{"id":17,"date":"2002-11-18T21:51:49","date_gmt":"2002-11-18T21:51:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/11\/18\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\/"},"modified":"2012-12-12T16:53:20","modified_gmt":"2012-12-12T15:53:20","slug":"antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni","title":{"rendered":"Medialna dyspersja wyobra\u017ani"},"content":{"rendered":"<p>Podstawowym zadaniem sztuki <em>dotychczasowej<\/em> by\u0142o przyci\u0105ga\u0107 i zadziwia\u0107 odbiorc\u0119. Literatura mia\u0142a ambicje <em>trzyma\u0107<\/em> w napi\u0119ciu &#8220;od deski do deski&#8221;, kino <em>wci\u0105gn\u0105\u0107<\/em> widza a\u017c do utraty poczucia rzeczywisto\u015bci, muzyka i malarstwo r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j idea\u0142 formu\u0142owa\u0142y jako ca\u0142kowite <em>poddanie<\/em> si\u0119 odbiorcy oddzia\u0142ywaniu dzie\u0142a.<\/p>\n<figure style=\"width: 470px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" class=\"c-fullsize\" style=\"margin-left: 0px; margin-right: 0px; border: 0px;\" title=\"Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &quot;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&quot;\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak.jpg\" alt=\"Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &quot;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&quot;\" width=\"470\" height=\"348\" border=\"0\" hspace=\"0\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &#8220;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n<p>W tym celu dzie\u0142o by\u0142o specjalnie komponowane, artysta traci\u0142 zdrowie by osi\u0105gn\u0105\u0107 kompozycyjn\u0105 jedno\u015b\u0107 czyli &#8220;nic doda\u0107 nic uj\u0105\u0107&#8221;. Powstawa\u0142y szko\u0142y ucz\u0105ce jak komponowa\u0107 ca\u0142o\u015bci, je\u015bli nawet dzie\u0142o powstawa\u0142o w cz\u0119\u015bciach, to tylko po to by bardziej do siebie pasowa\u0142y, mia\u0142y bowiem tworzy\u0107 silny \u0142a\u0144cuch przekazuj\u0105cy tre\u015bci i sensy autora odbiorcom.<br \/>\nOdbiorcy byli r\u00f3wnie\u017c specjalnie szkoleni, jak powinni odbiera\u0107 ca\u0142o\u015bci, wyj\u015bcie z koncertu czy teatru czy nie doczytanie powie\u015bci &#8211; to nie godne cz\u0142owieka kulturalnego praktyki, po to w\u0142a\u015bnie by\u0142 kszta\u0142cony by grzecznie pod\u0105\u017ca\u0107 za lini\u0105 autora i by na ko\u0144cu odczyta\u0107 &#8220;g\u0142\u0119boki sens&#8221; &#8211; przes\u0142ania. Kto tego nie robi\u0142 by\u0142 ignorantem, prymitywem, albo przynajmniej niekulturalnym. Im lepiej <em>przygotowany<\/em> by\u0142 odbiorca, tym sprawniej funkcjonowa\u0142 uk\u0142ad spo\u0142eczny, w kt\u00f3rym wszyscy grali jakie\u015b role &#8230;<\/p>\n<p>Tw\u00f3rca jako geniusz, kt\u00f3ry wie lepiej, czuje wi\u0119cej &#8211; pos\u0142uguje si\u0119 zawodowo wyuczonym warsztatem, oraz podziwiaj\u0105cy go &#8220;maluczcy&#8221;, kt\u00f3rych pogania krytyk i czuwa by nie wypaczali sens\u00f3w.<br \/>\nKulturalny odbiorca poddawa\u0142 si\u0119 tej <em>lewatywie<\/em> bez reszty, a\u017c z biegiem czasu, jego do\u015bwiadczenie zacz\u0119\u0142o przerasta\u0107 <em>geniusz<\/em> artysty \/kt\u00f3ry zaj\u0119ty &#8220;strojeniem genialnych ca\u0142o\u015bci&#8221;\/ przesta\u0142 si\u0119 rozwija\u0107 , -spo\u0142ecze\u0144stwo i tak gwarantowa\u0142o mu wysoki status, nawet je\u015bli by\u0142 zwyczajnym kabotynem. W\u00f3wczas w\u0142a\u015bnie odbiorca zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 dzie\u0142 jedynie jako swoistej trampoliny do stwarzania w\u0142asnych sens\u00f3w i wyobra\u017ce\u0144.