![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-001-540x303.jpg\" "\\"\u201eOna\u201d")
<\/a>Idea listu mi\u0142osnego wydaje si\u0119 dzi\u015b\u00a0 jednocze\u015bnie\u00a0 wzruszaj\u0105ca i archaiczna. Nie tylko z powodu staro\u015bwieckiego medium: poczt\u00f3wek ozdobionych par\u0105 go\u0142\u0105bk\u00f3w, perfumowanych ukradkiem stron papeterii, kosmyk\u00f3w w\u0142os\u00f3w wsuwanych do koperty. Chodzi przede wszystkim o trudno\u015b\u0107 znalezienia adekwatnych \u015brodk\u00f3w wyrazu w dobie, gdy j\u0119zyk uczu\u0107 zosta\u0142 w skrajnym stopniu skonwencjonalizowany\u00a0 i\u00a0 zbanalizowany. Ka\u017cdy, kto zmaga\u0142 si\u0119 z t\u0105 oporn\u0105 materi\u0105, wie, jak nie\u0142atwo unikn\u0105\u0107 komicznego patosu \u2013 lub przeciwnie: popkulturowej papki ukr\u0119conej z oper mydlanych, piosenek sezonowych gwiazd oraz reklam czekoladek. W nowym filmie Spike\u2019a Jonze\u2019a listy mi\u0142osne odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 \u2013 powracaj\u0105 jak romantyczny refren, symbolizuj\u0105c wag\u0119, jak\u0105 w mi\u0142osnym zwi\u0105zku posiada konceptualizacja i werbalizacja uczucia.<\/p>\n
![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-007-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-006-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-005-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-004-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-003-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-002-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-001-400x240.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tS\u0142owo\u00a0 jest\u00a0 podstaw\u0105\u00a0 blisko\u015bci, pomostem mi\u0119dzy dwojgiem kochank\u00f3w, kt\u00f3rych zwi\u0105zek jest uzale\u017cniony od si\u0142y wyrazu, a tak\u017ce precyzji komunikatu. Tak jest w filmie Ona<\/em>. Re\u017cyser ukazuje tu relacj\u0119 opart\u0105 na komponencie werbalnym, gdzie niemo\u017cno\u015b\u0107 ujrzenia czy dotkni\u0119cia ukochanej istoty intensyfikuje uwodzicielsk\u0105 moc s\u0142owa. Obserwujemy wielo\u015b\u0107 czu\u0142ych deklaracji i pr\u00f3b\u0119 symbolicznego uciele\u015bnienia nieobecnej osoby poprzez opis w\u0142asnego fizycznego odczuwania. Stwarzamy wsp\u00f3lnot\u0119 dozna\u0144 przez wymian\u0119 my\u015bli lub wysi\u0142ek zwi\u0105zany z werbalizacj\u0105 wieloletniego do\u015bwiadczenia uczyniony z my\u015bl\u0105 o ukochanej, kt\u00f3rej prze\u017cycia s\u0105 kreowane sztucznie w wyniku wirtualnych proces\u00f3w poznawczych. \u017bycie jest tu to\u017csame z opowie\u015bci\u0105 \u2013 kochankowie rozdzieleni przez niemo\u017cliw\u0105 do pokonania barier\u0119. S\u0142owa, s\u0142owa, s\u0142owa. A pomi\u0119dzy nimi twarda rzeczywisto\u015b\u0107 hardware<\/em>\u2019u, przy kt\u00f3rej mur wok\u00f3\u0142 rezydencji Capuletich to przeszkoda niewarta wzmianki.