{"id":22304,"date":"2014-06-06T08:00:59","date_gmt":"2014-06-06T07:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=22304"},"modified":"2014-06-06T12:15:35","modified_gmt":"2014-06-06T11:15:35","slug":"michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera","title":{"rendered":"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera"},"content":{"rendered":"<p>\u201eLiteratura robi co mo\u017ce, by przekona\u0107 nas, \u017ce jej dziedzin\u0105 jest umys\u0142, \u017ce cia\u0142o to czysta szklana tafla, zza kt\u00f3rej dusza wyziera jasno i bezpo\u015brednio (\u2026). Ale tego powszechnego dramatu cia\u0142a nie spisuje nikt. Ludzie pisz\u0105 o poczynaniach umys\u0142u, o nawiedzaj\u0105cych go my\u015blach, o jego wznios\u0142ych zamierzeniach (\u2026.). Tymczasem w zapomnieniu pozostaj\u0105 te wielkie wojny, kt\u00f3re cia\u0142o toczy, maj\u0105c umys\u0142 za swojego niewolnika, kiedy w samotno\u015bci sypialni zmaga si\u0119 z napadem gor\u0105czki albo najazdem melancholii\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_22329\" aria-describedby=\"caption-attachment-22329\" style=\"width: 530px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-2014-2\/\" rel=\"attachment wp-att-22329\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-22329\" title=\"Max Blecher \u201eZabli\u017anione serca\u201d, t\u0142um. Tomasz Klimkowski, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014 \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-20141.jpg\" alt=\"Max Blecher \u201eZabli\u017anione serca\u201d, t\u0142um. Tomasz Klimkowski, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014 \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)\" width=\"530\" height=\"589\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-22329\" class=\"wp-caption-text\">Max Blecher \u201eZabli\u017anione serca\u201d, t\u0142um. Tomasz Klimkowski, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014 \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Virginia Woolf, autorka powy\u017cszych s\u0142\u00f3w, w eseju <em>O chorowaniu<\/em> upomina\u0142a si\u0119 o odpowiednie oddanie w j\u0119zyku do\u015bwiadczenia choruj\u0105cego cia\u0142a. Jedn\u0105 z chor\u00f3b, kt\u00f3re wyklucza\u0142y literack\u0105 reprezentacj\u0119 cielesnych do\u015bwiadcze\u0144 by\u0142a gru\u017alica, jako choroba dr\u00f3g oddechowych, t\u0142umaczona i kojarzona w j\u0119zyku kategorii umys\u0142owych i duchowych. Melancholia gru\u017alika bywa\u0142a melancholi\u0105 duszy geniusza, kruchej i niejako uwi\u0119zionej w schorowanym ciele, przez kt\u00f3re przeziera\u0142a t\u0119sknota za wznios\u0142ym, metafizycznym kontaktem z tym, co przekracza\u0142oby ramy niewygodnego wi\u0119zienia. Bohater niedawno wydanej w j\u0119zyku polskim ksi\u0105\u017cki Maxa Blechera (drugiej po <em>Zdarzeniach w bliskiej nierzeczywisto\u015bci<\/em> publikacji rumu\u0144skiego pisarza), Emanuel, jest r\u00f3wnie\u017c gru\u017alikiem. Jednak jego choroba ma charakter szczeg\u00f3lny: jest gru\u017alic\u0105 ko\u015bci, kt\u00f3ra powoduje, \u017ce kr\u0119gos\u0142up bohatera pr\u00f3chnieje; jego kr\u0119gi ulegaj\u0105 wyszczerbieniu, a cia\u0142o bohatera musi zosta\u0107 zagipsowane, by powstrzyma\u0107 proces rozpadu ca\u0142ej swojej konstrukcji. Niczym Hans Castorp, Emanuel