{"id":20278,"date":"2014-03-11T00:00:11","date_gmt":"2014-03-10T23:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=20278"},"modified":"2020-09-01T12:53:02","modified_gmt":"2020-09-01T11:53:02","slug":"krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym","title":{"rendered":"Teatr jest organizmem spontanicznym"},"content":{"rendered":"<p><strong>Katarzyna Kowalska: Jakie wydarzenie w ci\u0105gu ostatnich lat najsilniej wp\u0142yn\u0119\u0142o na obraz polskiej kultury?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Krystian Lupa:<\/strong> Nie jest to \u0142atwe pytanie. Takich zdarze\u0144 jest par\u0119 i trudno por\u00f3wnywa\u0107 ich skutki. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce maj\u0105 charakter negatywny i \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce dzieje si\u0119 co\u015b gro\u017anego dla polskiej kultury. S\u0105 to w\u0142a\u015bciwie wydarzenia polityczne, relacje pomi\u0119dzy w\u0142adzami r\u00f3\u017cnych szczebli rz\u0105dz\u0105cej koalicji, odpowiedzialnymi za kultur\u0119 czy te\u017c kreuj\u0105cymi kultur\u0119. M\u00f3wi\u0142 o tym protest ludzi teatru, wyra\u017cony listem \u201eteatr nie jest produktem \/ widz nie jest klientem\u201d.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20285\" aria-describedby=\"caption-attachment-20285\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/pl\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu\/\" rel=\"attachment wp-att-20285\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-20285\" title=\"Krystian Lupa, fot. K. Pa\u0142etko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatr Polskiego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-540x359.jpg\" alt=\"Krystian Lupa, fot. K. Pa\u0142etko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatr Polskiego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-320x213.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-560x373.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20285\" class=\"wp-caption-text\">Krystian Lupa, fot. K. Pa\u0142etko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatr Polskiego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nie wiem, jak dzieje si\u0119 w innych obszarach kultury. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mniej zagro\u017cone s\u0105 te z nich, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje \u201esamotny\u201d tw\u00f3rca; trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ceby w\u0142adza czy polityka kulturalna prowadzona w danym kraju szczeg\u00f3lnie zaszkodzi\u0142a pisarzom czy plastykom, chocia\u017c i plastyka jest ju\u017c inaczej funkcjonuj\u0105c\u0105 dziedzin\u0105 sztuki. Moim zdaniem to szczeg\u00f3lnie gro\u017ane dla tych rejon\u00f3w kultury, gdzie tworzenie jest aktem zbiorowym, wi\u0105\u017c\u0105cym si\u0119 z instytucjami, kt\u00f3re takie akty kreuj\u0105, i oczywi\u015bcie z pieni\u0119dzmi, za kt\u00f3re te akty s\u0105 kreowane.<\/p>\n<p>Je\u015bli mia\u0142bym skomentowa\u0107 to, co si\u0119 teraz w kulturze dzieje, odwo\u0142a\u0142bym si\u0119 do sytuacji wok\u00f3\u0142 Teatru Starego. Ten rodzaj \u201epatologii dyskursu\u201d na temat kultury i warto\u015bci kultury dokonuje si\u0119 w dotycz\u0105cym tego teatru konflikcie, w kt\u00f3rym zostaj\u0105 pomieszane dwie sprawy: pytanie o poziom artystyczny teatru autorskiego w wydaniu Jana Klaty (kt\u00f3ry nie do ko\u0144ca zgadza si\u0119 z form\u0105 teatru narodowego czy te\u017c nie mie\u015bci si\u0119 w ramach dyskursu kulturowego, jaki powinna kreowa\u0107 wiod\u0105ca scena danej metropolii) z awantur\u0105 polityczn\u0105 prowadzon\u0105 przez prawic\u0119. I to jest kolejna istotna sprawa \u2013 awantura o kultur\u0119, prawicowo-prawicowa, bo z czym\u015b takim mamy do czynienia, kompletnie rozmywa dyskurs na temat sztuki, kompromituje i dewaluuje rozmow\u0119 o warto\u015bciach.