{"id":16640,"date":"2013-11-21T00:00:38","date_gmt":"2013-11-20T23:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=16640"},"modified":"2020-09-01T13:17:33","modified_gmt":"2020-09-01T12:17:33","slug":"tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk","title":{"rendered":"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji"},"content":{"rendered":"

\u201eYou can be a museum <\/em>or you can be modern<\/em>, but you cannot be both<\/em>\u201d \u2013 prawie sto lat temu Gertruda Stein powiedzia\u0142a tak Alfredowi H. Barrowi Jr na temat pewnego pomys\u0142u, w jakiego realizacj\u0119 by\u0142 on w\u00f3wczas zaanga\u017cowany. Ta cz\u0119sto przytaczana opinia okaza\u0142a si\u0119 niezupe\u0142nie trafna; by\u0107 mo\u017ce zreszt\u0105 nie by\u0142o jej wcale, a tylko modernistyczny apokryf. Naprawd\u0119 jednak powsta\u0142o to, czego mia\u0142a ona dotyczy\u0107 \u2013 nowojorskie Museum of Modern Art (MoMA), model dla innych muze\u00f3w nowoczesno\u015bci, jakich wiele utworzono w zesz\u0142ym stuleciu. Tymczasem to, co by\u0142o nowoczesne, przesz\u0142o do historii i zacz\u0119\u0142o by\u0107 przeciwstawiane temu, co jeszcze bardziej nowoczesne, a co z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 w sztuce na wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107 (odr\u00f3\u017cnian\u0105 odt\u0105d od zjawisk artystycznych ujmowanych pojemnym terminem l\u2019art moderne<\/em>). Na przek\u00f3r zastrze\u017ceniom Stein okaza\u0142o si\u0119, \u017ce chocia\u017c sztuka ta jest nieustannym wyzwaniem dla tradycyjnych instytucji, utrwalonych sposob\u00f3w post\u0119powania, uznanych interpretacji i ocen, to powstaj\u0105 dla niej muzea, galerie i centra sztuki, a wreszcie nadspodziewanie mocno przyci\u0105ga ona uwag\u0119 zbieraczy prywatnych.<\/p>\n

\"Jerzy<\/a>
Jerzy Kosa\u0142ka, \u201eKolekcja polskiego gajowego (gablota z o\u015bmioma oprawcami)\u201d, obiekt, 2008, praca z kolekcji CSW \u201eZnaki Czasu\u201d w Toruniu. Fot. archiwum CSW w Toruniu<\/figcaption><\/figure>\n

Odpowied\u017a na pytanie o kolekcj\u0119 sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej w naszych czasach (ka\u017cda epoka mia\u0142a bowiem swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, kt\u00f3ra dla niej i tylko dla niej by\u0142a swoista) trzeba jednak zacz\u0105\u0107 od refleksji nad relacjami mi\u0119dzy sztuk\u0105 a kolekcj\u0105. Oba te obszary z sob\u0105 wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 \u2013 nie s\u0105 wprawdzie to\u017csame, ale s\u0105 nierozdzielnie. Odk\u0105d istniej\u0105 kolekcje, zawsze znajdowa\u0142y si\u0119 w nich artefakty, na d\u0142ugo zanim jeszcze powsta\u0142a sztuka taka, jak j\u0105 rozumiemy dzi\u015b. Kolekcja jest po prostu jednym z jej miejsc, dla kt\u00f3rych ona powstaje, albo w kt\u00f3rych jest ona gromadzona: kiedy\u015b by\u0142a to jaskinia, potem poga\u0144ska \u015bwi\u0105tynia, chrze\u015bcija\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142, pa\u0142ac mo\u017cnow\u0142adcy, jeszcze p\u00f3\u017aniej butik marszanda, galeria, salon wystawowy, a dzi\u015b muzeum albo centrum artystyczne. W jej wczesnych postaciach, antycznych pinakotekach i gliptotekach, \u015bredniowiecznych skarbcach czy te\u017c nowo\u017cytnych gabinetach osobliwo\u015bci lub studioli,<\/em> artefakt pe\u0142ni\u0142 r\u00f3\u017cnorodne funkcje, na og\u00f3\u0142 jednak odleg\u0142e od konotacji wykszta\u0142conych w dobie romantyzmu, jakimi r\u00f3wnie\u017c i dzi\u015b zwykli\u015bmy obdarza\u0107 dzie\u0142o. Dlatego nie o kolekcji sztuki nale\u017ca\u0142oby tu m\u00f3wi\u0107, ale o sztuce w kolekcji, gdzie by\u0142a ona ilustracj\u0105, kompensacj\u0105, \u015bwiadectwem bynajmniej nie do sfery artystycznej si\u0119 odnosz\u0105cym, ale do uczonych spor\u00f3w i opowie\u015bci o historii, \u015bwiecie natury, dalekich l\u0105dach, za\u015bwiatach.