{"id":18116,"date":"2014-01-08T20:00:31","date_gmt":"2014-01-08T19:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=18116"},"modified":"2020-09-01T12:43:38","modified_gmt":"2020-09-01T11:43:38","slug":"jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy","title":{"rendered":"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy"},"content":{"rendered":"<p><strong>Kamila Le\u015bniak: Jakie wydarzenia lub zjawiska w ci\u0105gu ostatnich lat najsilniej wp\u0142yn\u0119\u0142y na obraz polskiej kultury?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jerzy Stuhr:<\/strong> Wydaje mi si\u0119, \u017ce wszelkie zjawiska kulturalne staj\u0105 si\u0119 coraz bardziej niszowe \u2013 nie ilustruj\u0105 stanu napi\u0119cia spo\u0142ecze\u0144stwa, nie s\u0105 jego wyrazem. To jest chyba nasz problem, \u017ce kultura wysoka staje si\u0119 coraz mniej potrzebna. Dawniej by\u0142a zupe\u0142nie inna sytuacja. Pami\u0119tam moj\u0105 m\u0142odo\u015b\u0107, kiedy jedno przedstawienie teatralne by\u0142o w stanie zmieni\u0107 nastroje spo\u0142eczne \u2013 m\u00f3wi\u0119 o <em>Dziadach<\/em> z 1968 roku, przedstawieniach Starego Teatru, prawdziwej erupcji dramaturgii polskiej, kiedy to w jednym sezonie na scenach najwi\u0119kszych polskich miast odbywa\u0142y si\u0119 premiery sztuk R\u00f3\u017cewicza, Mro\u017cka, Iredy\u0144skiego. Czego\u015b takiego teraz nie obserwuj\u0119. To, co si\u0119 aktualnie dzieje, ma znamiona prowokacji, a nie dyskusji. Teatr wsp\u00f3\u0142czesny ca\u0142kowicie zmienia swoj\u0105 estetyk\u0119, co jest akurat s\u0142uszne i dobre. Tak by\u0142o zawsze. Ale ja po prostu mniej to rozumiem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_18124\" aria-describedby=\"caption-attachment-18124\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-006\/\" rel=\"attachment wp-att-18124\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18124\" title=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006-540x359.jpg\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006-900x599.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006.jpg 980w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-18124\" class=\"wp-caption-text\">\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)<\/figcaption><\/figure>\n<p>A kiedy my\u015bl\u0119 o filmie&#8230; To, co okre\u015bli\u0142bym jako wa\u017cne, zas\u0142uguj\u0105ce na pochwa\u0142\u0119 w ostatnich latach, to powa\u017cne zainteresowanie polskiego filmu najnowsz\u0105 histori\u0105. Gdybym mia\u0142 zrobi\u0107 takie \u201ekulturowe r\u00e9sum\u00e9\u201d, to kilka film\u00f3w, zrealizowanych przez \u015brednie i m\u0142ode pokolenie tw\u00f3rc\u00f3w, to zdecydowanie pozytywne zjawisko. Nawet si\u0119 tego nie spodziewa\u0142em. Zawsze namawiam ludzi, kt\u00f3rych ucz\u0119, by ich filmy stawa\u0142y si\u0119 opowie\u015bciami zakorzenionymi w \u201etu i teraz\u201d, w realiach tego kraju; \u017ceby nie by\u0142y wy\u0142\u0105cznie indywidualn\u0105 wypowiedzi\u0105, \u201espowiedzi\u0105\u201d, tylko uog\u00f3lnia\u0142y, cho\u0107by w niewielkim stopniu. Wtedy mo\u017cna si\u0119 z filmem uto\u017csami\u0107. Wtedy te\u017c \u2013 mam na my\u015bli polsk\u0105 kinematografi\u0119 \u2013 znowu zacz\u0119liby\u015bmy by\u0107 interesuj\u0105cy dla \u015bwiata filmowego, wielkich festiwali. Dlaczego taki film, jak <em>Imagine<\/em>\u00a0ma si\u0119 dzia\u0107 w Lizbonie \u2013 ja mo\u017ce chcia\u0142bym raczej zobaczy\u0107 co\u015b o Laskach. Pewnie tamci, na wielkich festiwalach, te\u017c by woleli poogl\u0105da\u0107 jakie\u015b nasze rejony. Dlaczego podoba nam si\u0119 kino ira\u0144skie czy dalekowschodnie? Bo ogl\u0105damy opowie\u015bci o ludziach, z kt\u00f3rymi na co dzie\u0144 nie mamy kontaktu \u2013 i odkrywamy, \u017ce te opowie\u015bci s\u0105 podobne do naszych. To jest ta wielka si\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnego kina. Dlatego w\u0142a\u015bnie tych kilka polskich film\u00f3w, kt\u00f3re penetruj\u0105 nasz\u0105 histori\u0119, uwa\u017cam za jedno z najwa\u017cniejszych osi\u0105gni\u0119\u0107 ostatnich lat.