{"id":18437,"date":"2014-01-17T20:00:38","date_gmt":"2014-01-17T19:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=18437"},"modified":"2020-09-01T12:43:34","modified_gmt":"2020-09-01T11:43:34","slug":"artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr","title":{"rendered":"Wiele patent\u00f3w na teatr"},"content":{"rendered":"

Agnieszka Wn\u0119kowicz-Smen\u017cyk: Czy mo\u017ce Pan wskaza\u0107 konkretne wydarzenie b\u0105d\u017a wydarzenia, kt\u00f3re wed\u0142ug Pana bardzo silnie wp\u0142yn\u0119\u0142y na obecny obraz polskiej kultury? <\/strong><\/p>\n

Artur Tyszkiewicz:<\/strong> B\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142 o teatrze, poniewa\u017c to jest przedmiot mojej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie. <\/strong><\/p>\n

Kiedy przechodzili\u015bmy transformacj\u0119 ustrojow\u0105 (nie chc\u0119 wraca\u0107 do czas\u00f3w Kantora, kt\u00f3rego wp\u0142yw na teatr jest oczywisty), wydarzeniem takim by\u0142o rozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci Grzegorza Jarzyny i Krzysztofa Warlikowskiego, kt\u00f3rzy wprowadzili na polsk\u0105 scen\u0119 inny spos\u00f3b my\u015blenia o teatrze. Od nich zacz\u0119\u0142a si\u0119 swego rodzaju rewolucja teatralna.<\/p>\n

\"Artur<\/a>
Artur Tyszkiewicz, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)<\/figcaption><\/figure>\n

Istotna dla polskiej kultury by\u0142a zapewne r\u00f3wnie\u017c wymiana pokoleniowa na prze\u0142omie XX i XXI wieku \u2013 mam na my\u015bli wymian\u0119 dyrektor\u00f3w w polskich teatrach. W latach 90. fotele dyrektorskie zacz\u0119li obejmowa\u0107 stosunkowo m\u0142odzi ludzie, cho\u0107by Piotrek Kruszczy\u0144ski w teatrze w Wa\u0142brzychu czy Pawe\u0142 Szkotak w teatrze w Poznaniu. Zmiany nast\u0119powa\u0142y te\u017c w wielu innych teatrach popularnie zwanych \u201eprowincjonalnymi\u201d, kt\u00f3re po kilku sezonach zacz\u0119\u0142y dyktowa\u0107 og\u00f3lnopolskie trendy. Bardzo cz\u0119sto to tam, a nie w Warszawie, odbywa\u0142y si\u0119 najciekawsze wydarzenia teatralne.<\/p>\n

Smutn\u0105 tendencj\u0105 by\u0142o odej\u015bcie wielkich mistrz\u00f3w teatralnych. Nie wiem dlaczego, ale Opatrzno\u015b\u0107 albo \u2013 jak kto woli \u2013 B\u00f3g sprawia, \u017ce ci \u201ewielcy\u201d odchodz\u0105 w grupach i w ci\u0105gu kilku lat okazuje si\u0119, \u017ce ju\u017c ich nie ma \u2013 m\u00f3wi\u0119 o Erwinie Axerze, Gustawie Holoubku, Andrzeju \u0141apickim, Zbigniewie Zapasiewiczu, Jerzym Jarockim\u2026 niestety mo\u017cna by wymienia\u0107 dalej. To jest kawa\u0142 historii polskiego teatru. Mia\u0142em okazj\u0119 zetkn\u0105\u0107 si\u0119 z nimi osobi\u015bcie. Byli \u015bwiadkami \u201estarego\u201d teatru, kt\u00f3ry bezpowrotnie odszed\u0142 wraz z nimi.<\/p>\n

Wspomnia\u0142 Pan Krzysztofa Warlikowskiego, Grzegorza Jarzyn\u0119 oraz wielkich, kt\u00f3rzy odeszli, jako tych, kt\u00f3rzy zmienili oblicze polskiego teatru. Czy kto\u015b jeszcze Pana zdaniem odcisn\u0105\u0142 silne pi\u0119tno na historii polskiego teatru?<\/strong><\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105. Moim zdaniem teatr zawsze powinien by\u0107 kontynuacj\u0105 pewnych idei, my\u015bli, dzia\u0142a\u0144 wielkich mistrz\u00f3w. Takim mistrzem by\u0142 chocia\u017cby Erwin Axer, z kt\u00f3rym mia\u0142em przyjemno\u015b\u0107 pracowa\u0107, oraz inni \u201ewielcy\u201d, o kt\u00f3rych ju\u017c wspomnia\u0142em. Oni w swoim czasie, gdy zaczynali drog\u0119 tw\u00f3rcz\u0105, byli traktowani jak Jarzyna czy Warlikowski w naszych czasach. To, co robi\u0142 Erwin Axer w Teatrze Wsp\u00f3\u0142czesnym, by\u0142o niezwykle nowatorskie jak na tamte czasy. Dla mnie zatem wa\u017cnymi osobowo\u015bciami s\u0105 ci, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 cezur\u0119 i otwieraj\u0105 nowe drzwi w \u015bwiecie teatralnym. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce m\u0142odsze pokolenie \u2013 Jarzyna, Warlikowski \u2013 nie wywarzy\u0142oby swoich drzwi, gdyby wcze\u015bniejsi mistrzowie nie otwierali w\u0142asnych. Gdyby Erwin Axer nie wprowadzi\u0142 na deski teatralne cho\u0107by D\u00fcrrenmatta czy awangardzist\u00f3w tamtych czas\u00f3w, to trudniej by\u0142oby robi\u0107 co\u015b nowego kolejnym pokoleniom.<\/p>\n

