{"id":2354,"date":"2010-07-07T15:56:07","date_gmt":"2010-07-07T14:56:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=2354"},"modified":"2013-01-04T13:29:37","modified_gmt":"2013-01-04T12:29:37","slug":"obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu","title":{"rendered":"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu"},"content":{"rendered":"<p>Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt \u201eGrunwald 2010\u201d.<br \/>\n<strong> <\/strong><\/p>\n<p><strong>Wojtek Duch: Sk\u0105d pomys\u0142 i inspiracja na wystaw\u0119 grunwaldzk\u0105 w Krakowie?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Jerzy T. Petrus:<\/strong> Pierwszy pow\u00f3d jest bardzo prosty, jest to wielka rocznica jednego z najwi\u0119kszych wydarze\u0144 w historii Polski, czyli bitwy grunwaldzkiej. Wydarzenie to ukszta\u0142towa\u0142o Polsk\u0119, jej granic\u0119 i polityk\u0119 na wiele setek lat. By\u0142y trzy takie znacz\u0105ce bitwy: pod Grunwaldem, pod Wiedniem i warszawska. Ka\u017cda z nich mia\u0142a brzemienne skutki terytorialne i polityczne.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2395\" aria-describedby=\"caption-attachment-2395\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku\/\" rel=\"attachment wp-att-2395\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2395\" title=\"bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003 roku.\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku.-540x405.jpg\" alt=\"Inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem z 2003 roku (fot. Wikipedia)\" width=\"540\" height=\"405\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2395\" class=\"wp-caption-text\">Inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem z 2003 roku (fot. Wikipedia)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Powody dlaczego w Krakowie tak\u017ce s\u0105 bardzo proste i oczywiste. Z Wawelu kr\u00f3l wyruszy\u0142 na wojn\u0119 z krzy\u017cakami. Nie wiedzia\u0142 oczywi\u015bcie, \u017ce b\u0119dzie pod Grunwaldem. To w Krakowie zapada\u0142y najwa\u017cniejsze decyzje zwi\u0105zane z polityk\u0105 w stosunku do Krzy\u017cak\u00f3w i tutaj ponad rok po zwyci\u0119stwie powr\u00f3ci\u0142 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o \u017ceby w Katedrze na Wawelu z\u0142o\u017cy\u0107 przy grobie \u015bw. Stanis\u0142awa patrona Polski zdobyte chor\u0105gwie podczas ca\u0142ej wyprawy, a nie tylko pod Grunwaldem.<\/p>\n<p>Zwyci\u0119stwo przypad\u0142o w dzie\u0144 wielkiego \u015bwi\u0119ta ko\u015bcielnego \u2013 rozes\u0142ania Aposto\u0142\u00f3w, czyli 15 lipca. Od 1410 r. zacz\u0119to obchodzi\u0107 pami\u0105tk\u0119 tego wydarzenia. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Krakowski wprowadzi\u0142 do kalendarza liturgicznego wspomnienie o tym wielkim zwyci\u0119stwie i W\u0142adys\u0142awie Jagielle i to trwa\u0142o, a\u017c do zabor\u00f3w. W wyniku zabor\u00f3w \u015awi\u0119to zosta\u0142o z czasem zapominane. By\u0142o to pierwsze pa\u0144stwowe \u015bwi\u0119to, jakie zosta\u0142o w Rzeczpospolitej utworzone. Dzi\u015b dochodzi\u0142y inne \u015bwi\u0119ta, do kt\u00f3rych jeste\u015bmy przywi\u0105zani, jednak warto \u017ceby \u015bwiadomo\u015b\u0107 o tym pierwszym wielkim \u015bwi\u0119cie odzyska\u0107 dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Aby\u015bmy sami sobie je przypomnieli.