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-18116 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/32-omdlenia-teatr-polonia-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/32-omdlenia-teatr-polonia-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18129\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18129'>\n\t\t\t\t\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/32-omdlenia-teatr-polonia-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/32-omdlenia-teatr-polonia-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18125\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18125'>\n\t\t\t\t\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/32-omdlenia-teatr-polonia-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/32-omdlenia-teatr-polonia-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18128\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18128'>\n\t\t\t\t\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/32-omdlenia-teatr-polonia-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/32-omdlenia-teatr-polonia-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18127\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18127'>\n\t\t\t\t\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/32-omdlenia-teatr-polonia-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/32-omdlenia-teatr-polonia-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18126\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18126'>\n\t\t\t\t\u201e32 omdlenia\u201d, re\u017c. Andrzej Domalik, Teatr Polonia, fot. Robert Jaworski (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru Polonia)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18123\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18123'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18122\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18122'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18121\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18121'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18120\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18120'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18124\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18124'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-18119\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-18119'>\n\t\t\t\t\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Je\u015bli chodzi o literatur\u0119, jest podobnie. Dominuj\u0105 indywidualne opowie\u015bci, kt\u00f3re si\u0119 nie uniwersalizuj\u0105. Wszyscy rozumiej\u0105 to, \u017ce trzeba m\u00f3wi\u0107 o sobie. Ale o sobie na jakim\u015b tle, a nie tylko o sobie. Nie tylko egocentrycznie siebie ogl\u0105da\u0107 w lustrze literatury czy filmu, pod pi\u00f3rem czy pod kamer\u0105, ale jednocze\u015bnie zastanowi\u0107 si\u0119, co pomy\u015bl\u0105 ci, co to b\u0119d\u0105 ogl\u0105da\u0107 lub czyta\u0107. Nie mo\u017cna funkcjonowa\u0107 na warunkach widza, ale nie mo\u017cna o nim zapomina\u0107. Cz\u0119sto mam wra\u017cenie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy. A on musi by\u0107 gdzie\u015b w tle. Zawsze podpieram si\u0119 zdaniem Andrzeja Wajdy, z kt\u00f3rym wiele lat pracowa\u0142em w teatrze: \u201eja chc\u0119 rozmawia\u0107 z widzem, tylko niech ta rozmowa z widzem b\u0119dzie prowadzona na moich warunkach\u201d. Ja w to przes\u0142anie g\u0142\u0119boko wierz\u0119. Zawsze zastanawiam si\u0119, co widz my\u015bli.<\/p>\n<p>Problem sztuki wysokiej polega na tym, \u017ce ci, co chc\u0105 si\u0119 jeszcze ni\u0105 zajmowa\u0107, maj\u0105 poczucie, \u017ce nie bardzo s\u0105 potrzebni. Ale nie oznacza to, \u017ce nie nale\u017cy pr\u00f3bowa\u0107. Przedwczoraj kto\u015b mnie zapyta\u0142 o m\u00f3j nowy film [<em>Obywatel<\/em>] \u2013 dla kogo ja ten film robi\u0119. To bardzo wa\u017cne pytanie. Mam przemo\u017cn\u0105 ch\u0119\u0107 wyrzucenia z siebie tego, co mnie zajmuje, ale do widza musz\u0119 trafi\u0107 j\u0119zykiem, kt\u00f3ry b\u0119dzie zrozumia\u0142y \u2013 nigdy jednak nie powiem, \u017ce czego\u015b nie zrealizuj\u0119, bo widz tego nie lubi.<\/p>\n<p><strong>Czemu s\u0142u\u017cy dzi\u015b film? Jak\u0105 rol\u0119 zajmuje w \u017cyciu wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka \u2013 i czy mo\u017cna jeszcze m\u00f3wi\u0107 o sztuce jako o s\u0142u\u017cbie, misji?<\/strong><\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce tutaj trzeba przede wszystkim wyra\u017anie odr\u00f3\u017cni\u0107 film od teatru. Film to jest fabryka. Jak ci si\u0119 uda, \u017ce stanie si\u0119 sztuk\u0105, to&#8230; na msz\u0119 dawaj, Panu Bogu dzi\u0119kuj! Bo jak my\u015bl\u0105 w przemy\u015ble filmowym? \u2013 \u201eIle widz\u00f3w? Co mia\u0142o ostatnio milion?