{"id":23009,"date":"2014-07-11T00:00:49","date_gmt":"2014-07-10T23:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=23009"},"modified":"2020-09-01T13:07:43","modified_gmt":"2020-09-01T12:07:43","slug":"wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya","title":{"rendered":"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>\u201eOstatecznie kaba\u0142a jest mniej skomplikowana ni\u017c kosmologia Barneya\u201d<\/p>\n<p>Michael Kimmelman<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p><\/blockquote>\n<p>\u201eSzaman\u201d, \u201eartysta XXI wieku\u201d, \u201ejeden z najbardziej nowatorskich tw\u00f3rc\u00f3w swojego pokolenia\u201d \u2013 to zaledwie kilka spo\u015br\u00f3d wielu peryfraz, jakimi krytycy i historycy sztuki od pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego stulecia pr\u00f3buj\u0105 opisa\u0107 Matthew Barneya. Poruszaj\u0105c si\u0119 swobodnie mi\u0119dzy rozmaitymi gatunkami (filmem, rze\u017ab\u0105, performancem, rysunkiem czy instalacj\u0105), kreuje on dzie\u0142a enigmatyczne, niepokoj\u0105ce, wieloznaczne. Jego prace kinematograficzne obfituj\u0105 w przedstawienia hybrydycznych istot, efemerycznych pejza\u017cy z pogranicza namacalnej rzeczywisto\u015bci i halucynacji, zawi\u0142ych rytua\u0142\u00f3w oraz towarzysz\u0105cych im artefakt\u00f3w. Pe\u0142en przepychu idiosynkratyczny j\u0119zyk wizualny Amerykanina sprawia, i\u017c on sam staje si\u0119 postaci\u0105 trudno uchwytn\u0105, nieustannie przeobra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119, niemal fantazmatyczn\u0105. Postrzegany jest cz\u0119sto przez pryzmat swoich filmowych kreacji: mitologicznych satyr\u00f3w, kowboj\u00f3w, zadziwiaj\u0105cych odmie\u0144c\u00f3w i mutant\u00f3w, alter-ego Gary\u2019ego Gilmoura czy Harry\u2019ego Houdiniego. Ten mozaikowy, polimorficzny wizerunek artysta zawdzi\u0119cza <em>Cremaster Cycle<\/em> (1994-2002) \u2013 monumentalnemu cyklowi pi\u0119ciu feerycznych film\u00f3w, w kt\u00f3rym wdzi\u0119k niebezpiecznie splata si\u0119 z brzydot\u0105, jawa z urojeniem, a racjonalizm z nonsensem.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23025\" aria-describedby=\"caption-attachment-23025\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003\/\" rel=\"attachment wp-att-23025\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23025\" title=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Chris Winget, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003-540x412.jpg\" alt=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Chris Winget, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" width=\"540\" height=\"412\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003-540x412.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003-900x687.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003-576x440.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23025\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Chris Winget, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Po blisko dwudziestu latach od realizacji serii <em>Cremaster<\/em>, Matthew Barney nie przestaje nasyca\u0107 swej sztuki fantasmagorycznymi i perwersyjnymi mira\u017cami, a tym samym wprawia\u0107 w zdumienie jej odbiorc\u00f3w. Dzi\u015b powraca z nowym artystycznym projektem, r\u00f3wnie spektakularnym w rozmiarze, jak w bogactwie form i ich zawik\u0142aniu. <em>River of Fundament<\/em> to wyre\u017cyserowana z techniczn\u0105 precyzj\u0105 filmowa opera w trzech aktach, za kanw\u0119 kt\u00f3rej pos\u0142u\u017cy\u0142a kontrowersyjna powie\u015b\u0107 <em>Ancient Evenings<\/em> z 1983 roku, pi\u00f3ra niedawno zmar\u0142ego Normana Mailera. Drogi obu tw\u00f3rc\u00f3w skrzy\u017cowa\u0142y si\u0119 ju\u017c kilkukrotnie. W 1999 ekscentryczny pisarz wcieli\u0142 si\u0119 w jedn\u0105 z r\u00f3l w <em>Cremaster 2<\/em>. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej nak\u0142oni\u0142 Barneya do przeczytania pierwszych stu stronic <em>Staro\u017cytnych wieczor\u00f3w<\/em> w nadziei, \u017ce tylko ten b\u0119dzie w stanie je w pe\u0142ni zrozumie\u0107 i wykreowa\u0107 ich kinematograficzny ekwiwalent. Akcja powie\u015bci Mailera rozgrywa si\u0119 w pradawnym Egipcie, po\u015br\u00f3d bezwzgl\u0119dnych bog\u00f3w i zepsutych mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym bohaterem jest Menenhetet I \u2013 protagonista wielkiego rodu, kt\u00f3ry przy pomocy okultystycznych praktyk pragnie odrodzi\u0107 si\u0119 trzykrotnie w \u0142onie swej matki. Historia ta zosta\u0142a opowiedziana nadzwyczaj zawi\u0142ym, nierzadko obscenicznym, a nawet epatuj\u0105cym skatologi\u0105 j\u0119zykiem, bliskim poetyce Baudelaire\u2019a czy Bataille\u2019a.