<\/p>\n<p>Kiedy Umberto Eco uni\u00f3s\u0142 wieko dzie\u0142a sztuki, okaza\u0142o si\u0119 nagle, \u017ce nie ma tam \u017cadnej ca\u0142o\u015bci a jedynie &#8220;braki&#8221; do wype\u0142niania wyobra\u017ani\u0105 odbiorcy.<\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie nie od razu przej\u0119li si\u0119 tym arty\u015bci, nadal np. w filmach fabularnych przera\u017cone kobiety w zamkni\u0119tych pokojach od drzwi do kt\u00f3rych kto\u015b puka\u0142, do okna gdzie wzywa\u0142y pomocy sz\u0142y 7 minut a kamera uprzedza\u0142a kulturalnych widz\u00f3w, pokazuj\u0105c o co nieszcz\u0119sna niewiasta si\u0119 potknie. Wyobra\u017ania prowadzona na kulturowej smyczy po kr\u0119tych schodach <em>wie\u017cy z ko\u015bci s\u0142oniowej<\/em> a\u017c na wierzcho\u0142ek, sk\u0105d roztacza\u0142 si\u0119 widok na sens ca\u0142o\u015bci utworu, doznawa\u0142a <em>ol\u015bnienia<\/em>.<br \/>\nAby si\u0119 z tej smyczy nie urwa\u0107, w szko\u0142ach tresowano nadal dzieci jak odgadywa\u0107 &#8220;prawid\u0142owe sensy&#8221; utwor\u00f3w i nad\u0105\u017cania za autorem &#8211; &#8220;co autor mia\u0142 na my\u015bli&#8221;?<\/p>\n<p>Co autor mia\u0142 na my\u015bli wiedzieli jednak lepiej nauczyciele ni\u017c on sam. Je\u015bli skojarzenia odbiorc\u00f3w \/w tym przypadku dzieci\/ by\u0142y bardziej rozbudowane ni\u017c autor i nauczyciele mogli przypuszcza\u0107, w\u00f3wczas orzekano, i\u017c sens zosta\u0142 wypaczony, a rodzice dowiadywali si\u0119 i\u017c maj\u0105 nieudane dziecko.<\/p>\n<p>Ten s\u0142uszny porz\u0105dek rzeczy zosta\u0142 naruszony nagle, <em>kultura<\/em> medialna doprowadzi\u0142a do szoku zar\u00f3wno autor\u00f3w dzie\u0142 <em>wiekopomnych<\/em>, nauczycieli jak i odbiorc\u00f3w. Odbiorcy pytali artyst\u00f3w &#8230; co si\u0119 sta\u0142o? a ci odpowiadali im tym samym pytaniem. Obydwie strony nie mog\u0142y uwierzy\u0107, i\u017c sztuka jest <em>nieporozumieniem<\/em> obu stron w tej samej kwestii.<\/p>\n<p>Odbiorca nie jest ju\u017c w stanie odgadywa\u0107 sens\u00f3w dzie\u0142a nadawanych przez autora,(sensy le\u017c\u0105 poza <em>tekstem<\/em>),autor sam nie wie co <em>nadawa\u0107<\/em> straci\u0142 nagle moc <em>nadania<\/em>, mimo i\u017c nadal emituje jakie\u015b impulsy nie jest to ju\u017c dawna symfonia, ani powie\u015b\u0107, ani film, czy za werniksowany obraz &#8230; ani to wstrz\u0105sa ani przestrasza, ot jeszcze jedno dzie\u0142o w morzu r\u00f3\u017cno\u015bci.<\/p>\n<figure style=\"width: 470px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" class=\"c-fullsize\" title=\"Fot. Antoni Porczak, instalacja Aspekt przedmiotu&quot;, 1999\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak2.jpg\" alt=\"Fot. Antoni Porczak, instalacja Aspekt przedmiotu&quot;, 1999\" width=\"470\" height=\"350\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Fot. Antoni Porczak, instalacja Aspekt przedmiotu&#8221;, 1999<\/figcaption><\/figure>\n<p>Autorzy orientuj\u0105 si\u0119 \u017ce nie tylko odbiorcy nie nad\u0105\u017caj\u0105 za nimi, ale r\u00f3wnie\u017c oni za odbiorcami, ca\u0142a dawna kultura dosta\u0142a zadyszki, a cokolwiek jest &#8220;gonione&#8221; okazuje si\u0119 py\u0142em pozbawionym ca\u0142o\u015bci.