\u201d. Teatr odwrotnie, zawsze chce by\u0107 sztuk\u0105. To, co nie jest sztuk\u0105, odrzuci\u0142 \u2013 s\u0105 przecie\u017c teatry komediowe, farsowe, musicale. Borykanie si\u0119 ze sztuk\u0105 wysok\u0105 to domena sceny dramatycznej. Inna sprawa, \u017ce m\u0142odzie\u017c teatralna teraz podchodzi do teatru z dezynwoltur\u0105. Prowokacyjnie chc\u0105 si\u0119 bawi\u0107, a nie dzieli\u0107 si\u0119 czym\u015b na g\u0142\u0119bszym poziomie. Nawet jak bior\u0105 si\u0119 za klasyk\u0119, to chc\u0105 z niej zrobi\u0107 dowcip. A jak t\u0119 klasyk\u0119 wystawia\u0142 Grzegorzewski, Swinarski, to by\u0142y to spektakle robione \u201ez b\u00f3lu\u201d, z b\u00f3lu bycia Polakiem, bycia z tej strony \u015bwiata \u2013 \u017celazna kurtyna, mur berli\u0144ski tylko pot\u0119gowa\u0142y to wra\u017cenie.<\/p>\n<p>A je\u015bli ju\u017c odr\u00f3\u017cnimy sytuacj\u0119 filmu i teatru, kiedy znajdziemy w filmie artyst\u0119 \u2013 tego nowego Kie\u015blowskiego\u00a0\u2013 to b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107, \u017ce niesie misj\u0119. I tak zawsze mnie uczono. Mo\u017cemy si\u0119 bawi\u0107, opowiada\u0107 dykteryjki, nawet czasem ta zabawa jest na bardzo wyrafinowanym poziomie, ale jak si\u0119 nam zdarzy s\u0142u\u017cy\u0107 \u2013 w jakiej\u015b w\u0142a\u015bnie uporczywym dialogu o nas, o naszej egzystencji, naszym po\u0142o\u017ceniu geograficznym \u2013 to wtedy rodzi si\u0119 misja. Na przyk\u0142ad tych kilka nowych polskich film\u00f3w, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142em, odwa\u017cnie zaczyna penetrowa\u0107 rejony, kt\u00f3re s\u0105 w\u0142a\u015bnie misyjne.<\/p>\n<p><strong>Kto, wed\u0142ug Pana odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w polskiej kulturze? A mo\u017ce przychodz\u0105 Panu do g\u0142owy postaci pomini\u0119te&#8230;?<\/strong><\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce paradoksalnie jest ich wiele. Chyba nie dor\u00f3wnujemy naszym mistrzom, poza tym czasem o nich zapominamy&#8230; Ci\u0119\u017cko znale\u017a\u0107 dzi\u015b takie nazwiska, takich przewodnik\u00f3w, jak G\u00f3recki, Lutos\u0142awski, Penderecki, Abakanowicz, Szapocznikow, Grzegorzewski, Swinarski, Jarocki, Kie\u015blowski, Wajda. To grono si\u0119 kurczy. Jednak nie tylko dlatego powstaje wra\u017cenie pustki. Wyros\u0142o pokolenie, kt\u00f3remu autorytety nie s\u0105 potrzebne. To jest najwi\u0119kszy b\u00f3l pedagogiki artystycznej. M\u00f3wi\u0119 to bij\u0105c si\u0119 w piersi, bo sam jestem pedagogiem. Jest to te\u017c kwestia og\u00f3lnej polskiej przywary \u2013 znajdowania perwersyjnej przyjemno\u015bci w niszczeniu autorytet\u00f3w. Tego chyba nigdzie indziej nie ma. Jakbym mia\u0142 Polsk\u0119 znale\u017a\u0107 na mapie \u015bwiata, b\u0119d\u0105c ociemnia\u0142ym, zdj\u0119tym atrofi\u0105 \u2013 po tym bym j\u0105 pozna\u0142. To jest dziwne zjawisko, kt\u00f3re ma wp\u0142yw na m\u0142ode pokolenie. Mam cz\u0119sto poczucie, \u017ce funkcjonuje takie nastawienie: \u2013 \u201eNie zawracaj pan g\u0142owy\u201d, \u201eProsz\u0119 si\u0119 ju\u017c usun\u0105\u0107\u201d \u2013 \u201eA mo\u017ce bym wam co\u015b podpowiedzia\u0142?\u201d \u2013 \u201eNie potrzeba. My wiemy\u201d. Widocznie moja wiedza jest <em>d\u00e9mod\u00e9<\/em>.<\/p>\n<p>Przygl\u0105dam si\u0119 m\u0142odym re\u017cyserom filmowym, kt\u00f3rych ucz\u0119; oni oczekuj\u0105 ode mnie przede wszystkim wiedzy praktycznej. Nie jestem ju\u017c szamanem, kt\u00f3ry ich wprowadza w m\u00f3j \u015bwiat, ideologi\u0119 czy misj\u0119, ale sta\u0142em si\u0119 organizatorem pracy. Je\u015bli natomiast chodzi o m\u0142odych aktor\u00f3w, oni ode mnie oczekuj\u0105 przede wszystkim konkretnych wskaz\u00f3wek, na przyk\u0142ad jak niewidocznie zapi\u0105\u0107 rozporek na scenie. Wobec tego, ucz\u0105c aktor\u00f3w, przechodz\u0119 na bardzo techniczne przedmioty.<\/p>\n<p>Czemu wi\u0119c ta lista nazwisk znacz\u0105cych, wielkich, ci\u0105gle zamyka si\u0119 na pokoleniu starszym ode mnie o 20, 30 lat&#8230;? Cz\u0119\u015b\u0107 z tych os\u00f3b ju\u017c nie \u017cyje, cz\u0119\u015b\u0107 to nestorzy naszej kultury&#8230;<\/p>\n<p><strong>Mo\u017ce jednak rzeczywi\u015bcie problem le\u017cy w nas, we wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci \u2013 to my nie potrafimy rozpozna\u0107 autorytet\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki.<\/strong><\/p>\n<p>Ale autorytety zaczynaj\u0105 si\u0119 te\u017c chowa\u0107. Bo to polega na tym, \u017ce jak raz czy drugi widz\u0119 swoj\u0105 nieprzydatno\u015b\u0107, to nie zapukam trzeci raz do tych samych drzwi. Na tym to polega \u2013 nie chcesz narzuca\u0107 si\u0119 na si\u0142\u0119, bo od razu jeste\u015b naznaczony jako \u201ew\u0142adza\u201d; napisz\u0105 ci, w jakim\u015b tabloidzie, \u017ce \u201egwiazdy maj\u0105 wszystko za darmo\u201d. To bardzo niebezpieczne zdanie, niszcz\u0105ce. Kiedy\u015b specjalnie wyci\u0105\u0142em sobie inne \u2013 \u201earty\u015bci: lenie i nieroby\u201d, a obok tego has\u0142a by\u0142o zdj\u0119cie mojego syna.