<\/p>\n<p>Kolejny pow\u00f3d to wielka manifestacja patriotyczna sprzed 100 lat., kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w Krakowie w 500-lecie bitwy pod Grunwaldem. W podzielonej Polsce na zabory by\u0142o to jedyne miejsce, gdzie polskie spo\u0142ecze\u0144stwo cieszy\u0142o si\u0119 pe\u0142n\u0105 wolno\u015bci\u0105, swobod\u0105 religijn\u0105 i kulturaln\u0105, a tak\u017ce w znacznym stopniu polityczn\u0105. Nie zrobiono tego w stolicy Galicji we Lwowie, bo miano \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wydarzenia grunwaldzkie \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z Krakowem. Dlatego w Krakowie odby\u0142a si\u0119 wielka manifestacja, kt\u00f3ra nie tylko przypomina\u0142a o zwyci\u0119stwie, ale jednocze\u015bnie by\u0142a skierowana przeciwko Prusakom i Rosjanom. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce s\u0105 to lata strasznych prze\u015bladowa\u0144 Polak\u00f3w przede wszystkim w zaborze Pruskim. Zjazd ludzi ze wszystkich ziem dawnej Rzeczpospolitej mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 przypomnieniu spo\u0142ecze\u0144stwu o jego wielko\u015bci, a wrogom Polski, czyli Prusakom przypomnie\u0107 o tym odniesionym nad Zakonem zwyci\u0119stwie.<\/p>\n<p>Dzisiaj oczywi\u015bcie sytuacje mamy zupe\u0142nie inn\u0105, szcz\u0119\u015bliwie cieszy si\u0119 pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015bci\u0105. Nie musimy organizowa\u0107 kolejnej setnej rocznicy przeciwko komu\u015b, ale mo\u017cemy j\u0105 wykorzysta\u0107 \u017ceby sobie u\u015bwiadomi\u0107, czym by\u0142a tradycja grunwaldzka, czemu s\u0142u\u017cy\u0142a przez te 600 lat. By\u0142a jednym z element\u00f3w wok\u00f3\u0142, kt\u00f3rego budowano idee Polski, by\u0142 to jeden z wyr\u00f3\u017cnik\u00f3w naszej to\u017csamo\u015bci narodowej. Budowano j\u0105 wok\u00f3\u0142 wielkich wydarze\u0144 i postaci, a Grunwald by\u0142 jednym z nich.<\/p>\n<p>Wystaw ma nam przypomina\u0107 te wydarzenia i st\u0105d tytu\u0142 wystawy \u201eNa znak \u015bwietnego zwyci\u0119stwa\u201d, czyli tradycja grunwaldzka w polskiej kulturze, historiografii, sztukach plastycznych, muzyce, powie\u015bci, wierszach itd. Temu po\u015bwi\u0119cona jest ta wystawa, nie historii wielkiej wojny i nie przebiegowi bitwy pod Grunwaldem. Pokazuje, co si\u0119 sta\u0142o w Polsce po Grunwaldzie, jak o tym pami\u0119tano i jakie pami\u0105tki pozosta\u0142y.<br \/>\n<strong><br \/>\nW.D.: Jak rozplanowana jest wystawa i jakie eksponaty przygotowano dla jej go\u015bci?<\/strong><\/p>\n<p><strong>J.P.:<\/strong> Wystawa rozpoczyna si\u0119 prezentacj\u0105 fotograficzn\u0105 p\u00f3l grunwaldzkich, oczywi\u015bcie ich dzisiejszego wygl\u0105du. W sali wst\u0119pnej nast\u0119puje te\u017c prezentacja dw\u00f3ch bohater\u00f3w od strony polsko-litewskiej. B\u0119dzie mo\u017cna zobaczy\u0107 pi\u0119kny portret kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y i specjalnie sprowadzony z Wilna portret Wielkiego Ksi\u0119cia Witolda.