\u00a0Media po\u015brednicz\u0105c w komunikacji: segmentyzuj\u0105, fragmentaryzuj\u0105 i autonomizuj\u0105 materia\u0142, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce on by\u0107 \u0142atwiej przetwarzany.<\/p>\n<p>Poszczeg\u00f3lne sekwencje s\u0105 tak kr\u00f3tkie i szybkie, \u017ce trudno z nich uk\u0142ada\u0107 narracyjne sensy, s\u0105 to raczej impulsy (a czasem ju\u017c tylko ich powidoki) produkowane i rozpraszane z intencja by mog\u0142y si\u0119 do czego\u015b <em>przyda\u0107<\/em> jako budulec. Nie pochodz\u0105 ju\u017c z jakiej\u015b ca\u0142o\u015bci wiekopomnego dzie\u0142a, <em>wielkiej narracji<\/em>, czy wa\u017cnego przes\u0142ania, to raczej klocki <em>lego<\/em> ni\u017c kawa\u0142ek <em>Altamiry<\/em>.<br \/>\nWydaje si\u0119 i\u017c nie chodzi tu o \u017cadne przedstawianie, lecz jedynie o materia\u0142 budowlany dla wyobra\u017ani, z kt\u00f3rego &#8220;odbiorca&#8221; mo\u017ce stworzy\u0107 w\u0142asn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 (cho\u0107 w og\u00f3le w szko\u0142ach go tego nie uczono), w\u0142asne wyobra\u017cenie.<\/p>\n<p>Cz\u0119sto nie chodzi nawet o wyobra\u017cenia, a jedynie o ci\u0105g\u0142e bombardowanie zmys\u0142\u00f3w, kt\u00f3re ju\u017c nie koniecznie potrzebuj\u0105 jakiej\u015b idei porz\u0105dkuj\u0105cej, bod\u017ace te, mo\u017ce przejmowa\u0107 cia\u0142o odbiorcy, staj\u0105ce si\u0119 drgaj\u0105c\u0105 membran\u0105, kt\u00f3rej przeznaczeniem jest drga\u0107 niekoniecznie w tej samej <em>cz\u0119stotliwo\u015bci<\/em> co impulsy j\u0105 pobudzaj\u0105ce.<br \/>\nDrgania te oddzia\u0142ywuj\u0105 na wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 zmys\u0142\u00f3w ni\u017c to mo\u017cna rozumie\u0107 w sensie wychowania przez sztuk\u0119, ono separuje zmys\u0142y, segreguj\u0105c im bod\u017ace, osobno wizualizm, osobno d\u017awi\u0119ki, dotyk, kinestetyk\u0119.<\/p>\n<p>Interaktywne media oddzia\u0142ywuj\u0105 polisensorycznie, nie s\u0105 jednak jedynie prost\u0105 sum\u0105 bod\u017ac\u00f3w dostarczonych przez wszystkie zmys\u0142y ani te\u017c linearn\u0105 ich syntez\u0105, raczej ich nie liniow\u0105 indukcj\u0105.<br \/>\nZmiany te mo\u017cemy \u015bledzi\u0107 r\u00f3wnie\u017c w telewizji i filmie, kt\u00f3re dziel\u0105 swe oddzia\u0142ywania na coraz drobniejsze i szybciej przebiegaj\u0105ce cz\u0119\u015bci, liniowo\u015b\u0107 jest przerywana, albo zatraca si\u0119 w nieczytelnych cyklach.<br \/>\nPrzywo\u0142any tutaj przyk\u0142ad filmowej kobiety, kt\u00f3ra <em>idzie od drzwi do okna<\/em> traci ju\u017c dawny sens.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Nie tylko nie ma ju\u017c kierunku od drzwi do okna, ale potyka si\u0119 ona w jednym filmie a upada w drugim, sama puka do drzwi i sama boi si\u0119 tego pukania, najpierw si\u0119 boi a potem puka, a kiedy puka nie jest ju\u017c blondynk\u0105, a wszystko to trwa par\u0119 sekund i na dodatek akcja jest powtarzana par\u0119 razy.<\/p>\n<p>Czy w tej sytuacji jeszcze mamy do czynienia z jakim\u015b linearnym opowiadaniem?<br \/>\nSytuacja komplikuje si\u0119 jeszcze bardziej w sztuce interaktywnej, gdzie autor dzie\u0142a np. Instalacji odst\u0119puje nie tylko od linearnego opowiadania , ale r\u00f3wnie\u017c od uk\u0142adania zawarto\u015bci w ci\u0105gi, dostarczaj\u0105c interaktorowi jedynie materia\u0142u i technologii do wytworzenia przedmiotu jego w\u0142asnej percepcji.