{"id":23462,"date":"2014-07-21T00:00:05","date_gmt":"2014-07-20T23:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=23462"},"modified":"2014-12-19T12:58:01","modified_gmt":"2014-12-19T11:58:01","slug":"irma-kozina-ten-cios-nie-znokautowal-architektury","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/irma-kozina-ten-cios-nie-znokautowal-architektury","title":{"rendered":"Ten cios nie znokautowa\u0142 architektury"},"content":{"rendered":"

By\u0142 taki moment przemiany \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, kiedy zarzucono zwyczaj wznoszenia pomnik\u00f3w. Cz\u0142owiek nie lubi przestrzega\u0107 nakaz\u00f3w. Nie wystarczy\u0142o mu boskie pouczenie, by nie pope\u0142nia\u0107 grzechu idolatrii. Jako pierwsi Niemcy \u2013 po Auschwitz \u2013 przekonali si\u0119, kim by\u0142y stawiane przez nich na piedesta\u0142ach bo\u017cki. W\u00f3wczas Joseph Beuys zaproponowa\u0142 rze\u017abienie w \u0142oju, topniej\u0105cym na tyle szybko, by nie nadawa\u0142 si\u0119 do czczenia pseudobohater\u00f3w \u2013 konstruowania rze\u017aby trwaj\u0105cej przez wieki. Nie trzeba by\u0142o zbyt d\u0142ugo czeka\u0107, by za Niemcami ruszy\u0142y inne nacje. Na przyk\u0142ad polscy superbohaterowie socjalizmu\u00a0 \u201eodpoczywaj\u0105\u201d sobie dzisiaj w muzeum rze\u017aby PRL w Koz\u0142\u00f3wce. Po obejrzeniu wystaw 14. Biennale Architektury, przygotowanych przez wyst\u0119puj\u0105cego tym razem w roli kuratora Rema Koolhaasa, urodzonego w Rotterdamie gwiazdora architektury \u015bwiatowej, mo\u017cna by odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce zbli\u017ca si\u0119 era kolejnych przewarto\u015bciowa\u0144. Ich ofiar\u0105 padaj\u0105 tym razem wsp\u00f3\u0142cze\u015bni inwestorzy \u2013 wyj\u0105tkowo \u017ale wype\u0142niaj\u0105cy zaw\u00f3d mecenasa i sprowadzaj\u0105cy zaw\u00f3d architekta do roli organizatora prac przy wznoszeniu, tanim kosztem, przynosz\u0105cych im du\u017ce zyski biurowc\u00f3w i hipermarket\u00f3w.<\/p>\n

\"\u201eElements<\/a>
\u201eElements of architecture\u201d, wystawa w Pawilonie Centralnym, 14. Biennale Architektury w Wenecji \u201eFundamentals\u201d, 2014, fot. Giorgio Zucchiatti (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci organizator\u00f3w Biennale)<\/figcaption><\/figure>\n

Mo\u017cna by si\u0119 zastanawia\u0107, co sk\u0142oni\u0142o Rema Koolhaasa do tak drastycznej refleksji? Prawdopodobnie mia\u0142a w tym sw\u00f3j udzia\u0142 monumentalna realizacja architekta w jego rodzinnym mie\u015bcie, na skrawku l\u0105du zwanym Wilhelminapier, ulokowanym bezpo\u015brednio nad Moz\u0105. Koolhaas oprowadza\u0142 tam niedawno dziennikarza, kt\u00f3ry dziwi\u0142 si\u0119, \u017ce w kojarz\u0105cych si\u0119 z Manhattanem czterech wysokich bry\u0142ach wie\u017cowc\u00f3w z Wilhelminapier dostrzec mo\u017cna jedynie urok punktowc\u00f3w, odbijaj\u0105cych si\u0119 w tafli wody. Rem mia\u0142 na to odpowiedzie\u0107, \u017ce na tym wyczerpuje si\u0119 tak naprawd\u0119 estetyczne dzia\u0142anie rotterdamskich wie\u017cowc\u00f3w. Za fasad\u0105 w postaci mi\u0142ej dla oka weduty skrywa si\u0119 bowiem ju\u017c tylko tanie budownictwo biurowe, odpowiadaj\u0105ce oczekiwaniom wyj\u0105tkowo sk\u0105pego fundatora. Wypowiedzi Koolhaasa wt\u00f3ruje przytoczony w tym kontek\u015bcie komentarz Woutera Vanstiphouta, profesora designu z Uniwersytetu w Delft, zauwa\u017caj\u0105cego, \u017ce w sytuacji, gdy Amsterdam ma k\u0142opoty z nadaniem funkcji istniej\u0105cym ju\u017c biurowcom, Rotterdam wznosi kolejne. Vantiphout nazwa\u0142 to logik\u0105 szale\u0144ca nawo\u0142uj\u0105cego: \u201eZbudujmy domy, gdy\u017c potrzebujemy wi\u0119cej mieszka\u0144c\u00f3w!\u201d. Surowa krytyka Vantiphouta nie jest w tym miejscu bez znaczenia, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie on, wraz z Samem Jacobem, zosta\u0142 kuratorem pawilonu brytyjskiego \u2013 jednego z najwa\u017cniejszych na odbywaj\u0105cym si\u0119 w tym roku 14. Biennale Architektury w Wenecji.<\/p>\n