{"id":16533,"date":"2013-11-24T00:00:35","date_gmt":"2013-11-23T23:00:35","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=16533"},"modified":"2020-09-01T12:49:37","modified_gmt":"2020-09-01T11:49:37","slug":"jozef-robakowski-wyjsc-poza-ludzka-wyobraznie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/jozef-robakowski-wyjsc-poza-ludzka-wyobraznie","title":{"rendered":"Wyj\u015b\u0107 poza ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119"},"content":{"rendered":"

Katarzyna Kowalska: Jakie wydarzenie Pana zdaniem najsilniej wp\u0142yn\u0119\u0142o na obraz polskiej kultury?<\/strong><\/p>\n

J\u00f3zef Robakowski: <\/strong>My\u015bl\u0119, \u017ce ostatnio najwa\u017cniejszym wydarzeniem by\u0142o powstanie kilku nowych plac\u00f3wek muzealnych, a szczeg\u00f3lnie sta\u0142ej kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.<\/p>\n

\"J\u00f3zef<\/a>
J\u00f3zef Robakowski, videofotografia z cyklu: \u201eSztuka to pot\u0119ga!\u201d, 1995, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty<\/figcaption><\/figure>\n

Kto, wed\u0142ug Pana, odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w polskiej sztuce?<\/strong><\/p>\n

Dla mnie najwa\u017cniejsz\u0105 artystk\u0105 jest Katarzyna Kobro. Jej praca jest na tyle wa\u017cna i warto\u015bciowa, \u017ce musi by\u0107 brana pod uwag\u0119 przez wszystkich historyk\u00f3w oraz artyst\u00f3w jako model funkcjonowania artysty na tyle skrajny, \u017ce interesuj\u0105cy ponad wieki. To jest najwa\u017cniejsza dla mnie posta\u0107, kt\u00f3ra wyznacza niezmiernie wysoki pu\u0142ap dla polskiej sztuki, ci\u0105gle prawie nieosi\u0105galny, dlatego jej tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i postaw\u0119 tak bardzo ceni\u0119.<\/p>\n

Czy w polskiej historii sztuki jest wydarzenie, kt\u00f3re wed\u0142ug Pana nies\u0142usznie zosta\u0142o pomini\u0119te lub niezauwa\u017cone przez krytyk\u0119? <\/strong><\/p>\n

Odnios\u0119 si\u0119 raczej do postaci. Jako fotograf notorycznie pomijany by\u0142 Witkacy, a w tej chwili wygl\u0105da na to, \u017ce jest do dzisiaj najwybitniejszym polskim fotografem. Zwi\u0105zek Polskich Artyst\u00f3w Fotografik\u00f3w w og\u00f3le nie uzna\u0142 tej cz\u0119\u015bci jego tw\u00f3rczo\u015bci za interesuj\u0105c\u0105; nie stworzono jego sztuce odpowiedniej aury. Mamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce by\u0142 to nie tylko artysta dramatu, nie tylko teoretyk, nie tylko malarz, nie tylko interesuj\u0105ca posta\u0107, ale te\u017c absolutnie wybitny fotograf, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 oryginalne rozwi\u0105zania, szczeg\u00f3lnie odkrywane przez ekspert\u00f3w fotografii w latach 70., przez konceptualizm. Na sta\u0142e swoimi nowatorskimi gestami wpisa\u0142 si\u0119 w to, co jest \u015bwiatow\u0105 kultur\u0105. Pomijany do tej pory jest jeszcze inny artysta szalenie ciekawy \u2013 Wac\u0142aw Szpakowski, kt\u00f3ry po wojnie funkcjonowa\u0142 we Wroc\u0142awiu, w mie\u015bcie konceptualist\u00f3w. Mia\u0142 c\u00f3rk\u0119 artystk\u0119, ale o jej tatusiu nic szczeg\u00f3lnego nie m\u00f3wiono, a w\u0142a\u015bnie on by\u0142 w tamtym \u015brodowisku najbardziej interesuj\u0105c\u0105 postaci\u0105 w latach 70., ju\u017c jako staruszek. Dopiero w 1978 roku, ju\u017c po jego \u015bmierci, tek\u0119 z jego pracami zawioz\u0142a c\u00f3rka Anna do Muzeum Sztuki w \u0141odzi, gdzie odkry\u0142 go kustosz Janusz Zagrodzki robi\u0105c mu pierwsz\u0105 indywidualn\u0105 wystaw\u0119.<\/p>\n

Czemu s\u0142u\u017cy dzi\u015b sztuka? <\/strong>Jaka jest jej najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n