<\/p>\n<p>Interaktor (dawny odbiorca) swobodnie &#8220;buszuje&#8221; po instalacji, przekszta\u0142caj\u0105c lub tworz\u0105c form\u0119 wed\u0142ug w\u0142asnego uznania, limitowany jedynie materia\u0142em i technologi\u0105 przetwarzania, konstruuje produkt czasoprzestrzenny wewn\u0105trz kt\u00f3rego mo\u017ce sobi <em>podrga\u0107<\/em> we w\u0142asnym rytmie, korzystaj\u0105c z cudzej energii.<\/p>\n<p>Cudze obrazy, d\u017awi\u0119ki, teksty (jako sko\u0144czone ca\u0142o\u015bci) s\u0105 mniej interesuj\u0105ce ni\u017c wyobra\u017cenia w\u0142asne, a je\u015bli interesuj\u0105ce to jedynie jako przyw\u0142aszczenie ich drobin tworzywa do transformacji.<\/p>\n<p>Transformacja jest tu przed reprezentacj\u0105, proces przed sko\u0144czonym produktem, drobina przed ca\u0142o\u015bci\u0105. Kompozycj\u0119 stanowi\u0105 drobiny z\u0142apane na filtr w\u0142asnej kondycji cielesnej i wyobra\u017ani w danej chwili. Dzia\u0142a tu raczej mechanizm &#8220;galaktycznego rozproszenia&#8221; przypadkowych zderze\u0144 i indywidualnego porz\u0105dkowania tego, co przewija si\u0119 przed zmys\u0142ami. Wydaje si\u0119, i\u017c analogie ziemskiego za\u015bcianka zostaj\u0105 przekroczone, trac\u0105 na warto\u015bci linie podzia\u0142u-topografia p\u0142aska i hierarchia pionowa.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce sztuka interaktywnych medi\u00f3w ma ju\u017c swoje analogony w przestrzeni pozaglobalnej (pozaziemskiej), kosmicznej &#8211; galaktycznej. Romantyczny autor mia\u0142 ambicje tworzy\u0107 wielkie narracje i trafia\u0107 z nimi &#8220;pod strzechy&#8221;, by\u0107 mo\u017ce dzisiejszy autor wysy\u0142a swoje drobiny w przestrze\u0144 kosmiczn\u0105 w nadziei \u017ce to odwieczne <em>Tohuwabohu<\/em> przemieni je w co\u015b <em>warto\u015bciowego<\/em>.<\/p>\n<p>Transwersalny rozum nie szuka ju\u017c punkt\u00f3w na zorientowanej biegunowo mapie ogl\u0105danej z lotu ptaka, przep\u0142ywa raczej przez rzeczywisto\u015b\u0107 jak drobina kurzu przyci\u0105gan\u0105 przez r\u00f3\u017cne pola energetyczne wsp\u00f3\u0142tworz\u0105c raz skupiska a raz rozproszenia. Wyobra\u017cenia interaktora za niczym nie musz\u0105 nad\u0105\u017ca\u0107, przemieszczaj\u0105 si\u0119 raczej jak cz\u0105steczki gazu, wchodz\u0105c ci\u0105gle w nowe styki energetyczne.<\/p>\n<p>Sensem jest \u017cycie w ci\u0105g\u0142ej interakcji z najbli\u017cszym otoczeniem, nie szukaj\u0105c sensu jako widniej\u0105cego gdzie\u015b punktu docelowego, wszystko jest w ruchu, kiedy tam dotrzemy punkt docelowy zmieni kontekst i warto\u015bci. Kiedy informacja oddzieli\u0142a si\u0119 od transportu, zgin\u0119\u0142a droga, s\u0105 bezdro\u017ca kt\u00f3rymi pod\u0105\u017caj\u0105 wszyscy potr\u0105caj\u0105c si\u0119 o siebie wzajemnie.<\/p>\n<p>Medialne dzie\u0142a stykaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, <em>popychaj\u0105 si\u0119<\/em>, nak\u0142adaj\u0105 na siebie, mieszaj\u0105 si\u0119 z <em>nie dzie\u0142ami<\/em> (reklam\u0105, ha\u0142asem) s\u0105 cytatami z cytat\u00f3w, lub remiksami remiks\u00f3w. W \u015bwiecie tym trudno orientowa\u0107 si\u0119 sposobami przynale\u017cnymi <em>kulturze wy\u017cszej<\/em>, w og\u00f3le nie wiadomo kt\u00f3re warto\u015bci s\u0105 wy\u017csze ( nie ma g\u00f3rnych p\u00f3\u0142ek) ani te\u017c nie wiadomo gdzie g\u00f3ra a gdzie d\u00f3\u0142, jakby wyparowa\u0142a grawitacja.