{"id":2128,"date":"2010-06-04T12:41:29","date_gmt":"2010-06-04T10:41:29","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=2128"},"modified":"2013-01-13T22:07:23","modified_gmt":"2013-01-13T21:07:23","slug":"wywiad-z-jakobe-mansztajnem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem","title":{"rendered":"Wywiad z Jakobe Mansztajnem"},"content":{"rendered":"

Z Jakobe Mansztajnem, autorem tomu Wiede\u0144ski high life<\/em>, laureatem Wroc\u0142awskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2010, w kategorii \u201edebiut\u201d rozmawia Dobros\u0142awa Grzybkowska.<\/p>\n

Poeta, ale i filmowiec, bloger, spo\u0142ecznik, o\u015bwiatowiec \u2013 rodzaj\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci Jakobe Mansztajna mo\u017cna by mno\u017cy\u0107. Czy trzeba godzi\u0107 pisanie poezji, czynno\u015b\u0107 intymn\u0105 z ekstrawersj\u0105 spo\u0142ecznikostwa, czy te\u017c te dwie wra\u017cliwo\u015bci wynikaj\u0105 z siebie?<\/strong><\/p>\n

Okre\u015blenie \u201efilmowiec\u201d to oczywi\u015bcie przesada, zmontowa\u0142em wprawdzie kilka amatorskich film\u00f3w, ale w dalszym ci\u0105gu nie mam poj\u0119cia, jak to si\u0119 robi. Je\u017celi ju\u017c jeste\u015bmy przy etykietkach, najlepiej czuj\u0119 si\u0119 pod has\u0142em \u201epoeta, Gloger\u201d \u2013 tutaj mog\u0119 przynajmniej zareagowa\u0107. Pod has\u0142em \u201efilmowiec\u201d czuj\u0119 si\u0119 bezbronny jak pozostali \u201efilmowcy\u201d wrzucaj\u0105cy filmiki w\u0142asnej produkcji na youtube.<\/p>\n

\"Jakobe
Jakobe Mansztajn<\/figcaption><\/figure>\n

A odpowiadaj\u0105c na pytanie: pewna dychotomia, o ile istnieje, dotyczy raczej samego pisania. Pisanie wierszy bowiem (podobnie zreszt\u0105 jak pisanie prozy czy malowanie akt\u00f3w) w istocie jest czynno\u015bci\u0105 intymn\u0105, bli\u017csz\u0105 czynno\u015bciom fizjologicznym, natomiast publikowanie zawsze stanowi wyraz ekstrawersji czy niekiedy ekshibicjonizmu. Obie wra\u017cliwo\u015bci dziej\u0105 si\u0119 niezale\u017cnie, ale dychotomia, jaka ma tu miejsce, ostatecznie jest co najwy\u017cej rodzaju filozoficznego i nie przek\u0142ada si\u0119 na decyzje, jakie poeta czy pisarz podejmuje wobec siebie i swojej pracy. Ide\u0105 jest stworzenie dobrego tekstu i opublikowanie go w ksi\u0105\u017cce. Tyle.<\/p>\n

Wszystko inne to jest chleb powszedni \u2013 budzisz si\u0119 rano w mieszkaniu, wykonujesz pewne czynno\u015bci, kt\u00f3rych nie wykonujesz p\u00f3\u017aniej w pracy, siadasz przed swoim biurkiem w pracy i wykonujesz czynno\u015bci, kt\u00f3rych p\u00f3\u017aniej nie wykonujesz w domu. Rzeczy maj\u0105 sw\u00f3j czas i swoje miejsce.<\/p>\n

Jak, z punktu widzenia poety, prowadzenie bloga wp\u0142ywa na poetyk\u0119, kszta\u0142t artystyczny w\u0142asnych utwor\u00f3w? <\/strong><\/p>\n

My\u015bl\u0119, \u017ce kierunek wp\u0142ywu jest inny: to j\u0119zyk, ten wewn\u0119trzny, kt\u00f3rym my\u015bl\u0119 i m\u00f3wi\u0119, decyduje o tym, co i jak pisz\u0119. Nieistotne czy chodzi o poezj\u0119, czy o bloga \u2013 punktem wyj\u015bcia jest zawsze j\u0119zyk (i kryj\u0105ca si\u0119 za nim intencja pisarska), kt\u00f3ry w r\u00f3\u017cnych sytuacjach wchodzi w odpowiedni\u0105 dla siebie form\u0119. Oczywi\u015bcie nic nie odbywa si\u0119 w sztywnych ramach i czasem zdryfuj\u0119 z jednego stawu na drugi, ale o to w\u0142a\u015bnie chodzi w pisaniu, \u017ceby czasem pozwoli\u0107 sobie zdryfowa\u0107.<\/p>\n

\u201eWiede\u0144ski high life\u201d, uznany przez kapitu\u0142\u0119 Silesiusa<\/em> za najlepszy debiut 2009 roku, to 49 wierszy o \u015bmierci. O \u015bmierci, o po\u017cegnaniach, o sytuacjach progowych \u2013 dla m\u0142odego autora taki osobisty zbi\u00f3r oznacza zako\u0144czenie pewnego etapu \u017cycia, czy te\u017c bardziej uniwersalne omotanie tematem tanatycznym?<\/strong><\/p>\n