trafia do sanatorium, w kt\u00f3rym konfrontuje si\u0119 z w\u0142asn\u0105 (i nie tylko) chorob\u0105, a konfrontacja ta prowadzi go do kluczowych obserwacji kondycji cz\u0142owieka i rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n<p>Czym jest cia\u0142o? Pow\u0142ok\u0105, skrywaj\u0105c\u0105 wewn\u0105trz precyzyjnie zakomponowane organy? Bez\u0142adn\u0105 mas\u0105, kt\u00f3rej biologiczne \u017cycie wymyka si\u0119 symbolicznej reprezentacji? Materi\u0105? Os\u0142on\u0105? Max Blecher zdaje si\u0119 m\u00f3wi\u0107, \u017ce cia\u0142o to przede wszystkim ko\u015bci. Tak rozumiane cia\u0142o w powie\u015bci <em>Zabli\u017anione serca<\/em> jest obecne poprzez gips, jako podstawowy element, nak\u0142adany dla ustabilizowania ko\u015bci. Jednak dla bohatera gips jest nie tylko uci\u0105\u017cliwym (przynajmniej pocz\u0105tkowo) elementem procesu rekonwalescencji, ale przede wszystkim podstaw\u0105 kondycj\u0105 istnienia.<\/p>\n<p>\u201eW tym czasie, gdy siedzia\u0142 zamkni\u0119ty w gabinecie lekarza, \u015bwiat dziwnie si\u0119 rozrzedzi\u0142. Kontury przedmiot\u00f3w istnia\u0142y jeszcze, ale ta cienka nitka, co \u2013 jak na rysunku \u2013 otacza dom, czyni\u0105c z niego dom (\u2026). Wystarczy\u0142oby, aby kto\u015b oderwa\u0142 ow\u0105 nitk\u0119 z kraw\u0119dzi przedmiot\u00f3w, a te wspania\u0142e domy, pozbawione swoich form, up\u0142ynni\u0142yby si\u0119 nagle w jednolicie m\u0119tnej i szarej materii.<\/p>\n<p>On sam by\u0142 ju\u017c tylko cielesno-kostn\u0105 mas\u0105 podtrzymywan\u0105 przez sztywno\u015b\u0107 obrysu\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<p>\u015awiadomo\u015b\u0107 choroby Emanuela infekuje ca\u0142\u0105 jego rzeczywisto\u015b\u0107. Materialno\u015b\u0107 cia\u0142a (cielesno-kostna masa) rzutuje na dematerializacj\u0119 otaczaj\u0105cego \u015bwiata, kt\u00f3rego kontury ulegaj\u0105 rozpuszczeniu, ujawniaj\u0105c jego konstrukcyjny i niestabilny charakter. Choroba zostaje tu potraktowana jako klucz do demonta\u017cu rzeczywisto\u015bci \u2013 krucho\u015b\u0107 bohatera, materia cia\u0142a, ulegaj\u0105ca niszczeniu, umo\u017cliwiaj\u0105 dostrze\u017cenie podobnych w\u0142a\u015bciwo\u015bci w zewn\u0119trznym \u015bwiecie, r\u00f3wnie\u017c trac\u0105cym swoj\u0105 spoisto\u015b\u0107. Traktowane jako cielesno-kostna masa cia\u0142o stanowi rodzaj przekroczenia wobec strategii uduchowiania choroby. Ci\u0119\u017car opowie\u015bci Blechera przenosi si\u0119 na materi\u0119, po to, by ujawni\u0107 r\u00f3wnie materialn\u0105 struktur\u0119 rzeczywisto\u015bci. W tym kontek\u015bcie na\u0142o\u017cony na t\u0119 cielesno-kostn\u0105 mas\u0119 gips jest traktowany podw\u00f3jnie \u2013 z jednej strony jako element dystansuj\u0105cy (utrudniaj\u0105cy np. kontakty seksualne bohatera), z drugiej natomiast, jako sztucznie na\u0142o\u017cone spoiwo cia\u0142a, powstrzymuj\u0105ce je przed naturalnym rozpadem. Jako utrudnienie, gips pozwala Emanuelowi paradoksalnie intensywniej do\u015bwiadcza\u0107, jego kontakty z cia\u0142em staj\u0105 si\u0119 mocniejsze, cho\u0107by dla tego, \u017ce ka\u017cda dotychczasowa czynno\u015b\u0107 wymaga wi\u0119kszego zaanga\u017cowania. Rzeczywisto\u015b\u0107 poza zagipsowanym cia\u0142em pozostaje p\u0142ynna, pozbawiona kontur\u00f3w i wyrazisto\u015bci. Gips