<\/p>\n<figure style=\"width: 470px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" class=\"c-fullsize\" title=\"Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &quot;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&quot;\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak3.jpg\" alt=\"Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &quot;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&quot;\" width=\"470\" height=\"346\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Fot. Antoni Porczak, fragment instalacji &#8220;Mechaniczna czu\u0142o\u015b\u0107&#8221;<\/figcaption><\/figure>\n<p>Stosunkowo dobrze radzi sobie z tym \u015bwiatem uzbrojona w nowe technologie popularna kultura uczestnicz\u0105ca. Uczestniczy\u0107 znaczy przekszta\u0142ca\u0107, g\u0142\u00f3wnie informacj\u0119, sposoby i punkty przekszta\u0142ce\u0144 s\u0105 systemem orientacyjnym, jedynie operacje kontekstuj\u0105 nasze miejsce w szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015brodowisku.<\/p>\n<p>Korzenie musia\u0142y mie\u0107 swoje sta\u0142e miejsca, a antenom wystarcza cz\u0119stotliwo\u015b\u0107. Tak jak cywilizacja ko\u0142a wymaga\u0142a wyobra\u017ani pod\u0105\u017caj\u0105cej koleinami, tak cywilizacja telematyczna wydaje si\u0119 potrzebowa\u0107 wyobra\u017ani dyspersyjnej, kt\u00f3rej cech\u0105 nie jest \u0142\u0105czenie si\u0119 w linearne ci\u0105gi, lecz raczej dobrowolne zgromadzenia moleku\u0142, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wszystkim pod warunkiem, \u017ce za ka\u017cdym razem zdo\u0142amy uchwyci\u0107 zasad\u0119 porz\u0105dkuj\u0105c\u0105 wszystko. By\u0107 mo\u017ce dlatego, tak szybko nudzi nas to co rozwija si\u0119 linearnie i co nie dopuszcza naszej interwencji w ten przebieg. Cho\u0107 nie jest jeszcze jasne, czy &#8220;skacz\u0105c&#8221; po kana\u0142ach telewizji szukamy interesuj\u0105cego programu, czy te\u017c bronimy si\u0119 przed <em>lewatyw\u0105<\/em> kultury nadawc\u00f3w, jedno wydaje si\u0119 pewne, spe\u0142niamy w ten spos\u00f3b potrzeb\u0119 interaktywno\u015bci, zwi\u0105zan\u0105 z transakcyjnym typem komunikacji kt\u00f3rej sens powstaje w trakcie dialogowania a nie jest jednostronnie transmitowanym sensem nadawcy.<\/p>\n<p>Prosceniczne dzie\u0142a, (te zgrabne pi\u0119kne ca\u0142o\u015bci) staj\u0105 si\u0119 marginalne nie z braku szacunku dla kultury i talentu ich tw\u00f3rc\u00f3w, lecz znikomej ich u\u017cyteczno\u015bci w formowaniu cz\u0142owieka interaktywnej i telematycznej cywilizacji.<\/p>\n<p>Tak jak dzie\u0142o epoki industrialnej nie mog\u0142o istnie\u0107 bez swojej reprodukcji, tak dzie\u0142o sztuki interaktywnej nie mo\u017ce istnie\u0107 bez operacyjnej percepcji interaktora, kt\u00f3ry dokonuje transformacji budulca i struktury. Dawne uprawnienia przynale\u017cne arty\u015bcie, czyli interaktywne pos\u0142ugiwanie si\u0119 technologi\u0105 w tworzeniu formy dzie\u0142a, przechodz\u0105 dzi\u015b r\u00f3wnie\u017c na dawnego odbiorc\u0119, czyli interaktora, ten jednak tworzy dzie\u0142o sam dla siebie, z materia\u0142u i technologii udost\u0119pnionych przez autora. Autor wyst\u0119puje w podobnej roli jak w\u0142a\u015bciciel automat\u00f3w do gier elektronicznych, dzier\u017cawi odbiorcy pewne mo\u017cliwo\u015bci techniczne, oraz sposoby ich wykorzystania, u\u017cytkownik decyduje czy chce si\u0119 rozwija\u0107, poznawa\u0107, uczy\u0107, tworzy\u0107, czy si\u0119 &#8220;og\u0142upia\u0107&#8221;.