Odpowiem w ten spos\u00f3b. Kiedy mia\u0142em dziesi\u0119\u0107, mo\u017ce jedena\u015bcie lat poszli\u015bmy ze szkoln\u0105 wycieczk\u0105 do Bazyliki Mariackiej na Starym Mie\u015bcie w Gda\u0144sku, gdzie przez p\u00f3\u0142 godziny albo mo\u017ce p\u00f3\u0142 dnia \u2013 nie pami\u0119tam \u2013 ogl\u0105dali\u015bmy S\u0105d ostateczny <\/em>Memlinga. My\u015bla\u0142em, \u017ce zwariuj\u0119. W\u00f3wczas, maj\u0105c tych dziesi\u0119\u0107, mo\u017ce jedena\u015bcie lat, zacz\u0105\u0142em roztrz\u0105sa\u0107 temat \u015bmierci i pierwszy raz poczu\u0142em, \u017ce dzieci\u0144stwo si\u0119 sko\u0144czy\u0142o. Wr\u00f3ciwszy do domu, wyszed\u0142em na balkon i w mocnym s\u0142o\u0144cu, a by\u0142o lato, rozp\u0142aka\u0142em si\u0119 rzewnie jak cipa. W ko\u0144cu wytar\u0142em oczy i pobieg\u0142em w okolice Parku Oliwskiego, gdzie moi rodzice prowadzili targ z owocami. Poprosi\u0142em wtedy matk\u0119, \u017ceby mi wyt\u0142umaczy\u0142a jak to jest z tym umieraniem, na co ona, czuj\u0105c prawdopodobnie t\u0119 panik\u0119, jaka czai\u0142a si\u0119 pod moj\u0105 sk\u00f3r\u0105, odpowiedzia\u0142a: spokojnie, \u015bmier\u0107 nas ominie. Od tego czasu tematyka, jak to si\u0119 \u0142adnie m\u00f3wi, funeralna stanowi lejtmotyw w moim prywatnym scenariuszu.<\/p>\n

Trudno m\u0142odemu poecie uciec od por\u00f3wna\u0144. Jak d\u0142ugo trzeba pracowa\u0107 na w\u0142asn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, by nie s\u0142ysze\u0107 i czyta\u0107 co chwil\u0119: \u201eto wzi\u0105\u0142 od \u015awietlickiego, a tu wida\u0107 wp\u0142yw Tkaczyszyna-Dyckiego, a to pachnie o’haryzmem\u201d?<\/strong><\/p>\n

To jest taki kraj i taki \u015bwiat, w kt\u00f3rym Leo Messi na pocz\u0105tku swojej kariery nie jest Leo Messim, ale nast\u0119pnym Diego Maradon\u0105, a Maciej Zako\u015bcielny nie jest Maciejem Zako\u015bcielnym (chocia\u017c dla niego to akurat dobrze), ale polsk\u0105 inkarnacj\u0105 Brada Pitta. To taki mechanizm, kt\u00f3ry pozwala ludziom posiada\u0107 wiedz\u0119 o zjawisku (na podstawie jakich\u015b tam wsp\u00f3lnych z \u201epierwowzorem\u201d cech dystynktywnych), w istocie nie posiadaj\u0105c jej wcale. W ko\u0144cu jednak zjawiska si\u0119 autonomizuj\u0105, rzeczy zaczynaj\u0105 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem i przy bli\u017cszej lekturze mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce \u015awietlicki to jest trop powierzchowny i zbyt prosty, podobnie jak wiele innych trop\u00f3w wyprowadzonych z ksi\u0105\u017cki.<\/p>\n

Czuje si\u0119 Pan zdecydowanie gda\u0144skim poet\u0105?<\/strong><\/p>\n

Czuj\u0119 si\u0119 poet\u0105 osiedlowym. Gda\u0144sk ze swoj\u0105 symbolik\u0105 nie znajduje odbicia w moich tekstach, za to Gda\u0144sk osiedlowy, ze swoimi blokowiskami, dworcami, boiskami i dresiarzami \u2013 owszem. Osiedle to jest zreszt\u0105 milcz\u0105cy bohater ksi\u0105\u017cki, nikt tutaj nie lata dywanem, za to wszyscy wiedz\u0105 kt\u00f3rym tramwajem dojecha\u0107 na pla\u017c\u0119 albo w kt\u00f3rej bramie najbezpieczniej skr\u0119ci\u0107 blanta. Do tego dominuje szczeg\u00f3\u0142 ze swoj\u0105 chropowat\u0105 powierzchni\u0105.<\/p>\n

Co Silesius<\/em> odmieni w Pa\u0144skim \u017cyciu artystycznym? Czy poeta po tak uhonorowanym debiucie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na wi\u0119cej swobody, czy te\u017c czuje si\u0119 \u201ew okowach\u201d nagrody?<\/strong><\/p>\n