<\/p>\n

Kolekcja artystyczna jest natomiast form\u0105 kolekcji specyficzn\u0105 jedynie dla sztuki. Jest ona fenomenem do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blonym chronologicznie i znacznie m\u0142odszym ni\u017c kolekcjonerstwo w og\u00f3le. U jej pocz\u0105tk\u00f3w znajduje si\u0119 nowo\u017cytna Kunstkamera<\/em> oraz przekazywana przez ni\u0105 uniwersalistyczna wizja ludzkiego wszech\u015bwiata, z kt\u00f3rej niejako wyodr\u0119bniona, krystalizowa\u0142a si\u0119 ona stopniowo od XVII wieku. Charakteryzowa\u0142o j\u0105 oparcie si\u0119 o now\u0105 teori\u0119 sztuki i jej now\u0105 ide\u0119, jako autonomicznej sfery symbolicznej odr\u0119bnej od sfery kultu religijnego, w\u0142adzy i wiedzy, a jednak r\u00f3wnej im, a nawet przewy\u017cszaj\u0105cej je donios\u0142o\u015bci\u0105. By\u0142by to wi\u0119c zbi\u00f3r produkt\u00f3w ludzkich o specjalnym statusie dzie\u0142a, kt\u00f3ry zyskuj\u0105 one dzi\u0119ki swojej autentyczno\u015bci, unikalno\u015bci i wirtuozerii (w sensie w\u0142asnor\u0119cznego wykonania) zdeterminowanych talentem artysty. Proces formowania si\u0119 takiej kolekcji to d\u0142ugotrwa\u0142e przemiany, zapocz\u0105tkowane przez renesansowy \u201ekult antyku\u201d na Po\u0142udniu Europy i reformacyjny ikonoklazm na P\u00f3\u0142nocy, kt\u00f3re uwolni\u0142y niejako sztuk\u0119 spod dominacji religii. Jednak\u017ce teoretyczne podstawy jej autonomii pocz\u0105tkowo nie by\u0142y wystarczaj\u0105co mocne, by obej\u015b\u0107 si\u0119 bez wsparcia ze strony tego, czego donios\u0142o\u015b\u0107 nie podlega\u0142a zakwestionowaniu, nauk i literatury \u2013 st\u0105d nader znacz\u0105ca rola doktryny ut pictura poesis<\/em>, zapo\u017cyczonej od Horacego idei paraleli mi\u0119dzy poematem a obrazem zapewniaj\u0105cej malarstwu presti\u017c, jakim cieszy\u0142a si\u0119 poezja. Sztuka wymaga\u0142a wszak innej hermeneutyki, kt\u00f3ra by\u0142aby dla niej swoista i opiera\u0142a si\u0119 na wizualnym nie za\u015b literackim porz\u0105dku odbioru. Potrzebom tym przyczyni\u0142 si\u0119 osiemnastowieczny sensualizm, a potem romantyczna idea sztuki i artysty, stymuluj\u0105c proces percepcyjnych przemian. W tym okresie wraz z powstaniem naukowej estetyki, wykrystalizowa\u0142o si\u0119 poj\u0119cie sztuk pi\u0119knych<\/em> jako specjalnego, niejako wydzielonego obszaru rzeczywisto\u015bci, osobnej jakby krainy duchowej z artyst\u0105 jako natchnionym geniuszem-demiurgiem.<\/p>\n