<\/p>\n On \u2013 \u0142agodny, ma\u0142o przebojowy, pe\u0142en ciep\u0142a i wzruszaj\u0105co nieporadny (fenomenalna rola Joaquina Phoenixa, kt\u00f3ry z \u0142atwo\u015bci\u0105 przyprawiaj\u0105c\u0105 o zawr\u00f3t g\u0142owy pozby\u0142 si\u0119 swego zwyk\u0142ego niepokoj\u0105cego emploi) \u2013 tworzy na\u00a0 zam\u00f3wienie spersonalizowane mi\u0142osne wyznania. W staro\u015bwieckich okularach, ze starannie przystrzy\u017conym w\u0105sikiem, w grzecznych koszulach w kratk\u0119 i be\u017cowych pulowerkach znakomicie wpisuje si\u0119 w schemat klasycznego bohatera komedii romantycznych: a\u017c si\u0119 prosi, aby potarga\u0107 mu pieszczotliwym gestem jasnobr\u0105zowe niesforne w\u0142osy. To on jest postaci\u0105 ogniskuj\u0105c\u0105 narracj\u0119. Poprzez niezliczone zbli\u017cenia plastycznej twarzy bohatera \u015bledzimy intymny proces nawi\u0105zywania uczuciowej wi\u0119zi.<\/p>\n Ona pojawia si\u0119 w sam\u0105 por\u0119, gdy Theodore nie mo\u017ce poradzi\u0107 sobie z \u017calem i smutkiem odczuwanymi po rozstaniu z \u017con\u0105. Jest dowcipna, b\u0142yskotliwie inteligentna, pe\u0142na zrozumienia, wsp\u00f3\u0142czuj\u0105ca. Przez nienasycony g\u0142\u00f3d dozna\u0144 i nieokie\u0142znan\u0105 ciekawo\u015b\u0107 \u015bwiata na powr\u00f3t uczy bohatera prostych rado\u015bci oraz przywraca mu wiar\u0119 w blisko\u015b\u0107. Ich relacje, pierwotnie ograniczone do sfery zawodowej, ewoluuj\u0105 w siln\u0105 mi\u0142osn\u0105 wi\u0119\u017a. Ta rozpaczliwie banalna historia domaga si\u0119 jednak uczciwego doprecyzowania: heroina romansu nie jest cz\u0142owiekiem. To komputerowy system operacyjny.<\/p>\n Akcja filmu rozgrywa si\u0119 w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci, co nie tylko umo\u017cliwia stworzenie wspomnianego wy\u017cej cudu techniki, obdarzonego zmys\u0142owym g\u0142osem Scarlett Johansson, ale wp\u0142ywa na estetyk\u0119 niezwykle pomys\u0142owo i konsekwentnie skonstruowanego \u015bwiata przedstawionego. Rzeczywisto\u015b\u0107 wielkiej aglomeracji nie wydaje si\u0119 tu \u2013 jak w niezliczonych dzie\u0142ach od czasu Metropolis<\/em> (1927, F. Lang) \u2013 z\u0142owrog\u0105 pu\u0142apk\u0105, gdzie w\u0105wozy ulic g\u00f3ruj\u0105 nad bohaterem niczym w sennym koszmarze. Przeciwnie \u2013 mi\u0119kkie, ob\u0142e kontury budynk\u00f3w, komfortowo zaprojektowane \u015brodki komunikacji miejskiej, zadbane skwery i kawiarniane ogr\u00f3dki stwarzaj\u0105 wra\u017cenie bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci. Schemat ten odzwierciedlaj\u0105 sterylnie czyste, designerskie wn\u0119trza: ich delikatne, cukierkowe kolory, lekka stolarka, urocze detale, takie jak papierowe figurki origami zwisaj\u0105ce z sufitu. To przestrze\u0144 zapewniaj\u0105ca niezwykle wysok\u0105 jako\u015b\u0107 \u017cycia, sfera maksymalnego komfortu, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie uderza sztuczno\u015bci\u0105 i umowno\u015bci\u0105 bod\u017ac\u00f3w, obraz\u00f3w czy prze\u017cy\u0107. Jonze ukazuje \u015bwiat, kt\u00f3ry nie istnieje, symulakrum, baudrillardowsk\u0105 hiperrzeczywisto\u015b\u0107 rozumian\u0105 jako mikrokosmos zbudowany ze znak\u00f3w nieodsy\u0142aj\u0105cych do \u017cadnych realnych desygnat\u00f3w. Albo Nibylandi\u0119, kr\u00f3lestwo Piotrusia Pana.