<\/p>\n<p>Kolejna sala jest po\u015bwi\u0119cona patronom zwyci\u0119stwa i trofeom. S\u0105 tam m.in. Tryptyk z przedstawieniem \u015bw. Stanis\u0142awa, a obok niego objawienia \u015bw. Brygidy, kt\u00f3ra przepowiedzia\u0142a upadek Krzy\u017cak\u00f3w. W tej sali poka\u017cemy wszystkie zachowane trofea zdobyte na Krzy\u017cakach, kt\u00f3re W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o ofiarowa\u0142 jako wotum dzi\u0119kczynne do r\u00f3\u017cnych wa\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Kr\u00f3lestwie. B\u0119d\u0105 tam m.in. relikwiarz z Ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Floriana, puszka na komunikanty, kt\u00f3ra trafi\u0142a do Chojnic, ale b\u0119dzie tak\u017ce monstrancja z ko\u015bcio\u0142a Bo\u017cego Cia\u0142a w Poznaniu. Z r\u00f3\u017cnych miejsc w Polsce zosta\u0142y te rzeczy po raz pierwszy tutaj sprowadzone. Niestety niewiele si\u0119 ich zachowa\u0142o, ale to co si\u0119 zachowa\u0142o w ca\u0142o\u015bci pokazujemy.<\/p>\n<p>Zaprezentujemy r\u00f3wnie\u017c najcenniejsze ksi\u0119gi liturgiczne zwi\u0105zane z obchodami grunwaldzkim z formularzami mszalnymi na \u015bwi\u0119to rozes\u0142ania Aposto\u0142\u00f3w, w kt\u00f3rych s\u0105 modlitwy upami\u0119tniaj\u0105ce zwyci\u0119stwo pod Grunwaldem. Tutaj tak\u017ce zawi\u015bnie cz\u0119\u015b\u0107 kopi chor\u0105gwi zdobytych na Krzy\u017cakach, przede wszystkim chor\u0105giew Wielkiego Mistrza i chor\u0105giew biskupstwa pomeza\u0144skiego, kt\u00f3ra do Krakowa zosta\u0142a przys\u0142ana z wie\u015bci\u0105 o zwyci\u0119stwie.<\/p>\n<p>W nast\u0119pnej sali podejmujemy pr\u00f3b\u0119 rekonstrukcji Mauzoleum Kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y jako kr\u00f3la zwyci\u0119zcy. Temu b\u0119dzie towarzyszy\u0107 pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 zrekonstruowanych chor\u0105gwi grunwaldzkich. B\u0119d\u0105 odtworzone napisy na kratach, kt\u00f3re niegdy\u015b otacza\u0142y nagrobek kr\u00f3la, zachowany w Katedrze na Wawelu. Poka\u017cemy ten nagrobek poprzez odlew gipsowy i rekonstrukcje brakuj\u0105cych element\u00f3w i b\u0119dzie te\u017c pr\u00f3ba rekonstrukcji ideowej o\u0142tarza, kt\u00f3ry sta\u0142 obok nagrobka kr\u00f3lewskiego.<\/p>\n<p>W dalszej cz\u0119\u015bci b\u0119dziemy pokazywa\u0107 ikonografi\u0119 bitwy grunwaldzkiej. Poka\u017cemy jak bitw\u0119 przedstawiano w XVI, XVII i XVIII wieku. Zaprezentujemy r\u00f3\u017cne inne pami\u0105tki zwi\u0105zane z kolejnymi wielkimi rocznicami i z pami\u0119ci\u0105 o Grunwaldzie.<\/p>\n<p>W ostatniej sali s\u0105 pami\u0105tki zwi\u0105zane ze 100-leciem obchod\u00f3w. B\u0119d\u0105 zdj\u0119cia pokazuj\u0105ce Ignacego Paderewskiego, kt\u00f3ry przemawia w ich trakcie \u2013 ods\u0142oni\u0119ty pomnik by\u0142 jego fundacji. B\u0119dzie bitwa pod Grunwaldem namalowana przez Popiela i Rozwadowskiego. B\u0119dzie te\u017c obraz Matejki \u201eHo\u0142d Pruski\u201d, kt\u00f3ry w historii zmaga\u0144 z Krzy\u017cakami ma swoje istotne miejsce.<\/p>\n<p><strong>W.D.: Czy Pan dyrektor m\u00f3g\u0142by bli\u017cej przybli\u017cy\u0107 \u015bredniowieczn\u0105 ksi\u0119g\u0119 z objawieniami \u015bw. Brygidy? Wydaje si\u0119 by\u0107 bardzo interesuj\u0105ca&#8230;<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\nJ.P.:<\/strong><strong> <\/strong>\u015aw. Brygida przepowiedzia\u0142a upadek pot\u0119gi krzy\u017cackiej z powodu ich buty. Te pisma \u015bw. Brygidy by\u0142y bardzo szeroko propagowane w Polsce i znalaz\u0142y si\u0119 w kilku \u015bredniowiecznych r\u0119kopisach m.in. w r\u0119kopisie znajduj\u0105cym si\u0119 u krakowskich Karmelit\u00f3w na Piasku i ten w\u0142a\u015bnie egzemplarz zostanie pokazany. B\u0119dzie otwarty w\u0142a\u015bnie na stronie przepowiedni a obok stanie t\u0142umaczenie. B\u0119dzie tak\u017ce wystawiony p\u00f3\u017anogotycki obraz \u015bw. Brygidy z ko\u015bcio\u0142a pod wezwaniem \u015bw. Brygidy\u00a0\u00a0 w Lublinie.