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dzisiaj media w kszta\u0142towaniu kultury? Jak oceni\u0142by Pan ich wp\u0142yw?<\/strong><\/p>\n<p>Maj\u0105 bardzo du\u017cy wp\u0142yw, podobnie jak politycy. Niestety nie jest to wp\u0142yw pozytywny. Chc\u0119 powiedzie\u0107 przede wszystkim o dewaluacji s\u0142owa \u2013 ono tak strasznie stania\u0142o&#8230; Moje pokolenie ba\u0142o si\u0119 u\u017cywa\u0107 s\u0142\u00f3w, bo za nieostro\u017cno\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o nawet p\u00f3j\u015b\u0107 siedzie\u0107. Za wszystko mogli ci\u0119 poci\u0105gn\u0105\u0107 do odpowiedzialno\u015bci. Dzisiaj wygadywane s\u0105 niesamowite rzeczy i nikt za to nie odpowiada. W moim nowym filmie \u2013 kt\u00f3ry ma by\u0107 komedi\u0105 \u2013 jedna z postaci m\u00f3wi: \u201ewiesz, \u017ce ty stajesz tam, gdzie kiedy\u015b sta\u0142o ZOMO?!\u201d. Nawet w ekipie dyskutowali\u015bmy, czy warto co\u015b takiego umieszcza\u0107 w scenariuszu&#8230; Ale dla mnie to by\u0142o jedno z najokrutniejszych zda\u0144, jakie w ostatnich latach us\u0142ysza\u0142em, obra\u017caj\u0105ce mnie do g\u0142\u0119bi \u2013 oczywi\u015bcie po\u015brednio, ale jednak. Dlaczego wi\u0119c ja, chocia\u017c w takiej formie, mam nie zaznaczy\u0107, \u017ce to by\u0142a obraza wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa? Podobnie jak ze s\u0142owami, \u017ce \u015al\u0105zacy to \u201ezakamuflowana opcja niemiecka\u201d. Do dzisiaj wci\u0105\u017c jest to cytowane. A ile jest takich zda\u0144! To wszystko ma wp\u0142yw na kultur\u0119. Ko\u0144czy si\u0119 na \u201egwiazdy maj\u0105 wszystko za darmo\u201d, \u201elenie i nieroby\u201d, \u201eczy was kto\u015b rozliczy?\u201d. Media jednego dnia nazw\u0105 ci\u0119 celebryt\u0105, drugiego gwiazd\u0105, a artyst\u0105 to ju\u017c najrzadziej.<\/p>\n<figure id=\"attachment_18119\" aria-describedby=\"caption-attachment-18119\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-001\/\" rel=\"attachment wp-att-18119\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18119\" title=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-540x359.jpg\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-800x532.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-320x213.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-560x373.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001.jpg 980w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-18119\" class=\"wp-caption-text\">\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Jak wobec tego widzi Pan sytuacj\u0119 krytyki artystycznej? Czy ma ona jeszcze racj\u0119 bytu \u2013 i czy jest potrzebna?<\/strong><\/p>\n<p>Zapisa\u0142em sobie kiedy\u015b zdanie Boya-\u017bele\u0144skiego: \u201eIm d\u0142u\u017cej \u017cyj\u0119 na \u015bwiecie, tym bardziej inteligencja i dowcip bez dobroci wydaj\u0105 mi si\u0119 niesympatyczne i niezajmuj\u0105ce\u201d. Tak, bo dzisiaj jest inteligencja i dowcip, tylko bez dobroci \u2013 albo dla w\u0142asnego popisu, albo z nienawi\u015bci, \u017ce mnie nie jest dane tworzy\u0107, tylko musz\u0119 opisywa\u0107 czyj\u0105\u015b tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Wychowa\u0142em si\u0119 w\u015br\u00f3d spadkobierc\u00f3w tego podej\u015bcia, jakie mia\u0142 Boy-\u017bele\u0144ski. Pami\u0119tam, kiedy by\u0142em m\u0142ody \u2013 jak my\u015bmy si\u0119 \u017carli z krytykami teatralnymi, filmowymi! Ale siedzieli\u015bmy przy jednym stole. Wiedzia\u0142em, \u017ce jeste\u015bmy tak samo wyedukowani, \u017ce chodzi nam o to samo. A dzisiaj? Teraz nawet bym nie spotka\u0142 takiego krytyka, a on nie chce spotka\u0107 mnie.<\/p>\n<p>Nie mam wi\u0119c, niestety, poczucia, \u017ce krytyka chce tworzy\u0107, wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107. A kiedy nasz kraj podzieli\u0142 si\u0119 w tak bezsensowny spos\u00f3b, to jeszcze dodatkowo nie wygl\u0105da to dobrze&#8230; Dobrym przyk\u0142adem jest sytuacja z najnowszym filmem Andrzeja Wajdy. Specjalnie chcia\u0142em sprawdzi\u0107, co napisz\u0105 o nim w prawicowych gazetach \u2013 ostatecznie dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce lepiej, \u017ceby Wajda umar\u0142, bo nic dobrego ju\u017c nie zrobi. Jak mo\u017cna uwierzy\u0107 w tak\u0105 krytyk\u0119? Wobec tego chorego podzia\u0142u, jaki si\u0119 wytworzy\u0142 w Polsce, gdzie jest ten krytyk, kt\u00f3ry by\u0142by moim drogowskazem? Gdzie mam zlokalizowa\u0107 swoje zaufanie? Bo ka\u017cdemu z nas jest potrzebna krytyka.