Jaka Pana zdaniem jest misja wsp\u00f3\u0142czesnego teatru? Jak\u0105 teatr niesie warto\u015b\u0107 dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n

Uwa\u017cam, \u017ce bardzo trudno jest okre\u015bli\u0107 jedn\u0105 misj\u0119 teatru, kt\u00f3ry jest dzi\u015b na tyle niejednorodny, \u017ce w poszczeg\u00f3lnych przypadkach ta misja si\u0119 r\u00f3\u017cni.<\/p>\n

Jest teatr polityczny, uprawiany cho\u0107by przez Monik\u0119 Strz\u0119pk\u0119 i Paw\u0142a Demirskiego, kt\u00f3ry w spos\u00f3b jasny, zrozumia\u0142y, wr\u0119cz dokumentalny m\u00f3wi o tym, co dzieje si\u0119 tu i teraz. Taki teatr ma misj\u0119 m\u00f3wienia na tematy dora\u017ane, bie\u017c\u0105ce, polityczne. To jest absolutnie potrzebne. Z drugiej strony jest te\u017c teatr, kt\u00f3ry pos\u0142uguje si\u0119 przede wszystkim metafor\u0105 i zamiast rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej czy politycznej chce opisywa\u0107 cz\u0142owieka, ma s\u0142u\u017cy\u0107 jego poznaniu. Taki teatr uprawia\u0142 wed\u0142ug mnie cho\u0107by Jerzy Grzegorzewski, a w dzisiejszych czasach wiele os\u00f3b, w tym ja, stara si\u0119 i\u015b\u0107 t\u0105 drog\u0105. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce wszystkie nurty \u0142\u0105czy ch\u0119\u0107 rozmowy z widzem, bezpo\u015bredniego kontaktu z nim oraz potrzeba m\u00f3wienia o czym\u015b istotnym i m\u0105drym. W zalewie informacji atakuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka teatr powinien by\u0107 przyk\u0142adem rozmowy m\u0105drej. Niezale\u017cnie od tego, czy odbywa si\u0119 ona poprzez granie Fredry czy Sary Kane, widz przychodz\u0105cy do teatru musi mie\u0107 poczucie, \u017ce nie dostaje wy\u0142\u0105cznie taniej rozrywki, kt\u00f3r\u0105 mo\u017ce mu da\u0107 ka\u017cdy kana\u0142 telewizyjny, lecz mo\u017cliwo\u015b\u0107, by pomy\u015ble\u0107; oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c po\u015bmia\u0107 si\u0119 i posmuci\u0107, ale przede wszystkim pomy\u015ble\u0107. To powinno \u0142\u0105czy\u0107 wszystkie nurty w teatrze, niezale\u017cnie od tego, do czego ka\u017cdy z nich d\u0105\u017cy.<\/p>\n

Wspomnia\u0142 Pan o r\u00f3\u017cnych wizjach i nurtach we wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze. Czy zauwa\u017ca Pan jakie\u015b szczeg\u00f3lne zjawiska, nie tyle w obr\u0119bie samego teatru, ile r\u00f3wnie\u017c w polityce, historii czy \u017cyciu spo\u0142ecznym, kt\u00f3re maj\u0105 silny wp\u0142yw na kszta\u0142t dzisiejszej polskiej sceny teatralnej? <\/strong><\/p>\n

Oczywi\u015bcie. Takim podstawowym zjawiskiem kszta\u0142tuj\u0105cym nasz\u0105 scen\u0119 teatraln\u0105 jest moim zdaniem szybki rozw\u00f3j cywilizacyjny naszego kraju, a w\u0142a\u015bciwie szybki rozw\u00f3j kapitalizmu. Obecnie jeste\u015bmy w momencie, w kt\u00f3rym po pierwszym zach\u0142y\u015bni\u0119ciu si\u0119 wolno\u015bci\u0105, wolnym rynkiem, kapitalizmem zaczynamy snu\u0107 refleksj\u0119 nad tym, do czego to wszystko prowadzi. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce kapitalizm nie jest najlepszym z system\u00f3w wymy\u015blonych przez cz\u0142owieka i \u017ce niesie za sob\u0105 r\u00f3\u017cnego rodzaju pu\u0142apki. St\u0105d w teatrze pojawienie si\u0119 nurtu lewicowego, kt\u00f3ry \u201ezastanawia si\u0119\u201d nad sensem pewnych dzia\u0142a\u0144 i wyci\u0105ga niekoniecznie pozytywne wnioski. Rozczarowanie kapitalizmem jest zatem jednym z wa\u017cniejszych temat\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 w dzisiejszym teatrze.<\/p>\n

