{"id":1952,"date":"2010-05-19T13:29:09","date_gmt":"2010-05-19T11:29:09","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=1952"},"modified":"2020-11-06T10:31:59","modified_gmt":"2020-11-06T09:31:59","slug":"joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta","title":{"rendered":"O polityczno\u015bci p\u0142ci. <em>Gender? Check!<\/em> w warszawskiej Zach\u0119cie"},"content":{"rendered":"<p><em>P\u0142e\u0107? Sprawdzam! Kobieco\u015b\u0107 i m\u0119sko\u015b\u0107 w sztuce Europy<\/em> Wschodniej to<em> <\/em>monumentalna<em> <\/em> wystawa, koncentruj\u0105ca si\u0119 na zganieniu p\u0142ci kulturowej, to\u017csamo\u015bci seksualnej i cielesno\u015bci. W ostatnich latach mieli\u015bmy okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 wiele wystaw skupiaj\u0105cych si\u0119 na binarno\u015bci poj\u0119\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107-kobieco\u015b\u0107, ujmuj\u0105cych sztuk\u0119 w kontek\u015bcie gender. Jednak <em>P\u0142e\u0107? Sprawdzam!<\/em> to wyj\u0105tkowe przedsi\u0119wzi\u0119cie i nie chodzi tylko o imponuj\u0105c\u0105 skal\u0119 i podj\u0119cie odwa\u017cnej, zarazem trudnej pr\u00f3by rewizji historii sztuki w kontek\u015bcie r\u00f3l p\u0142ciowych, ale poruszenie problematyki genderowo-spo\u0142ecznej w pa\u0144stwach europy wschodniej i uj\u0119cie p\u0142ci przede wszystkim jako konstruktu politycznego. Tez\u0119 t\u0119 sygnalizuje ju\u017c praca sygnuj\u0105ca wystaw\u0119 <em>Nie chc\u0119 tego<\/em> Valdo Martek&#8217;a. Czerwony sierp, na kt\u00f3rym rozci\u0105gni\u0119te s\u0105 figi to niemal\u017ce wizualny manifest polityczno\u015bci p\u0142ci, twierdzenia, na kt\u00f3rym zasadza si\u0119 ca\u0142a wystawa. Zaprezentowana w warszawskiej Zach\u0119cie ekspozycja ju\u017c w samych liczbach przedstawia si\u0119 imponuj\u0105co; 15 sal, w kt\u00f3rych znalaz\u0142o si\u0119&nbsp; ponad 400 dzie\u0142 130 artyst\u00f3w z 24 kraj\u00f3w by\u0142ego bloku sowieckiego. Znaczna wi\u0119kszo\u015b\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w (mo\u017ce poza Marin\u0105 Abramowi\u0107 i Senj\u0105 Ivekovi\u0107) pozostawa\u0142a dot\u0105d zupe\u0142nie nieznana szerszemu gronu. Fakt ten demaskuje pewn\u0105 cech\u0119 naszej sfery odbioru g\u0142\u00f3wnie skupieni jeste\u015bmy na sztuce polskiej a zorientowani przede wszystkim na sztuk\u0119 europy zachodniej, podczas gdy jej wschodnia cz\u0119\u015b\u0107 poza drobnymi wyj\u0105tkami nie le\u017cy w polu naszych zainteresowa\u0144.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1958\" aria-describedby=\"caption-attachment-1958\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img class=\"size-medium wp-image-1958\" title=\"04-marina-abramovic-serbia-sztuka-misi-byc-piekna-artysta-musi-byc-piekny-1975-zacheta-2010\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/04-marina-abramovic-serbia-sztuka-misi-byc-piekna-artysta-musi-byc-piekny-1975-zacheta-2010-540x404.jpg\" alt=\"Marina Abramovic (Serbia), <em\/><figcaption id=\"caption-attachment-1958\" class=\"wp-caption-text\">Sztuka misi by\u0107 pi\u0119kna\/Artysta musi by\u0107 pi\u0119kny, 1975, dokumentacja performansu.&#8221; width=&#8221;540&#8243; height=&#8221;404&#8243;> Marina Abramovic (Serbia), Sztuka misi by\u0107 pi\u0119kna\/Artysta musi by\u0107 pi\u0119kny, 1975, dokumentacja performansu.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Ca\u0142a ekspozycja wykoncypowana przez Bojan\u0119 Peji\u0107 i zaaran\u017cowana przez Roberta Rumasa zosta\u0142a podzielona na 3 cz\u0119\u015bci: <em>Socjalistyczn\u0105 ikonosfer\u0119, Negocjowanie przestrzeni osobistych, <\/em>i <em>Postkomunistyczne krajobrazy p\u0142ciowe. <\/em>Ju\u017c same tytu\u0142y dzia\u0142\u00f3w wskazuj\u0105 na historyczne uj\u0119cie. Kuratorka zaproponowa\u0142a nam,&nbsp; pewn\u0105 narracj\u0119, interpretacj\u0119 osadzon\u0105 mocno w dyskursie historii sztuki.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-1952 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/21-vlasta-delimar-chorwacja-powachaj-to-1981-zacheta-2010'><img width=\"145\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/21-vlasta-delimar-chorwacja-powachaj-to-1981-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1975\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1975'>\n\t\t\t\tVlasta Delimar (Chorwacja)<em>, Pow\u0105chaj to,<\/em> 1981, kola\u017c,  fotografia.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/20-petra-varl-slowacja-zuezda-i-odeon-zacheta-2010'><img width=\"362\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/20-petra-varl-slowacja-zuezda-i-odeon-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1974\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1974'>\n\t\t\t\tPetra Varl (S\u0142owacja), <em>Zuezda i Odeon, malarstwo \u015bcienne.