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-23009 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-trans-america-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-trans-america-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eTrans America\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23029\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23029'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eTrans America\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-shaduf-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-shaduf-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eShaduf\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23028\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23028'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eShaduf\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-sekhu-2012-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-sekhu-2012-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eSekhu\u201d, 2012-2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23027\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23027'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eSekhu\u201d, 2012-2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-photo-maximilian-geuter'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-photo-maximilian-geuter-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, fot. Maximilian Geuter, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23026\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23026'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, fot. Maximilian Geuter, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Chris Winget, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23025\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23025'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Chris Winget, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23024\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23024'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23023\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23023'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-imperial-mask-2008-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-imperial-mask-2008-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eImperial Mask\u201d, 2008-2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23022\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23022'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eImperial Mask\u201d, 2008-2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-djed-2009-2011-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23021\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23021'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-djed-2009-2011-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23020\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23020'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-crown-zinc-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-crown-zinc-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eCrown Zinc\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23019\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23019'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eCrown Zinc\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-canopic-chest-2009-2011'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-canopic-chest-2009-2011-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eCanopic Chest\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23018\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23018'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eCanopic Chest\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d (detal), 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23017\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23017'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d (detal), 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-boat-of-ra-2013'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-2013-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23016\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23016'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d, 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-23015\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-23015'>\n\t\t\t\tMatthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Najnowsze dzie\u0142o Matthew Barneya nie stanowi jednak wiernej adaptacji tekstu nowojorskiego literata. To schizofreniczny kola\u017c r\u00f3\u017cnorodnych narracji, grawituj\u0105cych wok\u00f3\u0142 rozmy\u015bla\u0144 nad \u017cyciem, \u015bmierci\u0105, ponownymi narodzinami i transformacj\u0105. We w\u0142a\u015bciwy sobie spos\u00f3b artysta wnika w arkana egipskiej mitologii (kult ozyria\u0144ski, <em>Ksi\u0119ga umar\u0142ych<\/em>), czerpie z w\u0105tk\u00f3w biograficznych Normana Mailera, a tak\u017ce ze wsp\u00f3\u0142czesnej historii Stan\u00f3w Zjednoczonych. Tworzy w filmie paralelne rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rych miejsce bohatera powie\u015bci zajmuje jej autor \u2013 Mailer. I cho\u0107 pisarz nie jest obecny fizycznie, przechodzi mistyczn\u0105 drog\u0119 przemian i kolejnych odrodze\u0144; przyjmuje nowe wcielenia, a jego dusza manifestuje si\u0119 w postaci trzech automobili.<\/p>\n<p>Pr\u00f3ba logicznego i szczeg\u00f3\u0142owego streszczenia <em>River of Fundament<\/em>, zachowuj\u0105ca wszelkie w\u0142a\u015bciwo\u015bci i nienaruszaj\u0105ca osobliwej specyfiki, z g\u00f3ry skazana jest na niepowodzenie. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c konstruowane przez Amerykanina halucynacyjne historie (zmieniaj\u0105ce si\u0119 jak w kalejdoskopie) stawiaj\u0105 op\u00f3r j\u0119zykowi, kt\u00f3rym mia\u0142yby by\u0107 opisane. Mimo to, wydaje si\u0119, i\u017c tr\u00f3jaktowy projekt Barneya umo\u017cliwia uchwycenie punktu wyj\u015bcia, rozwini\u0119cia i niemal katartycznego rozwi\u0105zania akcji.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23023\" aria-describedby=\"caption-attachment-23023\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001\/\" rel=\"attachment wp-att-23023\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23023\" title=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001-540x689.jpg\" alt=\"Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)\" width=\"540\" height=\"689\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001-540x689.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001-704x900.jpg 704w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001-576x735.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-jonathan-bepler-river-of-fundament-production-still-2014-001.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23023\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, Jonathan Bepler, River of Fundament, 2014, Production Still, fot. Hugo Glendinning, \u00a9 Matthew Barney, Courtesy Gladstone Gallery, New York and Brussels, (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Haus der Kunst)<\/figcaption><\/figure>\n<p>G\u0142\u00f3wn\u0105 osi\u0105 filmowej opery jest wyimaginowane spotkanie konsolacyjne w nowojorskim domu Normana Mailera, nied\u0142ugo po jego \u015bmierci. Tr\u00f3jkondygnacyjny stylowy budynek z Brooklyn Heights, szczelnie wype\u0142niony ksi\u0105\u017ckami i pami\u0105tkami, zosta\u0142 pieczo\u0142owicie odtworzony i osadzony na barce p\u0142yn\u0105cej po East River. W intymnym czuwaniu uczestnicz\u0105 zar\u00f3wno realne osobisto\u015bci \u015bwiata kultury (m.in. Debbie Harry, Fran Lebowitz, Salman Rushdie, Lawrence Weiner), postacie wykreowane przez aktor\u00f3w (Ellen Burstyn, Paul Giamatti, Maggie Gyllenhaal, Elaine Strich), jak i istoty nierzeczywiste \u2013 przyby\u0142e z za\u015bwiat\u00f3w (w tej roli Barney, Aimee Mullins, a tak\u017ce syn literata \u2013 John Buffalo Mailer). Sceny rozm\u00f3w i wspomnie\u0144 przeplataj\u0105 si\u0119 z przedstawieniami podziemnej mrocznej krainy, przez kt\u00f3r\u0105 przep\u0142ywa odra\u017caj\u0105ca rzeka fekali\u00f3w i innych nieczysto\u015bci. Swoiste \u017ar\u00f3d\u0142o \u017cycia i \u015bmierci, podobne do opisywanego w <em>Ancient Evenings<\/em>.