{"id":17794,"date":"2013-12-19T17:00:03","date_gmt":"2013-12-19T16:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=17794"},"modified":"2020-09-01T13:10:20","modified_gmt":"2020-09-01T12:10:20","slug":"monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze","title":{"rendered":"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci"},"content":{"rendered":"<p>Zaczn\u0119 osobi\u015bcie. Gdy przyjecha\u0142am na studia teatrologiczne, Stary Teatr sta\u0142 si\u0119, obok uczelni, a potem redakcji \u201eDidaskali\u00f3w\u201d, g\u0142\u00f3wnym miejscem mojej edukacji teatralnej. Nie, wcale nie czu\u0142am specyficznego ducha narodowej sceny. Szybko do\u015b\u0107 intuicyjnie wyczu\u0142am jednak, \u017ce w\u0142a\u015bnie tam traktuje si\u0119 widza powa\u017cnie, sk\u0142ania do aktywnego i \u015bwiadomego obcowania ze sztuk\u0105. Przegl\u0105d spektakli Krystiana Lupy, kolejne edycje festiwali baz@rt i re_wizje, go\u015bcinne pokazy przedstawie\u0144 Christopha Marthalera i Luka Percevala czy Dimitra Gotscheffa, premiery Micha\u0142a Zadary, Micha\u0142a Borczucha, Jana Klaty, Mai Kleczewskiej, Barbary Wysockiej \u2013 prawie ka\u017cde z tych wydarze\u0144 sk\u0142ania\u0142o mnie do ci\u0105g\u0142ej redefinicji m\u0142odzie\u0144czych rozpozna\u0144 estetycznych, cz\u0119sto pocz\u0105tkowo wzbudza\u0142o pewien op\u00f3r, dzi\u0119ki kt\u00f3remu udawa\u0142o si\u0119 w rezultacie poszerza\u0107 wewn\u0119trzny obszar rozumienia i do\u015bwiadczania sztuki (i \u015bwiata). Stary Teatr za dyrekcji Miko\u0142aja Grabowskiego, w okresie, kiedy pracowali tam Grzegorz Nizio\u0142ek, Agata Siwiak, ale te\u017c Iga Ga\u0144czarczyk czy Magdalena Stojowska (czyli mniej wi\u0119cej w latach 2005-2007) by\u0142 w moim odczuciu kuratorskim i artystycznym fenomenem. By\u0142a tam przestrze\u0144 i dla eksperymentu, i dla tw\u00f3rczego obcowania z tradycj\u0105 w wydaniu zar\u00f3wno uznanych artyst\u00f3w, jak i debiutant\u00f3w. Powsta\u0142y spektakle na d\u0142ugi czas wyznaczaj\u0105ce pu\u0142ap teatralnego eksperymentu \u2013 zaskakuj\u0105co cz\u0119sto udanego, bo, jak mi si\u0119 wydaje, swoi\u015bcie poj\u0119tej edukacji (czy raczej inspiracji) nie podlega\u0142a tylko widownia, ale te\u017c m\u0142odzi tw\u00f3rcy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_17809\" aria-describedby=\"caption-attachment-17809\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=17809\" rel=\"attachment wp-att-17809\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-17809\" title=\"\u201eDo Damaszku\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013-540x361.jpg\" alt=\"\u201eDo Damaszku\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" width=\"540\" height=\"361\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013-540x361.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013-576x385.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17809\" class=\"wp-caption-text\">\u201eDo Damaszku\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Czemu, maj\u0105c pisa\u0107 o dyrekcji i tw\u00f3rczo\u015bci Jana Klaty w Starym Teatrze, zacz\u0119\u0142am od tych \u201ewspominek\u201d? Po pierwsze, dlatego \u017ce krakowska scena w przywo\u0142anym okresie jest dla mnie przyk\u0142adem najsensowniejszej realizacji \u201emisji\u201d narodowej instytucji kultury w XXI wieku. Po drugie, by\u0142 to te\u017c czas, w kt\u00f3rym Klata debiutowa\u0142 na scenie Starego Teatru (w 2006 roku \u2013 <em>Trzy stygmaty Palmera Eldritcha<\/em>, w 2007 \u2013 <em>Oresteja<\/em>), wi\u0119c \u2013 jak mniemam \u2013 to do\u015bwiadczenie wywar\u0142o na niego pewien wp\u0142yw. Obejmuj\u0105c stanowisko dyrektora, Klata przywo\u0142ywa\u0142 artyku\u0142 Grzegorza Nizio\u0142ka <em>\u201edwa tysi\u0105clecia prawie i ani jednego boga!