natomiast nadaje jej pewne trwa\u0142e ramy, wymusza na ciele ograniczone, przemy\u015blane ruchy, dzi\u0119ki czemu jego odczuwanie staje si\u0119 bardziej \u015bwiadome. To \u201epaskudztwo\u201d, jak nazywa go sam bohater, sprawia, \u017ce ca\u0142y bez\u0142ad zyskuje stabiln\u0105 konstrukcj\u0119. Dlatego po jego zdj\u0119ciu Emanuel nie mo\u017ce oswoi\u0107 si\u0119 z uwolnionym cia\u0142em. Uzna\u0142 gips za co\u015b nieod\u0142\u0105cznego, niemal organicznie zwi\u0105zanego z cia\u0142em. Z roz\u0142upywanego gipsu wy\u0142ania si\u0119 cielesno\u015b\u0107, kt\u00f3rej bohater nie umie zaakceptowa\u0107: \u201eTo nie by\u0142o jego dawne cia\u0142o. Pokrywa\u0142a je gruba obrzydliwa pow\u0142oka szarego, cuchn\u0105cego brudu, kt\u00f3ra odpada\u0142a od niego wielkimi p\u0142atami i nape\u0142nia\u0142a go odraz\u0105\u201d.<\/p>\n<p>Blecher, podobnie jak dekad\u0119 wcze\u015bniej Mann, odkrywa niesamowito\u015b\u0107 sanatorium. W latach 30. XX wieku, kiedy powstawa\u0142y <em>Zabli\u017anione serca<\/em>, a sam Blecher chorowa\u0142 i w\u0119drowa\u0142 mi\u0119dzy jednym sanatorium a drugim, by\u0142y one ju\u017c prze\u017cytkiem, pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po XIX-wiecznym \u015bwiecie. Mimo \u017ce same w sobie archaiczne, pe\u0142ni\u0142y niezwykle wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w zbiorowej wyobra\u017ani epoki. Sanatoria znajdowa\u0142y si\u0119 na uboczu rzeczywisto\u015bci, zar\u00f3wno polityczno-geograficznej, jak i spo\u0142ecznej. Chorzy, kt\u00f3rzy przebywaj\u0105 w Berck, pogodzili si\u0119 ze swoim losem wiecznych kuracjuszy. Ich rekonwalescencja jest zaplanowana na lata, ale szanse na wyzdrowienie s\u0105 znikome. Dla wi\u0119kszo\u015bci z nich chorowanie to rodzaj profesji \u2013 spos\u00f3b na \u017cycie. \u201eW ci\u0105gu roku przeci\u0119tny chory zu\u017cywa dok\u0142adnie tyle energii i woli, ile potrzeba do zdobycia ca\u0142ego imperium&#8230; Tyle \u017ce jest to czyste marnotrawstwo. Dlatego chorzy mog\u0105 by\u0107 nazywani co najwy\u017cej bohaterami negatywnymi\u201d. Sanatorium rz\u0105dzi si\u0119 innymi prawami \u2013 czas p\u0142ynie w inny spos\u00f3b, inne rzeczy zyskuj\u0105 na znaczeniu. Jego mieszka\u0144cy mog\u0105 bez reszty odda\u0107 si\u0119 kontemplacji w\u0142asnego cia\u0142a. Biologiczno\u015b\u0107 jest jedyn\u0105 przestrzeni\u0105 swobody dla chorych. Quitonce dzie\u0144 przed operacj\u0105, kt\u00f3ra zreszt\u0105 jedynie przyspieszy\u0142a jego \u015bmier\u0107, pragnie ofiarowa\u0107 co\u015b Emanuelowi, swojemu przyjacielowi: \u201eCo to by\u0142o? Drzazga, kamyczek? \u2013 To kawa\u0142ek ko\u015bci mojego kr\u0119gu&#8230;\u201d. Fragment ko\u015bci, prze\u017carty przez gru\u017alic\u0119, okazuje si\u0119 jedyn\u0105 warto\u015bciow\u0105 rzecz\u0105, jedyn\u0105 pami\u0105tk\u0105 przyja\u017ani zawartej w sanatorium.