Uwa\u017cam jednak, \u017ce nied\u0142ugo takim tematem stanie si\u0119 to\u017csamo\u015b\u0107 narodowa. Cho\u0107by na podstawie 11 listopada i tej \u201epokojowej\u201d manifestacji widzimy, \u017ce temat powraca. Niezale\u017cnie od tego, co s\u0105dzimy o ludziach, kt\u00f3rzy wyszli na ulice, niebezpieczna i niepokoj\u0105ca jest ich ilo\u015b\u0107. Czterdzie\u015bci tysi\u0119cy nieprzymuszonych przez nikogo os\u00f3b wysz\u0142o, by zamanifestowa\u0107 swoje, cz\u0119sto skrajnie nacjonalistyczne i faszystowskie, pogl\u0105dy. To jest si\u0142a, kt\u00f3rej nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 i udawa\u0107, \u017ce jej nie ma, by nie powt\u00f3rzy\u0107 b\u0142\u0119du z Monachium sprzed wielu lat. Pojawia si\u0119 zatem kolejny temat do dialogu z publiczno\u015bci\u0105 w teatrze.<\/p>\n

Zamierza Pan w najbli\u017cszym czasie zg\u0142\u0119bia\u0107 temat to\u017csamo\u015bci narodowej \u2013 w swoich spektaklach czy w planach kierowanego przez Pana Teatru Osterwy w Lublinie? <\/strong><\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105. Jako re\u017cyser podj\u0105\u0142em t\u0119 tematyk\u0119 w Teatrze Dramatycznym w Warszawie, realizuj\u0105c Nosoro\u017cca<\/em> Ionesco. Premier\u0119 mieli\u015bmy 15 listopada, czyli cztery dni po marszu.<\/p>\n

Bardzo na czasie\u2026<\/strong><\/p>\n

Tak, podczas pracy nad Nosoro\u017ccem<\/em> ogl\u0105da\u0142em w telewizji relacj\u0119 na \u017cywo z marszu, a na s\u0142upach og\u0142oszeniowych wisia\u0142y plakaty do spektaklu. To by\u0142o bardzo ciekawe zestawienie. Oczywi\u015bcie oni nie wiedzieli, o czym jest Nosoro\u017cec<\/em>, tak jak pewnie nie wiedz\u0105, kim by\u0142 Ionesco. Samo zderzenie by\u0142o jednak intryguj\u0105ce.<\/p>\n

My\u015bl\u0119 wi\u0119c, \u017ce ten temat trzeba podejmowa\u0107, poniewa\u017c nasila si\u0119 w Polsce rozczarowanie tym, co si\u0119 dzieje. Wa\u0142\u0119sa obieca\u0142 kiedy\u015b ludziom sto milion\u00f3w \u2013 i rozpocz\u0105\u0142 u w\u0142adzy sk\u0142onno\u015b\u0107 do niespe\u0142niania obietnic. Rozczarowany t\u0142um, pod sztandarem pewnych \u0142atwych hase\u0142, zaczyna si\u0119 radykalizowa\u0107. Jest to wi\u0119c temat, r\u00f3wnie\u017c w teatrze, nieunikniony i r\u00f3wnie\u017c w Lublinie, w Teatrze Osterwy b\u0119dziemy si\u0119 nad nim zastanawia\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

Skierujmy tory naszej rozmowy z powrotem stricte na teatr. Czy zauwa\u017ca Pan w polskim teatrze, w\u015br\u00f3d tw\u00f3rc\u00f3w i wydarze\u0144, jaki\u015b wsp\u00f3lny mianownik? Czy jest co\u015b, co Pana zdaniem wyr\u00f3\u017cnia nas na tle teatr\u00f3w z innych kraj\u00f3w? <\/strong><\/p>\n

Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie mam okazji ani czasu, by je\u017adzi\u0107 i ogl\u0105da\u0107 teatr w innych krajach, nie mog\u0119 zatem spojrze\u0107 na nasz teatr z perspektywy europejskiej. Wydaje mi si\u0119 jednak, \u017ce dominuj\u0105c\u0105 tendencj\u0105 w polskim teatrze jest dekonstrukcja. Teatr je\u017cd\u017c\u0105cy po festiwalach, nagradzany i ceniony przez krytyk\u00f3w to w du\u017cej mierze teatr afabularny. Nie jest to zatem teatr opowie\u015bci, ale lu\u017ano powi\u0105zanych ze sob\u0105 skojarze\u0144, inicjacji intelektualnych; to joyce\u2019owski strumie\u0144 \u015bwiadomo\u015bci. Taki teatr jest teraz w Polsce modny, cho\u0107 produkuje spektakle dosy\u0107 do siebie podobne. Ogl\u0105daj\u0105c je, mam poczucie, \u017ce to spektakle tego samego re\u017cysera. \u0141atwo mo\u017cna wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119, zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce chce si\u0119 tworzy\u0107 \u201eteatr autorski\u201d, a nie \u201eteatr autora\u201d. Okazuje si\u0119, \u017ce nie zawsze teatr autorski jest ciekawszy ni\u017c autor. \u201ePrzepisywanie autora\u201d zrobi\u0142o si\u0119 powszechne i niestety teatr autora zanika. Id\u0105c obejrze\u0107 Ionesco, Szekspira, Mro\u017cka chc\u0119 mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce teatr przedstawi mi na scenie tekst tego autora. Oczywi\u015bcie mo\u017ce by\u0107 zmodyfikowany, przestawiony, poci\u0119ty \u2013 teatr wymaga swojego scenariusza \u2013 natomiast nadal powinno si\u0119 mie\u0107 poczucie, \u017ce to ten konkretny tw\u00f3rca. Podczas zesz\u0142orocznego Festiwalu Szekspirowskiego tak naprawd\u0119 zabrak\u0142o\u2026 tekst\u00f3w Szekspira. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tekst\u00f3w by\u0142o przepisywanych, a \u201eZ\u0142otego Yoricka\u201d r\u00f3wnie\u017c dosta\u0142 tekst nie Szekspira, tylko Agaty Dudy-Gracz. Skoro wi\u0119c konkurs na najlepsze przedstawienie dzie\u0142 Szekspira wygrywa przedstawienie, kt\u00f3re nie przedstawia jego dzie\u0142a, \u015bwiadczy to o pewnej tendencji. Nie oceniam, czy to jest z\u0142e, czy dobre. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce nied\u0142ugo nast\u0105pi powr\u00f3t do teatru autora.<\/p>\n

\"Artur<\/a>
Artur Tyszkiewicz, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)<\/figcaption><\/figure>\n

Powr\u00f3c\u0119 tu do wcze\u015bniejszego pytania: my\u015bl\u0119, \u017ce kolejn\u0105 misj\u0105 teatru jest to, aby na scenie ca\u0142y czas \u017cyli autorzy. Je\u017celi nie b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107 w teatrze, to nikt, na mi\u0142y B\u00f3g, nie p\u00f3jdzie do biblioteki, by przeczyta\u0107 S\u0142owackiego \u2013 nie wierz\u0119 w to. Jedyn\u0105 szans\u0119 na takie spotkanie daje teatr. A \u201eprzepisywanie spektakli\u201d nie zawsze dorasta do rangi autora. Przekonuje mnie taki teatr w wykonaniu cho\u0107by Warlikowskiego, kt\u00f3ry oferuje zupe\u0142nie odmienn\u0105 warto\u015b\u0107, ale w przypadku wielu innych \u201eprzepisywaczy\u201d niestety tak nie jest.<\/p>\n

Jak\u0105 rol\u0119 Pana zdaniem odgrywaj\u0105 dzisiaj media w kszta\u0142towaniu kultury? W ostatnich dw\u00f3ch dekadach nast\u0105pi\u0142 ich dynamiczny rozw\u00f3j.<\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce rola medi\u00f3w jest kluczowa \u2013 to one kszta\u0142tuj\u0105 obraz kultury. Dobrym przyk\u0142adem s\u0105 blogerzy, cho\u0107by modowi. Okazuje si\u0119, \u017ce osoba pisz\u0105ca z ma\u0142ej miejscowo\u015bci na temat but\u00f3w czy majtek staje si\u0119 nagle autorytetem. To szeroko rozumiane media kreuj\u0105 gwiazdy. Ogromn\u0105 si\u0142\u0105 jest teraz Internet, co r\u00f3wnie\u017c dotyczy Pa\u0144stwa. Obecnie w krytyce teatralnej obserwuj\u0119 tendencj\u0119 do przenoszenia si\u0119 krytyk\u00f3w na strony internetowe. Powstaje coraz wi\u0119cej blog\u00f3w teatralnych, kt\u00f3re przejmuj\u0105 funkcj\u0119 medi\u00f3w papierowych, w kt\u00f3rych to z kolei miejsca na kultur\u0119 jest coraz mniej, a nawet nie ma w og\u00f3le. Media elektroniczne s\u0105 ponadto niebywale prospo\u0142eczne \u2013 ka\u017cdy mo\u017ce dzi\u015b za\u0142o\u017cy\u0107 bloga i wyra\u017ca\u0107 swoj\u0105 opini\u0119. Jako media egalitarne \u015bwietnie wpasowuj\u0105 si\u0119 w ide\u0119 pa\u0144stwa demokratycznego, w kt\u00f3rym ka\u017cdy ma \u201etub\u0119\u201d do wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w.<\/p>\n