<\/p>\n Theodore, tak jak bohater powie\u015bci J.M. Barriego, nie jest w stanie stawi\u0107 czo\u0142o prawdziwym problemom i realnym, skomplikowanym emocjom. O to przynajmniej oskar\u017ca bohatera \u017cona:\u00a0 pi\u0119kna,\u00a0 niekonwencjonalna i energiczna, ale pope\u0142niaj\u0105ca grzech kardynalny w kodeksie pastelowej metropolii, poniewa\u017c ulegaj\u0105ca l\u0119kom oraz zw\u0105tpieniu, pozwalaj\u0105ca sobie na\u00a0 zmienne\u00a0 nastroje i pesymizm. Theodore, tak jak Piotru\u015b Pan, potrzebuje jednocze\u015bnie Wendy i Blaszanego Dzwoneczka: Wendy, aby sta\u0142a si\u0119 jego mam\u0105 \u2013 stabiln\u0105 i samowystarczaln\u0105, niewysuwaj\u0105c\u0105 \u017cadnych roszcze\u0144, kt\u00f3rych wieczny ch\u0142opiec nie m\u00f3g\u0142by spe\u0142ni\u0107, oraz wiecznej dziewczynki, uskrzydlonej wr\u00f3\u017cki, towarzyszki zabaw, w\u0142\u00f3cz\u0105cej si\u0119 z nim po weso\u0142ym miasteczku i spekuluj\u0105cej, jak by wygl\u0105da\u0142 cz\u0142owiek, kt\u00f3ry ma odbyt pod pach\u0105. Upodobanie bohatera do zaludnionych infantylnymi bytami gier komputerowych z holograficznymi wizualizacjami, jednorazowe internetowe przygody erotyczne z mniej lub bardziej oryginalnymi partnerkami (pragnienie jednej z nich, by by\u0107 duszon\u0105 martwym kotem, mo\u017ce ostudzi\u0107 najgor\u0119tsze zapa\u0142y) i niech\u0119\u0107 do kobiet z krwi i ko\u015bci (\u017cywa tygrysica o orientalnej urodzie oka\u017ce si\u0119 zbyt drapie\u017cna i zaborcza dla \u015blamazarnego amanta), czyni\u0105 z niego modelowego mieszka\u0144-ca Nibylandii \u2013 ch\u0142opca, kt\u00f3ry postanowi\u0142, \u017ce nigdy nie doro\u015bnie, a na znak sprzeciwu zachowa\u0142 wszystkie mleczne z\u0119by.<\/p>\n Jonze dowcipnie i z wdzi\u0119kiem pastiszuje schematy komedii romantycznej,\u00a0 niespiesznie relacjonuj\u0105c wyprawy kochank\u00f3w na pla\u017c\u0119, ich g\u00f3rskie wycieczki, wsp\u00f3lne zasypianie oraz brawurowe sceny erotyczne, a nawet podw\u00f3jne randki w towarzystwie pozbawionych gatunkowych uprzedze\u0144 przyjaci\u00f3\u0142. Zza s\u0142odyczy opowie\u015bci wyziera jednak melancholijne przes\u0142anie. Pozorna wewn\u0119trzna harmonia \u015bwiata przedstawionego i towarzysz\u0105cej obrazom nostalgicznej, subtelnej \u015bcie\u017cki d\u017awi\u0119kowej kontrastuje z pesymistyczn\u0105 wizj\u0105 solipsystycznego spo\u0142ecze\u0144stwa. Ludzkie monady, pogr\u0105\u017cone w intymnych rozmowach ze swoimi smartfonami, nie nawi\u0105zuj\u0105 realnych wi\u0119zi, przedk\u0142adaj\u0105c ponad ich niepewno\u015b\u0107 bezpiecze\u0144stwo, jakie daj\u0105 skrojone na miar\u0119 w\u0142a\u015bciciela osobowo\u015bci wirtualne. Tak praca zawodowa bohatera, jak i dzia\u0142alno\u015b\u0107 jego najlepszych przyjaci\u00f3\u0142 (projektowanie gier komputerowych) sytuuje ich w kr\u0119gu wiecznej zabawy, programowej niedojrza\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra jednocze\u015bnie owocuje ucieczk\u0105 od trudnej rzeczywisto\u015bci i rozpaczliwym poszukiwaniem \u017ar\u00f3d\u0142a zaspokojenia infantylnych potrzeb emocjonalnych.