<\/em>\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/19-anri-sala-albania-wywiad-znajdowanie-slow-1998-zacheta-2010'><img width=\"338\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/19-anri-sala-albania-wywiad-znajdowanie-slow-1998-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1973\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1973'>\n\t\t\t\tAnri Sala (Albania)<em>, Wywiad -znajdowanie s\u0142\u00f3w, <\/em>1998, instalacja wideo<em>.<\/em>\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/18-damir-niksic-bosnia-i-hercegowina-if-i-wasnt-muslim-2004-zacheta-2010'><img width=\"400\" height=\"235\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/18-damir-niksic-bosnia-i-hercegowina-if-i-wasnt-muslim-2004-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1972\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1972'>\n\t\t\t\tDamir Niksic,(Bo\u015bnia i Hercegowina) <em> If I wasn&#8217;t muslim, <\/em>2004, wideo.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/17-wladyslaw-mamyszew-monroe-rosja-monroe-1996-zacheta-2010'><img width=\"191\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/17-wladyslaw-mamyszew-monroe-rosja-monroe-1996-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1971\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1971'>\n\t\t\t\tW\u0142adys\u0142aw Mamyszew-Monroe (Rosja), <em>Monroe,<\/em> 1996, wydruk kolorowy.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/16-veronika-bromova-czechy-dziewczyny-tez-1994-zacheta-2010'><img width=\"297\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/16-veronika-bromova-czechy-dziewczyny-tez-1994-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1970\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1970'>\n\t\t\t\tVeronika Bromov\u00e1 (Czechy), <em>Dziewczyny te\u017c, <\/em>1994, cyfrowo zmodyfikowana fotografia duratrans.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/15-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta-2010'><img width=\"160\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/15-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1969\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1969'>\n\t\t\t\tWidok hallu, w kt\u00f3rym znalaz\u0142a si\u0119 cze\u015b\u0107 wystawy po\u015bwi\u0119conej Nacjonalizmowi i jego krytyce  Zach\u0119ty Narodowej Galerii Sztuki.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/14-rimma-gierlowina-walery-gierlowin-rosja-zoo-homo-sapiens-1977-zacheta-2010'><img width=\"170\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/14-rimma-gierlowina-walery-gierlowin-rosja-zoo-homo-sapiens-1977-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1968\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1968'>\n\t\t\t\tRimma Gier\u0142owina, Walery Gier\u0142owin (Rosja), Zoo- Homo Sapiens, 1977, dokumentacja performansu, fotografia.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/13-sokol-berqiri-kosowo-superman-2002-zacheta-2010'><img width=\"325\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/13-sokol-berqiri-kosowo-superman-2002-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1967\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1967'>\n\t\t\t\tSokol Berqiri (Kosowo), <em>Superman, <\/em>2002, wideo.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/12-micha-brendel-niemcy-muttersellenalteinering-1989-zacheta-2010'><img width=\"157\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/12-micha-brendel-niemcy-muttersellenalteinering-1989-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1966\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1966'>\n\t\t\t\tMicha Brendel (Niemcy) <em>Muttersellenalteinering<\/em>, 1989, dokumentacja performasu, fotografia.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/11-fragment-projektu-genxx-zacheta-2010'><img width=\"149\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/11-fragment-projektu-genxx-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1965\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1965'>\n\t\t\t\tFragment projektu <em>GenXX<\/em>.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/10-jelena-kowylina-rosja-walc-zacheta-2010'><img width=\"308\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/10-jelena-kowylina-rosja-walc-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1964\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1964'>\n\t\t\t\tJelena Kowylina (Rosja), <em>Walc<\/em>, dokumentacja performansu.