Znam wiele ciekawych wydarze\u0144 teatralnych, o kt\u00f3rych nikt nie wie, poniewa\u017c nie zosta\u0142y opisane przez media. Przy u\u017cyciu odpowiedniej manipulacji medialnej mo\u017cna w ci\u0105gu kilku dni zniszczy\u0107 cz\u0142owieka czy wydarzenie. Media maj\u0105 wi\u0119c niezwyk\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119 nad umys\u0142ami ludzi.<\/p>\n

A czy nowe technologie wp\u0142ywaj\u0105 Pana zdaniem na odbi\u00f3r teatru? Czy i jak zmieni\u0142o si\u0119 w ostatnich latach postrzeganie teatru przez odbiorc\u0119? <\/strong><\/p>\n

Media wp\u0142ywaj\u0105 na percepcj\u0119 widza \u2013 daj\u0105 mu gotowe, przetworzone obrazy. \u017byjemy w kulturze obrazu, w zwi\u0105zku z czym istnieje du\u017cy problem z graniem tak zwanej \u201eliteratury dawnej\u201d, opartej na s\u0142owie, kt\u00f3re pierwotnie mia\u0142o wywo\u0142ywa\u0107 w g\u0142owie widza obraz. Obecnie widz pod wp\u0142ywem s\u0142owa nie tworzy obraz\u00f3w, lecz si\u0119 nudzi. Nie ma jednak co narzeka\u0107, tylko trzeba my\u015ble\u0107, w jaki spos\u00f3b t\u0119 dawn\u0105 literatur\u0119 widzowi przybli\u017cy\u0107.<\/p>\n

Rozw\u00f3j technologii jest na tyle zaawansowany, \u017ce projekcje czy r\u00f3\u017cne rodzaje o\u015bwietlenia w teatrze s\u0105 na porz\u0105dku dziennym. Teatr w swojej formie si\u0119 unowocze\u015bnia, ale jego istota, czyli kontakt \u017cywego cz\u0142owieka z drugim \u017cywym cz\u0142owiekiem, pozostaje ta sama.<\/p>\n

Na przyk\u0142ad w Nosoro\u017ccu<\/em>, kt\u00f3rego ostatnio realizowa\u0142em, jest scena zapisana przez Ionesco jako dialog dw\u00f3ch os\u00f3b. Ja natomiast zrobi\u0142em z tego scen\u0119 r\u00f3wnie\u017c dialogu, ale przez SMS-y. Dwie osoby stoj\u0105 blisko siebie i SMS-uj\u0105, a efekt \u2013 ca\u0142a historia rozmowy \u2013 wy\u015bwietlana jest na kurtynie. Ta scena \u201echwyci\u0142a\u201d \u2013 ludzie doskonale zrozumieli, o co chodzi, cho\u0107by dlatego, \u017ce gdy jedzie si\u0119 warszawskim metrem, wida\u0107 ludzi zatopionych w swoich smartfonach, kt\u00f3rzy nie kontempluj\u0105 rzeczywisto\u015bci wok\u00f3\u0142 siebie. To jest syndrom naszych czas\u00f3w, kt\u00f3ry teatr musi uwzgl\u0119dnia\u0107, korzysta\u0107 z niego i rozmawia\u0107 o nim.<\/p>\n

A zatem zauwa\u017ca Pan zmiany zwi\u0105zane z rozwojem nowych technologii w swojej pracy artystycznej? <\/strong><\/p>\n

Zmiany nie mog\u0105 nie zachodzi\u0107. \u017byjemy w takiej, a nie innej rzeczywisto\u015bci, a zadaniem teatru jest jej opisywanie. My\u015bl\u0119, \u017ce artyst\u0105, kt\u00f3ry w du\u017cym stopniu wychodzi naprzeciw tym zmianom, jest Pawe\u0142 Passini. Ostatnio zrobi\u0142 Alicj\u0119 w krainie czar\u00f3w<\/em> przy u\u017cyciu ca\u0142kowicie nowych technologii. Jestem troch\u0119 atechniczny, wi\u0119c takie podej\u015bcie jest mi obce, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to bardzo istotny nurt poszukiwa\u0144 w teatrze. Jest to te\u017c droga wa\u017cna dla wsp\u00f3\u0142czesnego widza, kt\u00f3ry odrywa si\u0119 od komputera, idzie do teatru i ma poczucie, \u017ce nadal jest w swojej rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Wspomnia\u0142 Pan w naszej rozmowie zar\u00f3wno o wielu mistrzach polskiego teatru, jak i wielu m\u0142odych, wsp\u00f3\u0142czesnych tw\u00f3rcach. Czy przychodz\u0105 Panu na my\u015bl osoby b\u0105d\u017a konkretne wydarzenia, kt\u00f3re zosta\u0142y nies\u0142usznie pomini\u0119te, zignorowane b\u0105d\u017a zapomniane przez \u015brodowisko artystyczne? <\/strong><\/p>\n