<\/p>\n Samantha, wirtualna kochanka, z pocz\u0105tku wydaje si\u0119 Galate\u0105, idea\u0142em utkanym z t\u0119sknot w\u0142a\u015bciciela, kobiet\u0105 ca\u0142kowicie poddan\u0105 m\u0119\u017cczy\u017anie. Jednak miliony programist\u00f3w, kt\u00f3rych talent z\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 na jej wyrafinowan\u0105 osobowo\u015b\u0107, obdarowa\u0142o program niezwyk\u0142\u0105 intuicj\u0105, a tak\u017ce zdolno\u015bci\u0105 do samorozwoju, kt\u00f3rego pr\u0119dko\u015b\u0107 zauwa\u017calnie przyspiesza, gdy Samantha uczy si\u0119 odczuwa\u0107 emocje i marzy\u0107 o cielesno\u015bci. W opowiadanej historii kryje si\u0119 strach przed buntem maszyn, cyberpunkowe memento ostrzegaj\u0105ce przed ludzkim wytworem, kt\u00f3ry przewy\u017cszy swojego tw\u00f3rc\u0119 i porzuci rol\u0119 s\u0142ugi, odwracaj\u0105c si\u0119 od dawnego pana. Inno\u015b\u0107 i obco\u015b\u0107, kt\u00f3re w filmie tw\u00f3rcy Adaptacji <\/em>(2002) s\u0105 podstaw\u0105 wzajemnej fascynacji zakochanych, dzia\u0142aj\u0105 jak obosieczne ostrze: w perspektywie spe\u0142nienia zawarte s\u0105 z definicji zapowiedzi roz\u0142\u0105ki oraz wiecznej t\u0119sknoty. Re\u017cyser w przewrotny spos\u00f3b bawi si\u0119 konwencj\u0105 paranormal romance<\/em>, melodramatu opartego na uczuciu pomi\u0119dzy cz\u0142owiekiem a istot\u0105 nieludzk\u0105. W ten spos\u00f3b metaforyzuje niemo\u017cno\u015b\u0107 komunikacji mi\u0119dzy p\u0142ciami i strach przed samotno\u015bci\u0105, w obliczu kt\u00f3rego dowcipna i czu\u0142a maszyna wydaje si\u0119 ca\u0142kiem zno\u015bn\u0105 alternatyw\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na ekrany naszych kin trafi\u0142a Ona<\/em> \u2013 najnowszy film Spike\u2019a Jonze\u2019a, futurystyczny melodramat rozgrywaj\u0105cy si\u0119 nie tyle w przysz\u0142o\u015bci, ile w dniu jutrzejszym, gdy kochankowie pogr\u0105\u017ceni w intymnych rozmowach ze swoimi smartfonami nie nawi\u0105zuj\u0105 realnych wi\u0119zi, przedk\u0142adaj\u0105c ponad ich niepewno\u015b\u0107 bezpiecze\u0144stwo skrojonych na miar\u0119 w\u0142a\u015bciciela osobowo\u015bci wirtualnych.<\/p>\n","protected":false},"author":282,"featured_media":21060,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[1607,377,1939,2847,2846,2845],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1938],"yoast_head":"\n![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-002-540x303.jpg\" "\\"\u201eOna\u201d")
<\/a>![\"\u201eOna\u201d](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/ona-rez-spike-jonze-2013-006-540x303.jpg\" "\\"\u201eOna\u201d")
<\/a>