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/09-heleny-henrihosnelotwa-blizna-1987-zacheta-2010'><img width=\"302\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/09-heleny-henrihosnelotwa-blizna-1987-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1963\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1963'>\n\t\t\t\tHeleny Henrihosne(\u0141otwa), <em>Blizna<\/em>, 1987 olej na p\u0142\u00f3tnie.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/08-arvydras-saltenis-litwa-kobieta-1972-zacheta-2010'><img width=\"165\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/08-arvydras-saltenis-litwa-kobieta-1972-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1962\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1962'>\n\t\t\t\tArvydras Saltenis (Litwa), <em>Kobieta, <\/em>1972,<em> <\/em>olej na p\u0142\u00f3tnie<em>.<\/em>\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/07-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta-2010'><img width=\"351\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/07-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1961\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1961'>\n\t\t\t\tDzia\u0142 <em>Negocjowanie przestrzeni osobistych<\/em>, wystawy <em>P\u0142e\u0107?Sprawdzam! Kobieco\u015b\u0107 i m\u0119sko\u015b\u0107 w sztuce Europy Wschodniej<\/em>, Zach\u0119ta Narodowa Galeria Sztuki.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/06-jena-zelibska-slowacja-mozliwosci-odkrywania-1967-zacheta-2010'><img width=\"400\" height=\"214\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/06-jena-zelibska-slowacja-mozliwosci-odkrywania-1967-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1960\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1960'>\n\t\t\t\tJena \u017delibsk\u00e1 (S\u0142owacja), <em>Mo\u017cliwo\u015bci odkrywania, <\/em>1967,<em> <\/em>instalacja mieszana.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/05-dzial-negocjowanie-przestrzeni-osobistych-wystawy-plec-sprawdzam-zacheta-2010'><img width=\"195\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/05-dzial-negocjowanie-przestrzeni-osobistych-wystawy-plec-sprawdzam-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1959\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1959'>\n\t\t\t\tDzia\u0142 <em>Negocjowanie przestrzeni osobistych,<\/em>wystawy <em>P\u0142e\u0107?Sprawdzam! Kobieco\u015b\u0107 i m\u0119sko\u015b\u0107 w sztuce Europy Wschodniej<\/em>, Zach\u0119ta Narodowa Galeria Sztuki.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/04-marina-abramovic-serbia-sztuka-misi-byc-piekna-artysta-musi-byc-piekny-1975-zacheta-2010'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/04-marina-abramovic-serbia-sztuka-misi-byc-piekna-artysta-musi-byc-piekny-1975-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1958\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1958'>\n\t\t\t\tMarina Abramovic (Serbia), <em>Sztuka misi by\u0107 pi\u0119kna\/Artysta musi by\u0107 pi\u0119kny<\/em>, 1975, dokumentacja performansu.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/03-widok-sali-socjalistyczna-ikonosfera-wystawy-plec-sprawdzam-zacheta-2010'><img width=\"360\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/03-widok-sali-socjalistyczna-ikonosfera-wystawy-plec-sprawdzam-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1957\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1957'>\n\t\t\t\tWidok sali <em>Socjalistyczna Ikonosfera<\/em> wystawy <em>P\u0142e\u0107? Sprawdzam!Kobieco\u015b\u0107 i m\u0119sko\u015b\u0107 w sztuce Europy Wschodniej<\/em>, Zach\u0119ta Narodowa Galeria Sztuki.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/02-wiktor-zaracki-ukraina-kobieta-jest-zawsze-kobieta-1987-zacheta-2010'><img width=\"235\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/02-wiktor-zaracki-ukraina-kobieta-jest-zawsze-kobieta-1987-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1956\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1956'>\n\t\t\t\tWiktor Zaracki (Ukraina) <em>Kobieta jest zawsze kobiet\u0105, <\/em>1987, olej na p\u0142\u00f3tnie.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010'><img width=\"197\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-1955\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-1955'>\n\t\t\t\tMihalis Kornetskis (\u0141otwa) <em>Dalej Dziewcz\u0119ta, <\/em>1959<em>, <\/em>olej na p\u0142\u00f3tnie.