<\/p>\n<p><strong>M\u00f3wi\u0105c o potrzebach \u2013 czego, Pana zdaniem, w dzisiejszych czasach najbardziej potrzebuje polski film?<\/strong><\/p>\n<p>Podam przyk\u0142ad. Robi\u0142em spektakl Teatru Telewizji wed\u0142ug Aleksandra Fredry w ramach projektu <em>Trzy razy Fredro<\/em>. Ja adaptowa\u0142em <em>\u015awieczka zgas\u0142a<\/em>, razem z moim synem, a tak\u017ce z Agnieszk\u0105 Radzikowsk\u0105. Dobrze, \u017ce uczestniczy\u0142 w tym wybitny artysta obrazu, Adam Sikora, kt\u00f3ry panowa\u0142 nad operatorami, bo oni sami przyznawali, \u017ce nie potrafi\u0105 ju\u017c malarsko ustawi\u0107 kadru. Ca\u0142y czas filmuj\u0105 polityk\u00f3w, robi\u0105 seriale albo reklamy. Zawody pokrewne, odpowiadaj\u0105ce za realizacj\u0119, zosta\u0142y wpuszczone w tanio\u015b\u0107, szybko\u015b\u0107, pozbawione artystycznej ambicji.<\/p>\n<p>Film bardzo potrzebuje zawod\u00f3w pokrewnych \u2013 to jest pi\u00f3ro re\u017cysera, tym si\u0119 \u201episze\u201d film. Od tego zale\u017cy, czy scena zostanie \u201ewyrwana\u201d z g\u0142owy, czy nie. Tego bym wi\u0119c \u017cyczy\u0142 filmowi \u2013 wsparcia zawod\u00f3w pokrewnych; \u017ceby nie zapomnie\u0107 o tych, kt\u00f3rzy s\u0105 r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rcami, cho\u0107 dzisiaj nie zawsze zdajemy sobie z tego spraw\u0119.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce potrzebne jest te\u017c \u2013 a mo\u017ce raczej ja bym sobie tego \u017cyczy\u0142 \u2013 \u017ceby do kina wr\u00f3ci\u0142o moje pokolenie. Bo go nie ma. Nie tylko jego zreszt\u0105. Je\u017cd\u017c\u0119 na wiele spotka\u0144, g\u0142\u00f3wnie w zwi\u0105zku z moj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 [<em>Tak sobie my\u015bl\u0119&#8230;<\/em>]. Przychodz\u0105 na nie r\u00f3\u017cni ludzie, m\u0142odsi, starsi, wi\u0119c namawiam ich, by poszli do kina. Ale oni m\u00f3wi\u0105: \u201eA nie, poczekamy jak b\u0119dzie w telewizji\u201d. Na co ja \u2013 \u201eTo ja wam tak zrobi\u0119, \u017ce mojego filmu nie dam do telewizji!\u201d. Ale wiadomo, \u017ce dam&#8230; (\u015bmiech) M\u00f3wi\u0105 te\u017c: \u201ePanie, ja tego smrodu popcornu nie znios\u0119\u201d. Ja te\u017c mam z tym trudno\u015bci, m\u00f3wi\u0105c szczerze. W kinie chc\u0119 rozmawia\u0107 z ekranem, a obok mnie znajduj\u0105 si\u0119 rozwaleni, gapi\u0105cy si\u0119 bezmy\u015blnie osobnicy, nic tylko postawa: \u201eBaw mnie!\u201d.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce film potrzebuje \u2013 i tego bym mu r\u00f3wnie\u017c \u017cyczy\u0142 \u2013 przebicia si\u0119 na europejskich festiwalach. Je\u017cd\u017c\u0119 do Wenecji, Karlovych Var\u00f3w i obserwuj\u0119, co si\u0119 tam dzieje. Dlaczego na wa\u017cnym festiwalu nie mo\u017ce by\u0107 dw\u00f3ch polskich film\u00f3w, a dwa francuskie mog\u0105 zaistnie\u0107? Niby muru berli\u0144skiego ju\u017c nie ma, ale ci\u0105gle jeste\u015bmy marginalizowani. I to zale\u017cy nie tylko od nas. W ostatnich latach by\u0142o kilka tak dobrych film\u00f3w, \u017ce spokojnie mog\u0142y nas reprezentowa\u0107 na ka\u017cdym powa\u017cnym festiwalu. My\u015bl\u0119 te\u017c, \u017ce to, co robi PISF, czyli wchodzenie w koprodukcje, jest s\u0142uszne \u2013 chocia\u017c Instytut cz\u0119sto jest za to krytykowany. Wchodz\u0105c na rynek, trzeba pr\u00f3bowa\u0107 korzysta\u0107 z r\u00f3\u017cnych drzwi. Rozs\u0142awienie polskiego filmu to robota dla m\u0142odszych re\u017cyser\u00f3w, na przyk\u0142ad Ma\u0142gorzaty Szumowskiej.<\/p>\n<p><strong>Co wyr\u00f3\u017cnia polsk\u0105 kinematografi\u0119 na tle innych kraj\u00f3w? Z jakich osi\u0105gni\u0119\u0107 mo\u017cemy by\u0107 dumni?<\/strong><\/p>\n<p>Troch\u0119 o tym m\u00f3wili\u015bmy. Penetracja historii. Dowiaduj\u0119 si\u0119 \u2013 ja, kt\u00f3ry jednak co\u015b o tej historii s\u0142ysza\u0142em od rodzic\u00f3w \u2013 o wielu tematach. Dla mnie wielkim zaskoczeniem by\u0142a awantura wok\u00f3\u0142 <em>Pok\u0142osia<\/em>. Na przyk\u0142ad ogl\u0105daj\u0105c film <em>Ob\u0142awa<\/em>, w pierwszej scenie widzimy dw\u00f3ch id\u0105cych m\u0119\u017cczyzn, rozmawiaj\u0105 o pi\u0142ce no\u017cnej; nagle jeden wyci\u0105ga spluw\u0119 i zabija drugiego. Okazuje si\u0119, \u017ce oto \u015al\u0105zak z AK wykona\u0142 wyrok na drugim \u015al\u0105zaku, kt\u00f3ry by\u0142 w Wehrmachcie, si\u0142\u0105 wcielony. My\u015bla\u0142em, \u017ce po takiej scenie, straszliwej, b\u0119dzie awantura w mediach. Ale nikt tego nie zauwa\u017cy\u0142 \u2013 tej polskiej tragedii.