<\/p>\n<p>Jean Baudrillard twierdzi, \u017ce nowoczesno\u015b\u0107 to epoka, w kt\u00f3rej ca\u0142kowicie uniewa\u017cniono \u015bmier\u0107, pozbawiono j\u0105 znaczenia. Niegdy\u015b kluczowy element \u017cycia ka\u017cdego cz\u0142owieka, wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie pozbawiona zosta\u0142a mo\u017cliwo\u015bci jakiejkolwiek symbolicznej wymiany. \u015amier\u0107, a tak\u017ce wszystko co z ni\u0105 zwi\u0105zane, zosta\u0142a wyrzucona poza sterylny nawias spo\u0142ecze\u0144stwa. Wydaje si\u0119, \u017ce sanatoria by\u0142y ostatnim przycz\u00f3\u0142kiem \u015bmierci w naszej higienicznej kulturze. Pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 \u0142\u0105cznika, bezpiecznej \u015bluzy, przez kt\u00f3r\u0105 przechodzi\u0107 mogli nieuleczalnie chorzy. Usytuowane na uboczu zachodniej cywilizacji, idealnie spe\u0142nia\u0142y t\u0119 wymagaj\u0105c\u0105 dyskrecji funkcj\u0119. Choroba i \u015bmier\u0107 mog\u0142y swobodnie rozwija\u0107 si\u0119 w\u015br\u00f3d obywateli tych eksterytorialnych kr\u00f3lestw. W\u0142adze oczywi\u015bcie zachowywa\u0142y pewne pozory \u2013 cia\u0142a zmar\u0142ych wynosi\u0142o si\u0119 w porach posi\u0142k\u00f3w, a samo umieranie odbywa\u0142o si\u0119 za szczelnie zamkni\u0119tymi drzwiami pokoj\u00f3w. Jednak\u017ce pewne rozpr\u0119\u017cenie, wszechobecno\u015b\u0107 cielesno\u015bci, wraz z jej u\u0142omno\u015bciami i obrzydliwo\u015bciami, wyra\u017anie wyznacza specyfik\u0119 miejsce, na kt\u00f3re Emanuel zosta\u0142 skazany. Pierwsze symptomy dostrzegalne s\u0105 ju\u017c w czasie podr\u00f3\u017cy: \u201eDzie\u0144 przechodzi\u0142 w ciep\u0142y i grobowy pa\u017adziernikowy zmierzch. Przed oknami wagonu przesuwa\u0142y si\u0119 miedzianoczerwone pola, zgni\u0142e od poch\u0142aniaj\u0105cego przez ca\u0142e lato s\u0142o\u0144ca\u201d. Emanuel, podobnie jak Blecher, kt\u00f3ry zmar\u0142 na gru\u017alic\u0119 kr\u0119gos\u0142upa rok po opublikowaniu <em>Zabli\u017anionych serc<\/em>, wyjecha\u0142 do sanatorium nie po to, \u017ceby wyzdrowie\u0107, lecz po to, \u017ceby cia\u0142o mog\u0142o spokojnie umrze\u0107.<\/p>\n<div>\n<div>\n<\/div>\n<div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">W. Woolf, <em>O chorowaniu<\/em>, prze\u0142. M. Heydel, wst\u0119p: H. Lee, Wo\u0142owiec 2010, s. 30.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Ten i nast. cytaty pochodz\u0105 z: M. Blecher, <em>Zabli\u017anione serca<\/em>, t\u0142um. T. Klimkowski, Warszawa 2014, s. 31.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Blecher, podobnie jak dekad\u0119 wcze\u015bniej Mann, odkrywa niesamowito\u015b\u0107 sanatorium. W latach 30. XX wieku, kiedy powstawa\u0142y <em>Zabli\u017anione serca<\/em>, a sam Blecher chorowa\u0142 i w\u0119drowa\u0142 mi\u0119dzy jednym sanatorium a drugim, by\u0142y one ju\u017c prze\u017cytkiem, pozosta\u0142o\u015bci\u0105 po XIX-wiecznym \u015bwiecie. Mimo \u017ce same w sobie archaiczne, pe\u0142ni\u0142y niezwykle wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 w zbiorowej wyobra\u017ani epoki. <\/p>\n","protected":false},"author":293,"featured_media":22307,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7361,484,2292,2018,1131],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2016,2017],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Esej Micha\u0142a Sowi\u0144skiego i Katarzyny Trzeciak dotycz\u0105cy ksi\u0105\u017cki &quot;Zabli\u017cnione serca&quot;, kt\u00f3rej autorem jest rumu\u0144ski pisarz, Max Blecher.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-2014.