\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p><em>Ogrom zaprezentowanych prac, generuj\u0105cych zupe\u0142nie inne pola problemowe, dotycz\u0105ce cz\u0119sto odmiennych kontekst\u00f3w polityczno-spo\u0142ecznych (w ka\u017cdym z 24 kraj\u00f3w stosunek w\u0142adzy do sztuki by\u0142 zupe\u0142nie inny, przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 odmiennie traktowana sztuka abstrakcyjna, zupe\u0142nie inaczej rozpatrywana w Jugos\u0142awii i na przyk\u0142ad Polsce) powoduje du\u017ce trudno\u015bci w analizie samej wystawy. Stworzenie tak monumentalnego zbioru poci\u0105ga za sob\u0105 ryzyko sp\u0142ycenia niekt\u00f3rych w\u0105tk\u00f3w, pomini\u0119cia wa\u017cnych prac, lub zbyt pochopne zaszufladkowanie ich do niew\u0142a\u015bciwej kategorii.<\/em><\/p>\n<p><em>Rewizja podj\u0119ta przez kuratork\u0119 dotyczy nie tylko r\u00f3l p\u0142ciowych jako takich, skupia si\u0119 tak\u017ce wok\u00f3\u0142 mo\u017cliwo\u015bci artystycznej wypowiedzi, stosunku polityki pa\u0144stwowej do oficjalnej sztuki, a tak\u017ce do reinterpretacji obowi\u0105zuj\u0105cych, tradycyjnych, normatyw\u00f3w dotycz\u0105cych gender.&nbsp; Kolejne dzia\u0142y snuj\u0105 linearn\u0105 opowie\u015b\u0107 traktuj\u0105c\u0105 o narzucanych rolach spo\u0142ecznych i p\u0142ciowych przez w\u0142adze pa\u0144stw by\u0142ego bloku sowieckiego i o stopniowo kszta\u0142tuj\u0105cej si\u0119 alternatywie, budz\u0105cej si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej i sukcesywnym wytyczaniu nowej \u015bcie\u017cki dla wolno\u015bci wypowiedzi. W pierwszej cz\u0119\u015bci wystawy <\/em><em>Socjalistycznej ikonosferze <\/em>przytoczone zostaj\u0105 &nbsp;cytaty z wizualnej propagandy, egzemplifikuj\u0105c sztampowe przedstawienia mocno osadzone w XIX-sto wiecznym realizmie, scenach rodzajowych, kt\u00f3rych bohaterkami i bohaterami s\u0105 murarze, ceglarki, budowniczowie, tkaczki, piekarki, hutnicy. Praca fizyczna jest tu elementem jednocz\u0105cym w drodze do wsp\u00f3lnego celu jak i zr\u00f3wnuj\u0105cym pozycj\u0119 kobiet i m\u0119\u017cczyzn, przy czym znaczenie jakie odgrywaj\u0105 kobiety jest podw\u00f3jne. Opr\u00f3cz roli usytuowanej w porz\u0105dku publicznym, kobiety pe\u0142ni\u0105 rol\u0119 matki w porz\u0105dku prywatnym. Obok tych sztandarowych obraz\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 prace o dwuznacznym charakterze krytycznie odnosz\u0105ce si\u0119 do modelowych postaw (<em>Postaci<\/em> Fangora i <em>Ceglarki<\/em> Kobzdeja). Ca\u0142o\u015b\u0107 zostaje opatrzona znaczenie p\u00f3\u017aniejszym o kilka dekad komentarzem&nbsp; odnosz\u0105cym si\u0119 nie tylko do r\u00f3l p\u0142ciowych, ale poruszaj\u0105cym tak\u017ce pole problemowe dotycz\u0105ce w\u0142adzy i re\u017cimu. Konfrontacja ta owocuje groteskow\u0105 opozycj\u0105. Naiwne i tendencyjne, indoktrynuj\u0105ce obrazki zostaj\u0105 skutecznie rozbrojone poprzez b\u0142yskotliwe, posiadaj\u0105ce wysoki poziom teoretyczny prace, kt\u00f3re bezlito\u015bnie rozprawiaj\u0105 si\u0119 z optymistyczn\u0105 i z\u0142udn\u0105 wizj\u0105 r\u00f3wnego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><em><\/em><em>Negocjowanie przestrzeni osobistej <\/em>ukazuje przesuni\u0119cie ze sztuki oficjalnej w porz\u0105dek prywatny. W latach 70-tych i 80-tych zauwa\u017calne by\u0142o stopniowe wycofywanie si\u0119 w prywatn\u0105 przestrze\u0144,&nbsp; w kt\u00f3rej&nbsp; mo\u017cna by\u0142o zachowa\u0107 niezale\u017cno\u015b\u0107 od ingerencji w\u0142adzy. Performance staje si\u0119 wi\u0119c nowym j\u0119zykiem, w kt\u00f3rym przekazywane s\u0105 zawoalowane tre\u015bci nie podlegaj\u0105ce cenzurze. Artystki i arty\u015bci skupiaj\u0105c si\u0119 na w\u0142asnej cielesno\u015bci, eksploruj\u0105c w\u0142asn\u0105 fizyczno\u015b\u0107 odkrywaj\u0105 nowe pola problemowe. Poprzez ostentacyjn\u0105, ukazan\u0105 wprost nago\u015b\u0107 kobiety, podkre\u015blaj\u0105 swoj\u0105 obecno\u015b\u0107 na artystycznej arenie, powoli rozbudzaj\u0105c swoj\u0105 feministyczn\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107. M\u0119\u017cczy\u017ani w performansie u\u017cywaj\u0105 swojego cia\u0142a, aby zdekonstruowa\u0107 heroiczny m\u0119ski podmiot, obna\u017caj\u0105 m\u0119skie cia\u0142o ukazuj\u0105c homoseksualny akt, kt\u00f3ry zazwyczaj zarezerwowany by\u0142 jedynie dla kobiecych przedstawie\u0144. Pojawia si\u0119 tak\u017ce refleksja dotycz\u0105ca zwi\u0105zk\u00f3w i relacji damsko-m\u0119skich, normatywnych, modelowanych przez pa\u0144stwow\u0105 polityk\u0119.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1974\" aria-describedby=\"caption-attachment-1974\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img class=\"size-medium wp-image-1974\" title=\"20-petra-varl-slowacja-zuezda-i-odeon-zacheta-2010\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/20-petra-varl-slowacja-zuezda-i-odeon-zacheta-2010-540x357.jpg\" alt=\"Petra Varl (S\u0142owacja), <em\/><figcaption id=\"caption-attachment-1974\" class=\"wp-caption-text\">Zuezda i Odeon, malarstwo \u015bcienne.