<\/p>\n<p><strong>W.D.: Niedawno podczas spotkania z mediami pokazano pi\u0119kn\u0105 ksi\u0119g\u0119 fundacji Piotra Tomickiego, kt\u00f3ra tak\u017ce b\u0119dzie na wystawie. Ile b\u0119dzie tego typu ksi\u0105g pokazanych na wystawie?<\/strong><\/p>\n<p><strong>J.P.:<\/strong><strong> <\/strong>Takich ksi\u0105g b\u0119dzie kilkana\u015bcie. Ewangelistarz, o kt\u00f3rym Pan m\u00f3wi b\u0119dzie na wystawie odgrywa\u0142 rol\u0119 bardzo wyj\u0105tkow\u0105. To jest jeden z najpi\u0119kniejszych zapis\u00f3w po\u015bwi\u0119conych bitwie, gdzie obok\u00a0 modlitw z okazji \u015bwi\u0119ta rozes\u0142ania Aposto\u0142\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 napis przypominaj\u0105cy o zwyci\u0119stwie. Jest r\u00f3wnie\u017c pi\u0119kny portret W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y, namalowany na marginesie, pokazuj\u0105cy kr\u00f3la jako rzymskiego bohatera, czyli tak jak kaza\u0142 przedstawi\u0107 siebie jego prawnuk \u2013 Zygmunt Stary na jednej ze \u015bcian kaplicy zygmuntowskiej.<\/p>\n<p><object width=\"500\" height=\"405\" classid=\"clsid:d27cdb6e-ae6d-11cf-96b8-444553540000\" codebase=\"http:\/\/download.macromedia.com\/pub\/shockwave\/cabs\/flash\/swflash.cab#version=6,0,40,0\"><param name=\"allowFullScreen\" value=\"true\" \/><param name=\"allowscriptaccess\" value=\"always\" \/><param name=\"src\" value=\"http:\/\/www.youtube.com\/v\/cHRtQwhHB4o&amp;hl=en_US&amp;fs=1?rel=0&amp;border=1\" \/><param name=\"allowfullscreen\" value=\"true\" \/><embed width=\"500\" height=\"405\" type=\"application\/x-shockwave-flash\" src=\"http:\/\/www.youtube.com\/v\/cHRtQwhHB4o&amp;hl=en_US&amp;fs=1?rel=0&amp;border=1\" allowFullScreen=\"true\" allowscriptaccess=\"always\" allowfullscreen=\"true\" \/><\/object><\/p>\n<p>Fragment telewizyjnego programu Portal Muzeum Historii Polski opowiadaj\u0105cy o stereotypach na temat Zakonu Krzy\u017cackiego.<\/p>\n<p><strong>W.D.: Chor\u0105gwie grunwaldzkie s\u0105 zrekonstruowane, gdy\u017c orygina\u0142y zosta\u0142y niestety zniszczone lub zagubione podczas Potopu. Czy w zwi\u0105zku z tym na wystawie znajd\u0105 si\u0119 jakie\u015b orygina\u0142y z samej bitwy, a nie z p\u00f3\u017aniejszego okresu?<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\nJ.P.:<\/strong><strong> <\/strong>Tu jest pewien k\u0142opot, kt\u00f3ry ma nie tylko Wawel, ale w og\u00f3le wszyscy, kt\u00f3rzy si\u0119 tym chc\u0105 zajmowa\u0107. Wykopaliska na polach grunwaldzkich w zasadzie nie przynios\u0142y znacz\u0105cych znalezisk. Nie oznacza to, \u017ce \u017ale szukano, ale \u017ce bardzo starannie wyzbierano ca\u0142\u0105 bro\u0144 po bitwie. Ona by\u0142a cenna, mia\u0142a warto\u015b\u0107 materialn\u0105 dlatego starano si\u0119 odzyska\u0107 to co na polu pozosta\u0142o, kt\u00f3ra na polach tam le\u017ca\u0142a. Z takich powod\u00f3w broni i militari\u00f3w z bitwy grunwaldzkiej nie ma, one si\u0119 nie zachowa\u0142y w \u017cadnych zbiorach. Chocia\u017c jest jeden przedmiot, kt\u00f3ry ma tradycj\u0119 pochodzenia spod Grunwaldu. Wszyscy Grunwald kojarzymy z dwoma mieczami, kt\u00f3re otrzyma\u0142 W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o od Wielkiego Mistrza. Te miecze potem wyst\u0119puj\u0105 w inwentarzach skarbca koronnego, gdzie s\u0105 dok\u0142adnie opisane. Jeden z nich otrzyma\u0142 dodatkow\u0105 dekoracj\u0119 w postaci tarczy z Or\u0142em, a drugi tarczy z herbem litewskim Pogo\u0144. Te miecze przepad\u0142y po wielkim rabunku skarbca koronnego po trzecim rozbiorze w roku 1795. Natomiast w zbiorach Czartoryskich zachowa\u0142 si\u0119 koncerz o bardzo w\u0105skiej i sztywnej r\u0119koje\u015bci, kt\u00f3ry ma tradycj\u0119, \u017ce pochodzi spod Grunwaldu. B\u0119dzie on eksponowany.