rc\u00f3w. Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nale\u017cy tu zachowa\u0107 szczeg\u00f3ln\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107, mamy bowiem do czynienia z terminem historycznym, kt\u00f3ry poci\u0105ga za sob\u0105 konkretne asocjacje. Dodam tylko, \u017ce w najszerszym uj\u0119ciu poj\u0119cie \u201eanarchitektury\u201d mo\u017cna t\u0142umaczy\u0107 jako \u201earchitektura w opozycji\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16544\" aria-describedby=\"caption-attachment-16544\" style=\"width: 473px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=16544\" rel=\"attachment wp-att-16544\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16544\" title=\"Jaros\u0142aw Kozakiewicz \u2013 makieta Wie\u017cy Mi\u0142o\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002-473x800.jpg\" alt=\"Jaros\u0142aw Kozakiewicz \u2013 makieta Wie\u017cy Mi\u0142o\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"473\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002-473x800.jpg 473w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002-532x900.jpg 532w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-002.jpg 562w\" sizes=\"(max-width: 473px) 100vw, 473px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16544\" class=\"wp-caption-text\">Jaros\u0142aw Kozakiewicz \u2013 makieta Wie\u017cy Mi\u0142o\u015bci (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Robert Ku\u015bmirowski stworzy\u0142 instalacj\u0119 <em>Asuprematyzm<\/em>, kt\u00f3ra pozornie wydaje si\u0119 oddalona od pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144 ekspozycji. Jak dzia\u0142ania artysty wpisuj\u0105 si\u0119 w idee zaproponowane na Pani wystawie? <\/strong><\/p>\n<p>Ca\u0142a frajda wsp\u00f3\u0142pracy z Robertem Ku\u015bmirowskim polega na tym, \u017ce charakter instalacji wykonanej przez artyst\u0119 ujawnia si\u0119 tu\u017c przed samym otwarciem wystawy. Kurator si\u0142\u0105 rzeczy uczy si\u0119 pokory, przygl\u0105da si\u0119 dzia\u0142aniom artysty i w ostatniej chwili biedzi si\u0119 nad tym, jak jego pomys\u0142 wpisa\u0107 w kontekst wystawy! Uwielbiam takie wyzwania. <em>Asuprematyzm<\/em> to jedna z najciekawszych propozycji na wystawie. Pierwszego grudnia, w dniu zamkni\u0119cia wystawy, ulegnie programowemu unicestwieniu, tak jak prace Matta-Clarka. Instalacja jest wpisana w architektur\u0119 galerii, ale jej solidno\u015b\u0107 jest pozorna, a tymczasowo\u015b\u0107 starannie zaplanowana. Konceptualizm w szcz\u0119\u015bliwym zwi\u0105zku z narracj\u0105 \u2013 tak mo\u017cna j\u0105 pewnie podsumowa\u0107 najkr\u00f3cej. Dyskusja z malewiczowskim rozumieniem sztuki to na tej wystawie oczywi\u015bcie dygresja, ale za to bardzo zajmuj\u0105ca. Podpowiem tylko, \u017ce <em>Asuprematyzmu<\/em> nie odda dokumentacja fotograficzna, a artysta nie lubi si\u0119 powtarza\u0107, wi\u0119c nie b\u0119dzie nigdzie indziej odtworzona \u2013 trzeba si\u0119 wybra\u0107 do Gliwic, \u017ceby j\u0105 pozna\u0107.<\/p>\n<p><strong>Jaros\u0142aw Kozakiewicz i Aleksandra Wasilkowska proponuj\u0105 tymczasem utopijne, architektoniczne rozwi\u0105zania. Jaki jest cel takich dzia\u0142a\u0144? Czy s\u0105 one tylko pr\u00f3b\u0105 przeciwstawienia si\u0119 bezosobowemu, alienuj\u0105cemu miastu?<\/strong><\/p>\n<p>Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce nie wszystkie projekty tych artyst\u00f3w s\u0105 utopijne. Owszem, cz\u0119\u015b\u0107 z nich jest bardzo trudna do zrealizowania z przyczyn technologicznych b\u0105d\u017a przez wzgl\u0105d na koszt takiej realizacji, ale miejmy nadziej\u0119, \u017ce to tylko kwestia czasu. Kozakiewicz jest wyczulony na sytuacj\u0119 cz\u0142owieka na Ziemi i zdaje si\u0119 sugerowa\u0107 konieczno\u015b\u0107 zmiany my\u015blenia o naszym miejscu na \u015bwiecie, w mie\u015bcie, w naturze. Artysta z pewno\u015bci\u0105 rozumie konieczno\u015b\u0107 wyj\u015bcia naprzeciw globalnym katastrofom ekologicznym i proponuje rozwi\u0105zania, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 s\u0142u\u017cebne wobec cz\u0142owieka, a przy tym empatyczne wobec naturalnych zasob\u00f3w Ziemi. Taka postawa nieobca by\u0142a Oskarowi Hansenowi, kt\u00f3ry zabiega\u0142 o indywidualizacj\u0119 architektury, podkre\u015blaj\u0105c jej wp\u0142yw na samopoczucie cz\u0142owieka. Wnikliw\u0105 analiz\u0105 wybranych prac Jaros\u0142awa Kozakiewicza jest niew\u0105tpliwie tekst Patrycji Cembrzy\u0144skiej zamieszczony w ksi\u0105\u017cce.<\/p>\n<figure id=\"attachment_16543\" aria-describedby=\"caption-attachment-16543\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=16543\" rel=\"attachment wp-att-16543\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-16543\" title=\"\u201eRoller Coaster Warsaw\u201d \u2013 Kobas Laksa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001-540x306.jpg\" alt=\"\u201eRoller Coaster Warsaw\u201d \u2013 Kobas Laksa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"306\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001-540x306.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001-900x511.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001-576x327.