&#8221; width=&#8221;540&#8243; height=&#8221;357&#8243;> Petra Varl (S\u0142owacja), Zuezda i Odeon, malarstwo \u015bcienne.<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Konsekwencje przemian w latach 70-tych i 80-tych wida\u0107 wyra\u017anie w ostatnim dziale zaproponowanym przez kuratork\u0119 czyli w <\/em><em>Postsocjalistycznych krajobrazach p\u0142ciowych<\/em>. Ostatnia ods\u0142ona ju\u017c na poziomie nazwy jest warto\u015bciuj\u0105c\u0105, u\u017cyte \u201ekrajobrazy\u201d generuj\u0105 bowiem skojarzenia, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci, bogatej w wielo\u015b\u0107. Tak, wi\u0119c pokomunistyczne, wolne od ingerencji w\u0142adzy w pole sztuki dzia\u0142ania artystyczne po roku &#8217;89 s\u0105 w pe\u0142ni demokratyczne i niezale\u017cne.<\/p>\n<p><em>W tek\u015bcie kuratorskim znajduje si\u0119 jednak wyja\u015bnienie, \u017ce krajobraz nie przedstawia\u0142 si\u0119 tak kolorowo. Powr\u00f3t do kapitalistycznych form produkcji, post\u0119puj\u0105ce bezrobocie spowodowane kryzysem gospodarczym, pauperyzacja spo\u0142ecze\u0144stwa. Wszystkie te czynniki mia\u0142y sw\u00f3j odd\u017awi\u0119k w sztuce. Odwa\u017cniejsze, wizualnie bardziej atrakcyjne prace kwestionuj\u0105&nbsp; nowy porz\u0105dek. Pomimo to podczas ogl\u0105dania wystawy nie mo\u017cna oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce zaprezentowany w ostatniej cz\u0119\u015bci materia\u0142 jest \u201epe\u0142niejszy, lepszy i bardziej wymowny\u201d w stosunku do nieudolnej i b\u0142\u0105dz\u0105cej sztuki poprzednich dekad.<\/em><\/p>\n<p><em>Prace z <\/em><em>Postsocjalistycznych krajobraz\u00f3w p\u0142ciowych <\/em>opisuj\u0105 pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 w nowej rzeczywisto\u015bci, sytuacj\u0119 spo\u0142eczno-ekonomiczn\u0105 kobiet sprowadzonych z jednej strony do roli matki z drugiej do roli obiektu seksualnego. Arty\u015bci prezentuj\u0105 swoj\u0105 w pe\u0142ni ukszta\u0142towan\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 feministyczn\u0105, dotykaj\u0105 tak\u017ce problematyki queer wskazuj\u0105c na r\u00f3\u017cnorodne kreacje, p\u0142ciowe przebieranki i maskarady. Mo\u017cna, wi\u0119c pokusi\u0107 si\u0119 o stwierdzenie, \u017ce wszystko ko\u0144czy si\u0119 \u201ehappyendem\u201d. Cho\u0107 transformacja nie spe\u0142ni\u0142a oczekiwa\u0144 wszystkich to mo\u017cna chocia\u017c powiedzie\u0107, \u017ce dzi\u0119ki niej sztuka jest&nbsp; wolna od cenzury.<\/p>\n<p><em>Autorka wystawy jednak przestrzega nas przed tym pochopnym wnioskiem. Zanim zaczniemy zwiedza\u0107 wszystkie dzia\u0142y, b\u0119dziemy musieli przej\u015b\u0107 przez klatk\u0119 schodow\u0105, w kt\u00f3rej zaaran\u017cowano&nbsp; cze\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119con\u0105 tworz\u0105cym si\u0119 po upadku komunizmu nacjonalizm\u00f3w. Udzielona wi\u0119c nam zostaje \u201eprzestroga\u201d. Budz\u0105cy si\u0119 w latach 90-tych nacjonalizm, przyjmowa\u0142 niebezpieczne oblicze, pr\u00f3buj\u0105c odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do tre\u015bci fundamentalistycznych nie rzadko zabarwionych ksenofobi\u0105. Pr\u00f3ba powo\u0142ania do \u017cycia hybrydy takiej jak nacjonalistyczna demokracja w konsekwencji oznacza\u0142a nie tylko ograniczenie wolno\u015bci s\u0142owa i artystycznej wypowiedzi. W swojej zacietrzewionej formie prowokowa\u0142a&nbsp; konflikty na tle etnicznym takie jak np.w Jugos\u0142awii, kt\u00f3rego konsekwencje trwaj\u0105 do dzi\u015b.<\/em><\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><em><\/em><em> P\u0142e\u0107? Sprawdzam! <\/em>pomimo dobrego teoretycznego i merytorycznego przygotowania posiada pewn\u0105 niekonsekwencj\u0119. Wycofanie artyst\u00f3w z mo\u017cliwo\u015bci uczestnictwa w oficjalnym nurcie sztuki czyli \u201enegocjowanie przestrzeni osobistych\u201d nie jest jednoznaczne z wycofaniem w porz\u0105dek prywatny. Pierwszy sygna\u0142 jaki dostajemy jeszcze nawet nie obejrzawszy wystawy s\u0105 wspomniane na pocz\u0105tku \u201esierp i majtki\u201d, a wi\u0119c jasna informacja o polityczno\u015bci p\u0142ci. Cia\u0142o ma przede wszystkim wymiar publiczny, polityczny. Arty\u015bci eksploruj\u0105c swoj\u0105 cielesno\u015b\u0107 i to\u017csamo\u015b\u0107 manifestowali tre\u015bci mieszcz\u0105ce si\u0119 jak najbardziej w porz\u0105dku publicznym. Zaw\u0119\u017canie tego dzia\u0142ania jedynie do ch\u0119ci poszerzania swojej przestrzeni osobistej, wyklucza zaanga\u017cowanie polityczne skierowane przeciw biopolitycznym mechanizmom. Trawestuj\u0105c pochodz\u0105c\u0105 co prawda z zupe\u0142nie innego obszaru geopolitycznego, ale tworz\u0105c\u0105 w tym samym czasie&nbsp; Barbar\u0119 Kruger, cia\u0142o jest polem bitwy.