{"id":23586,"date":"2014-07-22T00:00:06","date_gmt":"2014-07-21T23:00:06","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=23586"},"modified":"2014-07-22T09:08:27","modified_gmt":"2014-07-22T08:08:27","slug":"michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia","title":{"rendered":"Historia pewnego marzenia"},"content":{"rendered":"

\u201eR\u00f3\u017ce wygl\u0105da\u0142y jak kwiaty, kt\u00f3re kto\u015b ogl\u0105da\u201d<\/p><\/blockquote>\n

Wies\u0142aw Juszczak w swoim najnowszym eseju opowiada histori\u0119 jednego z najwi\u0119kszych marze\u0144, jakie zrodzi\u0142a nowoczesno\u015b\u0107. Marzenia, kt\u00f3re od przesz\u0142o 150 lat nap\u0119dza wyobra\u017ani\u0119 poet\u00f3w, malarzy i filozof\u00f3w \u2013 marzenia o powrocie do bezpo\u015bredniego i niezmediatyzowanego obcowania z rzeczywisto\u015bci\u0105. Projekt ten ma, z czego Juszczak \u015bwietnie zdaje sobie spraw\u0119, charakter utopijny. Jednak\u017ce, jak ka\u017cda utopia, pe\u0142ni przede wszystkim funkcj\u0119 regulatywn\u0105 \u2013 wyznacza cel i formatuje my\u015blenie o sztuce w og\u00f3le. Mimo \u017ce t\u0119sknota za \u015bwiatem archaicznym, nietkni\u0119tym jeszcze r\u0119k\u0105 i okiem cz\u0142owieka, przenika w\u0142a\u015bciwie ka\u017cd\u0105 sfer\u0119 aktywno\u015bci cz\u0142owieka, to w\u0142a\u015bnie sztuka, a jeszcze konkretniej \u2013 literatura, zdaniem profesora, jest szczeg\u00f3lnie uprzywilejowan\u0105 przestrzeni\u0105, w kt\u00f3rej to wielkie marzenie mo\u017ce pr\u00f3bowa\u0107 si\u0119 zrealizowa\u0107. Bohaterami jego ksi\u0105\u017cki s\u0105 najwybitniejsi poeci modernistyczni \u2013 Hugo von Hofmannsthal, Rainer Maria Rilke i Thomas Sterns Eliot, kt\u00f3rego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 wyznacza lini\u0119 przewodni\u0105 ca\u0142ego tekstu.<\/p>\n

\"Wies\u0142aw<\/a>
Wies\u0142aw Juszczak, \u201ePoeta i mit\u201d, Wydawnictwo Czarne, 2014 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n

Esej Juszczaka to nic innego, jak pr\u00f3ba przeformu\u0142owania i dookre\u015blenia dw\u00f3ch poj\u0119\u0107, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w jego tytule. To w\u0142a\u015bnie odpowied\u017a na pytanie, kim jest poeta i czym jest mit, ma kluczowe znaczenia dla zrozumienia, czym mog\u0142aby by\u0107 (gdyby w og\u00f3le mog\u0142a by\u0107) literatura, kt\u00f3ra w doskona\u0142y spos\u00f3b przylega do rzeczywisto\u015bci.<\/p>\n