<\/p>\n<p>Mog\u0119 zreszt\u0105 opowiedzie\u0107 tak\u0105 histori\u0119. Mia\u0142em przyjaciela, kt\u00f3ry za komuny pracowa\u0142 na uniwersytecie, gdzie zarabia\u0142 grosze. Dorabia\u0142 jako przewodnik. I raz mia\u0142 pokaza\u0107 W\u0142ochy harcerskiemu zespo\u0142owi Gaw\u0119da&#8230; Pojechali oczywi\u015bcie na Monte Cassino. Korci\u0142o go, \u017ceby pokaza\u0107 dzieciom co\u015b wi\u0119cej, wi\u0119c poprosi\u0142 kierowc\u0119, \u017ceby zawi\u00f3z\u0142 ich do samej miejscowo\u015bci Cassino, na cmentarz niemiecki. A tam, na tym niemieckim cmentarzu \u2013 polskie nazwiska. Taka w\u0142a\u015bnie jest wojna. Na drugi dzie\u0144 ju\u017c nie pracowa\u0142 jako przewodnik, wiadomo: \u201eJak pan mo\u017ce m\u00f3wi\u0107, \u017ce Polacy w Wehrmachcie byli?!\u201d.<\/p>\n<p>Albo to, \u017ce szeregiem kobiety by\u0142y gwa\u0142cone przez Armi\u0119 Czerwon\u0105 \u2013 tego mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 z <em>R\u00f3\u017cy<\/em>. Ja si\u0119 nie dziwi\u0119 temu plastykowi z Gda\u0144ska [Jerzy Bohdan Szumczyk], kt\u00f3ry zrobi\u0142 rze\u017ab\u0119, a w\u0142a\u015bciwie pomnik gwa\u0142conej kobiety \u2013 to jest penetracja jakiego\u015b tragicznego okresu, znanego pokoleniu moich rodzic\u00f3w. To w\u0142a\u015bnie zobaczy\u0142em w filmie Smarzowskiego.<\/p>\n<figure id=\"attachment_18121\" aria-describedby=\"caption-attachment-18121\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/jerzy-stuhr-obywatel-003\/\" rel=\"attachment wp-att-18121\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-18121\" title=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003-540x359.jpg\" alt=\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-003.jpg 980w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-18121\" class=\"wp-caption-text\">\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Jakie wyzwania, Pana zdaniem, stoj\u0105 przed polsk\u0105 kinematografi\u0105 w najbli\u017cszych latach?<\/strong><\/p>\n<p>Jest mi trudno odpowiedzie\u0107, bo wydaje mi si\u0119, \u017ce sam takie wyzwanie rzuci\u0142em. Nie mo\u017cemy jeszcze o tym wiele m\u00f3wi\u0107, bo film jest w powijakach. Dopiero nad nim pracujemy. Postanowi\u0142em zrobi\u0107 krok dalej \u2013 albo raczej krok w bok \u2013 od tych wszystkich powa\u017cnych temat\u00f3w historycznych, kt\u00f3re kino zaczyna odkrywa\u0107. Zada\u0142em pytanie, czy z tych kwestii, kt\u00f3re nas g\u0142\u0119boko dotykaj\u0105, s\u0105 dyskusyjne, mo\u017cemy ju\u017c si\u0119 za\u015bmia\u0107? Jak Roberto Benigni w filmie <em>\u017bycie jest pi\u0119kne<\/em>. Jest tam taki dialog: \u201eTata, bo Luigi m\u00f3wi, \u017ce z nas zrobi\u0105 guziki&#8230;\u201d \u2013 \u201eJak to? Synu! Ja si\u0119 b\u0119d\u0119 zapina\u0142 na Giuseppe?\u201d. Kiedy\u015b siedzia\u0142em na kolacji z Benignim w Rzymie, on b\u0142aznowa\u0142 jak zwykle, a ja powiedzia\u0142em mu jedno: \u201eWiesz, Roberto, ja takiego dowcipu bym nie m\u00f3g\u0142 zrobi\u0107. Nie chodzi o to, \u017ce nie jestem w stanie zaryzykowa\u0107, po prostu nie przeskocz\u0119 czego\u015b takiego\u201d. A on m\u00f3wi: \u201eWiesz, bo ty za blisko Auschwitz mieszkasz\u201d. Pomy\u015bla\u0142em sobie wtedy \u2013 ma racj\u0119.<\/p>\n<p>Czy wobec tego polscy odbiorcy s\u0105 gotowi, by za\u015bmia\u0107 si\u0119 z naszego p\u0142ytkiego, niedouczonego katolicyzmu? Czy s\u0105 w stanie za\u015bmia\u0107 si\u0119 z wyssanego z mlekiem matki antysemityzmu? I czy mo\u017cemy si\u0119 za\u015bmia\u0107 z naszego histerycznego patriotyzmu? Sam by\u0142em taki. Po co w 1968 roku lecia\u0142em do Collegium Novum, wiedz\u0105c, \u017ce milicja wesz\u0142a i wszystkich pa\u0142uj\u0105? Oczywi\u015bcie po to, \u017ceby da\u0107 si\u0119 pobi\u0107, \u017ceby \u201ePod Jaszczurami\u201d pokaza\u0107 rany. Potem, w latach 80., ju\u017c inaczej na to patrzy\u0142em. Wi\u0119c to jest wed\u0142ug mnie bardzo wa\u017cne pytanie: czy mo\u017cemy si\u0119 z tego wszystkiego ju\u017c za\u015bmia\u0107?<\/p>\n<p>My\u015bl\u0119 sobie, \u017ce na firmamencie polskich tw\u00f3rc\u00f3w filmowych jestem predysponowany do m\u00f3wienia o takich sprawach z przymru\u017ceniem oka. Wiem, \u017ce umiem rozbawi\u0107 widza. M\u00f3j syn te\u017c umie. Wi\u0119c r\u00f3bmy to, co ju\u017c umiemy robi\u0107. Tylko publiczno\u015b\u0107 \u2013 jak ona to wytrzyma? Chocia\u017c mo\u017ce to z\u0142e pytanie, bo publiczno\u015b\u0107 wytrzyma dobrze. Ale jej reprezentanci? Nie krytycy, raczej&#8230; kr\u0119gi opiniotw\u00f3rcze. Bo to s\u0105 w\u0142a\u015bnie kr\u0119gi. Kiedy patrz\u0119 na przyk\u0142ad na festiwale, powiedzmy na Festiwal Polskich Film\u00f3w Fabularnych w Gdyni, gdzie ka\u017cdy musi co\u015b napisa\u0107, to wygl\u0105da to zabawnie. Ka\u017cdy komentator ostro\u017cnie maca, bada, a\u017c w ko\u0144cu przychodzi wiecz\u00f3r, kiedy si\u0119 przydziela nagrod\u0119 krytyki i tam jeden, dw\u00f3ch krytyk\u00f3w ustawia ca\u0142o\u015b\u0107. Potem wszyscy inni pisz\u0105 w tym, wyznaczonym ju\u017c, kanonie. Jest opcja prawa i opcja lewa. Krytycy u\u017cywaj\u0105 sformu\u0142owa\u0144 wykorzystanych wcze\u015bniej gdzie indziej. Bo kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jest dobre.