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-2014.jpg\",\"width\":\"530\",\"height\":\"791\",\"caption\":\"Max Blecher \u201eZabli\u017anione serca\u201d, t\u0142um. Tomasz Klimkowski, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera\",\"name\":\"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-06-06T07:00:59+00:00\",\"dateModified\":\"2014-06-06T11:15:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835\"},\"description\":\"Esej Micha\u0142a Sowi\u0144skiego i Katarzyny Trzeciak dotycz\u0105cy ksi\u0105\u017cki \\\"Zabli\u017cnione serca\\\", kt\u00f3rej autorem jest rumu\u0144ski pisarz, Max Blecher.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835\",\"name\":\"Micha\u0142 Sowi\u0144ski\",\"description\":\"MICHA\u0141 SOWI\u0143SKI \u2013 doktorant na Wydziale Polonistyki UJ. Wsp\u00f3\u0142organizator wydarze\u0144 naukowych i kulturalnych, m.in. dyrektor programowy Festiwalu im. Jana B\u0142o\u0144skiego. Redaktor w wydawnictwie Ha!art. Zajmuje si\u0119 krytyk\u0105 literack\u0105, teori\u0105 i filozofi\u0105 literatury. Przygotowuje rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o zwi\u0105zkach literatury i ekonomii.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-sowinski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera","description":"Esej Micha\u0142a Sowi\u0144skiego i Katarzyny Trzeciak dotycz\u0105cy ksi\u0105\u017cki \"Zabli\u017cnione serca\", kt\u00f3rej autorem jest rumu\u0144ski pisarz, Max Blecher.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-2014.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/06\/max-blecher-zabliznione-serca-wab-2014.jpg","width":"530","height":"791","caption":"Max Blecher \u201eZabli\u017anione serca\u201d, t\u0142um. Tomasz Klimkowski, Wydawnictwo W. A. B., Warszawa 2014 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera","name":"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#primaryimage"},"datePublished":"2014-06-06T07:00:59+00:00","dateModified":"2014-06-06T11:15:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835"},"description":"Esej Micha\u0142a Sowi\u0144skiego i Katarzyny Trzeciak dotycz\u0105cy ksi\u0105\u017cki \"Zabli\u017cnione serca\", kt\u00f3rej autorem jest rumu\u0144ski pisarz, Max Blecher.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-katarzyna-trzeciak-cialo-w-gipsie-sanatorium-maxa-blechera#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Cia\u0142o w gipsie. Sanatorium Maxa Blechera"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835","name":"Micha\u0142 Sowi\u0144ski","description":"MICHA\u0141 SOWI\u0143SKI \u2013 doktorant na Wydziale Polonistyki UJ. Wsp\u00f3\u0142organizator wydarze\u0144 naukowych i kulturalnych, m.in. dyrektor programowy Festiwalu im. Jana B\u0142o\u0144skiego. Redaktor w wydawnictwie Ha!art. Zajmuje si\u0119 krytyk\u0105 literack\u0105, teori\u0105 i filozofi\u0105 literatury. Przygotowuje rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o zwi\u0105zkach literatury i ekonomii.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-sowinski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/293"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22304"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22304\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22304"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=22304"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=22304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}