<\/p>\n<p><strong>Kto wed\u0142ug Pana odegra\u0142 znacz\u0105c\u0105 rol\u0119 w polskim teatrze?<\/strong><\/p>\n<p>Mieli\u015bmy \u201eepok\u0119\u201d wielkich indywidualno\u015bci, kt\u00f3re ukierunkowa\u0142y polski teatr. Dzia\u0142o si\u0119 to bardzo dawno \u2013 m\u00f3wi\u0119 o re\u017cyserach takich jak Swinarski czy Jarocki; by\u0142o ich oczywi\u015bcie wi\u0119cej, nie wymieniam jednak ca\u0142ej plejady. Ci ludzie stworzyli tak zwany polski teatr artystyczny, teatr g\u0142\u0119bokich penetracji utwor\u00f3w literackich. Zaproponowali, by by\u0142 dzie\u0142em autonomicznym, odrzucili jego literacko\u015b\u0107, ilustracyjno\u015b\u0107, mieszcza\u0144sko\u015b\u0107. Je\u015bli m\u00f3wimy o rozwoju polskiego teatru, nie spos\u00f3b nie wspomnie\u0107 o roli wielkich postaci awangardy, takich jak Grotowski czy Kantor \u2013 prowokacje te\u017c maj\u0105 wp\u0142yw na rozw\u00f3j sztuki. Nie chcia\u0142bym przedwcze\u015bnie ocenia\u0107 zjawiska jeszcze wci\u0105\u017c trwaj\u0105cego, jakim jest teatr nowej generacji, ale mam nadziej\u0119, \u017ce uniezale\u017cni si\u0119 on od wp\u0142yw\u00f3w, szczeg\u00f3lnie teatru niemieckiego, i stworzy w\u0142asn\u0105 drog\u0119 \u2013 drog\u0119 do\u015bwiadcze\u0144 dotycz\u0105cych nowego j\u0119zyka, formy narracyjnej, a tak\u017ce sposobu, w jaki odnosi si\u0119 do rzeczywisto\u015bci oraz w jaki mo\u017ce z rzeczywisto\u015bci wychodzi\u0107. Zmniejsza si\u0119 klasyczna rola literatury i teatru jako przedstawienia tej literatury; teatr staje si\u0119 medium rzeczywisto\u015bci, medium dyskursu o naszej kondycji politycznej, narodowej i wreszcie ludzkiej. Ogromn\u0105 rol\u0119 odgrywa on w budowaniu nowej dyskusji o tolerancji, zmieniaj\u0105cych si\u0119 warto\u015bciach naszego \u017cycia.<\/p>\n<p><strong>Czy w historii polskiego teatru jest wydarzenie, kt\u00f3re wed\u0142ug Pana nies\u0142usznie zosta\u0142o pomini\u0119te lub niezauwa\u017cone przez krytyk\u0119?<\/strong><\/p>\n<p>Powiedzia\u0142bym, \u017ce w momencie, kiedy zaczynaj\u0105 si\u0119 dzia\u0107 nowe rzeczy, mamy \u2013 jako tw\u00f3rcy teatru \u2013 wra\u017cenie, ze krytyka nie nad\u0105\u017ca. Kiedy ja zaczyna\u0142em uprawia\u0107 filozofowanie, b\u0119d\u0105ce now\u0105, niepopularn\u0105 w\u00f3wczas \u201erozmow\u0105\u201d o cz\u0142owieku, tak\u017ce mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce krytyka tego nie zauwa\u017cy\u0142a; dostrzeg\u0142a to pi\u0119tna\u015bcie lat p\u00f3\u017aniej. W chwili, kiedy powstawa\u0142y nowe dzie\u0142a m\u0142odej generacji, par\u0119 lat temu, krytyka pot\u0119pia\u0142a je i uznawa\u0142a za szkodliwe. Dzisiaj ci sami ludzie, kt\u00f3rzy wydawali w\u00f3wczas takie opinie, w spos\u00f3b mechaniczny i stereotypowy te dzie\u0142a uwielbiaj\u0105, nie za bardzo zag\u0142\u0119biaj\u0105c si\u0119 w to, o co w ich narracji chodzi. Wydaje mi si\u0119, \u017ce coraz wi\u0119cej przypadkowych ludzi zajmuje si\u0119 teatrem i nie widz\u0119 powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych to robi\u0105, bo tylko pope\u0142niaj\u0105 kolejne b\u0142\u0119dy i \u201erozmywaj\u0105\u201d dyskusj\u0119. Ale obserwuj\u0105c, co dzieje si\u0119 we Francji, Niemczech czy w Austrii, widz\u0119, \u017ce tu jest podobnie. Z pewnym podziwem patrzy\u0142em na odpowiedzialno\u015b\u0107 i powag\u0119 ludzi zajmuj\u0105cych si\u0119 teatrem w Rosji; wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to zjawisko odosobnione.<\/p>\n<p><strong>Czemu s\u0142u\u017cy dzi\u015b teatr? Jaka jest jego najwi\u0119ksza warto\u015b\u0107 dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka?<\/strong><\/p>\n<p>Teatr jest miejscem, gdzie zostaje powo\u0142ana do \u017cycia pewna rzeczywisto\u015b\u0107 magiczna czy rytualna, w odr\u00f3\u017cnieniu od kina czy telewizji, w kt\u00f3rych mamy do czynienia z narracj\u0105 fabularn\u0105 lub zapo\u015bredniczon\u0105. Jest miejscem, gdzie dokonuje si\u0119 akt kulturowy. Powinno by\u0107 te\u017c miejscem spotka\u0144 i dozna\u0144, kt\u00f3re s\u0105 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c ogl\u0105daniem spektakli. \u201eInfrastruktura\u201d wok\u00f3\u0142 teatru, przyjmuj\u0105ca posta\u0107 spotka\u0144, wystaw, przegl\u0105d\u00f3w, powinna sprawi\u0107, \u017ce stanie si\u0119 on przestrzeni\u0105 spotka\u0144 multikulturowych, przestrzeni\u0105 do rozm\u00f3w, konfrontacji, polemik. Bardzo niewiele jest w tej chwili miejsc, kt\u00f3re t\u0119 rol\u0119 spe\u0142niaj\u0105 w spos\u00f3b autentyczny, a nie hochsztaplerski, nastawiony na atrakcje medialne. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do pytania pierwszego [o zjawiska wp\u0142ywaj\u0105ce na kszta\u0142t polskiej kultury \u2013 dop. red.] \u2013 sta\u0142o si\u0119 to w wyniku totalnego cynizmu i ignorancji w\u0142adz, kt\u00f3re takie miejsca ignoruj\u0105, uznaj\u0105c je albo za szkodliwe, albo wr\u0119cz wrogie, zar\u00f3wno politycznie, jak i obyczajowo, a poza tym niekomercyjne, nieop\u0142acalne finansowo.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p><strong>Jakie zjawiska maj\u0105 obecnie najwi\u0119kszy wp\u0142yw na kszta\u0142t polskiego teatru?<\/strong><\/p>\n<p>My\u015bl\u0119, \u017ce teatr bierze czynny udzia\u0142 w obecnej przemianie obyczajowej. Teatr wypowiada si\u0119 bardzo jasno w dyskusji na temat sporu pomi\u0119dzy warto\u015bciami katolicko-narodowymi a liberalnymi.<\/p>\n<figure id=\"attachment_20288\" aria-describedby=\"caption-attachment-20288\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/pl\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\/krystian-lupa-poczekalnia-0-teatr-polski-we-wroclawiu-2011\/\" rel=\"attachment wp-att-20288\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-20288\" title=\"Krystian Lupa, fot. Natalia Kabanow, pr\u00f3ba spektaklu \u201ePoczekalnia.0\u201d w Teatrze Polskim we Wroc\u0142awiu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-poczekalnia-0-teatr-polski-we-wroclawiu-2011-540x359.jpg\" alt=\"Krystian Lupa, fot. Natalia Kabanow, pr\u00f3ba spektaklu \u201ePoczekalnia.0\u201d w Teatrze Polskim we Wroc\u0142awiu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-poczekalnia-0-teatr-polski-we-wroclawiu-2011-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-poczekalnia-0-teatr-polski-we-wroclawiu-2011-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-poczekalnia-0-teatr-polski-we-wroclawiu-2011.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-20288\" class=\"wp-caption-text\">Krystian Lupa, fot. Natalia Kabanow, pr\u00f3ba spektaklu \u201ePoczekalnia.0\u201d w Teatrze Polskim we Wroc\u0142awiu (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatru)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>Co wyr\u00f3\u017cnia polski teatr na tle innych kraj\u00f3w? Z jakich osi\u0105gni\u0119\u0107 w tej dziedzinie mo\u017cemy by\u0107 dumni?<\/strong><\/p>\n<p>Wydaje mi si\u0119, \u017ce polski teatr jest bardzo kreacyjny. Pojawiaj\u0105 si\u0119 ciekawe zjawiska m\u0142odej dramaturgii \u2013 wystarczy wymieni\u0107 Paw\u0142a Demirskiego, Monik\u0119 Strz\u0119pk\u0119. Tego typu eksperymentuj\u0105cej dramaturgii jest du\u017co, w zwi\u0105zku z czym polski teatr jest nowatorski pod wzgl\u0119dem narracji, poszukiwa\u0144 formalnych. Znajduje si\u0119 na drodze do odkrycia nowych dr\u00f3g ekspresji aktorskiej, kondycji i roli aktora w narracji teatralnej. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to z kwesti\u0105, o kt\u00f3rej d\u0142ugo i uporczywie m\u00f3wi\u0119 \u2013 \u017ce teatr jest miejscem powstawania artystycznych rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rych dokonuje si\u0119 przemiana wizerunku cz\u0142owieka. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry w XIX wieku by\u0142 w teatrze s\u0142uchaczem opowiadanych historii, w tym momencie, kiedy teatr jest rodzajem rytua\u0142u, znajduje si\u0119 w centrum zainteresowania. Najwa\u017cniejszy jest monolog ludzki, monolog-wyznanie, monolog-zwierzenie \u2013 teatr jest miejscem generowania i prezentowania \u201etre\u015bci ludzkich\u201d, kt\u00f3re do tej pory nie zosta\u0142y ujawnione. Teatr wsp\u00f3\u0142czesny poszukuje okazji, by aktor wraz ze swoja postaci\u0105 m\u00f3g\u0142 sta\u0107 si\u0119 magiem takiego monologu. To zjawisko jest bardzo intensywne w teatrze polskim i za to zas\u0142uguje on na wyr\u00f3\u017cnienie. Musz\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce jest coraz bardziej dostrzegany w \u015bwiecie. Cieszy mnie na przyk\u0142ad dyskusja o teatrze polskim, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 dwa lata temu po masowym odwiedzeniu przez niego Moskwy, \u015bwiadcz\u0105ca o tym, \u017ce zosta\u0142 zauwa\u017cony. Jest te\u017c wiele tekst\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych o tym, ze potencja\u0142 teatru polskiego jest dostrzegany we Francji czy w Stanach Zjednoczonych. Do tej pory jednak nie zwracaj\u0105 uwagi na polski teatr w Niemczech, gdzie bardzo silny jest rodzimy nurt takiej awangardy, kt\u00f3ra bardzo si\u0119 sp\u0142yci\u0142a i zmechanizowa\u0142a; dlatego te\u017c niepokoi mnie, \u017ce du\u017co ludzi w polskim teatrze jest od teatru niemieckiego uzale\u017cnionych.<\/p>\n<p><strong>Post\u0119puj\u0105cy w ostatnich dw\u00f3ch dekadach rozw\u00f3j nowych technologii to rewolucja w dost\u0119pie do informacji, a tym samym dynamiczny rozw\u00f3j medi\u00f3w. Jak\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 dzisiaj media w kszta\u0142towaniu kultury?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p>Odgrywaj\u0105 ogromn\u0105 rol\u0119. Z jednej strony odpowiadaj\u0105 za promowanie teatru, wr\u0119cz propagowanie go czy ujawnianie, a z drugiej strony udzia\u0142 medi\u00f3w jako nowych technologii w spektaklu teatralnym jest zjawiskiem zwyczajowym. Nie niepokoi\u0142bym si\u0119 za bardzo, \u017ce media mog\u0105 ca\u0142kowicie \u201epo\u017cre\u0107\u201d teatr, bo mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015bredniego \u201ezamieszkania\u201d widza w rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3r\u0105 teatr proponuje, jest czym\u015b nie do zast\u0105pienia. Oczywi\u015bcie do tego prze\u017cycia mog\u0105 prowadzi\u0107 rozmaite medialne drogi i wychodz\u0105c od niego, my r\u00f3wnie\u017c kroczymy rozmaitymi medialnym narracjami. To tylko wzbogaca teatr. Odnosz\u0105c si\u0119 natomiast do medi\u00f3w opiniotw\u00f3rczych, nale\u017cy ubolewa\u0107, \u017ce tak cz\u0119sto mamy do czynienia z p\u0142ytko\u015bci\u0105, wr\u0119cz g\u0142upot\u0105 narracji oko\u0142oteatralnych.<\/p>\n<p><strong>Rozw\u00f3j nowych technologii to tak\u017ce istotne zmiany w podej\u015bciu <\/strong><strong>samych artyst\u00f3w do sztuki. Czy dostrzega Pan owe zmiany w swojej pracy artystycznej?<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p>Oczywi\u015bcie, zw\u0142aszcza tworz\u0105c pewnego rodzaju artefakty multimedialne czy instalacje, kt\u00f3re maj\u0105 w sobie te\u017c element teatralny. Wraz z nowymi technologiami pojawi\u0142a si\u0119 nowa filozofia tworzenia, w kt\u00f3rej mniejsz\u0105 role odgrywa przygotowana i \u201eczysta\u201d kreacja, a wi\u0119ksze znaczenie ma fakt \u201ezapo\u017cyczony\u201d.