\u201d<\/em><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>, w kt\u00f3rym zaatakowany zosta\u0142 polski model teatru repertuarowego. W\u015br\u00f3d beneficjent\u00f3w tego monopolizuj\u0105cego przestrze\u0144 artystyczn\u0105, hierarchicznego, skostnia\u0142ego systemu autor wymienia\u0142 r\u00f3wnie\u017c samego Klat\u0119. W odpowiedzi re\u017cyser deklarowa\u0142 ch\u0119\u0107 wzi\u0119cia odpowiedzialno\u015bci i cho\u0107 punktowego \u201enaprawienia\u201d sposobu funkcjonowania tej instytucji<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Z wypowiedzi re\u017cysera wnioskowa\u0107 mo\u017cna, \u017ce w\u0142a\u015bnie taki model teatru, jaki pokr\u00f3tce opisa\u0142am, stanowi dla niego wa\u017cny punkt odniesienia. \u201eNaszym sukcesem jest to, \u017ce pokazujemy widzom spektakl, kt\u00f3ry jest odwa\u017cny na wszelkich mo\u017cliwych polach \u2013 tre\u015bciowym, artystycznym, estetycznym&#8230;\u201d \u2013 deklarowa\u0142 nowy dyrektor<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-17794 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/wanda-stary-teatr-krakow-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/wanda-stary-teatr-krakow-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eWanda\u201d, re\u017c. Pawe\u0142 Passini, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17813\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17813'>\n\t\t\t\t\u201eWanda\u201d, re\u017c. Pawe\u0142 Passini, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/attachment\/17812'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/trylogia-stary-teatr-krakow-2009-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eTrylogia\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2009, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17812\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17812'>\n\t\t\t\t\u201eTrylogia\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2009, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201ePoczet Kr\u00f3l\u00f3w Polskich\u201d, re\u017c. Krzysztof Garbaczewski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17811\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17811'>\n\t\t\t\t\u201ePoczet Kr\u00f3l\u00f3w Polskich\u201d, re\u017c. Krzysztof Garbaczewski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/oresteja-stary-teatr-krakow-2007'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/oresteja-stary-teatr-krakow-2007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eOresteja\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2007, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17810\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17810'>\n\t\t\t\t\u201eOresteja\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2007, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/do-damaszku-stary-teatr-krakow-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eDo Damaszku\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17809\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17809'>\n\t\t\t\t\u201eDo Damaszku\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-17808\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-17808'>\n\t\t\t\t\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Klata wraz ze swoim obecnym zast\u0119pc\u0105, Sebastianem Majewskim, wygrali konkurs w Starym Teatrze dzi\u0119ki prezentacji bardzo mocno skonceptualizowanej wizji. Zamiast og\u00f3lnych deklaracji repertuarowych, re\u017cyserzy podali tematy kolejnych sezon\u00f3w, wyznaczane przez nazwiska re\u017cyser\u00f3w polskiego teatru. Najpierw sezon \u201eSwinarski\u201d, p\u00f3\u017aniej \u201eJarocki\u201d, dalej \u201eWajda\u201d, \u201eLupa\u201d, wreszcie \u201eKantor\u201d. Nawi\u0105zanie do ich tw\u00f3rczo\u015bci ma, zdaniem Klaty, polega\u0107 na tym, by \u201eprzy pomocy tych samych tekst\u00f3w wykona\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny ekwiwalent pracy my\u015blowej, jak\u0105 oni, w\u00f3wczas, musieli wykona\u0107, \u017ceby ogarn\u0105\u0107 tamt\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Cho\u0107 te deklaracje s\u0105 do\u015b\u0107 og\u00f3lnikowe, wynika z nich, \u017ce Klat\u0119 i Majewskiego interesuj\u0105 przede wszystkim najmocniej wdzieraj\u0105ce si\u0119 w zbiorow\u0105 wyobra\u017ani\u0119 strategie my\u015blenia o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej w polskim teatrze powojennym. Pytanie, jakie mo\u017cna na wst\u0119pie zada\u0107, brzmi: czy zmiany, kt\u00f3rym ulega wsp\u00f3lnota narodowa i jej wyobra\u017cenie o sobie samej, nie wymagaj\u0105 ci\u0105g\u0142ej, radykalnej redefinicji narz\u0119dzi analizy? Jak g\u0142\u0119boko trzeba zrozumie\u0107 i odczu\u0107 poszczeg\u00f3lne gesty re\u017cyser\u00f3w, by wywie\u017a\u0107 z nich metod\u0119 oddzia\u0142ywania na widza, aktualn\u0105 i skuteczn\u0105 niezale\u017cnie od kontekstu historycznego, politycznego i kulturowego? Bo jak s\u0105dz\u0119 \u2013 nowej dyrekcji chodzi w\u0142a\u015bnie o pewn\u0105 skuteczno\u015b\u0107 przeprowadzania