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opozycji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-09-19-001.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-16543\" class=\"wp-caption-text\">\u201eRoller Coaster Warsaw\u201d \u2013 Kobas Laksa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201eBazaromaty\u201d Aleksandry Wasilkowskiej, kt\u00f3rych makiety czekaj\u0105 na widz\u00f3w w Czytelni Sztuki, to tak\u017ce przyk\u0142ad architektury wra\u017cliwej spo\u0142ecznie i bardzo praktycznej. Nie mog\u0119 uwierzy\u0107, \u017ce nikt dot\u0105d nie wpad\u0142 na pomys\u0142 stworzenia \u201ebazaromat\u00f3w\u201d i trzymam kciuki za ich realizacj\u0119.<\/p>\n<p><strong>Jakie wra\u017cenia towarzysz\u0105 Pani podczas miejskich w\u0119dr\u00f3wek? Czy rzeczywi\u015bcie przestrzenne rozwi\u0105zania zdaj\u0105 si\u0119 by\u0107 nieprzystosowane do cz\u0142owieka i jego naturalnych potrzeb?<\/strong><\/p>\n<p>Od dekady mieszkam w Wielkiej Brytanii, dlatego frustracja Filipa Springera spowodowana brzydot\u0105 polskich pejza\u017cy miejskich, kt\u00f3rej daje upust w swojej najnowszej ksi\u0105\u017cce, jest dla mnie zrozumia\u0142a, ale nie dotyka mnie a\u017c tak bardzo. Prosz\u0119 mi wierzy\u0107 \u2013 odrobina emigracyjnej nostalgii potrafi znacz\u0105co os\u0142abi\u0107 zmasowany atak bilbord\u00f3w i reklam na polskich ulicach i placach. Zreszt\u0105 spaceruj\u0105c po Warszawie, Krakowie, Wroc\u0142awiu czy Gliwicach wyobra\u017cam sobie \u201eWie\u017c\u0119 mi\u0142o\u015bci\u201d jako najch\u0119tniej ucz\u0119szczany podniebny park na \u015al\u0105sku; przystanki autobusowe zaprojektowane na podstawie fotografii Grospierra zamiast plastykowych pude\u0142 z dziurkami po papierosach; \u201ebazaromaty\u201d obok parkomat\u00f3w we wszystkich newralgicznych miejscach stolicy; fotokola\u017ce Kobasa Laksy zamiast reklam i liczne magazyny recyklingowe, z kt\u00f3rych wszelkie dobra mo\u017cliwe do wykorzystania p\u0142yn\u0105 do r\u0105k Roberta Ku\u015bmirowskiego i innych wa\u017cnych artyst\u00f3w.<\/p>\n<p><strong>Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wystawa narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 cz\u0119sto go\u015bci\u0107 w realizacjach kilku wybitnych polskich artyst\u00f3w. Modyfikacja przestrzeni zastanych, architektoniczne wariacje nie mieszcz\u0105ce si\u0119 w ramach miejskiego utylitaryzmu, antropomorfizacja jako strategia projektowania, zrujnowane obiekty mieszkalne jako punkt wyj\u015bcia dla instalacji \u2013 wszystkie te zagadnienia kr\u0105\u017c\u0105 od jakiego\u015b czasu w obiegu tw\u00f3rczo\u015bci artystycznej i przysz\u0142a pora na to, \u017ceby spr\u00f3bowa\u0107 je zestawi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":357,"featured_media":16537,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[387,1851,491,1852,2307,849,92],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2306,958],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Wystawa Architektura w opozycji narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001.jpg\",\"width\":\"1000\",\"height\":\"669\",\"caption\":\"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\",\"name\":\"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-11-18T23:00:01+00:00\",\"dateModified\":\"2013-11-18T15:36:36+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/08b735eecad8c648208c9fd869110cd9\"},\"description\":\"Wystawa Architektura w opozycji narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/08b735eecad8c648208c9fd869110cd9\",\"name\":\"Ola Wojtkiewicz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ola-wojtkiewicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji","description":"Wystawa Architektura w opozycji narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/architektura-w-opowyzji-czytelnia-sztuki-gliwice-2013-11-12-001.jpg","width":"1000","height":"669","caption":"Zdj\u0119cia z wystawy \u201eArchitektura w opozycji\u201d (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji","name":"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#primaryimage"},"datePublished":"2013-11-18T23:00:01+00:00","dateModified":"2013-11-18T15:36:36+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/08b735eecad8c648208c9fd869110cd9"},"description":"Wystawa Architektura w opozycji narodzi\u0142a si\u0119 z fascynacji obszarem pogranicza\/styku architektury, rze\u017aby i instalacji...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/ola-wojtkiewicz-zuzanna-sokolowska-architektura-w-opozycji-obiekt-estetycznej-adoracji#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Architektura w opozycji \u2013 obiekt estetycznej adoracji"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/08b735eecad8c648208c9fd869110cd9","name":"Ola Wojtkiewicz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/ola-wojtkiewicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16530"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/357"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16530"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16530\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16530"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=16530"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}