Poeta<\/strong><\/p>\n

Eliot, definiuj\u0105c istot\u0119 poezji, stwierdzi\u0142: \u201eWra\u017cenia i prze\u017cycia donios\u0142e w \u017cyciu cz\u0142owieka, mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bezwarto\u015bciowe w poezji, natomiast te, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 wa\u017cne w poezji mog\u0105 mie\u0107 minimalne znaczenie dla osobowo\u015bci\u201d[1]<\/sup><\/a>. W tym jednym zdaniu poeta problematyzuje wi\u0119\u017a pomi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a jej literack\u0105 (poetyck\u0105) reprezentacj\u0105. Ten, kto tworzy poezj\u0119, nie jest wy\u0142\u0105cznie medium przemieniaj\u0105cym \u015bwiat zmys\u0142owy w tekst. Relacja ta nie dzia\u0142a r\u00f3wnie\u017c p\u0142ynnie w druga stron\u0119 \u2013 efekt, kt\u00f3ry powstaje w wyniku pracy poetyckiej, nie daje si\u0119 bezpo\u015brednio prze\u0142o\u017cy\u0107 na rzeczywisto\u015b\u0107. Oczywist\u0105 konkluzja takiego my\u015blenia o poezji, by\u0142aby teza o jej autonomiczno\u015bci, braku zwi\u0105zku z czymkolwiek poza sam\u0105 sob\u0105. By\u0142aby to utopia estetyczna, w kt\u00f3rej poezja jest bytem czystym, oddzielonym od \u015bwiata, niedaj\u0105c\u0105 si\u0119 zasypa\u0107 przepa\u015bci\u0105. Wielu krytyk\u00f3w i historyk\u00f3w mylnie przypisuje Eliotowi ten spos\u00f3b widzenia poezji \u2013 na szcz\u0119\u015bcie Juszczak z t\u0105 tez\u0105 radykalnie si\u0119 nie zgadza. \u201eArtysta [mowa tu o Eliocie, ale i o poecie w og\u00f3le, kt\u00f3rego Eliot jest dla autora najlepszym wzorem \u2013 dop. M. S.] to ten, co zapoznaje r\u00f3\u017cnic\u0119, albo w og\u00f3le nie dostrzega jej mi\u0119dzy w\u0142asnym dzia\u0142aniem, a \u00abwsobnym\u00bb <\/em>uczestnictwem we wci\u0105\u017c jeszcze w nim samym dokonuj\u0105cym si\u0119 totalnym akcie powstawania \u015bwiata we wszystkich jego \u00abwymiarach\u00bb, kt\u00f3rych sam stanowi cz\u0119\u015b\u0107 \u00abelementarn\u0105\u00bb\u201d[2]<\/sup><\/a>. Poeta jest tu nie tyle tw\u00f3rc\u0105, ale stwarzaj\u0105cym \u015bwiat, natomiast poezja[3]<\/sup><\/a>\u00a0nie jest reprezentacj\u0105 \u015bwiata, lecz jego istotnym elementem, nie powt\u00f3rzeniem, a przed\u0142u\u017ceniem. Innymi s\u0142owy, nie chodzi o to, \u017ce poezja powo\u0142uje do istnienia rzeczywisto\u015b\u0107, lecz j\u0105 w istotny i fundamentalny spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142tworzy. Aby lepiej zrozumie\u0107 istot\u0119 takiego sposobu my\u015blenia o procesie tw\u00f3rczym, warto przywo\u0142a\u0107 przyk\u0142ad, kt\u00f3ry dla Eliota (i innych mu podobnych) by\u0142 kluczowy, czyli sztuk\u0119 magdale\u0144sk\u0105 okresu g\u00f3rnego paleolitu i jej malowid\u0142a skalne. Ci pierwsi arty\u015bci, zdaniem Juszczaka i przywo\u0142ywanych przez niego historyk\u00f3w sztuki, posiadali bezcenny dar niezapo\u015bredniczonego i niewinnego spojrzenia, a ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nie mia\u0142a na celu oddania pi\u0119kna czy prawdy o \u015bwiecie, lecz by\u0142a niewinnym zapisem, efektem czystej fascynacji pojawiaj\u0105cej si\u0119 przed oczami wizji. Podobnie jak p\u00f3\u017aniejsi pierwsi filozofowie przyrody, arty\u015bci jaskiniowi nie widzieli r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy \u015bwiatem a efektem swojej tw\u00f3rczo\u015bci \u2013 \u201etworzenie tych ryt\u00f3w samostanowi rzeczywisto\u015b\u0107, a wizerunek zwierz\u0119cia jest tam zwierz\u0119ciem, bo to dzia\u0142anie jest jeszcze pozbawione bariery, kt\u00f3ra z czasem oddzieli podmiot od przedmiotu\u201d[4]<\/sup><\/a>. To w\u0142a\u015bnie marzenie o powrocie do takiej sztuki przewija si\u0119 przez ca\u0142\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Eliota, ale i wielu innych poet\u00f3w nowoczesno\u015bci.<\/p>\n

