{"id":2009,"date":"2010-05-24T20:01:36","date_gmt":"2010-05-24T18:01:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=2009"},"modified":"2020-11-06T10:32:50","modified_gmt":"2020-11-06T09:32:50","slug":"wywiad-z-piotrem-matywieckim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim","title":{"rendered":"Wywiad z Piotrem Matywieckim"},"content":{"rendered":"

Z Piotrem Matywieckim, laureatem Wroc\u0142awskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2010 w kategorii ksi\u0105\u017cka roku za tomik wierszy Powietrze i czer\u0144<\/em> <\/em>(Wydawnictwo Literackie),  rozmawia Dobros\u0142awa Grzybkowska. Nagrod\u0119 przyznano 8 maja podczas uroczystej gali we wroc\u0142awskim Teatrze Muzycznym Capitol.<\/p>\n

\u201ePowietrze i czer\u0144\u201d zosta\u0142o wyr\u00f3\u017cnione tegoroczn\u0105 nagrod\u0105 \u201eSilesiusa\u201d za najlepsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 roku. Trudno o trafniejszy tytu\u0142 dla tomu tak przepe\u0142nionego codzienno\u015bci\u0105 jak powietrzem i czerni\u0105 zadumy. Czy dla Pana refleksyjno\u015b\u0107 jest synonimem poezji?<\/strong><\/p>\n

Piotr Matywiecki:<\/strong> Je\u015bli refleksyjno\u015b\u0107 znaczy po prostu skupienie \u2013 to tak, jest najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 poezji. Ale tylko takie skupienie jest cenne, kt\u00f3re w samym sobie si\u0119 nie wyczerpuje, nie poprzestaje na ca\u0142kowitym wcieleniu si\u0119 mojego ja w jak\u0105\u015b rzecz, sytuacj\u0119, nastr\u00f3j. W szcz\u0119\u015bliwych chwilach skupienie eksploduje, prowadzi wyobra\u017ani\u0119 i my\u015bl w nieprzewidywalne rejony, w trakcie wiersza zmienia sw\u00f3j \u201etemat\u201d. Wtedy wiem, \u017ce wiersz jest istotny i \u017cywy.<\/p>\n

\"Piotr
Piotr Matywiecki<\/figcaption><\/figure>\n

M\u00f3wi si\u0119 o Panu jako poecie miasta, poecie, kt\u00f3ry w niezwykle umiej\u0119tny spos\u00f3b wy\u0142uskuje z do\u015bwiadczenia \u017cycia miastem to, co egzystencjalne. Czy takie do\u015bwiadczenie podsk\u00f3rnego obserwatora daje Panu tylko Warszawa?<\/strong><\/p>\n

Warszawa, w kt\u00f3rej mieszkam od urodzenia, sta\u0142a si\u0119 dla mnie miastem miast. Gdziekolwiek si\u0119 znajd\u0119, inne wielkie miasta zrastaj\u0105 mi si\u0119 z Warszaw\u0105, ona jest moim \u015brodkiem \u015bwiata. Czuj\u0119 jej ulice i jej przechodni\u00f3w jakby byli cz\u0119\u015bciami mojego cia\u0142a. A poniewa\u017c Warszawa jest te\u017c miejscem wielowiekowych destrukcji i odbudowy, nie pozwala takim jak ja mieszka\u0144com na luksus sentymentalnego, bezproblemowego zadomowienia, utrzymuje w sta\u0142ym, pod\u015bwiadomym niepokoju. To bardzo wyostrza widzenie \u015bwiata.<\/p>\n

W tworzywie s\u0142owa cz\u0119sto operuje Pan paradoksem. To ci\u0105g\u0142e pytanie i podwa\u017canie rzeczywisto\u015bci jest natur\u0105 filozofa, ale tak\u017ce ogl\u0105daniem i zadziwieniem dziecka.<\/strong><\/p>\n