<\/p>\n<p><strong>Co Pan my\u015bli o wp\u0142ywie nowych technologii na obecny stan polskiej kultury? Czy dostrzega Pan jakie\u015b zmiany zwi\u0105zane z rozwojem nowych technologii w swojej pracy artystycznej?<\/strong><\/p>\n<p>Nie, chyba nie jestem tutaj dobrym przyk\u0142adem. W og\u00f3le nie zauwa\u017cy\u0142em wp\u0142ywu. Oczywi\u015bcie, pisz\u0119 scenariusz na komputerze. Ale jak mam napisa\u0107 o tym, \u017ce kto\u015b ma sobie wyzna\u0107 mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 przechodz\u0119 na pi\u00f3ro. Na r\u0119k\u0119. W tych powa\u017cnych rzeczach. No, ale to mo\u017ce taki rys pokoleniowy.<\/p>\n<p>Poza tym nowa technologia cyfrowa daje ten komfort, \u017ce dwa tygodnie po zdj\u0119ciach mam zmontowany film. A kiedy\u015b ca\u0142ymi dniami siedzia\u0142o si\u0119 nad sto\u0142em monta\u017cowym, skleja\u0142o ta\u015bm\u0119. Jak chcia\u0142em co\u015b zmieni\u0107, przemontowa\u0107, to wstydzi\u0142em si\u0119 powiedzie\u0107, bo to by\u0142y dwa dni roboty. Jak w pocie czo\u0142a wyrobi\u0142o si\u0119 scen\u0119, to mia\u0142o si\u0119 pewno\u015b\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jest najlepsza opcja. A teraz, kiedy mo\u017cna szybko wprowadza\u0107 zmiany, t\u0119 pewno\u015b\u0107 si\u0119 traci.<\/p>\n<p>Technologie zmieniaj\u0105 te\u017c ludzk\u0105 mentalno\u015b\u0107. Teraz chodzi g\u0142\u00f3wnie o to, \u017ceby zaistnie\u0107. Po co otwiera si\u0119 bloga? Po co nam facebook? W\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby zaistnie\u0107. Nawet rodzina mnie dopinguje \u2013 \u201eTata, pisz dalej, bloga otwieraj!\u201d. A ja nie chc\u0119, ju\u017c napisa\u0142em to, co chcia\u0142em. W Pradze podszed\u0142 do mnie m\u0142ody widz i pyta: \u201eDlaczego pan nie ma facebooka?!\u201d, \u201ePanie, a mam mie\u0107?\u201d, \u201eBo ja chc\u0119 wiedzie\u0107 o Panu wszystko!\u201d. Ale ja mo\u017ce nie chc\u0119 wszystkiego powiedzie\u0107. Chc\u0119 jak najwi\u0119cej schowa\u0107. To, co wyrzucam \u2013 to dlatego, \u017ce jestem, a raczej bywam, artyst\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie mo\u017cna funkcjonowa\u0107 na warunkach widza, ale nie mo\u017cna o nim zapomina\u0107. Cz\u0119sto mam wra\u017cenie, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy. A on musi by\u0107 gdzie\u015b w tle. <\/p>\n","protected":false},"author":405,"featured_media":18119,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65,2121],"tags":[377,2489,14068,659],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2488],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Jerzy Stuhr m\u00f3wi o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, bol\u0105czkach i wyzwaniach polskiej kinematografii.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001.jpg\",\"width\":980,\"height\":652,\"caption\":\"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\",\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-01-08T19:00:31+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:43:38+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0291d8976d2b48b8eaf42383daea5c41\"},\"description\":\"Jerzy Stuhr m\u00f3wi o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, bol\u0105czkach i wyzwaniach polskiej kinematografii.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0291d8976d2b48b8eaf42383daea5c41\",\"name\":\"Jerzy Stuhr\",\"description\":\"JERZY STUHR (1947) \u2013 aktor teatralny i filmowy, re\u017cyser, profesor sztuki. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie oraz Wydzia\u0142u Aktorskiego PWST w Krakowie (1972). Tu\u017c po studiach zosta\u0142 aktorem Starego Teatru w Krakowie, gdzie pracowa\u0142 do 1991 roku, tworz\u0105c szereg szeroko nagradzanych kreacji (w tym w \u201eDziadach\u201d Konrada Swinarskiego; 1973), wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Konradem Swinarskim, Jerzym Jarockim, Andrzejem Wajd\u0105. W latach 70. zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 jako aktor filmowy, wyst\u0119puj\u0105c m.in. w najwa\u017cniejszych filmach polskiego \u201ekina moralnego niepokoju\u201d, w tym w \u201eWodzireju\u201d Feliksa Falka i \u201eAmatorze\u201d