Co ciekawe i symptomatyczne, Juszczak w swoim eseju pomija zupe\u0142nie polskich poet\u00f3w, w tym tw\u00f3rc\u0119 jednego z najciekawszych tekst\u00f3w programowych o poezji i jej roli w opisywaniu \u015bwiata \u2013 Boles\u0142awa Le\u015bmiana. Autor Dziejby le\u015bnej<\/em> w swoim kr\u00f3tkim, lecz niezwykle wa\u017cnym tek\u015bcie Artysta i model<\/em> przedstawia wizj\u0119 poniek\u0105d komplementarn\u0105 do eliotowskiej, jednak\u017ce, jak si\u0119 wydaje, pozbawion\u0105 cech utopijnego marzenia. Pr\u00f3buj\u0105c odpowiedzie\u0107 na pytanie, gdzie le\u017cy prawda w dziele sztuki, nie ucieka si\u0119 do marze\u0144 o czystym, przedustawnym spojrzeniu, lecz wskazuje raczej na dialektyczne spi\u0119cie pomi\u0119dzy przedstawiaj\u0105cym, a przedstawianym. \u201ePowinni\u015bmy dba\u0107 o dob\u00f3r modela [\u2026]. On bowiem \u2013 nie\u015bwiadomie i bezwiednie nale\u017cy do naszej wyprawy po z\u0142ote runo, jest naszym sternikiem i wio\u015blarzem [\u2026]. Lecz nie szukajmy prawdy w nim. Wyznaje on zwyczajny naturalizm. Ani nie szukajmy jej w sobie [\u2026]. Szukajmy jej tam, gdzie nie ma ani nas, ani modela \u2013 w niespodziankach i nieprzewidywalnych wynikach obop\u00f3lnej walki\u201d[5]<\/sup><\/a>. Le\u015bmian i Eliot s\u0105 zgodni co do tego, \u017ce poezja (sztuka, literatura) nie jest wt\u00f3rnym procesem reprezentowania uprzednio istniej\u0105cego \u015bwiata, ani te\u017c nie jest emanacj\u0105 podmiotowo\u015bci artysty. Jednak\u017ce o ile Eliot wierzy w mo\u017cliwo\u015b\u0107 zredukowania zar\u00f3wno siebie, jak i form istnienia \u015bwiata, co umo\u017cliwi\u0107 by mia\u0142o powr\u00f3t do \u201espojrzenia archaicznego\u201d, o tyle Le\u015bmian, pozbawiony tych z\u0142udze\u0144, wybiera model agoniczny, w kt\u00f3rym powstaje dzie\u0142o zdolne wsp\u00f3\u0142tworzy\u0107 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