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Cokolwiek postanowi musi dzia\u0142a\u0107, manipulowa\u0107 i wchodzi\u0107 w interakcje z urz\u0105dzeniami, je\u015bli przestanie dzia\u0142a\u0107, mo\u017ce ogl\u0105da\u0107 urz\u0105dzenie jak rze\u017ab\u0119 lub graj\u0105c\u0105 szaf\u0119, ale ogl\u0105danie, czy s\u0142uchanie to przecie\u017c nie to samo, co dzia\u0142anie. W trakcie dzia\u0142ania (zw\u0142aszcza medialnego)nie jest realizowana ani linia wyobra\u017ceniowa gracza, (urz\u0105dzenie dzia\u0142a wed\u0142ug jakiego\u015b programu),ani te\u017c linia wyobra\u017ceniowa programator\u00f3w, poniewa\u017c gracz realizuje w\u0142asne strategie.<\/p>\n<p>Modernistyczny model dominacji jednego gustu nad innym, jednej formy nad inn\u0105, jednego pomys\u0142u nad innym mija, dominacja wyobra\u017ani artyst\u00f3w nad \u015bwiatem wyobra\u017ani odbiorc\u00f3w odchodzi, wolno\u015b\u0107 pluralistyczna r\u00f3\u017cni si\u0119 od wolno\u015bci modernistycznej. Tamta by\u0142a wolno\u015bci\u0105 artyst\u00f3w, spo\u0142ecze\u0144stwa wyznacza\u0142y im bezpieczne pola autoekspresji w zamian za tworzenie <em>wysublimowanych<\/em> warto\u015bci utrzymuj\u0105cych spo\u0142ecze\u0144stwo w stanie &#8220;dobrowolnej&#8221; sterowno\u015bci na po\u017c\u0105dane cele. By\u0142a to w\u0142a\u015bciwie jedyna pi\u0119kna, po\u017cyteczna i dobrowolnie przyjmowana przez ludzko\u015b\u0107 &#8220;tyrania ideologiczna&#8221;. Ideologiczna, poniewa\u017c celem ka\u017cdej awangardy by\u0142o narzucanie widzenia \u015bwiata w\u0105skiej grupy artyst\u00f3w \u00f3wczesnej kulturze.<\/p>\n<p>Kiedy znika awangarda, znika r\u00f3wnie\u017c og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105ca hierarchia. Wielo\u015b\u0107 i r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 prowadz\u0105 do ci\u0105g\u0142ych wybor\u00f3w, sytuacje staj\u0105 si\u0119 bardziej lokalne o du\u017cym stopniu skomplikowania, nie ma te\u017c ju\u017c jednego obowi\u0105zuj\u0105cego kierunku d\u0105\u017ce\u0144. Coraz mniej jest punkt\u00f3w sta\u0142ych jak: wykszta\u0142cenie, upodobania, potrzeby, pogl\u0105dy, dobra i \u015brodowisko. Szybko nast\u0119puje eskalacja zmienno\u015bci i wielo\u015bci, ale czy nadmierna liczba sens\u00f3w prowadzi do bezsensu a nadmierna ilo\u015b\u0107 obraz\u00f3w do bezobrazowo\u015bci?<\/p>\n<p>Nie koniecznie, ale utwory i sensy przestaj\u0105 by\u0107 wyj\u0105tkowe w tak prosty spos\u00f3b jak dotychczas, by\u0107 mo\u017ce sztuka przestaje nadawa\u0107 sens \u017cyciu, a nowym sensem indywidualnym jednostki jest wy\u0142anianie sztuki z potocznego \u017cycia?<br \/>\nSztuk\u0105 w takim uj\u0119ciu nie by\u0142by wyj\u0105tkowy przedmiot, utw\u00f3r, obraz, lecz specyficzna percepcja potocznej rzeczywisto\u015bci w danym kontek\u015bcie i czasie. Wyobra\u017ania kszta\u0142towana przez rzeczywisto\u015b\u0107 medialn\u0105 i wspierana przez wysokie technologie funkcjonuje jak elektroniczny ob\u0142ok, kt\u00f3ry raz rozrzedza si\u0119 by przenika\u0107, to zag\u0119szcza i eksploduje by dokona\u0107 autoekspresji dzia\u0142aj\u0105cego podmiotu.