Filozof, dziecko, poeta \u2013 w powszechnym odczuciu to s\u0105 mistrzowie zdziwienia i paradoksu. Ale mnie si\u0119 wydaje, \u017ce paradoksalnego \u201epodwa\u017cania rzeczywisto\u015bci\u201d doznaje ka\u017cdy cz\u0142owiek w rozmaitych momentach. Kiedy jest zakochany, kiedy co\u015b go do g\u0142\u0119bi oburza, kiedy boi si\u0119 \u015bmierci. Staram si\u0119 przy\u0142apa\u0107 siebie w takich znanych wszystkim chwilach, mo\u017ce dlatego kultywuj\u0119 paradoks. A poza tym: \u201etworzywo s\u0142owa\u201d po prostu jest paradoksalne: jak to si\u0119 dzieje, \u017ce mentalny znak oddaje wszystko, co materialne?
\n<\/strong><\/p>\n

Wizualno\u015b\u0107 i ogl\u0105d rzeczy s\u0105 niezbywaln\u0105 cech\u0105 Pa\u0144skiej poezji. Obraz trwa w umy\u015ble gotowy, ubrany w s\u0142owo, czy te\u017c liryczno\u015b\u0107 nadaje mu dopiero kszta\u0142t?<\/strong><\/span><\/strong><\/p>\n

Kiedy\u015b wyznawa\u0142em kult obrazu, marzy\u0142em, \u017ceby obraz \u201ebezpo\u015brednio\u201d dawa\u0142 si\u0119 \u201ezobaczy\u0107\u201d poprzez s\u0142owo. To jest te\u017c zwi\u0105zane z tym, \u017ce ba\u0142wochwalczo wielbi\u0119 malarstwo \u2013 wszystkich epok i styl\u00f3w, od prehistorii do teraz, jestem nienasycony. Jednak s\u0142owo narusza czysto\u015b\u0107 obrazu, a ona zawstydza \u201ebrud\u201d, niejednoznaczno\u015b\u0107 s\u0142owa. Ale i dzisiaj kiedy co\u015b widz\u0119 marz\u0119 tylko o jednym: \u017ceby s\u0142owo mia\u0142o oczy!<\/p>\n

\"Ok\u0142adka
Ok\u0142adka ksi\u0105\u017cki \u201ePowietrze i czer\u0144\u201d <\/figcaption><\/figure>\n

W Pana utworach sta\u0142y element stanowi pami\u0119\u0107 zag\u0142ady \u017byd\u00f3w. Czy czuje si\u0119 Pan powiernikiem Historii?<\/strong><\/p>\n

Zag\u0142ada by\u0142a zerwaniem historii \u2013 dziej\u00f3w ca\u0142ej ludzko\u015bci, a nie jedynie dziej\u00f3w narodu \u017byd\u00f3w. Tak mocna by\u0142a jej demoniczna si\u0142a. I by\u0142a zerwaniem historii \u017cycia wielu rodzin, wielu pojedynczych ludzi, zerwaniem straszniejszym ni\u017c \u015bmier\u0107. Czuj\u0119 si\u0119 nie tyle powiernikiem Historii, co \u015bwiadkiem jej zerwania \u2013 w obu aspektach, powszechnym i osobistym.<\/p>\n

Pana mistrzowie poetyccy?<\/strong><\/p>\n

Zmieniali si\u0119 w ci\u0105gu lat. Jan \u015apiewak, Arnold S\u0142ucki \u2013 z polskich poet\u00f3w wymieniam tych dw\u00f3ch, bo zale\u017cy mi na ich sta\u0142ym przypominaniu, prawie nikt ich dzisiaj nie pami\u0119ta, a byli wielcy. Mam te\u017c poetyckich \u201ebog\u00f3w\u201d od zawsze na zawsze: Rilke i Apollinaire. To s\u0105 prawdziwi ojcowie liryki XX i XXI wieku. S\u0105dz\u0119, \u017ce do dzisiaj wszyscy coraz to nowsi poeci s\u0105 synami, wnukami, prawnukami jednego albo drugiego.<\/p>\n

Od wydania \u201ePodr\u00f3\u017cy\u201d, pana debiutu ksi\u0105\u017ckowego, min\u0119\u0142o 35 lat. Jak d\u0142uga jest to droga artystyczna? Czy tak samo czyta Pan pierwsze wiersze? Na ile we w\u0142asnym odczuciu zmieni\u0142 si\u0119 Pan jako poeta?<\/strong><\/p>\n