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23015\" aria-describedby=\"caption-attachment-23015\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009\/\" rel=\"attachment wp-att-23015\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23015\" title=\"Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-540x358.jpg\" alt=\"Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-800x531.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-320x212.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-560x372.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-900x597.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23015\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Epizody, traktuj\u0105ce o na po\u0142y fantastycznej, na po\u0142y prawdziwej biografii pisarza, wsp\u00f3\u0142istniej\u0105 ze scenami zarejestrowanymi podczas trzech performance\u2019\u00f3w Barneya: <em>REN<\/em> (2008) \u2013 w salonie Chryslera w Los Angeles, <em>KHU<\/em> (2010) \u2013 na postindustrialnych obrze\u017cach Detroit oraz <em>BA<\/em> (2013) \u2013 w Nowym Jorku. W centrum uwagi ka\u017cdej z ich ods\u0142on znajduj\u0105 si\u0119 trzy ameryka\u0144skie samochody-fetysze: Chrysler Crown Imperial z 1967, Pontiac Firebird Trans Am z 1979 oraz Ford Crown Victoria Police Interceptor z 2001. Sygnalizuj\u0105c w filmie poszczeg\u00f3lne stadia procesu reinkarnacji, zyskuj\u0105 status r\u00f3wnoprawnych postaci. Owocem tych performatywnych dzia\u0142a\u0144, bazuj\u0105cych na destrukcji i kreacji automobili, sta\u0142y si\u0119 rze\u017aby \u2013 dziwne, quasi-abstrakcyjne bry\u0142y. \u201ePerformance zawsze wi\u0105za\u0142 si\u0119 dla mnie z obiektem, nie za\u015b z teatrem. Tak samo by\u0142o z <em>Cremasterem<\/em>. Dotyczy\u0142 budowania opowie\u015bci, na podstawie kt\u00f3rej mog\u0142em tworzy\u0107 narracyjne rze\u017aby\u201d \u2013 wyzna\u0142 Barney w rozmowie z Hansem Ulrichem Obristem<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Ten rodzaj my\u015blenia o sztuce obiektu nie opuszcza ameryka\u0144skiego artysty od pocz\u0105tku kariery w 1989. Jego praca dyplomowa <em>Field Dressing (Orifill)<\/em> sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z nagrania video performance\u2019u oraz przedmiot\u00f3w, wygl\u0105dem zbli\u017conych do sprz\u0119tu atletycznego, jednak\u017ce wykonanych z niekonwencjonalnych materia\u0142\u00f3w: wazeliny, protetycznych tworzyw sztucznych, silikonu lub lateksu. To trwa\u0142e \u2013 niejako rze\u017abiarskie \u2013 \u015blady efemerycznej akcji, nie za\u015b rekwizyty czy elementy scenografii.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>\u015awiatowa premiera, trwaj\u0105cej nieco ponad pi\u0119\u0107 godzin fantasmagorii <em>River of Fundament<\/em>, odby\u0142a si\u0119 w lutym tego roku w Brooklyn Academy of Music. Wyb\u00f3r miejsca wydaje si\u0119 nieprzypadkowy, bowiem dzie\u0142o \u201eameryka\u0144skiego Wagnera\u201d przesi\u0105kaj\u0105 d\u017awi\u0119ki, stworzone przez Jonathana Beplera \u2013 kompozytora i wieloletniego wsp\u00f3\u0142pracownika Barneya. Wysublimowane wokalizy, ekspresyjne sekcje rytmiczne, chaotyczne melorecytacje, eksperymenty g\u0142osowe: westchnienia, j\u0119ki, pomrukiwania, maj\u0105ce swe korzenie w ludowych utworach rozmaitych kultur \u2013 wszystko to dynamizuje narracj\u0119. Chwile absolutnej ciszy praktycznie nie istniej\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23017\" aria-describedby=\"caption-attachment-23017\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013\/\" rel=\"attachment wp-att-23017\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23017\" title=\"Matthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d (detal), 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013-531x800.jpg\" alt=\"Matthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d (detal), 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" width=\"531\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013-531x800.jpg 531w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013-597x900.jpg 597w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013-576x867.