Tak rozumiana sztuka wymaga\u0142a miejsca o charakterze specjalnym, kolekcji artystycznej, kt\u00f3ra szybko uros\u0142a do rangi najbardziej donios\u0142ego i kulturowo p\u0142odnego rodzaju kolekcjonerstwa, a jednocze\u015bnie najszlachetniejszego sposobu zaw\u0142aszczania sztuki. Stulecia XVIII i XIX by\u0142y jej wielkim okresem, lecz apogeum przypad\u0142o na lata modernizmu i awangardy. Tu w zasadzie zaczyna si\u0119 kolekcjonerska historia sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej. Nie mo\u017cna wprawdzie utrzymywa\u0107, \u017ce bie\u017c\u0105ca produkcja artystyczna nie by\u0142a obiektem zainteresowania amator\u00f3w sztuki czas\u00f3w renesansu i baroku (jak np. dzie\u0142a Carravaggia czy Poussina), przewa\u017cnie jednak zamawianie jej w pracowniach mia\u0142o na celu dekoracj\u0119 rezydencji lub komemoracj\u0119. Pe\u0142noprawnym elementem kolekcji sta\u0142a si\u0119 ona p\u00f3\u017aniej. W 1819 r. w dawnym paryskim pa\u0142acu Marii Medycejskiej powsta\u0142o pierwsze muzeum \u201eartyst\u00f3w \u017cyj\u0105cych\u201d, gdzie eksponowano dzie\u0142a na bie\u017c\u0105co nabywane na Salonach; szybko jednak sta\u0142o si\u0119 ono nieledwie synonimem konserwatyzmu artystycznego. Za to objawienie tw\u00f3rczo\u015bci Gustave\u2019a Courbeta, Edouarda Maneta i impresjonist\u00f3w, potem za\u015b \u0153uvre <\/em>modernist\u00f3w oraz sp\u00f3r krytyki, jaki towarzyszy\u0142 temu wszystkiemu, sprawi\u0142y, \u017ce kolekcjonowanie przesta\u0142o tu by\u0107 po prostu gromadzeniem nowo\u015bci, a sta\u0142o si\u0119 prawdziw\u0105 deklaracj\u0105 \u2013 estetyczn\u0105 przede wszystkim, ale tak\u017ce w niema\u0142ym stopniu \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105, moraln\u0105, a nawet polityczn\u0105. W\u0142a\u015bciwie to dopiero kolekcja sztuki awangardowej sta\u0142a si\u0119 w pe\u0142ni ukszta\u0142towan\u0105 i konceptualnie domkni\u0119t\u0105 kolekcj\u0105 artystyczn\u0105. Tw\u00f3rcy takich zbior\u00f3w nale\u017celi do stosunkowo w\u0105skiej elity kolekcjoner\u00f3w, ale i tak do\u015b\u0107 d\u0142ugo mo\u017cna by wymienia\u0107 ich nazwiska, jak m.in. Alfr\u00e8de\u2019a Bruyasa, pierwszych kolekcjoner\u00f3w malarstwa impresjonist\u00f3w, a w\u015br\u00f3d nich Gustave\u2019a Caillebotte\u2019a i doktora Gacheta, braci Natanson\u00f3w rodem z Warszawy, Gertrudy Stein i jej rodze\u0144stwa, jednego z pierwszych dyktator\u00f3w mody Jacquesa Douceta, marszanda Paula Guillaume\u2019a, Peggy Guggenheim i jej stryja, Iwana Morozowa, Siergieja Szczukina. By\u0142y to postaci \u015bci\u015ble zwi\u0105zane ze \u015brodowiskami artystycznymi, kt\u00f3re z genialn\u0105 intuicj\u0105 potrafi\u0142y dostrzec to, czego przeci\u0119tny odbiorca sztuki nie od razu m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107. Wiele zawdzi\u0119cza im nowoczesne malarstwo i rze\u017aba w czasach kiedy czynniki oficjalne zachowywa\u0142y wobec nich rezerw\u0119, o ile nie wrogo\u015b\u0107 (np. Panny z Awinionu<\/em> Picassa wystawione na licytacji kolekcji Douceta nie wzbudzi\u0142y zainteresowania muze\u00f3w francuskich i dlatego dzi\u015b mo\u017cna je widzie\u0107 w MoMA).<\/p>\n

Kolekcja artystyczna w ramach uk\u0142adu architektonicznego nie by\u0142a jedynie wn\u0119trzem (lub ci\u0105giem wn\u0119trz) ozdobionym sztuk\u0105 \u2013 by\u0142a ona swego rodzaju maszyn\u0105 wizualn\u0105 do ogl\u0105dania dzie\u0142. W jakim\u015b sensie zapowiada\u0142y to ju\u017c w nowo\u017cytne traktaty \u201emuzeologiczne\u201d (np. Giulio Manciniego) i p\u00f3\u017aniejsze realizacje jak m.in. dziewi\u0119tnastowieczny maison de l\u2019artiste <\/em>braci de Goncourt\u00f3w. Emblematycznego charakteru nabieraj\u0105 tu jednak mi\u0119dzywojenne wille Le Corbusiera, a przede wszystkim villa La Roche w Pary\u017cu