Poeta czy pisarz, je\u015bli nie b\u0119dzie sobie pozwala\u0142 na coraz wi\u0119cej swobody, mo\u017ce od razu od\u0142o\u017cy\u0107 d\u0142ugopis i zabra\u0107 si\u0119 za obieranie kartofli. Jednocze\u015bnie \u017cadna swoboda tw\u00f3rcza nie jest dobra w obliczu braku samodyscypliny i ostatecznie zawsze prowadzi do frywolnego pajacowania.<\/p>\n

Ja oczywi\u015bcie czuj\u0119 nagromadzenie uwagi w moj\u0105 stron\u0119, ale je\u015bli kiedykolwiek mam jeszcze napisa\u0107 dobr\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, musz\u0119 ws\u0142ucha\u0107 si\u0119 przede wszystkim w bulgotanie w\u0142asnej krwi, a nie w polifoniczny szmer oczekiwa\u0144. To nie pycha z mojej strony, po prostu nie wyobra\u017cam sobie, \u017ceby kto\u015b mi podyktowa\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 przez rami\u0119, a ja mia\u0142bym z ni\u0105 do ko\u0144ca \u017cycia chodzi\u0107 pod pach\u0105.<\/p>\n

Jakie s\u0105 Pana najbli\u017csze wydawnicze plany literackie?<\/strong><\/p>\n

Powoli pisz\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Ksi\u0105\u017cka jest utrzymana w duchu poezji fabularnej. To termin, kt\u00f3ry jaki\u015b czas temu przyszed\u0142 mi do g\u0142owy i pod\u0142ug niego zamierzam poprowadzi\u0107 ca\u0142\u0105 formaln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki. Ale nie \u015bpiesz\u0119 si\u0119, pisanie i wydawanie ksi\u0105\u017cek to nie s\u0105 wy\u015bcigi.<\/p>\n

Poza tym \u201eKorespondencja z ojcem\u201d, czyli kwartalnik literacki, kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142redaguj\u0119. We wrze\u015bniu wychodzi kolejny numer, kt\u00f3ry ma sprawi\u0107, \u017ce najt\u0119\u017cszym \u017cuczkom w mie\u015bcie znowu pospadaj\u0105 kapcie \u2013 to jest aktualnie m\u00f3j najbli\u017cszy plan wydawniczy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z Jakobe Mansztajnem, autorem tomu Wiede\u0144ski high life<\/em>, laureatem Wroc\u0142awskiej Nagrody Poetyckiej Silesius 2010, w kategorii \u201edebiut\u201d rozmawia Dobros\u0142awa Grzybkowska. <\/p>\n","protected":false},"author":107,"featured_media":2130,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[729,7244,484,485,482],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[967,506],"yoast_head":"\nWywiad z Jakobe Mansztajnem<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Poeta, ale i filmowiec, bloger, spo\u0142ecznik, o\u015bwiatowiec \u2013Jakobe Mansztajn. Czy trzeba godzi\u0107 pisanie poezji, czynno\u015b\u0107 intymn\u0105...\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/2010-silesius-jakobe-mansztajn.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/2010-silesius-jakobe-mansztajn.jpg\",\"width\":\"1200\",\"height\":\"1126\",\"caption\":\"Jakobe Mansztajn\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem\",\"name\":\"Wywiad z Jakobe Mansztajnem\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-06-04T10:41:29+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-13T21:07:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\"},\"description\":\"Poeta, ale i filmowiec, bloger, spo\u0142ecznik, o\u015bwiatowiec \u2013Jakobe Mansztajn. Czy trzeba godzi\u0107 pisanie poezji, czynno\u015b\u0107 intymn\u0105...\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Wywiad z Jakobe Mansztajnem\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d\",\"name\":\"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wywiad z Jakobe Mansztajnem","description":"Poeta, ale i filmowiec, bloger, spo\u0142ecznik, o\u015bwiatowiec \u2013Jakobe Mansztajn. Czy trzeba godzi\u0107 pisanie poezji, czynno\u015b\u0107 intymn\u0105...","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/2010-silesius-jakobe-mansztajn.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/06\/2010-silesius-jakobe-mansztajn.jpg","width":"1200","height":"1126","caption":"Jakobe Mansztajn"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem","name":"Wywiad z Jakobe Mansztajnem","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#primaryimage"},"datePublished":"2010-06-04T10:41:29+00:00","dateModified":"2013-01-13T21:07:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d"},"description":"Poeta, ale i filmowiec, bloger, spo\u0142ecznik, o\u015bwiatowiec \u2013Jakobe Mansztajn. Czy trzeba godzi\u0107 pisanie poezji, czynno\u015b\u0107 intymn\u0105...","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/wywiad-z-jakobe-mansztajnem#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Wywiad z Jakobe Mansztajnem"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/e4a3c50b4673261dcea9017ea9a8f38d","name":"Dobros\u0142awa Grzybkowska-Lewicka","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/dobroslawa-grzybkowska-lewicka"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2128"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/107"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2128"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2128\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2128"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2128"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}