operacji na zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci i mo\u017ce przede wszystkim \u2013 pod\u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n<figure id=\"attachment_17812\" aria-describedby=\"caption-attachment-17812\" style=\"width: 533px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=17812\" rel=\"attachment wp-att-17812\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-17812\" title=\"\u201eTrylogia\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2009, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/trylogia-stary-teatr-krakow-2009.jpg\" alt=\"\u201eTrylogia\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2009, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" width=\"533\" height=\"800\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17812\" class=\"wp-caption-text\">\u201eTrylogia\u201d, re\u017c. Jan Klata, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2009, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Program Starego Teatru, cho\u0107 ryzykowny i raczej \u201e\u017cyczeniowy\u201d ni\u017c konkretny (co te\u017c mo\u017cna uzna\u0107 za pewn\u0105 warto\u015b\u0107, bo nie zamyka on pola poszukiwa\u0144 zbyt precyzyjnymi definicjami), rozpatrywany w innej perspektywie, wskazuje na jeszcze jedn\u0105, nie tak oczywist\u0105, jak mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, kwesti\u0119. Klata i Majewski reprezentuj\u0105 spos\u00f3b my\u015blenia o teatrze jako instytucji, kt\u00f3ra \u2013 cho\u0107 gromadzi r\u00f3\u017cnych tw\u00f3rc\u00f3w i produkuje bardzo od siebie odmienne spektakle \u2013 ma stanowi\u0107 pewn\u0105 konceptualn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, wyznaczaj\u0105c ram\u0119 dla dzia\u0142a\u0144 poszczeg\u00f3lnych artyst\u00f3w. Takie, coraz bardziej popularne w Polsce, kuratorskie my\u015blenie o instytucji by\u0142o ju\u017c widoczne w Teatrze Narodowym, nazwanym za dyrekcji Jerzego Grzegorzewskiego \u201eDomem Wyspia\u0144skiego\u201d (z tej i innych przyczyn bardzo \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce Klata i Majewski nie planuj\u0105 sezonu po\u015bwi\u0119conego temu re\u017cyserowi!). Z du\u017cym sukcesem \u201ewypr\u00f3bowa\u0142\u201d je te\u017c Sebastian Majewski w Teatrze Dramatycznym w Wa\u0142brzychu, kt\u00f3ry w czasie sezon\u00f3w zatytu\u0142owanych \u201eZnamy znamy\u201d powr\u00f3ci\u0142 do utraconej na jaki\u015b czas rangi jednego z najwa\u017cniejszych teatr\u00f3w w Polsce. Inn\u0105 cech\u0105 charakterystyczn\u0105 duetu dyrektorskiego jest traktowanie teatru jak miejsca, w kt\u00f3rym nie tylko produkuje si\u0119 premiery (cho\u0107 tych jest w Starym Teatrze ostatnio zadziwiaj\u0105co du\u017co), ale te\u017c generuje przestrze\u0144 dialogu (dyskusje wok\u00f3\u0142 premier), nowatorskich, efemerycznych, jednorazowych dzia\u0142a\u0144 realizowanych przez bardzo m\u0142odych kurator\u00f3w i artyst\u00f3w (inicjatywy, czytania, s\u0142uchowiska itp. w Strefie BE stworzonej przez tegoroczne absolwentki Performatyki UJ, kt\u00f3re co tydzie\u0144 organizuj\u0105 bezp\u0142atne pokazy nowych projekt\u00f3w w dawnym muzeum Starego Teatru). Klata i Majewski podejmuj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z innymi mediami i instytucjami (wsp\u00f3lne realizacje z Radiem Krak\u00f3w i Radiofoni\u0105, jak na przyk\u0142ad projekty wok\u00f3\u0142 powie\u015bci <em>Dumanowski<\/em>, przedsi\u0119wzi\u0119cie radio-teatralne <em>W tym domu czeka w u\u015bpieniu zmar\u0142y Cthulhu<\/em>, audioperformans <em>Przyn\u0119ta<\/em>, czy te\u017c <em>Kr\u00f3l Edyp <\/em>zrealizowany we wsp\u00f3\u0142pracy z Festiwalem UNSOUND), organizuj\u0105 te\u017c interdyscyplinarne, towarzysz\u0105ce premierom warsztaty (projekt <em>Wok\u00f3\u0142 kr\u00f3li<\/em>).<\/p>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Dyrektorzy wydaj\u0105 si\u0119 bardzo uwa\u017cnie dobiera\u0107 wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Do tej pory \u2013 w ci\u0105gu roku \u2013 odby\u0142o si\u0119 a\u017c osiem premier, w tym pi\u0119\u0107 w sezonie BIO.S (stycze\u0144-lipiec 2013; tematem spajaj\u0105cym wszystkie przedstawienia mia\u0142 by\u0107 cz\u0142owiek rozumiany jako jedno\u015b\u0107 w pewnym okre\u015blonym uk\u0142adzie), a kolejne w sezonie 2013\/2014 po\u015bwi\u0119conym postaci Konrada Swinarskiego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a zrealizowana przez cenionych, oryginalnych i bardzo od siebie r\u00f3\u017cnych artyst\u00f3w, kt\u00f3rzy po raz pierwszy mieli okazj\u0119 pracowa\u0107 z zespo\u0142em Starego Teatru.