nale\u017c\u0105ca do szwajcarskiego bankiera i kolekcjonera dzie\u0142 kubist\u00f3w oraz villa Stein-de Monzie w Vaucresson, wybudowana dla Michaela Steina, brata Gertrudy. Swoist\u0105 efemeryczn\u0105 postaci\u0105 takiej \u201emaszyny\u201d by\u0142aby natomiast koncepcja ekspozycyjna white cube<\/em>. Nie chodzi tu jednak o rozwi\u0105zanie przestrzenne, czyli bia\u0142e\/jasno-szare \u015bciany pozbawione dekoracji i specyficzne rozmieszczenie eksponat\u00f3w, ale \u2013 jak to okre\u015bli\u0142 Brian O\u2019Doherty \u2013 o ideologi\u0119 przestrzeni ekspozycyjnej zak\u0142adaj\u0105c\u0105 specjalny, utopijny w gruncie rzeczy, rodzaj odbioru dzie\u0142a: czyst\u0105, pozbawion\u0105 zak\u0142\u00f3ce\u0144, bezinteresown\u0105 i estetyczn\u0105 jego kontemplacj\u0119. Tak\u0105 kolekcj\u0119 niejako par excellence <\/em>artystyczn\u0105 odzwierciedlaj\u0105 fotografie przedstawiaj\u0105ce nowoczesne malarstwo w do\u015b\u0107 surowych wn\u0119trzach mieszkania Gertrudy Stein w Pary\u017cu.<\/p>\n

\"Jan<\/a>
Jan Berdyszak, \u201eDwa reflektory naprzeciwko\u201d, instalacja i fotografia na PCV, 1983\/1988, praca z kolekcji CSW \u201eZnaki Czasu\u201d w Toruniu. Fot. archiwum CSW w Toruniu<\/figcaption><\/figure>\n

Kolekcj\u0119 artystyczn\u0105 czasem trudno rozpozna\u0107 w dzisiejszych ekspozycjach i tym, co dzi\u015b zbieraj\u0105 kolekcjonerzy sztuki. Jasne, \u017ce na og\u00f3\u0142 nie mog\u0105 si\u0119 oni obej\u015b\u0107 bez dzie\u0142 tradycyjnych (przede wszystkim malarstwa i rze\u017aby), jednak\u017ce niejednokrotnie pytanie czy nadal mamy do czynienia z tym samym zjawiskiem jest ze wszech miar uzasadnione. Utrwalony od wiek\u00f3w paradygmat kolekcji jest bowiem coraz bardziej podwa\u017cany przez dzie\u0142a i prace, jakie pojawia\u0142y si\u0119 od pocz\u0105tku XX wieku, a szczeg\u00f3lnie w latach 1950-1980, kt\u00f3re nie chc\u0105 by\u0107 ani autentyczne, ani unikalne, ani wirtuozerskie. Wyliczanie kolejno po sobie nast\u0119puj\u0105cych wyzwa\u0144, jakie sztuka wsp\u00f3\u0142czesna rzuca\u0142a kolekcji, by\u0142oby repetycj\u0105 znacznej cz\u0119\u015bci jej dwudziestowiecznej historii. Si\u0119gaj\u0105ce czas\u00f3w Duchampa prze\u0142amywanie ogranicze\u0144 i barier gatunk\u00f3w artystycznych wprowadzi\u0142o na ten obszar materia\u0142y i przedmioty banalne, trywialne, kiczowate, a nieraz odra\u017caj\u0105ce odpady cz\u0142owieka i cywilizacji. Obok destrukcji szczeg\u00f3lnego statusu dzie\u0142a i <\/em>zakwestionowania, a nawet zanegowania tradycyjnej estetyki, poci\u0105ga\u0142o to za sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c zatracenie wszelkich walor\u00f3w dekoracyjnych. Ponadto sztuka naszych czas\u00f3w niejednokrotnie zupe\u0142nie odrzuca dzie\u0142o w jego sensie materialnym \u2013 przede wszystkim w przypadku praktyk konceptualnych, dzia\u0142a\u0144 na pograniczu plastyki i teatru (happening, performance), na pograniczu plastyki i filmu (video-art). Kwestionuje ona rol\u0119 indywidualnego autorstwa \u2013 w \u201einstrukcjach\u201d tworzenia dzie\u0142a, r\u00f3\u017cnego rodzaju symulacjach, dzie\u0142ach kolektywnych, dzia\u0142aniach partycypacyjnych, interaktywnych, o kt\u00f3rych nie da si\u0119 familiarnie powiedzie\u0107 \u201em\u00f3j Tycjan\u201d, \u201etw\u00f3j Delacroix\u201d, \u201ejego Picasso\u201d. Tote\u017c wobec narastaj\u0105cego rozp\u0142ywania si\u0119 sztuki w estetyce codzienno\u015bci to, co dzi\u015b wype\u0142nia kolekcj\u0119, coraz cz\u0119\u015bciej w wi\u0119kszym stopniu jest \u015bwiadectwem kultury duchowej i wizualnej, ni\u017c dzie\u0142em, a gromadzone jest bardziej z potrzeby dokumentacyjnej ni\u017c czysto estetycznej.<\/p>\n