Niedawno by\u0142o mi dane opublikowa\u0107 wiersze zebrane \u2013 \u201eZdarte ok\u0142adki\u201d. W moim przypadku jest to akt decyduj\u0105cy. Wprawdzie uwa\u017cam si\u0119 za osob\u0119 \u015bwiadom\u0105 swojego artystycznego rzemios\u0142a i jego odmian, to jednak przeczytanie tej prywatnej summy pokaza\u0142o mi takie strony mojej liryki, kt\u00f3rych dot\u0105d nie dostrzega\u0142em. A co do pierwszych wierszy: publikuj\u0105c je 35 lat temu my\u015bla\u0142em \u2013 bo to mi wmawiano \u2013 \u017ce jestem \u201esuchy\u201d, za bardzo \u201eintelektualny\u201d. Teraz widz\u0119, \u017ce by\u0142em zmys\u0142owy!<\/p>\n

Jakie s\u0105 Pana najbli\u017csze plany wydawnicze?<\/strong><\/p>\n

W tych dniach w \u201eBibliotece <Wi\u0119zi>\u201d uka\u017ce si\u0119 zbi\u00f3r moich esej\u00f3w pod tytu\u0142em \u201eDwa oddechy\u201d. Po\u015bwi\u0119ci\u0142em je refleksjom o to\u017csamo\u015bci \u017cydowskiej i o to\u017csamo\u015bci chrze\u015bcija\u0144skiej. To s\u0105 problemy, kt\u00f3rymi \u017cyj\u0119 najbardziej intymnie. Pracuj\u0119 nad innymi zbiorami esej\u00f3w i pisz\u0119 nowe wiersze \u2013 b\u0119d\u0105 inne od dotychczasowych (zawsze chc\u0119 pisa\u0107 inne!…), dlatego trudno mi to idzie. Ale cieszy mnie to ryzyko. Bez niego poezja zamiera.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Piotrem Matywieckim,\u00a0laureatem Wroc\u0142awskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2010 w kategorii ksi\u0105\u017cka roku za tomik wierszy Powietrze i czer\u0144<\/em> <\/em>(Wydawnictwo Literackie), \u00a0rozmawia Dobros\u0142awa Grzybkowska.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":107,"featured_media":2011,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[484,481,485,483,482],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14120],"yoast_head":"\nWywiad z Piotrem Matywieckim<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Piotr Matywiecki: Je\u015bli refleksyjno\u015b\u0107 znaczy po prostu skupienie \u2013 to tak, jest najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 poezji.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/piotr-matywiecki-portret-2010.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/piotr-matywiecki-portret-2010.jpg\",\"width\":\"576\",\"height\":\"576\",\"caption\":\"Piotr Matywiecki\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim\",\"name\":\"Wywiad z Piotrem Matywieckim\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-05-24T18:01:36+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-06T09:32:50+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\"},\"description\":\"Piotr Matywiecki: Je\u015bli refleksyjno\u015b\u0107 znaczy po prostu skupienie \u2013 to tak, jest najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 poezji.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wywiad z Piotrem Matywieckim\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\",\"name\":\"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wywiad z Piotrem Matywieckim","description":"Piotr Matywiecki: Je\u015bli refleksyjno\u015b\u0107 znaczy po prostu skupienie \u2013 to tak, jest najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 poezji.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/piotr-matywiecki-portret-2010.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/05\/piotr-matywiecki-portret-2010.jpg","width":"576","height":"576","caption":"Piotr Matywiecki"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim","name":"Wywiad z Piotrem Matywieckim","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#primaryimage"},"datePublished":"2010-05-24T18:01:36+00:00","dateModified":"2020-11-06T09:32:50+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d"},"description":"Piotr Matywiecki: Je\u015bli refleksyjno\u015b\u0107 znaczy po prostu skupienie \u2013 to tak, jest najwa\u017cniejsz\u0105 cech\u0105 poezji.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-piotrem-matywieckim#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wywiad z Piotrem Matywieckim"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d","name":"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2009"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48787,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2009\/revisions\/48787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2009"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2009"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}