<\/p>\n<figure id=\"attachment_17813\" aria-describedby=\"caption-attachment-17813\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=17813\" rel=\"attachment wp-att-17813\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-17813\" title=\"\u201eWanda\u201d, re\u017c. Pawe\u0142 Passini, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/wanda-stary-teatr-krakow-2013-540x439.jpg\" alt=\"\u201eWanda\u201d, re\u017c. Pawe\u0142 Passini, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" width=\"540\" height=\"439\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/wanda-stary-teatr-krakow-2013-540x439.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/wanda-stary-teatr-krakow-2013.jpg 576w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17813\" class=\"wp-caption-text\">\u201eWanda\u201d, re\u017c. Pawe\u0142 Passini, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Zestaw nazwisk pokazuje \u015bwietne, w mojej opinii, wyczucie zjawisk w polskim \u017cyciu teatralnym, tych \u015bwie\u017cych i niebanalnych. \u201eDebiuty\u201d te nie \u015bwiadcz\u0105 o radykalnym odci\u0119ciu si\u0119 od dotychczasowej polityki Miko\u0142aja Grabowskiego, lecz raczej stanowi\u0105 pr\u00f3b\u0119 wype\u0142nienia swoistej luki w grupie wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z tym teatrem artyst\u00f3w. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce, spo\u015br\u00f3d grona zaproszonych do wsp\u00f3\u0142pracy, zar\u00f3wno Monika Strz\u0119pka oraz Pawe\u0142 Demirski (<em>Bitwa warszawska 1920<\/em>), jak i Krzysztof Garbaczewski (<em>Poczet kr\u00f3l\u00f3w polskich<\/em>) to laureaci Paszport\u00f3w Polityki. Dob\u00f3r nazwisk zdecydowanie nie jest jednak wyrazem monolitycznej tematycznie, stylistycznie czy ideologicznie polityki nowej dyrekcji. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wymienionych wy\u017cej artyst\u00f3w znajduje si\u0119 w\u0142a\u015bciwie na dw\u00f3ch przeciwnych biegunach: mocno zaanga\u017cowany, lewicowy, operuj\u0105cy ostr\u0105, cz\u0119sto groteskow\u0105, czy wr\u0119cz farsow\u0105 estetyk\u0105 teatr tandemu versus heterogeniczny, eksperymentuj\u0105cy z nowymi mediami, posthumanistyczny styl teatralny Garbaczewskiego. Zbi\u00f3r \u201epolskich indywidualno\u015bci teatralnych\u201d uzupe\u0142nia mocno wystylizowany, indywidualny teatr Paw\u0142a Passiniego.<em> <\/em>Bardzo wa\u017cn\u0105 kwesti\u0105 jest te\u017c otwarcie (bo trzeba t\u0119 kwesti\u0119 rozpatrywa\u0107 w\u0142a\u015bnie w takich kategoriach!) Starego Teatru na tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kobiet i tematy feministyczne. Wrota narodowej sceny uchyli\u0142y si\u0119 ju\u017c dla wspomnianej Moniki Strz\u0119pki (a\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce dopiero teraz), Igi Ga\u0144czarczyk (kt\u00f3ra bodaj\u017ce po raz pierwszy zrealizowa\u0142a tu samodzielny projekt), Sylwii Chutnik i Patrycji Do\u0142owy (autorek tekstu do spektaklu <em>Wanda<\/em>), a jeszcze w tym sezonie swoje spektakle maj\u0105 zrealizowa\u0107 Anna Augustynowicz (debiut tej uznanej re\u017cyserki w Starym Teatrze zdecydowanie sp\u00f3\u017aniony) oraz Weronika Szczawi\u0144ska. Wiktor Rubin wyre\u017cyseruje natomiast napisany specjalnie dla Starego Teatru tekst najciekawszej polskiej dramatopisarki ostatnich lat \u2013 Jolanty Janiczak. Cho\u0107 wi\u0119c wizja kobiet w spektaklach Klaty pozostawia wiele do \u017cyczenia i wzbudza bunt (bywa i skrajnie mizoginiczna, i mocno ambiwalentna), to fakt zaproszenia artystek do Starego Teatru uwa\u017cam za pierwszy krok w kierunku wype\u0142nienia dotkliwej luki w najnowszej historii tej sceny (dodam, \u017ce \u017cadna kobieta nie by\u0142a wymieniana w gronie kandydat\u00f3w na dyrektora w ostatnim konkursie).<\/p>\n<figure id=\"attachment_17811\" aria-describedby=\"caption-attachment-17811\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=17811\" rel=\"attachment wp-att-17811\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-17811\" title=\"\u201ePoczet Kr\u00f3l\u00f3w Polskich\u201d, re\u017c. Krzysztof Garbaczewski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013-540x337.jpg\" alt=\"\u201ePoczet Kr\u00f3l\u00f3w Polskich\u201d, re\u017c. Krzysztof Garbaczewski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" width=\"540\" height=\"337\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013-540x337.