W takiej sytuacji kolekcja nie mo\u017ce ju\u017c ca\u0142kiem podlega\u0107 zasadom takich miejsc, jak nowo\u017cytne gabinety i galerie papie\u017cy, kr\u00f3l\u00f3w, ksi\u0105\u017c\u0105t oraz p\u00f3\u017aniejsze muzea, wpisywa\u0107 si\u0119 w regu\u0142y zbior\u00f3w dzie\u0142 i arcydzie\u0142 amator\u00f3w i znawc\u00f3w, jak Medyceusze, kardyna\u0142 Jules Mazarin, Pierre Crozat, Louis La Caze, Gustave Caillebotte, doktor Paul Gachet, Iwan Morozow, Siergiej Szczukin, Gertruda Stein, Paul Guillaume, Peggy Guggenheim. Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce w ci\u0105gu ubieg\u0142ego wieku kolekcja sztuki stopniowo przekszta\u0142ca\u0142a si\u0119 coraz bardziej w archiwum, bibliotek\u0119, rekwizytorni\u0119, magazyn, a wr\u0119cz \u015bmietnik, albo te\u017c filmotek\u0119, p\u0142ytotek\u0119, baz\u0119 danych, w ko\u0144cu za\u015b Internet, jako rzeczywisto\u015b\u0107 ca\u0142kiem osobn\u0105 i ca\u0142kiem na poz\u00f3r nie-kolekcjonersk\u0105. S\u0142owem przypomina\u0107 zacz\u0119\u0142a ona zbi\u00f3r, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 wszystkim innym, ale nie kolekcj\u0105 artystyczn\u0105. Z drugiej strony ta ostatnia, ta tradycyjna kolekcja przesta\u0142a w pe\u0142ni odpowiada\u0107 aktualnym potrzebom sztuki. Zdawa\u0107 si\u0119 nawet mo\u017ce, \u017ce wype\u0142ni\u0142a ona swoj\u0105 historyczn\u0105 rol\u0119, wyczerpa\u0142a kulturaln\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107, jak by\u0142o wcze\u015bniej w przypadku Kunstkamery<\/em>. W wyczerpaniu tym nie nale\u017cy jednak dostrzega\u0107 ko\u0144ca, czy te\u017c \u015bmierci, czemu po prostu zaprzecza rzeczywisto\u015b\u0107, bo jeszcze nigdy w dziejach nie by\u0142o tak wielu kolekcjoner\u00f3w i tak wiele kolekcji sztuki, jak dzi\u015b \u2013 co r\u00f3wnie\u017c jest znamienne dla wsp\u00f3\u0142czesnego kolekcjonerstwa. Nast\u0105pi\u0142 tu raczej upadek swego rodzaju monopolu, wy\u0142\u0105czno\u015bci pewnego modelu gromadzenia\/zaw\u0142aszczania sztuki, kt\u00f3ry teraz musi wsp\u00f3\u0142istnie\u0107 z innymi modelami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eYou can be a museum <\/em>or you can be modern<\/em>, but you cannot be both<\/em>\u201d \u2013 prawie sto lat temu Gertruda Stein powiedzia\u0142a tak Alfredowi H. Barrowi Jr na temat pewnego pomys\u0142u, w jakiego realizacj\u0119 by\u0142 on w\u00f3wczas zaanga\u017cowany. Ta cz\u0119sto przytaczana opinia okaza\u0142a si\u0119 niezupe\u0142nie trafna; by\u0107 mo\u017ce zreszt\u0105 nie by\u0142o jej wcale, a tylko modernistyczny apokryf. Naprawd\u0119 jednak powsta\u0142o to, czego mia\u0142a ona dotyczy\u0107 \u2013 nowojorskie Museum of Modern Art (MoMA), model dla innych muze\u00f3w nowoczesno\u015bci, jakich wiele utworzono w zesz\u0142ym stuleciu.