To jest trudne pytanie. Musia\u0142bym si\u0119 nad tym g\u0142\u0119biej zastanowi\u0107. W swoim \u017cyciu spotka\u0142em wielu tw\u00f3rc\u00f3w w ma\u0142ych miejscowo\u015bciach, o kt\u00f3rych nigdy nikt nie napisze. Wracamy tu zn\u00f3w do pytania o si\u0142\u0119 medi\u00f3w \u2013 dla mnie przykre jest to, \u017ce je\u015bli kto\u015b nie zaistnieje w mediach, to prawie go nie ma. Przypomina mi si\u0119 przypadek znanej krakowskiej aktorki, wyk\u0142adaj\u0105cej w szkole teatralnej, ale nie graj\u0105cej w serialach. Aktorka odwiesza\u0142a palto w szatni w szkole teatralnej, a jedna ze studentek wzi\u0119\u0142a j\u0105 za szatniark\u0119 i poprosi\u0142a, by ta odwiesi\u0142a jej p\u0142aszcz. W swoim kretynizmie studentka nie wiedzia\u0142a, kim jest ta kobieta. Istnieje wi\u0119c ca\u0142a rzesza niedocenionych aktor\u00f3w pracuj\u0105cych w o\u015brodkach poza warszawskich. To ludzie, o kt\u00f3rych nigdy nie us\u0142yszymy, a powinni\u015bmy.<\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c o wielkich osobach, o kt\u00f3rych teraz m\u00f3wimy, za 50 lat nikt ju\u017c m\u00f3wi\u0107 ani wiedzie\u0107 nie b\u0119dzie. W\u0142a\u015bciwie zaraz po ich \u015bmierci zapomina si\u0119 o nich. Powracam ca\u0142y czas do Erwina Axera, o kt\u00f3rego pogrzebie nie wspomniano w g\u0142\u00f3wnych wydaniach wiadomo\u015bci w Telewizji Polskiej. Mam poczucie, \u017ce za moment nikt nie b\u0119dzie wiedzia\u0142, kim by\u0142 Gustaw Holoubek; stanie si\u0119 tylko przedmiotem historii, o kt\u00f3rym uczy\u0107 b\u0119d\u0105 jedynie na elitarnych wydzia\u0142ach wiedzy o teatrze. My\u015bl\u0119, \u017ce instytucje kultury, cho\u0107by Instytut Teatralny, powinny dba\u0107 o archiwizowanie i przypominanie tych wielkich postaci.<\/p>\n

Mo\u017cemy tu chyba m\u00f3wi\u0107 o kolejnej misji wsp\u00f3\u0142czesnego teatru. <\/strong><\/p>\n

Absolutnie. Teatr wsp\u00f3\u0142czesny musi pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce jest kontynuatorem linii programowej poprzednik\u00f3w. Je\u017celi my ich nie przypomnimy, to nikt inny tego za nas nie zrobi. Ja jestem z pokolenia tych os\u00f3b, kt\u00f3re jeszcze si\u0119 z tymi wielkimi zetkn\u0119\u0142y. Sama rozmowa z nimi: o teatrze, \u017cyciu, \u015bwiecie \u015bwiadczy\u0142a o tym, \u017ce s\u0105 to wielkie osobowo\u015bci. B\u0119d\u0119 zawsze o nich przypomina\u0142, poniewa\u017c uwa\u017cam, \u017ce jestem im to winien. Chcia\u0142bym, \u017ceby kiedy\u015b moi uczniowie \u2013 je\u015bli tacy si\u0119 znajd\u0105 \u2013 r\u00f3wnie\u017c o mnie wspomnieli.<\/p>\n

Czego Pana zdaniem najbardziej potrzebuje nasza scena teatralna?<\/strong><\/p>\n

R\u00f3\u017cnorodno\u015bci i otwarto\u015bci na inne pogl\u0105dy teatralne. My, Polacy mamy z tym problem. Uwa\u017cam, \u017ce bardzo niebezpiecznie jest twierdzi\u0107, \u017ce ja z racji moich pogl\u0105d\u00f3w, orientacji seksualnej czy mojego gustu posiad\u0142em jedyny patent na uprawianie teatru. \u017byczy\u0142bym sobie, by we wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze mog\u0142y istnie\u0107 obok siebie klasycznie zrealizowana, kostiumowa komedia Fredry i eksperymentuj\u0105cy, poszukuj\u0105cy, genderowy teatr i \u017ceby te teatry wzajemnie si\u0119 szanowa\u0142y. Teatru nie da si\u0119 zdefiniowa\u0107 w ramach jednej estetyki. Wielkim b\u0142\u0119dem wsp\u00f3\u0142czesnego teatru jest to, \u017ce k\u0142\u00f3cimy si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. A ja nie mam z tym \u017cadnego problemu, \u017ceby obejrze\u0107 Zemst\u0119<\/em> w kontuszu, z szabl\u0105, tylko dobrze zrobion\u0105. Nie mam te\u017c \u017cadnego problemu z p\u00f3j\u015bciem na spektakl Micha\u0142a Borczucha. Ta r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 jest dla mnie fascynuj\u0105ca. Chcia\u0142bym jednak, by realizatorzy przedstawie\u0144 nie mieli poczucia, \u017ce posiedli jedyny patent na teatr. I tego sobie \u017cycz\u0119.<\/p>\n