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013-576x360.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/poczet-krolow-polskich-stary-teatr-krakow-2013.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17811\" class=\"wp-caption-text\">\u201ePoczet Kr\u00f3l\u00f3w Polskich\u201d, re\u017c. Krzysztof Garbaczewski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Poziom spektakli jest oczywi\u015bcie r\u00f3\u017cny\u2026 Jednak fakt, \u017ce w przeci\u0105gu tak kr\u00f3tkiego czasu dosz\u0142o do kilku wa\u017cnych premier \u0142agodzi poczucie niedosytu wywo\u0142anego niezbyt udanymi realizacjami. <em>Poczet kr\u00f3l\u00f3w polskich<\/em> Garbaczewskiego to w mojej opinii spektakl wybitny, jeden z najwa\u017cniejszych w przeci\u0105gu ostatnich lat w Polsce; precyzyjny, nowatorski i ca\u0142kowicie oryginalny zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem formalnym, jak i filozoficznym. Bardzo \u015bwiadomy i celowy spos\u00f3b wykorzystania nowych medi\u00f3w w <em>Poczcie\u2026 <\/em>\u2013 z jednej strony poszerza przestrze\u0144 spektaklu, a z drugiej wywo\u0142uje w widzu poczucie silnego, niepokoj\u0105cego napi\u0119cia mi\u0119dzy tym, co teatralne \u2013 bezpo\u015brednie, a tym, co medialne \u2013 zapo\u015bredniczone. W ten spos\u00f3b Garbaczewski bada granice percepcji zar\u00f3wno rzeczywisto\u015bci, jak i historii. Podobny efekt wywo\u0142uje zachodz\u0105ce w spektaklu prze\u0142o\u017cenie wsp\u00f3\u0142czesnych teorii historiograficznych na bezpo\u015brednie, bardzo sensualne do\u015bwiadczenie widza. O warto\u015bci tego przedstawienia decyduje bowiem te\u017c generowany przez Garbaczewskiego model odbioru, wymagaj\u0105cy od widza niemal bezustannej aktywno\u015bci intelektualnej oraz emocjonalnej. Takie dzia\u0142anie artystyczne nie ma w polskim teatrze znanych mi precedens\u00f3w i chyba w\u0142a\u015bnie dlatego sta\u0142o si\u0119 przyczyn\u0105 silnego oporu cz\u0119\u015bci widowni. Fakt, \u017ce to w\u0142a\u015bnie <em>Poczet kr\u00f3l\u00f3w Polskich<\/em> zainaugurowa\u0142 now\u0105 dyrekcj\u0119, chcia\u0142abym uzna\u0107 za manifest wyznaczaj\u0105cy kierunek dalszych poszukiwa\u0144 Starego Teatru. Zw\u0142aszcza, \u017ce niedawna premiera <em>Akropolis <\/em>w re\u017cyserii \u0141ukasza Twarkowskiego wydaje si\u0119 w du\u017cej mierze korespondowa\u0107 ze spektaklem Garbaczewskiego pod wzgl\u0119dem badania granic teatralno\u015bci, a tak\u017ce zmiany w zakresie ekspresji aktorskiej i percepcji widza, wystawionej na pr\u00f3b\u0119 przez w\u0142\u0105czenie nowych medi\u00f3w w materi\u0119 przedstawienia. Spektakl jest z jednej strony skrajnie zindywidualizowan\u0105 wariacj\u0105 na temat w\u0105tk\u00f3w mitologicznych z dramatu Wyspia\u0144skiego, z drugiej \u2013 wnikliw\u0105 refleksja o to\u017csamo\u015bci, podmiotowo\u015bci i pami\u0119ci \u2013 r\u00f3wnie\u017c w sensie czysto cielesnym, sensualnym \u2013 cz\u0142owieka funkcjonuj\u0105cego na granicy realno\u015bci i wirtualno\u015bci. Zupe\u0142nie inny kr\u0105g refleksji i odmienna estetyka charakteryzuje <em>Wand\u0119 <\/em>Paw\u0142a Passiniego na podstawie tekstu Sylwii Chutnik i Patrycji Do\u0142owy. Zawarta w tym spektaklu diagnoza dotycz\u0105ca roli kobiet w polskiej wsp\u00f3lnocie i mitologii narodowej jest moim zdaniem g\u0142osem wyj\u0105tkowym pod wzgl\u0119dem bezkompromisowo\u015bci i celno\u015bci my\u015bli zawartej w stosunkowo tradycyjnej \u2013 ale te\u017c chwilami ironicznie kontrapunktowanej, rozci\u0105ganej i w ko\u0144cu rozbijanej \u2013 formie teatralnej<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_17808\" aria-describedby=\"caption-attachment-17808\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=17808\" rel=\"attachment wp-att-17808\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-17808\" title=\"\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-540x297.jpg\" alt=\"\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\" width=\"540\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-540x297.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-800x441.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-120x66.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-90x50.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-320x176.