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1971\" aria-describedby=\"caption-attachment-1971\" style=\"width: 477px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img class=\"size-medium wp-image-1971\" title=\"17-wladyslaw-mamyszew-monroe-rosja-monroe-1996-zacheta-2010\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/17-wladyslaw-mamyszew-monroe-rosja-monroe-1996-zacheta-2010-477x600.jpg\" alt=\"W\u0142adys\u0142aw Mamyszew-Monroe (Rosja), <em\/><figcaption id=\"caption-attachment-1971\" class=\"wp-caption-text\">Monroe, 1996, wydruk kolorowy.&#8221; width=&#8221;477&#8243; height=&#8221;600&#8243;> W\u0142adys\u0142aw Mamyszew-Monroe (Rosja), Monroe, 1996, wydruk kolorowy.<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Proponowana narracja, (w sferze odbioru samych prac, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 intencji kuratorki) wydaje si\u0119 tak\u017ce eksponowa\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 artystyczn\u0105 w latach poprzewrotowych, prze\u0142amuj\u0105c\u0105 socrealistyczny schematyzm. Tym samym niezaprzeczalnie ostatni dzia\u0142 wygrywa z pierwszym. W <\/em><em>Socjalistycznej ikonosferze<\/em> pojawia si\u0119 subtelny sygna\u0142 zmuszaj\u0105cy do ponownego zweryfikowania sytuacji w by\u0142ym bloku sowieckim. Tym pozornie nieznacz\u0105cym detalem, jest umieszczone na \u015brodku sali w gablotce pude\u0142ko po \u015brodkach antykoncepcyjnych dost\u0119pnych w tamtym czasie. W\u0142adze pa\u0144stw socjalistycznych pomimo pozornych reform (prawo g\u0142osu,r\u00f3wnouprawnienia w pracy) pisze kuratorka wystawy, nie zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do rozwi\u0105zania \u201ekwestii kobiecej\u201d. W przeciwie\u0144stwie jednak do poprzewrotowej rzeczywisto\u015bci \u015brodki antykoncepcyjne by\u0142y dost\u0119pne i legalne, edukacja seksualna pozostawia\u0142a natomiast du\u017co do \u017cyczenia. Podobnie przedstawia si\u0119 problem prawa do legalnej aborcji, wprowadzenie ustawy z 1993 w rzeczywisto\u015bci ograniczy\u0142o prawa kobiet.<\/p>\n<p><em>W\u015br\u00f3d wielu doskona\u0142ych prac tworz\u0105cych ten monumentalny zbi\u00f3r ci\u0119\u017cko okre\u015bla\u0107, kt\u00f3re z nich&nbsp; zas\u0142uguj\u0105 na wi\u0119ksz\u0105 b\u0105d\u017a mniejsz\u0105 uwag\u0119. Wyszczeg\u00f3lnienie&nbsp; jednych artyst\u00f3w kosztem innych by\u0142oby niezwykle krzywdz\u0105ce, gdy\u017c ca\u0142a wystawa&nbsp; jest niezwykle&nbsp; warto\u015bciowa. Znajdziemy na niej doskonale nam znane, podr\u0119cznikowe niemal\u017ce punkty z historii sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej po roku 45, jak <\/em><em>Teatr Mi\u0142o\u015bci<\/em> Ewy Kuryluk, <em>Rejs przez morza i oceany \u015bwiata dooko\u0142a sto\u0142u<\/em> Marii Peni\u0144skiej Bere\u015b, <em>Jak tresuje si\u0119 dziewczynki<\/em>, Zbigniewa Libery,&nbsp; <em>Zmiana. M\u00f3j problem jest problemem kobiety<\/em> Ewy Partum, <em>Abakan Czerwony<\/em> Magdaleny Abakanowicz, <em>Trudny Wiek <\/em>Aliny Szapocznikow, czy <em>Sztuk\u0119 Konsumpcyjn\u0105<\/em> Natalii LL, <em>Madonnas<\/em> Katrzyny G\u00f3rnej, czy <em>Obieranie ziemniak\u00f3w<\/em> Julity W\u00f3jcik. Przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107. Najbardziej jednak interesuj\u0105ce s\u0105 prace zupe\u0142nie przez nas nie znane. W ka\u017cdym z dzia\u0142\u00f3w mo\u017cna by wyszczeg\u00f3lni\u0107 co najmniej kilkadziesi\u0105t \u015bwietnych prac artyst\u00f3w i artystek z kraj\u00f3w by\u0142ego bloku sowieckiego generuj\u0105cych zupe\u0142nie inne, wieloaspektowe pole problemowe.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><em>W\u015br\u00f3d artyst\u00f3w zaprezentowanych na wystawie z pewno\u015bci\u0105 niezwykle mocne by\u0142y prace poruszaj\u0105ce problemy stricte feministyczne, esencjalizuj\u0105ce, taki jak <\/em><em>Kobieta<\/em> Arvydras&#8217;a Saltenis&#8217;a i <em>Blizna<\/em> Heleny Henrihosne. Przesuwaj\u0105 one ci\u0119\u017car z pozytywnych aspekt\u00f3w kobieco\u015bci kreowanych przez w\u0142adz\u0119 pa\u0144stw&nbsp; socjalistycznych na destrukcyjne elementy zawarte w kobiecej naturze takie jak odreagowanie ci\u0105g\u0142ej, narzuconej estetyzacji cia\u0142a poprzez zaburzenia od\u017cywiania czy ukrywanie blizn po cesarskim ci\u0119ciu, blizn&nbsp; w\u0142a\u015bciwych tylko kobietom. Krytyki r\u00f3l p\u0142ciowych w inny spos\u00f3b podejmuje praca <em>Walc<\/em> Jeleny Kowyliny, dekonstruuj\u0105c figur\u0119 obywatelki ZSRR. Z rolami ju\u017c nie matek i robotnic, ale narodowych bohaterek jugos\u0142owia\u0144skich rozprawia si\u0119 <em>XXGen <\/em>ukazuj\u0105cy r\u00f3\u017cnice pokoleniowe mi\u0119dzy generacj\u0105 sprzed i po przewrocie, demaskuj\u0105c tym samym ustanawian\u0105 przez w\u0142adz\u0119 poprawn\u0105 politycznie histori\u0119 i jej bohater\u00f3w.