Podsumowuj\u0105c: jakie wyzwania stoj\u0105 przed naszym teatrem w najbli\u017cszych latach? <\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce przede wszystkim s\u0105 to wyzwania finansowe \u2013 m\u00f3wi\u0119 to z perspektywy dyrektora. Z roku na rok dotacje na kultur\u0119 si\u0119 zmniejszaj\u0105. W oczach rz\u0105dz\u0105cych kultura przestaje by\u0107 istotnym elementem kszta\u0142tuj\u0105cym spo\u0142ecze\u0144stwo. To jest bardzo niebezpieczna tendencja, z kt\u00f3r\u0105 teatr musi walczy\u0107. Frekwencja w teatrach si\u0119 obni\u017ca nie dlatego, \u017ce ludzie przestali lubi\u0107 teatr, tylko dlatego, \u017ce w \u017cyciu codziennym przestrze\u0144 zarezerwowana dla kultury jest coraz mniejsza. W gazetach, w telewizyjnych wiadomo\u015bciach ograniczane s\u0105 informacje kulturalne. W zwi\u0105zku z tym zwyczajnie funkcjonuj\u0105cy cz\u0142owiek kultury wok\u00f3\u0142 siebie w og\u00f3le nie ma i przestaje my\u015ble\u0107, \u017ce jest mu ona do czegokolwiek potrzebna. Teatr musi zmierzy\u0107 si\u0119 z problemem, jak istnie\u0107 w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra marginalizuje potrzeb\u0119 kultury. Skoro pa\u0144stwo tnie wydatki na teatr, ten musi ograniczy\u0107 wydatki na reklam\u0119 czy promocj\u0119, bo tylko na tym \u2013 nie na realizacjach \u2013 w og\u00f3le mo\u017cemy oszcz\u0119dzi\u0107. W zwi\u0105zku z tym nie docieramy do wi\u0119kszej liczby widz\u00f3w. Wracaj\u0105c do polityki \u2013 prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w\u0142odarze tego kraju nie chodz\u0105 do teatru. Minister Kultury, pomimo tego, \u017ce otrzymuje zaproszenia od czo\u0142owych polskich teatr\u00f3w, w og\u00f3le do nich nie chodzi. Mniej przera\u017ca mnie to, \u017ce nie chodzi do teatru, ni\u017c to, \u017ce nie ma takiej potrzeby; w jego kulturze osobistej nie istnieje pozycja \u201ewyj\u015bcie do teatru\u201d. To jest przera\u017caj\u0105ce. R\u00f3wnie\u017c Hanna Gronkeiwcz-Waltz, prezydent stolicy, nie chodzi do teatru. W zwi\u0105zku z tym, przy kolejnych protestach moich koleg\u00f3w-artyst\u00f3w dotycz\u0105cych marginalizacji roli teatru, ca\u0142y czas powtarzam, \u017ce nie b\u0119d\u0119 si\u0119 pod nimi podpisywa\u0142, poniewa\u017c to nie ma sensu. Skoro Ci ludzie nie chodz\u0105 do teatru, to znaczy \u017ce oni naszych argument\u00f3w z pewno\u015bci\u0105 nie zrozumiej\u0105. \u017byczy\u0142bym sobie wi\u0119c, \u017ceby teatr z tymi wyzwaniami, nie\u0142atwymi, m\u00f3g\u0142 sobie poradzi\u0107.<\/p>\n