<\/p>\n<p><em><strong>Antoni Porczak<br \/>\nKrak\u00f3w<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Podstawowym zadaniem sztuki dotychczasowej by\u0142o przyci\u0105ga\u0107 i zadziwia\u0107 odbiorc\u0119. Literatura mia\u0142a ambicje trzyma\u0107 w napi\u0119ciu &#8220;od deski do deski&#8221;, kino wci\u0105gn\u0105\u0107 widza a\u017c do utraty poczucia rzeczywisto\u015bci, muzyka i malarstwo r\u00f3wnie\u017c sw\u00f3j idea\u0142 formu\u0142owa\u0142y jako ca\u0142kowite poddanie si\u0119 odbiorcy oddzia\u0142ywaniu dzie\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"author":90,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7289,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[999],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Medialna dyspersja wyobra\u017ani<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak.jpg\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\",\"name\":\"Medialna dyspersja wyobra\u017ani\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2002-11-18T21:51:49+00:00\",\"dateModified\":\"2012-12-12T15:53:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e6b7b9c5c45bca8ed0608a2655882524\"},\"description\":\"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Medialna dyspersja wyobra\u017ani\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e6b7b9c5c45bca8ed0608a2655882524\",\"name\":\"Antoni Porczak\",\"description\":\"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych Reset. Bra\u0142 udzia\u0142 w ponad 100 wystawach zbiorowych (oko\u0142o 40 za granic\u0105) m.in. XLIII Biennale Weneckim w 1988 r. Uprawia: rze\u017ab\u0119, rysunek, akcje, formy wielomedialne, instalacje ( r\u00f3wnie\u017c interaktywne). Kurator wystaw sztuki medi\u00f3w w Galerii Miejskiej BUNKIER SZTUKI w Krakowie. Autor wielu artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych sztuki interaktywnych medi\u00f3w oraz edukacji artystycznej.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/antoni-porczak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Medialna dyspersja wyobra\u017ani","description":"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2002_11_18\/antoni_porczak.jpg"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni","name":"Medialna dyspersja wyobra\u017ani","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#primaryimage"},"datePublished":"2002-11-18T21:51:49+00:00","dateModified":"2012-12-12T15:53:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e6b7b9c5c45bca8ed0608a2655882524"},"description":"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2002\/antoni-porczak-medialna-dyspersja-wyobrazni#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Medialna dyspersja wyobra\u017ani"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e6b7b9c5c45bca8ed0608a2655882524","name":"Antoni Porczak","description":"Antoni Porczak jest kierownikiem Pracowni Dzia\u0142a\u0144 Medialnych Wydzia\u0142u Rze\u017aby ASP w Krakowie oraz jest inicjatorem Festiwalu Sztuk Medialnych Reset. Bra\u0142 udzia\u0142 w ponad 100 wystawach zbiorowych (oko\u0142o 40 za granic\u0105) m.in. XLIII Biennale Weneckim w 1988 r. Uprawia: rze\u017ab\u0119, rysunek, akcje, formy wielomedialne, instalacje ( r\u00f3wnie\u017c interaktywne). Kurator wystaw sztuki medi\u00f3w w Galerii Miejskiej BUNKIER SZTUKI w Krakowie. Autor wielu artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych sztuki interaktywnych medi\u00f3w oraz edukacji artystycznej.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/antoni-porczak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/90"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=17"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}