Mit<\/strong><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 eseju po\u015bwi\u0119con\u0105 mitowi rozpoczyna nast\u0119puj\u0105ca anegdota \u2013 pewien artysta mieszkaj\u0105cy w Szkocji postanowi\u0142 na swojej rozleg\u0142ej farmie umie\u015bci\u0107, w du\u017cym oddaleniu od siebie, szereg rze\u017ab. Zam\u00f3wi\u0142 mi\u0119dzy innymi odlewy dzie\u0142 Epsteina, kt\u00f3re mia\u0142y form\u0119 pali totemicznych, nawi\u0105zuj\u0105cych do meksyka\u0144skiej sztuki Maj\u00f3w. Rze\u017aby te jednak z daleka przypomina\u0142y celtyckie krzy\u017ce, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w okolicy. Mieszkaniec pobliskiej wioski w \u015bwie\u017co postawionym dziele sztuki momentalnie zobaczy\u0142 \u201eprzedwieczny\u201d krzy\u017c, kt\u00f3ry, w jego mniemaniu, musia\u0142 tam istnie\u0107 od zawsze, a dopiero teraz \u201epozwoli\u0142 si\u0119 zobaczy\u0107\u201d. Epstein, gdy us\u0142ysza\u0142 t\u0119 histori\u0119, uzna\u0142 j\u0105 za najlepszy komplement, jaki artysta mo\u017ce sobie wyobrazi\u0107. Jego dzie\u0142o zosta\u0142o wyrwane historii i umieszczone w mitycznym bezczasie. \u00d3w anonimowy rolnik w pe\u0142ni uchwyci\u0142 intencj\u0119 artysty. I bynajmniej nie chodzi tu o uchwycenie i wydobycie istoty rzeczy, lecz o specyficzn\u0105 form\u0119 komunikacji. \u201eWszystko tu bowiem rozgrywa\u0142o si\u0119 poza sfer\u0105 wyra\u017anych znacze\u0144, w dialogu jeszcze nieprzek\u0142adalnym na daj\u0105ce si\u0119 definiowa\u0107 s\u0142owa\u201d[6]<\/sup><\/a>. Jak stwierdza dalej Juszczak, gdyby owo porozumienie odby\u0142o si\u0119 w formie zwerbalizowanej, utraci\u0142oby t\u0119, tak bardzo przez rze\u017abiarza upragnion\u0105, archaiczno\u015b\u0107 i pierwotno\u015b\u0107. Dzi\u0119ki temu totem-krzy\u017c przesta\u0142 by\u0107 form\u0105 reprezentacji rzeczywisto\u015bci, a sta\u0142 si\u0119, podobnie jak w przypadku malowide\u0142 kultury magdale\u0144skiej, zar\u00f3wno cz\u0119\u015bci\u0105 \u015bwiata, jak i elementem go kreuj\u0105cym.<\/p>\n

Mit jest tu rozumiany jako przeciwie\u0144stwo mitologii. Mit musi rozgrywa\u0107 si\u0119 w bezczasie i w ciszy \u2013 mitologia to historie, kt\u00f3re rozgrywaj\u0105 si\u0119 w daj\u0105cej si\u0119 dookre\u015bli\u0107 przesz\u0142o\u015bci. \u201eMit nie pozwala na tworzenie \u00abmit\u00f3w\u00bb (element\u00f3w rozbijaj\u0105cych przedustawny mityczny monolit), opowie\u015bci b\u0119d\u0105cych jego dalek\u0105 i w miar\u0119 narastania kultury coraz dalsz\u0105 pochodn\u0105, naruszaniem jego pierwszej: bezwzgl\u0119dnej i niedaj\u0105cej si\u0119 podzieli\u0107 sp\u00f3jno\u015bci\u201d[7]<\/sup><\/a>. Owa przestrze\u0144, cho\u0107 pozbawiona granic i niesko\u0144czona, mo\u017ce objawi\u0107 si\u0119 jedynie fragmentarycznie. \u015awietnie pokazuje to przyk\u0142ad przytoczony przez Bruce’a Chatwina, drugoplanowego bohatera opowie\u015bci Juszczaka, kt\u00f3ry w swojej reporterskiej ksi\u0105\u017cce Songlines<\/em>, opisuje system wierze\u0144 i kultur\u0119 Aborygen\u00f3w. W ka\u017cdym zak\u0105tku Australii pojawia si\u0119 niemal\u017ce identyczny mit kosmogoniczny, kt\u00f3ry m\u00f3wi, i\u017c przed pojawieniem si\u0119 cz\u0142owieka na \u015bwiecie istnia\u0142y odwieczne praistoty, kt\u00f3re przemierza\u0142y kontynent wzd\u0142u\u017c i wszerz. Podczas w\u0119dr\u00f3wki \u015bpiewa\u0142y swoje pie\u015bni, kt\u00f3re jednocze\u015bnie nazywa\u0142y i powo\u0142ywa\u0142y do \u017cycia ka\u017cdy element natury. Ich pie\u015b\u0144 by\u0142a dzie\u0142em totalnym, zawieraj\u0105cym w sobie wszystko, co istnieje, istnia\u0142o i mo\u017ce zaistnie\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Owa Pie\u015b\u0144 to w\u0142a\u015bnie Mit, do kt\u00f3rego w ca\u0142o\u015bci nigdy nie mamy dost\u0119pu. Jak pisze Chatwin, Pie\u015b\u0144 zanik\u0142a, ale zosta\u0142a po niej melodia (songline), dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cemy mie\u0107 pewne mgliste wyobra\u017cenie o pierwotnej ca\u0142o\u015bci. Wydaje si\u0119, \u017ce dla poety (oczywi\u015bcie tego, o kt\u00f3rym by\u0142a mowa wcze\u015bniej) dopisanie do niej cho\u0107by kilku takt\u00f3w, jest najwi\u0119kszym zaszczytem.<\/p>\n