Krzysztofa Kie\u015blowskiego. W 1995 roku zadebiutowa\u0142 jako re\u017cyser filmowy obrazem \u201eSpis cudzo\u0142o\u017cnic\u201d, w nast\u0119pnych latach zrealizowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u201eHistorie mi\u0142osne\u201d (1997), \u201eTydzie\u0144 z \u017cycia m\u0119\u017cczyzny\u201d (1999), \u201eDu\u017ce zwierz\u0119\u201d (2000), \u201ePogoda na jutro\u201d (2003), \u201eKorow\u00f3d\u201d (2007). Od 1998 roku jest cz\u0142onkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Jest profesorem PWST w Krakowie, w latach 1990-1996 i 2002-2008 by\u0142 rektorem tej\u017ce uczelni. Zajmuje si\u0119 tak\u017ce tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 pisarsk\u0105, wyda\u0142 ksi\u0105\u017cki \u201eSercowa choroba, czyli moje \u017cycie w sztuce\u201d (1992), \u201eStuhrowie. Historie rodzinne\u201d (2008), a tak\u017ce \u201eTak sobie my\u015bl\u0119...\u201d (2012).\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-stuhr\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy","description":"Jerzy Stuhr m\u00f3wi o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, bol\u0105czkach i wyzwaniach polskiej kinematografii.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/jerzy-stuhr-obywatel-001.jpg","width":980,"height":652,"caption":"\u201eObywatel\u201d, re\u017c. Jerzy Stuhr, fotografia z planu zdj\u0119ciowego (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y dystrybutora\/ITI Cinema)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy","name":"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#primaryimage"},"datePublished":"2014-01-08T19:00:31+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:43:38+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0291d8976d2b48b8eaf42383daea5c41"},"description":"Jerzy Stuhr m\u00f3wi o kondycji wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki, bol\u0105czkach i wyzwaniach polskiej kinematografii.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/jerzy-stuhr-wspolczesna-sztuka-zapomina-o-odbiorcy#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wsp\u00f3\u0142czesna sztuka zapomina o odbiorcy"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/0291d8976d2b48b8eaf42383daea5c41","name":"Jerzy Stuhr","description":"JERZY STUHR (1947) \u2013 aktor teatralny i filmowy, re\u017cyser, profesor sztuki. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego w Krakowie oraz Wydzia\u0142u Aktorskiego PWST w Krakowie (1972). Tu\u017c po studiach zosta\u0142 aktorem Starego Teatru w Krakowie, gdzie pracowa\u0142 do 1991 roku, tworz\u0105c szereg szeroko nagradzanych kreacji (w tym w \u201eDziadach\u201d Konrada Swinarskiego; 1973), wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Konradem Swinarskim, Jerzym Jarockim, Andrzejem Wajd\u0105. W latach 70. zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 jako aktor filmowy, wyst\u0119puj\u0105c m.in. w najwa\u017cniejszych filmach polskiego \u201ekina moralnego niepokoju\u201d, w tym w \u201eWodzireju\u201d Feliksa Falka i \u201eAmatorze\u201d Krzysztofa Kie\u015blowskiego. W 1995 roku zadebiutowa\u0142 jako re\u017cyser filmowy obrazem \u201eSpis cudzo\u0142o\u017cnic\u201d, w nast\u0119pnych latach zrealizowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u201eHistorie mi\u0142osne\u201d (1997), \u201eTydzie\u0144 z \u017cycia m\u0119\u017cczyzny\u201d (1999), \u201eDu\u017ce zwierz\u0119\u201d (2000), \u201ePogoda na jutro\u201d (2003), \u201eKorow\u00f3d\u201d (2007). Od 1998 roku jest cz\u0142onkiem Europejskiej Akademii Filmowej. Jest profesorem PWST w Krakowie, w latach 1990-1996 i 2002-2008 by\u0142 rektorem tej\u017ce uczelni. Zajmuje si\u0119 tak\u017ce tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 pisarsk\u0105, wyda\u0142 ksi\u0105\u017cki \u201eSercowa choroba, czyli moje \u017cycie w sztuce\u201d (1992), \u201eStuhrowie. Historie rodzinne\u201d (2008), a tak\u017ce \u201eTak sobie my\u015bl\u0119...\u201d (2012).","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-stuhr"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18116"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/405"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18116"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18116\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18116"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18116"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18116"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=18116"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18116"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}