{"id":21261,"date":"2014-04-18T15:00:04","date_gmt":"2014-04-18T14:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=21261"},"modified":"2017-03-13T11:34:09","modified_gmt":"2017-03-13T10:34:09","slug":"marta-smolinska-recenzja-jako-przestepstwo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/marta-smolinska-recenzja-jako-przestepstwo","title":{"rendered":"Recenzja jako przest\u0119pstwo?"},"content":{"rendered":"

Obejrzawszy wystaw\u0119 Crimestory<\/em> w Centrum Sztuki Wsp\u00f3\u0142czesnej \u201eZnaki Czasu\u201d w Toruniu, zastanawia\u0142am si\u0119, jak\u0105 rol\u0119 mam w tym wypadku do odegrania jako krytyczka sztuki i recenzentka. Pytanie to rodzi\u0142o si\u0119 w konfrontacji z proponowan\u0105 przez Stacha Szab\u0142owskiego koncepcj\u0105 ekspozycji i wypowiedziami kuratora: \u201eWystawa Crimestory<\/em> dotyczy konfliktu, kt\u00f3ry wisi w powietrzu. Ten konflikt nie musi wybuchn\u0105\u0107 (\u2026) Wystawa nie s\u0142u\u017cy wywo\u0142aniu tego konfliktu; przypomina jednak o jego istnieniu \u2013 a tak\u017ce o jego tw\u00f3rczym potencjale. Zdarza si\u0119 bowiem, \u017ce to, co w sztuce najwa\u017cniejsze, kryje si\u0119 nie w obszarze uzgodnie\u0144 mi\u0119dzy artyst\u0105 a odbiorc\u0105, lecz w przestrzeni nieporozumienia, obco\u015bci i konfliktu\u201d. Poniek\u0105d wi\u0119c Szab\u0142owski oraz prace artystek i artyst\u00f3w, prezentowane pod has\u0142em Crimestory<\/em>, nie oczekuj\u0105, by krytyk sztuki t\u0142umaczy\u0142, wyja\u015bnia\u0142 czy oswaja\u0142 te realizacje w celu przybli\u017cenia ich odbiorcom. Odbiorca ma bowiem odczu\u0107, \u017ce sztuka i arty\u015bci nie zawsze chc\u0105 si\u0119 z ni\u0105\/nim zaprzyja\u017ani\u0107, trzyma\u0107 sztam\u0119 i kokietowa\u0107 jej\/jego gust. Jak podkre\u015bla Szab\u0142owski: \u201eNarracja wystawy rozwija si\u0119 nad szczelin\u0105 dziel\u0105c\u0105 sztuk\u0119 i jej odbiorc\u00f3w \u2013 szczelin\u0105, kt\u00f3ra potrafi zmieni\u0107 si\u0119 w przepa\u015b\u0107. Naturalnym instynktem instytucji i kuratora jest podejmowanie wysi\u0142k\u00f3w w celu zasypywania tej przepa\u015bci. W wypadku Crimestory<\/em> pragniemy jednak post\u0105pi\u0107 na odwr\u00f3t \u2013 zajrze\u0107 w jej g\u0142\u0105b\u201d. Jako recenzentka te\u017c mog\u0142abym potulnie w g\u0142\u0105b owej szczeliny zajrze\u0107, celebrowa\u0107 jej istnienie, przeanalizowa\u0107 prezentowane prace w odniesieniu do tytu\u0142u wystawy i idei kuratora, lecz mam nieodparte wra\u017cenie, \u017ce to by\u0142oby zbyt oczywiste i ograne. Przecie\u017c sam kurator zauwa\u017ca, \u017ce najwi\u0119kszy potencja\u0142 tkwi w przestrzeni nieporozumienia, obco\u015bci i konfliktu, a moim zdaniem ta obco\u015b\u0107 mo\u017ce zosta\u0107 skonstruowana nie tylko na linii artysta \u2013 odbiorca, lecz r\u00f3wnie\u017c pomi\u0119dzy kuratorem i artyst(k)ami a krytyczk\u0105 sztuki. Przyznaj\u0119 wi\u0119c szczerze, \u017ce wystawa Crimestory<\/em> rozbudzi\u0142a we mnie nami\u0119tne pragnienie pope\u0142nienia przest\u0119pstwa i odrzucenia naturalnego instynktu wyja\u015bniania! Skoro kurator i arty\u015bci \u201ezwalniaj\u0105\u201d mnie z podejmowania pr\u00f3b przerzucania most\u00f3w mi\u0119dzy nimi a odbiorc\u0105, a nawet manifestacyjnie tego nie chc\u0105, ja tak\u017ce stawiam na taktyk\u0119, w kt\u00f3rej dominowa\u0107 b\u0119d\u0105 nieporozumienia i napi\u0119cia, a nie przyja\u017a\u0144 i oswajanie.<\/p>\n

\"\u201eCipedrapskuad\u201d,<\/a>
\u201eCipedrapskuad\u201d, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysteky (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n

Kim jest odbiorca?<\/strong><\/p>\n

Szab\u0142owski pisze, \u017ce: \u201eZarys Crimestory tworz\u0105 linie spor\u00f3w mi\u0119dzy artyst\u0105 i spo\u0142ecze\u0144stwem, mi\u0119dzy dzie\u0142em sztuki i jego odbiorc\u0105\u201d. Kim jednak jest \u00f3w odbiorca, \u00f3w przedstawiciel spo\u0142ecze\u0144stwa? Jako historyczka i krytyczka sztuki nie mam przekonania, bym nale\u017ca\u0142a do grupy tak og\u00f3lnie definiowanych odbiorc\u00f3w \u2013 czuj\u0119 si\u0119 wi\u0119c poniek\u0105d wykluczona z grupy adresat\u00f3w tej wystawy. Dla mnie sztuka nie jawi si\u0119 wszak jako j\u0119zyk obcy, co podnosi Szab\u0142owski w odniesieniu do reprezentant\u00f3w spo\u0142ecze\u0144stwa, wi\u0119c postrzegam t\u0119 wystaw\u0119 przede wszystkim jako prezentacj\u0119 krytycznych, subwersywnych i prowokacyjnych strategii artystycznych.<\/p>\n