Poeta i mit<\/em> to ksi\u0105\u017cka napisana jednocze\u015bnie oszcz\u0119dnie i z wielkim rozmachem. Juszczak lakonicznie, kilkoma ruchami i cytatami niezwykle celnie i barwnie ukazuje histori\u0119 jednego z najwa\u017cniejszych marze\u0144 modernizmu. Temat wydaje si\u0119 oczywisty i wielokrotnie ju\u017c podejmowany, a mimo to uda\u0142o si\u0119 autorowi wykrzesa\u0107 wiele ciekawych w\u0105tk\u00f3w i stworzy\u0107 perspektyw\u0119, kt\u00f3ra sprawia, i\u017c projekt powrotu do sztuki pierwotnej jawi si\u0119 nie tylko jako niebanalny, lecz wci\u0105\u017c pe\u0142en krytycznego i rewizyjnego potencja\u0142u. Z pewno\u015bci\u0105 mo\u017cna polemizowa\u0107 z wieloma tezami i odczytaniami Juszczaka, czasem odczuwa si\u0119 siln\u0105 potrzeb\u0119 dopisania kolejnego rozdzia\u0142u do jego historii, a czasem nawet, jak w przypadku pomini\u0119tego Le\u015bmiana, wr\u0119cz konieczno\u015b\u0107. Nie zmienia to wszak faktu, \u017ce Poeta i mit <\/em>to fascynuj\u0105ca historia o pewnym pragnieniu, kt\u00f3re chyba ju\u017c od samego pocz\u0105tku podszyte by\u0142o rozczarowaniem i przeczuciem kl\u0119ski, bo, jak pisze Eliot:<\/p>\n

\u00a0\u201eId\u017acie st\u0105d, id\u017acie m\u00f3wi\u0142 ptak: ludzki rodzaj<\/p>\n

Zbyt wiele rzeczywisto\u015bci znie\u015b\u0107 nie mo\u017ce\u201d.<\/p><\/blockquote>\n