&nbsp; Spektakularnej dekonstrukcji heteronormatywnego, heroicznego podmiotu m\u0119skiego dokonuj\u0105 z kolei arty\u015bci Micha Berdel i Mio Vesovi\u0107, na dwa sposoby, obna\u017caj\u0105 homoseksualn\u0105 nago\u015b\u0107 lub literalnie rozk\u0142adaj\u0105 cia\u0142o m\u0119skie na kawa\u0142ki, ukazuj\u0105c jego s\u0142abo\u015b\u0107. W bardziej aktualny spos\u00f3b i nie sprowadzaj\u0105c samego problemu tylko do cia\u0142a, ujmuj\u0105c heteronoramtywno\u015b\u0107 w g\u0142\u0119bszym znaczeniu, demaskuje j\u0105 <em>Superman<\/em> Sokola Berqiri. To niezwykle osobista praca, o terapeutycznym niemal znaczeniu, rejestruj\u0105ca fragment procesu przepracowywania traumy po wojnie w Kosowie.&nbsp; M\u0119skie z kobiecym przeciwstawia i zderza Vlasta Delimar w <em>M i F<\/em>, akcentuj\u0105c antagonistyczny i naznaczony przemoc\u0105 zwi\u0105zek obu. Przygl\u0105daj\u0105 si\u0119 p\u0142ci z swoistym gatunkowizmem Rimma i Walery Gier\u0142owinowie w <em>Zoo-Homo Sapiens<\/em>, w kt\u00f3rym pobrzmiewa ju\u017c&nbsp; postfeminizm. Polityczne zr\u00f3wnanie praw kobiet i m\u0119\u017cczyzn zosta\u0142o przywo\u0142ane za pomoc\u0105 nieco zapomnianej ju\u017c pracy grupy CUKT. <em> <\/em>P\u0142e\u0107 jako obiekt rynkowy i seksualny jednocze\u015bnie dostrze\u017cona zostaje w pracach Kirszy Nagy i Imre Gabora, zatarcie granic binarnej opozycji i queer eksponuj\u0105 Veronika Bromova i Wladyslaw Mamyszew Monroe.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1965\" aria-describedby=\"caption-attachment-1965\" style=\"width: 373px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img class=\"size-medium wp-image-1965\" title=\"11-fragment-projektu-genxx-zacheta-2010\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/11-fragment-projektu-genxx-zacheta-2010-373x600.jpg\" alt=\"Fragment projektu <em\/><figcaption id=\"caption-attachment-1965\" class=\"wp-caption-text\">GenXX.&#8221; width=&#8221;373&#8243; height=&#8221;600&#8243;> Fragment projektu GenXX.<\/figcaption><\/figure>\n<p><em>Prawdziwym odkryciem na wystawie by\u0142a dla mnie tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Damira Nikicia. Jego praca zaprezentowana na wystawie doskonale wpisuje si\u0119 w kontekst najnowszych wydarze\u0144 dotycz\u0105cych budowy meczetu w Warszawie. Trawestacja znanej sceny z musicalu Skrzypek na dachu, w kt\u00f3rym to Tewje od\u015bpiewuje piosenk\u0119 <\/em><em>Gdybym by\u0142 bogaczem <\/em>w filmie Nikicia zosta\u0142a przewrotnie zamieniona na <em>If I was&#8217;t muslim. <\/em>Praca ta nie tylko dekonstruuje figur\u0119 bezwzgl\u0119dnie seksistowskiego muzu\u0142manina, poni\u017caj\u0105cego kobiety i traktuj\u0105cego je jak w\u0142asno\u015b\u0107, ale tak\u017ce zwraca uwag\u0119 na fakt istnienia w kulturze zachodniej nowej formy ksenofobii, fobii spo\u0142ecznej \u017cywionej w obawie przed atakami terrorystycznymi islamskich ekstremist\u00f3w. Kolejnym poziomem tej pracy jest kontekst geopolityczny dotycz\u0105cy bo\u015bniackich muzu\u0142man\u00f3w.<\/p>\n<p><em>Pomys\u0142 wystawy jest naprawd\u0119 doskona\u0142y. Jej niew\u0105tpliw\u0105 zalet\u0105 jest fakt, \u017ce wykracza daleko poza sam\u0105 histori\u0119 sztuki, przypominaj\u0105c antropologiczny projekt badawczy. Zapewne dzi\u0119ki temu przyci\u0105gn\u0105\u0142 niewyobra\u017calne t\u0142umy na sw\u0105 pierwsz\u0105 ods\u0142on\u0119 w Wiedniu w Muzeum Ludwika. Jednak\u017ce wystawa ta wymaga ogromnego zaanga\u017cowania widza, i nie chodzi tylko o skupienie, ale o sam czas. \u017beby, zobaczy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 trzeba po\u015bwi\u0119ci\u0107 po\u0142ow\u0119 dnia, przy czym istnieje ryzyko, \u017ce nie wszystko zostanie przez nas zarejestrowane. Wiele zwi\u0105zk\u00f3w i kontekst\u00f3w pomi\u0119dzy pracami zosta\u0142o zerwanych z powodu tak pot\u0119\u017cnej ekspozycji. <\/em><em>P\u0142e\u0107? Sprawdzam!<\/em> to wystawa hierarchiczna, posiadaj\u0105ca centra, mocno wizualnie wyeksponowane elementy.