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-560x309.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013-576x317.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013.jpg 900w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-17808\" class=\"wp-caption-text\">\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na tym tle <em>Do Damaszku <\/em>Jana Klaty sprawia wra\u017cenie stosunkowo tradycyjnego spektaklu \u2013 wiernego tekstowi, ufnego w konwencjonalne \u015brodki teatralne. Dziwi wi\u0119c, \u017ce w\u0142a\u015bnie on sta\u0142 si\u0119 ogniskiem atak\u00f3w prawicowej publiczno\u015bci. Tym bardziej, \u017ce polityczny niegdy\u015b teatr Klaty, od kilku lat sk\u0142ania si\u0119 raczej ku refleksji egzystencjalnej \u2013 nie stawia ju\u017c ostrych pyta\u0144 o \u017cycie zbiorowe, ale zag\u0142\u0119bia si\u0119 w temat kryzysu m\u0119\u017cczyzny (cho\u0107 pewnie \u0142adniej zabrzmia\u0142oby tutaj s\u0142owo \u201ecz\u0142owieka\u201d) w obliczu rozpadu fundamentalnych warto\u015bci \u2013 takich jak wiara, mi\u0142o\u015b\u0107, tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u2013pod naporem zmediatyzowanej i skomercjalizowanej kultury. Szczeg\u00f3lne miejsce w aktualnej tw\u00f3rczo\u015bci Klaty zajmuje refleksja na temat uwik\u0142ania tw\u00f3rc\u00f3w w dyskursy medialne, zamieniaj\u0105ce artyst\u0119 w idola, a sztuk\u0119 w ostemplowany has\u0142owymi znaczeniami towar. Taki te\u017c wydaje mi si\u0119 kr\u0105g tematyczny <em>Do Damaszku<\/em>, spektaklu b\u0119d\u0105cego pr\u00f3b\u0105 pokazania \u015bwiata wewn\u0119trznego m\u0119\u017cczyzny ow\u0142adni\u0119tego z jednej strony maniakaln\u0105 ambicj\u0105, z drugiej \u2013 poczuciem bezsensu i \u017cyciowego bankructwa. Klata zaprasza widz\u00f3w na dwugodzinny maraton my\u015bli i emocji w groteskowym, zap\u0119tlonym w niemo\u017cliwym do przerwania powt\u00f3rzeniu, \u015bwiecie-pu\u0142apce. Wprost niezno\u015bnej intensyfikacji dozna\u0144 s\u0142u\u017cy ekspresjonistyczna gra aktorska polegaj\u0105ca na hiperbolizacji niemal ka\u017cdego gestu oraz chorobliwe, dynamiczne, a zarazem monotonne, zap\u0119tlone tempo spektaklu. Klata w \u017caden spos\u00f3b nie broni g\u0142\u00f3wnego bohatera. Wr\u0119cz przeciwnie, ogl\u0105danie jego \u015bwiata jest bardzo nieprzyjemne, wywo\u0142uje za\u017cenowanie. Wszystko to sprawia, \u017ce <em>Do Damaszku<\/em> okaza\u0142o si\u0119 (dla mnie) do\u015bwiadczeniem wa\u017cnym i dotkliwym. A je\u015bli ryzykownym \u2013 to tylko pod wzgl\u0119dem estetyki \u015bwiadomie i celowo eksploruj\u0105cej tereny \u201ez\u0142ego\u201d, \u201ebrzydkiego\u201d, \u201eskrajnie kiczowatego\u201d teatru.<\/p>\n<p>Do podobnego pomieszania kategorii estetycznych dosz\u0142o w <em>Kr\u00f3lu Edypie<\/em>. Patos i donios\u0142o\u015b\u0107 ascetycznej formy, eksperymentalnej muzyki Roberta Piernikowskiego inspirowanej oratorium Igora Strawi\u0144skiego, brzmienia \u0142aciny i j\u0119zyka francuskiego (w tych j\u0119zykach grany jest ca\u0142y spektakl) miesza si\u0119 tutaj z niejasnym przeczuciem hochsztaplerki i \u201eprzegi\u0119cia\u201d rodem z widowisk masowych w rodzaju \u201e\u015bwiat\u0142o \u2013 d\u017awi\u0119k\u201d (mimo \u017ce spektakl grany jest w bardzo kameralnej przestrzeni Sali Modrzejewskiej \u2013 w swoistym przedsionku Du\u017cej Sceny). Przeestetyzowane czarne kostiumy, postrz\u0119pione tak, by \u2013 utrzymuj\u0105c zasad\u0119 decorum \u2013 budzi\u0142y jednocze\u015bnie skojarzenia z rozk\u0142adaj\u0105cym si\u0119 cia\u0142em, hieratyczna, podnios\u0142a gra aktorska po\u0142\u0105czona z na wp\u00f3\u0142 amatorskim (co nie znaczy, \u017ce z\u0142ym), nadmiernie si\u0142owym wykonaniem wokalnym, sk\u0142aniaj\u0105 do nieufno\u015bci. Wywo\u0142uj\u0105 bowiem w\u0105tpliwo\u015bci, w jakich kategoriach odbiera\u0107 i ocenia\u0107 zar\u00f3wno ca\u0142y projekt, jak i pojedyncze gesty. Mnie ta ambiwalencja ciekawi \u2013 cho\u0107 te\u017c wzbudza op\u00f3r. Mam nadziej\u0119, \u017ce tw\u00f3rczy\u2026<\/p>\n<p>Po niespe\u0142na roku dyrekcji za wcze\u015bnie na podsumowania, syntezy, jednoznaczne oceny. Stara\u0142am si\u0119 jedynie dokona\u0107 kilku rozpozna\u0144 \u2013 by\u0107 mo\u017ce koniecznych w sytuacji zagro\u017cenia projektu, kt\u00f3ry, p\u00f3ki co, wydaje mi si\u0119 bardzo interesuj\u0105cy. Ju\u017c sam opis dzia\u0142alno\u015bci Starego Teatru pod zwierzchnictwem