<\/p>\n","protected":false},"author":365,"featured_media":16643,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[335,849,2314],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2313],"yoast_head":"\nKr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kolekcja artystyczna jest natomiast form\u0105 kolekcji specyficzn\u0105 jedynie dla sztuki. Jest ona fenomenem do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blonym chronologicznie\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/jan-berdyszak-dwa-reflektory-naprzeciwko-csw-torun-2013-11-20.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/jan-berdyszak-dwa-reflektory-naprzeciwko-csw-torun-2013-11-20.jpg\",\"width\":1200,\"height\":1631,\"caption\":\"Jan Berdyszak, \u201eDwa reflektory naprzeciwko\u201d, instalacja i fotografia na PCV, 1983\/1988, praca z kolekcji CSW \u201eZnaki Czasu\u201d w Toruniu. Fot. archiwum CSW w Toruniu\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk\",\"name\":\"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-11-20T23:00:38+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:17:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cb690af26a8e98201fe0b9e4194d3d4e\"},\"description\":\"Kolekcja artystyczna jest natomiast form\u0105 kolekcji specyficzn\u0105 jedynie dla sztuki. Jest ona fenomenem do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blonym chronologicznie\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cb690af26a8e98201fe0b9e4194d3d4e\",\"name\":\"Tomasz F. de Rosset\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-f-de-rosset\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji","description":"Kolekcja artystyczna jest natomiast form\u0105 kolekcji specyficzn\u0105 jedynie dla sztuki. Jest ona fenomenem do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blonym chronologicznie","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/jan-berdyszak-dwa-reflektory-naprzeciwko-csw-torun-2013-11-20.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/jan-berdyszak-dwa-reflektory-naprzeciwko-csw-torun-2013-11-20.jpg","width":1200,"height":1631,"caption":"Jan Berdyszak, \u201eDwa reflektory naprzeciwko\u201d, instalacja i fotografia na PCV, 1983\/1988, praca z kolekcji CSW \u201eZnaki Czasu\u201d w Toruniu. Fot. archiwum CSW w Toruniu"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk","name":"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#primaryimage"},"datePublished":"2013-11-20T23:00:38+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:17:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cb690af26a8e98201fe0b9e4194d3d4e"},"description":"Kolekcja artystyczna jest natomiast form\u0105 kolekcji specyficzn\u0105 jedynie dla sztuki. Jest ona fenomenem do\u015b\u0107 dobrze okre\u015blonym chronologicznie","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/tomasz-f-de-rosset-krotka-historia-o-sztuce-wspolczesnej-w-kolekcji-artluk#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Kr\u00f3tka historia o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej w kolekcji"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cb690af26a8e98201fe0b9e4194d3d4e","name":"Tomasz F. de Rosset","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/tomasz-f-de-rosset"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16640"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/365"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16643"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16640"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=16640"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=16640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}