&nbsp; Mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce mocnej zaakcentowane zosta\u0142y prace doskonale znane, g\u0142\u00f3wnie polskich artyst\u00f3w i artystek. Tak\u017ce ilo\u015b\u0107 polskich prac wydaje si\u0119 by\u0107 najwi\u0119ksza w stosunku do pozosta\u0142ych kraj\u00f3w. W tym sensie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce ujawni\u0142 si\u0119 narcystyczny stosunek do naszej sztuki. A szkoda, bo chyba w\u0142a\u015bnie by\u0142a to szansa oswojenia nieznanego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p><em>P\u0142e\u0107? Sprawdzam!<\/em> to wyj\u0105tkowe przedsi\u0119wzi\u0119cie i nie chodzi tylko o imponuj\u0105c\u0105 skal\u0119 i podj\u0119cie odwa\u017cnej, zarazem trudnej pr\u00f3by rewizji historii sztuki w kontek\u015bcie r\u00f3l p\u0142ciowych&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":125,"featured_media":1955,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[430,431,432,433,434,435,436,437,438,439,440,441,442,443,444,445,446,447,448,429,449,7230,450,451,452,453,454,455,456,102,457,458,849,459,460,461,462,463,464,190,466,465,189,467,468],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14150],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\".... mieli\u015bmy okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 wiele wystaw skupiaj\u0105cych si\u0119 na binarno\u015bci poj\u0119\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107-kobieco\u015b\u0107, ujmuj\u0105cych sztuk\u0119 w kontek\u015bcie gender.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010.jpg\",\"width\":\"987\",\"height\":\"1200\",\"caption\":\"Mihalis Kornetskis (\u0141otwa) Dalej Dziewcz\u0119ta, 1959, olej na p\u0142\u00f3tnie.\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\",\"name\":\"O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-05-19T11:29:09+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-06T09:31:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6ffd2fd541df804899f38194374a292\"},\"description\":\".... mieli\u015bmy okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 wiele wystaw skupiaj\u0105cych si\u0119 na binarno\u015bci poj\u0119\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107-kobieco\u015b\u0107, ujmuj\u0105cych sztuk\u0119 w kontek\u015bcie gender.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6ffd2fd541df804899f38194374a292\",\"name\":\"Joanna Koby\u0142t\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-kobylt\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie","description":".... mieli\u015bmy okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 wiele wystaw skupiaj\u0105cych si\u0119 na binarno\u015bci poj\u0119\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107-kobieco\u015b\u0107, ujmuj\u0105cych sztuk\u0119 w kontek\u015bcie gender.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/01-mihalis-kornetskis-lotwa-dalej-dziewczeta-1959-zacheta-2010.jpg","width":"987","height":"1200","caption":"Mihalis Kornetskis (\u0141otwa) Dalej Dziewcz\u0119ta, 1959, olej na p\u0142\u00f3tnie."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta","name":"O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#primaryimage"},"datePublished":"2010-05-19T11:29:09+00:00","dateModified":"2020-11-06T09:31:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6ffd2fd541df804899f38194374a292"},"description":".... mieli\u015bmy okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 wiele wystaw skupiaj\u0105cych si\u0119 na binarno\u015bci poj\u0119\u0107 m\u0119sko\u015b\u0107-kobieco\u015b\u0107, ujmuj\u0105cych sztuk\u0119 w kontek\u015bcie gender.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/joanna-kobylt-plec-sprawdzam-kobiecosc-i-meskosc-w-sztuce-europy-wschodniej-zacheta#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"O polityczno\u015bci p\u0142ci. Gender? Check! w warszawskiej Zach\u0119cie"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a6ffd2fd541df804899f38194374a292","name":"Joanna Koby\u0142t","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/joanna-kobylt"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1952"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/125"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1952"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1952\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48783,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1952\/revisions\/48783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1952"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1952"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1952"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=1952"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=1952"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}