Klaty i Majewskiego brzmi przecie\u017c imponuj\u0105co, trudno w tym momencie znale\u017a\u0107 wiele teatr\u00f3w w Polsce realizuj\u0105cych tak szerokie spektrum dzia\u0142alno\u015bci. A \u017ce nie wszystko by\u0142o udane czy inspiruj\u0105ce? To chyba ryzyko wpisane w tak dynamiczn\u0105, eksperymentaln\u0105 aktywno\u015b\u0107. Dlatego to nie z\u0142e spektakle, takie jak <em>By\u0107 jak Steve Jobs<\/em> czy <em>Dumanowski side A i B <\/em>uwa\u017cam za pora\u017ck\u0119, ale odwo\u0142anie na tydzie\u0144 przed premier\u0105 spektaklu <em>Nie-boska komedia. Szcz\u0105tki<\/em>, do realizacji kt\u00f3rego Klata i Majewski zaprosili uznanego, bardzo kontrowersyjnego artyst\u0119 Oliviera Frljicia. O tym, \u017ce zawieszenie premiery na skutek medialnej nagonki \u015brodowisk prawicowych podwa\u017ca wolno\u015b\u0107 wypowiedzi i tw\u00f3rczo\u015bci oraz niesie w sobie ryzyko dalszych nacisk\u00f3w, pisali ju\u017c chocia\u017cby sami arty\u015bci bior\u0105cy udzia\u0142 w projekcie<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a>, a tak\u017ce Grzegorz Nizio\u0142ek<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>. Patrz\u0105c z tej perspektywy, wypada tylko mie\u0107 nadziej\u0119, \u017ce kontrowersje wok\u00f3\u0142 dzia\u0142alno\u015bci teatru nie wyhamuj\u0105 impetu nowej dyrekcji, a odwo\u0142anie <em>Nie-boskiej komedii <\/em>by\u0142o jedynie pojedynczym aktem wywo\u0142anym dezorientacj\u0105 w obliczu przemocowego, nienawistnego dyskursu oponent\u00f3w.<\/p>\n<div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Grzegorz Nizio\u0142ek,\u00a0<em>\u201edwa tysi\u0105clecia prawie i ani jednego boga!\u201d<\/em>, \u201eDidaskalia\u201d 2010, nr 99 [online], http:\/\/www.didaskalia.pl\/99_niziolek.htm [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">T. Cyz,\u00a0<em>Jest z czym powalczy\u0107. Rozmowa z Janem Klat\u0105<\/em>, Dwutygodnik.com 2012, nr 87 [online],\u00a0<a href=\"http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/3797-jest-z-czym-powalczyc.html\">http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/3797-jest-z-czym-powalczyc.html<\/a>, [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">G. Cagiel,\u00a0<em>Niech Krak\u00f3w huczy! To mu nie zaszkodzi. Rozmowa z Janem Klat\u0105<\/em>, \u201eGazeta Wyborcza \u2013 Krak\u00f3w\u201d, 5.04.2013 [online],\u00a0<a href=\"http:\/\/krakow.gazeta.pl\/krakow\/1,44425,13686796,Jan_Klata__Niech_Krakow_huczy__To_mu_nie_zaszkodzi.html\">http:\/\/krakow.gazeta.pl\/krakow\/1,44425,13686796,Jan_Klata__Niech_Krakow_huczy__To_mu_nie_zaszkodzi.html<\/a>, [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">T. Cyz,\u00a0<em>Jest z czym powalczy\u0107. Rozmowa z Janem Klat\u0105<\/em>, Dwutygodnik.com 2012, nr 87 [online],\u00a0<a href=\"http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/3797-jest-z-czym-powalczyc.html\">http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/3797-jest-z-czym-powalczyc.html<\/a>, [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Na temat tego spektaklu pisa\u0142am w \u201eDidaskaliach\u201d; M. Kwa\u015bniewska, <em>Bo jestem dziewczynk\u0105, kt\u00f3ra daje rad\u0119<\/em>, \u201eDidaskalia\u201d 2013, nr 117, s. 105-107.<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\">O. Frlji\u0107, A. Jakimiak, A.-M. Karczmarska, J. Wichowska, <em>Krak\u00f3w: O\u015bwiadczenie realizator\u00f3w ws. Zawieszenia spektaklu \u00abNie-Boska komedia. Szcz\u0105tki\u00bb<\/em>, e-teatr.pl, 28.11.2013 [online], <a href=\"http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/173588.html\">http:\/\/www.e-teatr.pl\/pl\/artykuly\/173588.html<\/a>, [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">G. Nizio\u0142ek, <em>Protest<\/em>, Dwutygodnik.com 2013, nr 121, [online], <a href=\"http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/4884-protest.html\">http:\/\/www.dwutygodnik.com\/artykul\/4884-protest.html<\/a>, [dost\u0119p: 16.12.2013].<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jana Klat\u0119 i Sebastiana Majewskiego interesuj\u0105 przede wszystkim najmocniej wdzieraj\u0105ce si\u0119 w zbiorow\u0105 wyobra\u017ani\u0119 strategie my\u015blenia o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej w polskim teatrze powojennym. Pytanie, jakie mo\u017cna na wst\u0119pie zada\u0107, brzmi: czy zmiany, kt\u00f3rym ulega wsp\u00f3lnota narodowa i jej wyobra\u017cenie o sobie samej, nie wymagaj\u0105 ci\u0105g\u0142ej, radykalnej redefinicji narz\u0119dzi analizy?