Sztuka potrafi postawi\u0107 absurdalne pytania, kt\u00f3rych nie stawia na przyk\u0142ad nauka; jest operacj\u0105 na naszej mentalno\u015bci; mo\u017ce by\u0107 bezkarna, absurdalna, mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 poza naszymi racjonalnymi wyobra\u017ceniami, poza wiedz\u0105. Cz\u0119sto jest tylko ulotnym ale istotnym dla cz\u0142owieka prze\u017cyciem. Mo\u017ce wykracza\u0107 poza realno\u015b\u0107, staje si\u0119 wtedy rodzajem fanaberii ludzkiej, a bez tego ani rusz. Moim zdaniem najciekawsze jest, \u017ce potrafi wyj\u015b\u0107 przy pomocy nowoczesnych urz\u0105dze\u0144 poza nasz\u0105 ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119; dzi\u0119ki temu nies\u0142ychanie wzbogacamy si\u0119, m\u0105drzejemy.<\/p>\n

Jakie zjawiska maj\u0105 obecnie najwi\u0119kszy wp\u0142yw na kszta\u0142t sztuk wizualnych w Polsce?<\/strong><\/p>\n

Pozornie najbardziej istotnymi dzia\u0142aniami s\u0105 dokonania tak zwanych artyst\u00f3w krytycznych \u2013 o nich wiele si\u0119 m\u00f3wi w prasie i telewizji. Nie ma prawdziwego artysty bezkrytycznego \u2013 to przecie\u017c jego domena. Ten pozorny problem jest tak mocno postawiony przez tak zwanych aktywist\u00f3w, funkcjonariuszy sztuki. Ich pewno\u015b\u0107 siebie, natarczywo\u015b\u0107 , pouczanie ludzi to typowa postawa charakteryzuj\u0105ca politykier\u00f3w, kt\u00f3rzy przemijaj\u0105 wraz z upadkiem kolejnego wodza. Ja stawiam na indywidualno\u015b\u0107 cz\u0142owieka, kt\u00f3r\u0105 wzbogaca jego obecno\u015b\u0107 w grupie. Mo\u017cliwo\u015b\u0107 spe\u0142nienia si\u0119 jako niepodleg\u0142y artysta uwa\u017cam za najwa\u017cniejszy przejaw dzia\u0142ania artystycznego. Takie mo\u017cliwo\u015bci cz\u0119sto pojawia\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, czasem by\u0142em ich \u015bwiadkiem, a czasem inicjatorem. Dzisiaj z wielkim zainteresowaniem obserwuj\u0119 aktywne i progresywne \u015brodowisko Poznania, Krakowa, Warszawy, Szczecina, Wroc\u0142awia i \u0141odzi.<\/p>\n

Co wyr\u00f3\u017cnia nasz\u0105 sztuk\u0119 na tle innych kraj\u00f3w? Z jakich osi\u0105gni\u0119\u0107 na polu sztuk wizualnych mo\u017cemy by\u0107 dumni?<\/strong><\/p>\n

W kontek\u015bcie \u015bwiatowym, mamy swoj\u0105 histori\u0119 i jest ona, jak si\u0119 okazuje, bardzo bogata w istotne, cz\u0119sto niedookre\u015blone jeszcze wydarzenia. Musimy sami je nazwa\u0107 i wcieli\u0107 w \u015bwiatowy bieg historii. Dawniej robi\u0142 to bardzo skutecznie dyrektor Muzeum Sztuki w \u0141odzi, Ryszard Stanis\u0142awski, kt\u00f3ry \u201ew\u0142o\u017cy\u0142\u201d w histori\u0119 kultury wszystko to, co by\u0142o warto\u015bciowe, co stworzy\u0142a Katarzyna Kobro, W\u0142adys\u0142aw Strzemi\u0144ski czy w\u0142a\u015bnie Witkacy. To s\u0105 niesamowite przyk\u0142ady walki o pot\u0119g\u0119 sztuki tych analitycznie pracuj\u0105cych artyst\u00f3w. Za nimi poszli, Grotowski, Kantor, Fangor, Opa\u0142ka, Rybczy\u0144ski i wielu innych. My\u015bl\u0119, \u017ce arty\u015bci zwi\u0105zani z Warsztatem Formy Filmowej te\u017c maj\u0105 tu swoje miejsce jako wyj\u0105tkowa grupa propaguj\u0105ca skutecznie w skali \u015bwiatowej nowe media, tak charakterystyczne dla obecnych czas\u00f3w.<\/p>\n