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-boat-of-ra-detal-2013.jpg 664w\" sizes=\"(max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23017\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, \u201eBoat of Ra\u201d (detal), 2013, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Gesamkunstwerkowy wymiar kinematograficznej opery Barneya mo\u017cna w pe\u0142ni odkrywa\u0107 na jej pierwszej europejskiej prezentacji w Haus der Kunst w Monachium. Specjalnym projekcjom filmu towarzyszy obszerna ekspozycja wszystkich powi\u0105zanych z nim rze\u017ab i rysunk\u00f3w oraz przeszklonych witryn, w kt\u00f3rych zgromadzone materia\u0142y mapuj\u0105 ideowy rozw\u00f3j projektu Amerykanina. Centralne miejsce wystawy zajmuje wielkoformatowa rze\u017aba <em>Boat of Ra<\/em> (2013). Drewniana konstrukcja stanowi odwr\u00f3cony do g\u00f3ry nogami odpowiednik poddasza domu, gdzie Norman Mailer przez dziesi\u0119\u0107 lat pracowa\u0142 nad <em>Ancient Evenings<\/em>. Niemniej, kszta\u0142t, podpory wspieraj\u0105ce szkieletow\u0105 struktur\u0119, odbiegaj\u0105ce od niej grube liny oraz umieszczona w jej wn\u0119trzu komora przywodz\u0105 na my\u015bl \u0142odzie, b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 staroegipskiego ceremonia\u0142u funeralnego. Intryguj\u0105cym detalem ca\u0142o\u015bci jest z\u0142oty kaftan, spoczywaj\u0105cy na sarkofagu. W ten spos\u00f3b Matthew Barney czyni aluzj\u0119 do jeszcze jednej postaci ze Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2013 Jamesa Lee Byarsa, kt\u00f3rego fascynacje egipsk\u0105 mitologi\u0105 uobecniaj\u0105 si\u0119 w trudnej do zaklasyfikowania praktyce artystycznej. Znakiem charakterystycznym tego tajemniczego, zapomnianego ju\u017c nieco rze\u017abiarza, performera i konceptualisty sta\u0142 si\u0119 w\u0142a\u015bnie z\u0142oty kombinezon. W mieni\u0105cym si\u0119 kruszcu upatrywa\u0142 mistycznych w\u0142a\u015bciwo\u015bci, pierwiastk\u00f3w \u017cycia i \u015bmierci. Wielokrotnie wykorzystywa\u0142 \u00f3w materia\u0142 w swoich realizacjach, jak cho\u0107by <em>The Death of James Lee Byars<\/em> (1982-1994) czy <em>The Capital of the Golden Tower<\/em> (1991). \u201eMy\u015bl\u0119, \u017ce w pewien spos\u00f3b jego [Jamesa Lee Byarsa \u2013 przyp. aut.] miejsce w ameryka\u0144skiej historii sztuki jest podobne do \u00abAncient Evenings\u00bb Mailera. Obaj fundamentalnie ameryka\u0144scy, jednak owini\u0119ci cienk\u0105 warstw\u0105 z\u0142ota z obcej kultury\u201d \u2013 wyja\u015bnia Barney<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. <em>Boat of Ra<\/em> odzwierciedla natur\u0119 mechanizm\u00f3w dzia\u0142ania tw\u00f3rcy <em>River of Fundament<\/em>: zapo\u017cyczania rozmaitych element\u00f3w, wykorzeniania ich pierwotnych znacze\u0144, nadawania nowych, \u0142\u0105czenia, zap\u0119tlania i przekszta\u0142cania form.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23020\" aria-describedby=\"caption-attachment-23020\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-djed-2009-2011-001\/\" rel=\"attachment wp-att-23020\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23020\" title=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001-540x358.jpg\" alt=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" width=\"540\" height=\"358\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001-540x358.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001-900x597.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001-576x382.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-001.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23020\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na monachijskiej ekspozycji przykuwa te\u017c wzrok gargantuiczna rze\u017aba <em>DJED<\/em> (2009-2011), powsta\u0142a jako efekt wspomnianego ju\u017c performance\u2019u <em>KHU<\/em>. W Detroit, na terenie opuszczonej odlewni, s\u0142u\u017c\u0105cej niegdy\u015b fabryce samochod\u00f3w, Barney wybudowa\u0142 olbrzymie piece hutnicze. Do wykopanego pod nimi do\u0142u sp\u0142ywa\u0142o rozpuszczone w ogniu \u017celazo, pozyskane ze szcz\u0105tk\u00f3w 1967 Chrysler Crown Imperial. Samoch\u00f3d ten traktuje si\u0119 jako personifikacj\u0119 protagonisty z powie\u015bci Mailera, a akt przetopienia odpowiada rytua\u0142owi przej\u015bcia \u2013 powt\u00f3rnej inkarnacji. Wa\u017c\u0105ca dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 ton rze\u017aba sk\u0142ada si\u0119 z trzech cz\u0119\u015bci: niewykorzystanego materia\u0142owego odpadu, olbrzymiej masy zastyg\u0142ego metalu oraz uformowanego w szalunku odlewu podwozia automobilu, kt\u00f3rego kszta\u0142t wyobra\u017ca tytu\u0142owy, hieroglificzny symbol Ozyrysa \u2013 boga \u015bmierci i odrodzenia. Horyzontalna bry\u0142a, pomimo antyestetycznej, brutalnej surowo\u015bci, odznacza si\u0119 archaicznym majestatem, swoist\u0105 pierwotn\u0105 wznios\u0142o\u015bci\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_23021\" aria-describedby=\"caption-attachment-23021\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/matthew-barney-djed-2009-2011-002\/\" rel=\"attachment wp-att-23021\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-23021\" title=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002-531x800.jpg\" alt=\"Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\" width=\"531\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002-531x800.jpg 531w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002-597x900.jpg 597w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002-576x867.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-djed-2009-2011-002.jpg 664w\" sizes=\"(max-width: 531px) 100vw, 531px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-23021\" class=\"wp-caption-text\">Matthew Barney, \u201eDJED\u201d, 2009-2011, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Podczas wernisa\u017cu monograficznej wystawy Matthew Barneya w 2003 roku, by\u0142y dyrektor Guggenheim Museum, Thomas Krens oznajmi\u0142, \u017ce artysta ten po\u0142\u0105czy\u0142 rze\u017ab\u0119 i film na niespotykane dot\u0105d sposoby, redefiniuj\u0105c to, jak patrzymy na sztuk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Osobliwa tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Barneya \u2013 z jednej strony przyt\u0142acza, dezorientuje, zra\u017ca do interpretacji; z drugiej natomiast \u2013 sk\u0142ania do \u015bledzenia jej meandr\u00f3w, pozostaj\u0105c niezwykle uwodzicielsk\u0105, ekscytuj\u0105c\u0105 i sugestywn\u0105. Kreowane przeze\u0144 fantastyczne scenerie i skomplikowane narracje otwieraj\u0105 si\u0119 przed widzem w hipnotycznej dysharmonii, oddzia\u0142uj\u0105 z wyj\u0105tkow\u0105 si\u0142\u0105, umo\u017cliwiaj\u0105c \u0142\u0105czenie ich \u2013 wci\u0105\u017c na nowo \u2013 w r\u00f3\u017cnorodne zwi\u0105zki znaczeniowe. Jak zauwa\u017cy\u0142 historyk sztuki, Norman Bryson: \u201eCz\u0119\u015b\u0107 umiej\u0119tno\u015bci Barneya polega na kreowaniu scenografii tak fascynuj\u0105cych wizualnie, \u017ce widz nie jest w stanie si\u0119 im oprze\u0107\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>. Artysta tej samej rangi atencj\u0105 obdarza bogactwo i ub\u00f3stwo; zagmatwanie i klarowno\u015b\u0107; wdzi\u0119k i potworno\u015b\u0107. Popycha w rw\u0105ce nurty i buduje labirynty z wielobarwnych obraz\u00f3w, wyzwalaj\u0105cych doznania, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 ci\u0105g\u0142e odkrywanie dr\u00f3g wyj\u015bcia.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">M. Kimmelman,\u00a0<em>The Importance of Matthew Barney\u00a0<\/em>[w:]\u00a0<em>The New York Times<\/em>\u00a0(10 October 1999), artyku\u0142 dost\u0119pny w Internecie: http:\/\/www.nytimes.com\/1999\/10\/10\/magazine\/the-importance-of-matthew-barney.html [dost\u0119p: 20.06.2014].<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">H. U. Obrist,\u00a0<em>The Conversation Series. Matthew Barney<\/em>, Vol. 27, Verlag der Buchandlung Walther K\u00f6nig 2013, s. 129.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, s. 139.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">N. Bryson, <em>Matthew Barney\u2019s Gonadotrophic Cavalcade <\/em>[w:] <em>Parkett<\/em> No 45 (1995), s. 29.