<\/p>\n","protected":false},"author":395,"featured_media":17808,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[2460,1156,1245,2461,2459,2458,1188,31,1189,1567,1559,659],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2457],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jan Klata i Sebastian Majewski redefiniuj\u0105 my\u015blenie o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej, poszukuj\u0105c nowych narz\u0119dzi analizy tych problem\u00f3w.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013.jpg\",\"width\":900,\"height\":496,\"caption\":\"\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\",\"name\":\"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2013-12-19T16:00:03+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:10:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/676fe116314706f0d5e03ccce35b3ef8\"},\"description\":\"Jan Klata i Sebastian Majewski redefiniuj\u0105 my\u015blenie o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej, poszukuj\u0105c nowych narz\u0119dzi analizy tych problem\u00f3w.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/676fe116314706f0d5e03ccce35b3ef8\",\"name\":\"Monika Kwa\u015bniewska\",\"description\":\"Monika Kwa\u015bniewska - redaktorka \u201dDidaskali\u00f3w\u201d, autorka ksi\u0105\u017cki Od wstr\u0119tu do sublimacji. Teatr Krzysztofa Warlikowskiego w \u015bwietle teorii Julii Kristevej (Krak\u00f3w 2009) oraz wsp\u00f3\u0142redaktorka (wraz z Grzegorzem Nizio\u0142kiem) tomu Z\u0142a pami\u0119\u0107. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie (Wroc\u0142aw 2012). Na Wydziale Polonistyki UJ przygotowa\u0142a prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat wizji wsp\u00f3lnoty narodowej w teatrze Jerzego Grzegorzewskiego i w teatrze Jana Klaty.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-kwasniewska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci","description":"Jan Klata i Sebastian Majewski redefiniuj\u0105 my\u015blenie o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej, poszukuj\u0105c nowych narz\u0119dzi analizy tych problem\u00f3w.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/akropolis-stary-teatr-krakow-2013.jpg","width":900,"height":496,"caption":"\u201eAkropolis\u201d, re\u017c. \u0141ukasz Twarkowski, Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 2013, fot. Magda Hueckel (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y Teatru)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze","name":"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#primaryimage"},"datePublished":"2013-12-19T16:00:03+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:10:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/676fe116314706f0d5e03ccce35b3ef8"},"description":"Jan Klata i Sebastian Majewski redefiniuj\u0105 my\u015blenie o tradycji i wsp\u00f3lnocie narodowej, poszukuj\u0105c nowych narz\u0119dzi analizy tych problem\u00f3w.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2013\/monika-kwasniewska-praktykowanie-roznorodnosci-jan-klata-w-starym-teatrze#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Praktykowanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/676fe116314706f0d5e03ccce35b3ef8","name":"Monika Kwa\u015bniewska","description":"Monika Kwa\u015bniewska - redaktorka \u201dDidaskali\u00f3w\u201d, autorka ksi\u0105\u017cki Od wstr\u0119tu do sublimacji. Teatr Krzysztofa Warlikowskiego w \u015bwietle teorii Julii Kristevej (Krak\u00f3w 2009) oraz wsp\u00f3\u0142redaktorka (wraz z Grzegorzem Nizio\u0142kiem) tomu Z\u0142a pami\u0119\u0107. Przeciw-historia w polskim teatrze i dramacie (Wroc\u0142aw 2012). Na Wydziale Polonistyki UJ przygotowa\u0142a prac\u0119 doktorsk\u0105 na temat wizji wsp\u00f3lnoty narodowej w teatrze Jerzego Grzegorzewskiego i w teatrze Jana Klaty.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/monika-kwasniewska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17794"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/395"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17794"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17794\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17794"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=17794"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=17794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}