<\/p>\n<p>Bardzo by\u015bmy chcieli mie\u0107 oryginalne chor\u0105gwie grunwaldzkie, ale tak jak Pan powiedzia\u0142 zagin\u0119\u0142y podczas \u201ePotopu\u201d. Jednak prawdopodobnie by\u0142y one w\u00f3wczas ju\u017c bardzo zniszczone. Na szcz\u0119\u015bcie Jan D\u0142ugosz przekaza\u0142 nam wiedz\u0119 o nich. Zam\u00f3wi\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119, r\u0119kopi\u015bmienny katalog tego zespo\u0142u. Sam napisa\u0142 teksty, sam je zmierzy\u0142, a krakowskiemu malarzowi Dulinkowi zleci\u0142 wykonanie barwnych rysunk\u00f3w tych chor\u0105gwi. W swoim dziele D\u0142ugosz napisa\u0142 rzecz bardzo znamienn\u0105, \u017ce gdy chor\u0105gwie zniszcz\u0105 si\u0119, to na podstawie jego pracy powinny zosta\u0107 odtworzone. Po to, by \u015bwiadczy\u0107 o wielkim zwyci\u0119stwie odniesionym przez Polsk\u0119.<br \/>\n<strong><br \/>\nW.D.: Jednym s\u0142owem uda\u0142o si\u0119 spe\u0142ni\u0107 po 600 latach jego wol\u0119&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>J.P.:<\/strong><strong> <\/strong>Tak, my rekonstruuj\u0105c chor\u0105gwie wg zalece\u0144 D\u0142ugosza wykonujemy jego wol\u0119. Par\u0119 razy podchodzono do ich rekonstruowania. Zacz\u0119to po raz pierwszy w okresie mi\u0119dzywojennym. Nie wszystkie zdo\u0142ano wykona\u0107, a i t\u0105 wykonan\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w trakcie wojny zrabowali Niemcy i wywie\u017ali do Malborka, po czym wszystkie zagin\u0119\u0142y. Nam si\u0119 teraz to uda\u0142o w ca\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p><strong>W.D.: Dlaczego w okresie mi\u0119dzywojennym nie powr\u00f3cono do \u015bwi\u0119ta zwyci\u0119stwa spod Grunwaldu? O 3 maja pami\u0119tano&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>J.P.:<\/strong><strong> <\/strong>W\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce o tym nie pami\u0119tano. Zabory spowodowa\u0142y spustoszenie nieprawdopodobne w mentalno\u015bci, ale i pami\u0119ci historycznej. Pami\u0119tano o samym fakcie, natomiast to, \u017ce wi\u0105za\u0142o si\u0119 to ze \u015bwi\u0119tem odesz\u0142o w niepami\u0119\u0107. My\u015bl\u0119, \u017ce wystawa przywr\u00f3ci spo\u0142ecze\u0144stwu \u015bwiadomo\u015b\u0107 o tym \u015bwi\u0119cie.<\/p>\n<p><strong>W.D.: Ca\u0142a wystawa to najbardziej znacz\u0105cy element obchod\u00f3w grunwaldzkich na Wawelu jednak nie jedyny&#8230;<\/strong><br \/>\n<strong><br \/>\nJ.P.:<\/strong> Rzeczywi\u015bcie uznali\u015bmy takie wydarzenie powinno by\u0107 otoczone jeszcze wieloma innymi dzia\u0142aniami. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142 si\u0119 konkurs na uroczysty utw\u00f3r po\u015bwi\u0119cony Grunwaldowi. Prawykonanie zwyci\u0119skiego utworu odb\u0119dzie si\u0119 15 lipca. To jest jednodniowe wydarzenia, sama wystawa b\u0119dzie trwa\u0142a prawie trzy miesi\u0105ce, ale s\u0105 te\u017c dzia\u0142ania, kt\u00f3re trwaj\u0105 wiele miesi\u0119cy. Zosta\u0142 og\u0142oszony konkurs na komiks, skierowany przede wszystkim do m\u0142odych ludzi, dla kt\u00f3rych taka forma jest bardzo bliska. Tak\u017ce kilka innych konkurs\u00f3w dla m\u0142odych ludzi, skierowanych do m\u0142odzie\u017cy w r\u00f3\u017cnych przedzia\u0142ach wiekowych np. na okoliczno\u015bciowy znaczek lub projekt gazety, kt\u00f3ra w 1410 r. mog\u0142aby si\u0119 ukaza\u0107 z wiadomo\u015bciami z pola grunwaldzkiego. Tych konkurs\u00f3w jest kilka, bo chcieliby\u015bmy wykorzysta\u0107 walory edukacyjne tej wystawy, aby dzieci mia\u0142y mo\u017cliwo\u015b\u0107 pokazania zaanga\u017cowania si\u0119.<br \/>\n<strong><br \/>\nW.D.: Dzi\u0119kuj\u0119 za rozmow\u0119<\/strong>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego na Wawelu, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt \u201eGrunwald 2010\u201d.<\/p>\n","protected":false},"author":119,"featured_media":2395,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[65],"tags":[541,540,529,552,73,375,544,551,1465],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[949],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt Grunwald 2010.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku..jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku..jpg\",\"width\":800,\"height\":600,\"caption\":\"Inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem z 2003 roku (fot. Wikipedia)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu\",\"name\":\"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-07-07T14:56:07+00:00\",\"dateModified\":\"2013-01-04T12:29:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a3be6dcadec3fa6398fd7d2efad6a7cf\"},\"description\":\"Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt Grunwald 2010.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a3be6dcadec3fa6398fd7d2efad6a7cf\",\"name\":\"Jerzy T. Petrus\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-petrus\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu","description":"Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt Grunwald 2010.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku..jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/bitwa-pod-grunwaldem-inscenizacja-bitwy-2003-roku..jpg","width":800,"height":600,"caption":"Inscenizacja Bitwy pod Grunwaldem z 2003 roku (fot. Wikipedia)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu","name":"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#primaryimage"},"datePublished":"2010-07-07T14:56:07+00:00","dateModified":"2013-01-04T12:29:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a3be6dcadec3fa6398fd7d2efad6a7cf"},"description":"Rozmowa z Jerzym T. Petrusem wicedyrektorem ds. muzealnych Zamku Kr\u00f3lewskiego, odpowiedzialnym za og\u00f3lnopolski projekt Grunwald 2010.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/obchody-rocznicy-bitwy-pod-grunwaldem-na-wawelu#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem na Wawelu"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/a3be6dcadec3fa6398fd7d2efad6a7cf","name":"Jerzy T. Petrus","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jerzy-petrus"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/119"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2354"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2354\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2354"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2354"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}