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eSzaman\u201d, \u201eartysta XXI wieku\u201d, \u201ejeden z najbardziej nowatorskich tw\u00f3rc\u00f3w swojego pokolenia\u201d \u2013 to zaledwie kilka spo\u015br\u00f3d wielu peryfraz, jakimi krytycy i historycy sztuki od pocz\u0105tku lat 90. ubieg\u0142ego stulecia pr\u00f3buj\u0105 opisa\u0107 Matthew Barneya. Poruszaj\u0105c si\u0119 swobodnie mi\u0119dzy rozmaitymi gatunkami (filmem, rze\u017ab\u0105, performancem, rysunkiem czy instalacj\u0105), kreuje on dzie\u0142a enigmatyczne, niepokoj\u0105ce, wieloznaczne. <\/p>\n","protected":false},"author":328,"featured_media":23015,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3093,3092,849,7374],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2155],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Matthew Barney nie przestaje nasyca\u0107 swej sztuki fantasmagorycznymi i perwersyjnymi mira\u017cami, wprawia\u0107 w zdumienie jej odbiorc\u00f3w.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009.jpg\",\"width\":1000,\"height\":664,\"caption\":\"Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\",\"name\":\"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-07-10T23:00:49+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:07:43+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928\"},\"description\":\"Matthew Barney nie przestaje nasyca\u0107 swej sztuki fantasmagorycznymi i perwersyjnymi mira\u017cami, wprawia\u0107 w zdumienie jej odbiorc\u00f3w.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928\",\"name\":\"Wojciech Delikta\",\"description\":\"WOJCIECH DELIKTA \u2013 krytyk i historyk sztuki; doktorant w Instytucie Historii Sztuki UAM w Poznaniu. Stypendysta John F. Kennedy Institute for North American Studies w Berlinie. Cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Krytyk\u00f3w Sztuki (AICA). Autor artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularnonaukowych, publikowanych m.in. na \u0142amach \u201eArtium Quaestiones\u201d, \u201eArteonu\u201d, \u201eMagazynu O.pl\u201d i \u201eStage Fashion Magazine\u201d. Obszar jego zainteresowa\u0144 badawczych obejmuje sztuk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i europejsk\u0105 XX i XXI stulecia.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/wojciech-delikta\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya","description":"Matthew Barney nie przestaje nasyca\u0107 swej sztuki fantasmagorycznymi i perwersyjnymi mira\u017cami, wprawia\u0107 w zdumienie jej odbiorc\u00f3w.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/matthew-barney-ancient-evenings-ren-libretto-2009.jpg","width":1000,"height":664,"caption":"Matthew Barney, \u201eAncient Evenings: REN Libretto\u201d, 2009, fot. Wojciech Delikta (\u017ar\u00f3d\u0142o: archiwum autora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya","name":"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#primaryimage"},"datePublished":"2014-07-10T23:00:49+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:07:43+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928"},"description":"Matthew Barney nie przestaje nasyca\u0107 swej sztuki fantasmagorycznymi i perwersyjnymi mira\u017cami, wprawia\u0107 w zdumienie jej odbiorc\u00f3w.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/wojciech-delikta-rwacy-nurt-fantasmagorii-matthew-barneya#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Rw\u0105cy nurt fantasmagorii Matthew Barneya"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b998e509875fc765f1a1fbb33be47928","name":"Wojciech Delikta","description":"WOJCIECH DELIKTA \u2013 krytyk i historyk sztuki; doktorant w Instytucie Historii Sztuki UAM w Poznaniu. Stypendysta John F. Kennedy Institute for North American Studies w Berlinie. Cz\u0142onek Mi\u0119dzynarodowego Stowarzyszenia Krytyk\u00f3w Sztuki (AICA). Autor artyku\u0142\u00f3w naukowych i popularnonaukowych, publikowanych m.in. na \u0142amach \u201eArtium Quaestiones\u201d, \u201eArteonu\u201d, \u201eMagazynu O.pl\u201d i \u201eStage Fashion Magazine\u201d. Obszar jego zainteresowa\u0144 badawczych obejmuje sztuk\u0119 ameryka\u0144sk\u0105 i europejsk\u0105 XX i XXI stulecia.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/wojciech-delikta"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/328"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23009"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23009\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23015"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23009"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=23009"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=23009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}