<\/p>\n<p>Te zmiany wzmagaj\u0105 te\u017c ogromn\u0105, niezbywaln\u0105 rol\u0119 improwizacji. Nie wyobra\u017cam sobie kreacji teatralnej bez daleko posuni\u0119tego aktu improwizacyjnego. Widzimy wyra\u017anie, \u017ce arty\u015bci musz\u0105 nad\u0105\u017ca\u0107 za przemianami kulturowymi, przemianami smaku prawdy, jaki maj\u0105 ludzie. Te zmiany si\u0119 dokonuj\u0105, bo zmienia si\u0119 cz\u0142owiek \u2013 nie b\u0119dziemy przecie\u017c ju\u017c wzrusza\u0107 si\u0119 na widok rzeczy, kt\u00f3rymi wzruszali si\u0119 nasi dziadkowie. Rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 pokazujemy widzowi, musi mie\u0107 stygmat prawdy, musi by\u0107 ubrudzona dotykiem prawdy, kt\u00f3ry dokonuje si\u0119 tu i teraz, w momencie spotkania z odbiorcami i widzami. Wed\u0142ug mnie zmienia si\u0119 natura granicy pomi\u0119dzy widzami i odbiorcami; to fascynuj\u0105cy temat \u2013 dobrze by\u0142oby, \u017ceby wsp\u00f3\u0142cze\u015bni poszukuj\u0105cy m\u0142odzi tw\u00f3rcy zainteresowa\u0142 si\u0119 tymi rejonami.<\/p>\n<p><strong>Czego w dzisiejszych czasach najbardziej potrzebuje polski teatr?<\/strong><\/p>\n<p>Teatr potrzebuje partnera. W\u0142adza z kolei potrzebuje otwarcia si\u0119 na zjawiska, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w\u00f3wczas, kiedy pobudzony jest autentyczny dyskurs o sztuce. Teatr polski potrzebuje dyskusji, potrzebuje zara\u017cenia si\u0119 jakimi\u015b ideami, kt\u00f3re potraktowaliby\u015bmy \u2013 na przestrzeni dziesi\u0119cioleci, w czasie generacyjnej przemiany \u2013 jako centralne d\u0105\u017cenie, bo teraz ono si\u0119 rozmywa. Pozwolili\u015bmy si\u0119 og\u0142upi\u0107; wyj\u015bcie z tego og\u0142upienia jest teraz potrzebne. Nie chc\u0119 ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce potrzebujemy nowych, genialnych ludzi i cudownej, otwartej publiczno\u015bci, bo zawsze jest taka potrzeba \u2013 nieustannego poszukiwania spotka\u0144 oraz relacji, kt\u00f3re rodz\u0105 nowe postawy i indywidualno\u015bci. To kwestie, kt\u00f3re si\u0119 rodz\u0105, ale potem rozpraszaj\u0105. Byli\u015bmy w epoce wielkiej kondensacji, obecnie jeste\u015bmy w kryzysie, w sytuacji rozmywania si\u0119 ostro\u015bci dyskursu. Jeszcze raz powtarzam \u2013 na rozmycie ostro\u015bci dyskursu, na tandet\u0119 dyskursu, skaza\u0142y nas poczynania zacz\u0119te \u201ez tamtej strony\u201d, strony decydent\u00f3w kultury, w\u0142adzy.<\/p>\n<p><strong>Jakie wyzwania stoj\u0105 przed teatrem na najbli\u017csze lata?<\/strong><\/p>\n<p>Takie jak zwykle. Nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby by\u0142o trzeba formu\u0142owa\u0107 wyzwania na najbli\u017csze lata. Wydaje mi si\u0119, ze teatr jest jednym z takich organizm\u00f3w, kt\u00f3re powinny reagowa\u0107 spontanicznie, wi\u0119c tego, jakie wyzwania przed nim stoj\u0105 ani nie wiemy, ani nie powinni\u015bmy wiedzie\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Teatr jest miejscem, gdzie zostaje powo\u0142ana do \u017cycia pewna rzeczywisto\u015b\u0107 magiczna czy rytualna, w odr\u00f3\u017cnieniu od kina czy telewizji, w kt\u00f3rych mamy do czynienia z narracj\u0105 fabularn\u0105 lub zapo\u015bredniczon\u0105. Jest miejscem, gdzie dokonuje si\u0119 akt kulturowy. Powinno by\u0107 te\u017c miejscem spotka\u0144 i dozna\u0144, kt\u00f3re s\u0105 czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c ogl\u0105daniem spektakli. <\/p>\n","protected":false},"author":439,"featured_media":20285,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65,2121],"tags":[6,14068,659],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14177],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Teatr jest organizmem spontanicznym<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Krystian Lupa o wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, osi\u0105gni\u0119ciach polskiego teatru i perspektywach jego rozwoju rozmawia z Katarzyn\u0105 Kowalsk\u0105.