Bardzo dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119.\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Teatru nie da si\u0119 zdefiniowa\u0107 w ramach jednej estetyki. Wielkim b\u0142\u0119dem wsp\u00f3\u0142czesnego teatru jest to, \u017ce k\u0142\u00f3cimy si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. <\/p>\n","protected":false},"author":410,"featured_media":18450,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65,2121],"tags":[2514,14068,659],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2513],"yoast_head":"\nWiele patent\u00f3w na teatr<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Artur Tyszkiewicz rozmawia z Agnieszk\u0105 Wn\u0119kowicz-Smen\u017cyk o swoich spektaklach, wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze i wyzwaniach, jakie przed nim stoj\u0105.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/artur-tyszkiewicz-fot-bartlomiej-sowa-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/artur-tyszkiewicz-fot-bartlomiej-sowa-001.jpg\",\"width\":980,\"height\":653,\"caption\":\"Artur Tyszkiewicz, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr\",\"name\":\"Wiele patent\u00f3w na teatr\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-01-17T19:00:38+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:43:34+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/46d1e04b2afa392d875fc732bcdd9abd\"},\"description\":\"Artur Tyszkiewicz rozmawia z Agnieszk\u0105 Wn\u0119kowicz-Smen\u017cyk o swoich spektaklach, wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze i wyzwaniach, jakie przed nim stoj\u0105.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wiele patent\u00f3w na teatr\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/46d1e04b2afa392d875fc732bcdd9abd\",\"name\":\"Artur Tyszkiewicz\",\"description\":\"ARTUR TYSZKIEWICZ (1973) \u2013 re\u017cyser teatralny. Absolwent Wydzia\u0142u Re\u017cyserii PWST w Warszawie (1996). W czasie studi\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma re\u017cyserami i dramaturgami na deskach warszawskiego Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego, w tym Erwinem Axerem, S\u0142awomirem Mro\u017ckiem, Maciejem Englertem. Dyplom re\u017cyserski zrealizowa\u0142 w Teatrze Lalka w Warszawie, wystawiaj\u0105c \u201eMakbeta\u201d Szekspira \u2013 za spektakl ten otrzyma\u0142 ATEST \u2013 \u015awiadectwo Wysokiej Jako\u015bci i Poziomu Artystycznego. Nast\u0119pnie re\u017cyserowa\u0142 dla Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego w Szczecinie (\u201eSekskomedia nocy letniej\u201d Woody\u2019ego Allena; 1998), Teatru Powszechnego w \u0141odzi (\u201eSk\u0105piec\u201d Moliera; 1999), a po kilkuletniej przerwie dla Teatru im. Szaniawskiego w Wa\u0142brzychu (\u201eIwona, Ksi\u0119\u017cniczka Burgunda\u201d Gombrowicza; 2005, \u201eBalkon\u201d Jeana Geneta; 2007), Teatru Polskiego w Poznaniu (\u201eFerdydurke\u201d Gombrowicza; 2007), Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego w Warszawie (\u201eTeremin\u201d Petra Zelenki; 2007), Teatru Narodowego w Warszawie (\u201eMrok\u201d Mariusza Bieli\u0144skiego; 2008), Teatru IMKA w Warszawie (\u201eSprzedawcy gumek\u201d Hanocha Levina; 2010). Od 2011 roku jest dyrektorem artystycznym Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/artur-tyszkiewicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wiele patent\u00f3w na teatr","description":"Artur Tyszkiewicz rozmawia z Agnieszk\u0105 Wn\u0119kowicz-Smen\u017cyk o swoich spektaklach, wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze i wyzwaniach, jakie przed nim stoj\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/artur-tyszkiewicz-fot-bartlomiej-sowa-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/01\/artur-tyszkiewicz-fot-bartlomiej-sowa-001.jpg","width":980,"height":653,"caption":"Artur Tyszkiewicz, fot. Bart\u0142omiej Sowa (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr","name":"Wiele patent\u00f3w na teatr","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#primaryimage"},"datePublished":"2014-01-17T19:00:38+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:43:34+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/46d1e04b2afa392d875fc732bcdd9abd"},"description":"Artur Tyszkiewicz rozmawia z Agnieszk\u0105 Wn\u0119kowicz-Smen\u017cyk o swoich spektaklach, wsp\u00f3\u0142czesnym teatrze i wyzwaniach, jakie przed nim stoj\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/artur-tyszkiewicz-wiele-patentow-na-teatr#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wiele patent\u00f3w na teatr"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/46d1e04b2afa392d875fc732bcdd9abd","name":"Artur Tyszkiewicz","description":"ARTUR TYSZKIEWICZ (1973) \u2013 re\u017cyser teatralny. Absolwent Wydzia\u0142u Re\u017cyserii PWST w Warszawie (1996). W czasie studi\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z wieloma re\u017cyserami i dramaturgami na deskach warszawskiego Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego, w tym Erwinem Axerem, S\u0142awomirem Mro\u017ckiem, Maciejem Englertem. Dyplom re\u017cyserski zrealizowa\u0142 w Teatrze Lalka w Warszawie, wystawiaj\u0105c \u201eMakbeta\u201d Szekspira \u2013 za spektakl ten otrzyma\u0142 ATEST \u2013 \u015awiadectwo Wysokiej Jako\u015bci i Poziomu Artystycznego. Nast\u0119pnie re\u017cyserowa\u0142 dla Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego w Szczecinie (\u201eSekskomedia nocy letniej\u201d Woody\u2019ego Allena; 1998), Teatru Powszechnego w \u0141odzi (\u201eSk\u0105piec\u201d Moliera; 1999), a po kilkuletniej przerwie dla Teatru im. Szaniawskiego w Wa\u0142brzychu (\u201eIwona, Ksi\u0119\u017cniczka Burgunda\u201d Gombrowicza; 2005, \u201eBalkon\u201d Jeana Geneta; 2007), Teatru Polskiego w Poznaniu (\u201eFerdydurke\u201d Gombrowicza; 2007), Teatru Wsp\u00f3\u0142czesnego w Warszawie (\u201eTeremin\u201d Petra Zelenki; 2007), Teatru Narodowego w Warszawie (\u201eMrok\u201d Mariusza Bieli\u0144skiego; 2008), Teatru IMKA w Warszawie (\u201eSprzedawcy gumek\u201d Hanocha Levina; 2010). Od 2011 roku jest dyrektorem artystycznym Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/artur-tyszkiewicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18437"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/410"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18437"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18437\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18450"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18437"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18437"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18437"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=18437"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=18437"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}