<\/em><\/p>\n

Poka\u017c przypisy<\/span>    (\u21b5 returns to text)<\/p>\n
    \n
  1. T. S. Eliot, Kto to jest krytyk i inne eseje<\/em>, t\u0142um. M. Heydel, M. Niemojowska, H. Pr\u0119czkowska, M. \u017burowski, Krak\u00f3w 1998, s. 31.\u21b5<\/a><\/li>\n
  2. W. Juszczak, Poeta i mit<\/em>, Wo\u0142owiec 2014, s. 11.\u21b5<\/a><\/li>\n
  3. Cho\u0107 Juszczak konsekwentnie pisze o poezji, wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cna swobodnie m\u00f3wi\u0107 tu o literaturze, jako \u017ce nie chodzi tu o rozr\u00f3\u017cnienia rodzajowe, lecz o pewien spos\u00f3b u\u017cycia i funkcjonowania j\u0119zyka.\u21b5<\/a><\/li>\n
  4. W. Juszczak, dz. cyt.<\/em>, s. 61.\u21b5<\/a><\/li>\n
  5. B. Le\u015bmian, Artysta i model<\/em> [w:] Ten\u017ce, Dzie\u0142a wszystkie<\/em>, t. II Szkice literackie<\/em>, red. J. Trznadel, Warszawa 2011, s. 51.\u21b5<\/a><\/li>\n
  6. W. Juszczak, dz. cyt.<\/em>, s. 54.\u21b5<\/a><\/li>\n
  7. Tam\u017ce, s. 67.\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Poeta i mit<\/em> to ksi\u0105\u017cka napisana jednocze\u015bnie oszcz\u0119dnie i z wielkim rozmachem. Juszczak lakonicznie, kilkoma ruchami i cytatami niezwykle celnie i barwnie ukazuje histori\u0119 jednego z najwa\u017cniejszych marze\u0144 modernizmu. <\/p>\n","protected":false},"author":293,"featured_media":23596,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[484,2018,3121,3120,713],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2016],"yoast_head":"\nHistoria pewnego marzenia<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O ksi\u0105\u017cce "Poeta i mit", kt\u00f3rej autorem jest Wies\u0142aw Juszczak, pisze Micha\u0142 Sowi\u0144ski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/wieslaw-juszczak-poeta-i-mit-wydawnictwo-czarne-2014.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/wieslaw-juszczak-poeta-i-mit-wydawnictwo-czarne-2014.jpg\",\"width\":499,\"height\":811,\"caption\":\"Wies\u0142aw Juszczak, \u201ePoeta i mit\u201d, Wydawnictwo Czarne, 2014 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia\",\"name\":\"Historia pewnego marzenia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-07-21T23:00:06+00:00\",\"dateModified\":\"2014-07-22T08:08:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835\"},\"description\":\"O ksi\u0105\u017cce \\\"Poeta i mit\\\", kt\u00f3rej autorem jest Wies\u0142aw Juszczak, pisze Micha\u0142 Sowi\u0144ski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Historia pewnego marzenia\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835\",\"name\":\"Micha\u0142 Sowi\u0144ski\",\"description\":\"MICHA\u0141 SOWI\u0143SKI \u2013 doktorant na Wydziale Polonistyki UJ. Wsp\u00f3\u0142organizator wydarze\u0144 naukowych i kulturalnych, m.in. dyrektor programowy Festiwalu im. Jana B\u0142o\u0144skiego. Redaktor w wydawnictwie Ha!art. Zajmuje si\u0119 krytyk\u0105 literack\u0105, teori\u0105 i filozofi\u0105 literatury. Przygotowuje rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o zwi\u0105zkach literatury i ekonomii.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-sowinski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia pewnego marzenia","description":"O ksi\u0105\u017cce \"Poeta i mit\", kt\u00f3rej autorem jest Wies\u0142aw Juszczak, pisze Micha\u0142 Sowi\u0144ski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/wieslaw-juszczak-poeta-i-mit-wydawnictwo-czarne-2014.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/wieslaw-juszczak-poeta-i-mit-wydawnictwo-czarne-2014.jpg","width":499,"height":811,"caption":"Wies\u0142aw Juszczak, \u201ePoeta i mit\u201d, Wydawnictwo Czarne, 2014 \u2013 ok\u0142adka (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia","name":"Historia pewnego marzenia","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#primaryimage"},"datePublished":"2014-07-21T23:00:06+00:00","dateModified":"2014-07-22T08:08:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835"},"description":"O ksi\u0105\u017cce \"Poeta i mit\", kt\u00f3rej autorem jest Wies\u0142aw Juszczak, pisze Micha\u0142 Sowi\u0144ski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/michal-sowinski-historia-pewnego-marzenia#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Historia pewnego marzenia"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/b1f2c89f714f5cc74023291dc2f42835","name":"Micha\u0142 Sowi\u0144ski","description":"MICHA\u0141 SOWI\u0143SKI \u2013 doktorant na Wydziale Polonistyki UJ. Wsp\u00f3\u0142organizator wydarze\u0144 naukowych i kulturalnych, m.in. dyrektor programowy Festiwalu im. Jana B\u0142o\u0144skiego. Redaktor w wydawnictwie Ha!art. Zajmuje si\u0119 krytyk\u0105 literack\u0105, teori\u0105 i filozofi\u0105 literatury. Przygotowuje rozpraw\u0119 doktorsk\u0105 o zwi\u0105zkach literatury i ekonomii.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/michal-sowinski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23586"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/293"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23586"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23586\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23596"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23586"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23586"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23586"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=23586"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=23586"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}