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu.jpg\",\"width\":800,\"height\":533,\"caption\":\"Krystian Lupa, fot. K. Pa\u0142etko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatr Polskiego we Wroc\u0142awiu)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\",\"name\":\"Teatr jest organizmem spontanicznym\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-03-10T23:00:11+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T11:53:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3cca5ddcffe6bde79f12b735a1c17daa\"},\"description\":\"Krystian Lupa o wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, osi\u0105gni\u0119ciach polskiego teatru i perspektywach jego rozwoju rozmawia z Katarzyn\u0105 Kowalsk\u0105.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Teatr jest organizmem spontanicznym\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3cca5ddcffe6bde79f12b735a1c17daa\",\"name\":\"Krystian Lupa\",\"description\":\"KRYSTIAN LUPA (1943) \u2013 re\u017cyser teatralny, dramaturg, scenograf, grafik, profesor sztuki. Uzyska\u0142 dyplom z grafiki w Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, studiowa\u0142 tak\u017ce re\u017cyseri\u0119 filmow\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Filmowej w \u0141odzi oraz re\u017cyseri\u0119 teatraln\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Teatralnej w Krakowie. Zadebiutowa\u0142 Rze\u017ani\u0105 Stanis\u0142awa Mro\u017cka w Teatrze im. Juliusza S\u0142owackiego w Krakowie (1976). W latach 70 i 80. zwi\u0105zany z Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej G\u00f3rze; zrealizowa\u0142 tu m.in. spektakle: Nadobnisie i koczkodany (1978), Przezroczysty pok\u00f3j (1979), Pragmaty\u015bci (1981), \u015alub (1984). Nast\u0119pnie, szczeg\u00f3lnie intensywnie od 1980 roku, zwi\u0105zany ze Starym Teatrem w Krakowie, gdzie zrealizowa\u0142 m.in. spektakle: Miasto snu (1985), Marzyciele (1988), Bracia Karamazow (1990), Malte albo tryptyk marnotrawnego syna (1991), Kalkwerk (1992), Lunatycy. Esch, czyli Anarchia (1995), Lunatycy. Huguenau, czyli rzeczowo\u015b\u0107 (1998), Zaratustra (2005). W nast\u0119pnej dekadzie pracowa\u0142 m.in. dla Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie powsta\u0142y m.in. spektakle Powr\u00f3t Odysa (1999), Ausl\u00f6sung \u2013 Wymazywanie (2001), a tak\u017ce dwie pierwsze cz\u0119\u015bci tryptyku Persona.Tryptyk, w 2009 roku Persona.Marylin, a w 2010 Persona.Cia\u0142o Simone. Od 1996 roku wsp\u00f3\u0142pracuje tak\u017ce z Teatrem Polskim we Wroc\u0142awiu, gdzie zrealizowa\u0142 m.in. spektakle Immanuel Kant (1996), Dama z jednoro\u017ccem (1997), Poczekalnia.0 (2011). Od 1993 jest profesorem Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Teatralnej w Krakowie. Wyda\u0142 zbi\u00f3r szkic\u00f3w Utopia i jej mieszka\u0144cy (1994), a tak\u017ce tomy prozy: Labirynt (2001), Podgl\u0105dania (2003), Utopia 2. Penetracje (2003). Jest laureatem wielu nagr\u00f3d i odznacze\u0144, m.in. Nagrody im. Konrada Swinarskiego (1988), Nagrody im. Leona Schillera (1992), Europejskiej Nagrody Teatralnej (2009).\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/krystian-lupa\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Teatr jest organizmem spontanicznym","description":"Krystian Lupa o wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, osi\u0105gni\u0119ciach polskiego teatru i perspektywach jego rozwoju rozmawia z Katarzyn\u0105 Kowalsk\u0105.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/03\/krystian-lupa-fot-k-paletko-teatr-polski-we-wroclawiu.jpg","width":800,"height":533,"caption":"Krystian Lupa, fot. K. Pa\u0142etko (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Teatr Polskiego we Wroc\u0142awiu)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym","name":"Teatr jest organizmem spontanicznym","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#primaryimage"},"datePublished":"2014-03-10T23:00:11+00:00","dateModified":"2020-09-01T11:53:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3cca5ddcffe6bde79f12b735a1c17daa"},"description":"Krystian Lupa o wsp\u00f3\u0142czesnej kulturze, osi\u0105gni\u0119ciach polskiego teatru i perspektywach jego rozwoju rozmawia z Katarzyn\u0105 Kowalsk\u0105.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/krystian-lupa-teatr-jest-organizmem-spontanicznym#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Teatr jest organizmem spontanicznym"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/3cca5ddcffe6bde79f12b735a1c17daa","name":"Krystian Lupa","description":"KRYSTIAN LUPA (1943) \u2013 re\u017cyser teatralny, dramaturg, scenograf, grafik, profesor sztuki. Uzyska\u0142 dyplom z grafiki w Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Krakowie, studiowa\u0142 tak\u017ce re\u017cyseri\u0119 filmow\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Filmowej w \u0141odzi oraz re\u017cyseri\u0119 teatraln\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Teatralnej w Krakowie. Zadebiutowa\u0142 Rze\u017ani\u0105 Stanis\u0142awa Mro\u017cka w Teatrze im. Juliusza S\u0142owackiego w Krakowie (1976). W latach 70 i 80. zwi\u0105zany z Teatrem im. Cypriana Kamila Norwida w Jeleniej G\u00f3rze; zrealizowa\u0142 tu m.in. spektakle: Nadobnisie i koczkodany (1978), Przezroczysty pok\u00f3j (1979), Pragmaty\u015bci (1981), \u015alub (1984). Nast\u0119pnie, szczeg\u00f3lnie intensywnie od 1980 roku, zwi\u0105zany ze Starym Teatrem w Krakowie, gdzie zrealizowa\u0142 m.in. spektakle: Miasto snu (1985), Marzyciele (1988), Bracia Karamazow (1990), Malte albo tryptyk marnotrawnego syna (1991), Kalkwerk (1992), Lunatycy. Esch, czyli Anarchia (1995), Lunatycy. Huguenau, czyli rzeczowo\u015b\u0107 (1998), Zaratustra (2005). W nast\u0119pnej dekadzie pracowa\u0142 m.in. dla Teatru Dramatycznego w Warszawie, gdzie powsta\u0142y m.in. spektakle Powr\u00f3t Odysa (1999), Ausl\u00f6sung \u2013 Wymazywanie (2001), a tak\u017ce dwie pierwsze cz\u0119\u015bci tryptyku Persona.Tryptyk, w 2009 roku Persona.Marylin, a w 2010 Persona.Cia\u0142o Simone. Od 1996 roku wsp\u00f3\u0142pracuje tak\u017ce z Teatrem Polskim we Wroc\u0142awiu, gdzie zrealizowa\u0142 m.in. spektakle Immanuel Kant (1996), Dama z jednoro\u017ccem (1997), Poczekalnia.0 (2011). Od 1993 jest profesorem Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szko\u0142y Teatralnej w Krakowie. Wyda\u0142 zbi\u00f3r szkic\u00f3w Utopia i jej mieszka\u0144cy (1994), a tak\u017ce tomy prozy: Labirynt (2001), Podgl\u0105dania (2003), Utopia 2. Penetracje (2003). Jest laureatem wielu nagr\u00f3d i odznacze\u0144, m.in. Nagrody im. Konrada Swinarskiego (1988), Nagrody im. Leona Schillera (1992), Europejskiej Nagrody Teatralnej (2009).","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/krystian-lupa"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20278"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/439"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20278"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20278\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20278"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=20278"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=20278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}