{"id":24045,"date":"2014-08-19T00:00:08","date_gmt":"2014-08-18T23:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=24045"},"modified":"2014-08-21T08:19:40","modified_gmt":"2014-08-21T07:19:40","slug":"natalia-cieslak-twarde-dno-snu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu","title":{"rendered":"Twarde dno snu"},"content":{"rendered":"<p>Wed\u0142ug Zygmunta Baumana wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek, funkcjonuj\u0105cy w \u201e\u015bwiecie uspo\u0142ecznionym\u201d, ma dwa podstawowe pragnienia. S\u0105 to \u201et\u0119sknota za tym, by si\u0119 bezpiecznie w grupie\/zbiorowisku zadomowi\u0107, i pragnienie wyodr\u0119bnienia z masy, odindywidualizowania si\u0119 i nabrania oryginalno\u015bci; marzenie o przynale\u017cno\u015bci i marzenie o samostanowieniu; potrzeba spo\u0142ecznego oparcia i \u017c\u0105dza autonomii\u201d. Zdaj\u0105 si\u0119 to by\u0107 warto\u015bci do b\u00f3lu skrajne, kt\u00f3re \u201ew ostatecznym rachunku (&#8230;) sprowadzaj\u0105 si\u0119 do starcia si\u0119 potrzeby trzymania si\u0119 za r\u0119ce, wynik\u0142ej z pragnienia bezpiecze\u0144stwa, oraz potrzeby oswobodzenia r\u0105k, wynik\u0142ej z t\u0119sknoty do wolno\u015bci\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a>. Mimo \u017ce sytuuj\u0105 si\u0119 one na dw\u00f3ch przeciwleg\u0142ych punktach skali, w r\u00f3wnym stopniu decyduj\u0105 o stosunku cz\u0142owieka do zbiorowo\u015bci, jednocze\u015bnie czyni\u0105c z niego istot\u0119, wewn\u0105trz kt\u00f3rej nieustannie dochodzi do r\u00f3\u017cnego rodzaju emocjonalnych kolizji. Istnienie tego typu konflikt\u00f3w wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 dokonania wyboru i opowiedzenia si\u0119 za kt\u00f3r\u0105\u015b z opcji \u2013 albo pozostaniemy aktywni i stawiamy na wsp\u00f3\u0142uczestnictwo, albo zrezygnujemy ze spo\u0142ecznej kooperatywy i skupiamy si\u0119 na sobie, lub te\u017c \u2013 co chyba najbardziej wyczerpuj\u0105ce \u2013 lawirujemy mi\u0119dzy obiema z tych postaw.<\/p>\n<figure id=\"attachment_24051\" aria-describedby=\"caption-attachment-24051\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014\/\" rel=\"attachment wp-att-24051\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-24051 \" title=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-540x383.jpg\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"383\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-540x383.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-120x85.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-90x64.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-320x227.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-560x398.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-576x408.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-24051\" class=\"wp-caption-text\">Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nowy projekt Tomka Mroza prezentowany w Galerii Foksal wy\u0142ania si\u0119 z mglistej materii tego rodzaju dylemat\u00f3w. Zaaran\u017cowana tu przez artyst\u0119 przestrze\u0144 oderwana jest zupe\u0142nie od rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej na co dzie\u0144 egzystujemy. To samotnia, pe\u0142na dziwacznych rekwizyt\u00f3w, ilustruj\u0105cych fobie i marzenia jej mieszka\u0144ca, kt\u00f3ra sugeruje, \u017ce prowadzi on \u017cycie nieuspo\u0142ecznione, niemal ca\u0142kowicie pozbawione zwi\u0105zku z tym, co dzieje si\u0119 na zewn\u0105trz. To \u201erealizacja fantazji na temat kryj\u00f3wki, w kt\u00f3rej poczucie bezpiecze\u0144stwa i wyciszenia wygrywaj\u0105 ze strachem przed wykluczeniem i klaustrofobi\u0105\u201d \u2013 czytamy w tek\u015bcie kuratorskim. Jednak czy ta osobista przestrze\u0144 przystaje do naszych wyobra\u017ce\u0144 na temat utopii, \u201elepszego \u015bwiata\u201d, gdzie bez obaw mo\u017cna skry\u0107 si\u0119 przed tym, co niechciane? Czy szukaliby\u015bmy tu azylu i komfortu? Czy w tym w\u0142a\u015bnie miejscu mogliby\u015bmy poczu\u0107 si\u0119 wolni? Cho\u0107 surowa przestrze\u0144 pokoju inspirowana jest niew\u0105tpliwie pragnieniem odpoczynku od chaosu zdarze\u0144, odciska tu swe pi\u0119tno tak\u017ce szale\u0144stwo. Za Erazmem z Rotterdamu Mr\u00f3z wskazuje bowiem, \u017ce do \u201ecytadeli szcz\u0119\u015bliwo\u015bci\u201d droga zawsze wiedzie przez ob\u0142\u0119d&#8230;<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-24045 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24111\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24111'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24110\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24110'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24109\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24109'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24108\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24108'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24107\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24107'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomek-mroz-spij-spokojnie-w-kosmosie-galeria-foksal-2014-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24106\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24106'>\n\t\t\t\tTomek Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, 2014; fot. B. G\u00f3rka, \r\n(\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Galerii Foksal)\r\n\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Tomasz Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-24051\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-24051'>\n\t\t\t\tTomasz Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Projekt Mroza dla Galerii Foksal jest \u201ebajeczny\u201d w pierwotnym znaczeniu tego s\u0142owa \u2013 prawdziwe ba\u015bnie bywaj\u0105 przecie\u017c dramatyczne, przera\u017caj\u0105ce, a czasem wr\u0119cz psychodeliczne&#8230; Przestrze\u0144 instalacji to wn\u0119trze chatki gdzie\u015b na odludziu; \u015bmia\u0142o mog\u0142aby ona stanowi\u0107 scenografi\u0119 dla filmowej opowie\u015bci grozy z elementami <em>fantasy<\/em>. W takich w\u0142a\u015bnie warunkach bohaterowie \u2013 pozbawienie zewn\u0119trznej opoki \u2013 zmuszeni s\u0105 do konfrontacji z w\u0142asnym wn\u0119trzem. Ucieczka przed \u015bwiatem, pr\u00f3ba stworzenia w\u0142asnego \u201ekosmosu\u201d, w kt\u00f3rym \u2013 jak sugeruje tytu\u0142 wystawy \u2013 mo\u017cna spa\u0107 spokojnie, wi\u0105\u017ce si\u0119 wi\u0119c najpierw z konieczno\u015bci\u0105 stawienia czo\u0142a l\u0119kom. Dno snu tak naprawd\u0119 jest twarde<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>, jednak mimo to ci, kt\u00f3rzy s\u0105 autentycznie zm\u0119czeni, decyduj\u0105 si\u0119 w nim pogr\u0105\u017cy\u0107.<\/p>\n<p align=\"center\">***<\/p>\n<p>W projekcie Mroza da si\u0119 odczu\u0107 g\u0142\u0119boki rys \u201ezm\u0119czenia rzeczywisto\u015bci\u0105\u201d, je\u015bli poj\u0119cie to rozpatrywa\u0107 w szerokim polu. W\u00f3wczas \u2013 jak pisze Jakub Banasiak, tw\u00f3rca tej kategorii \u2013 okre\u015bla ono \u201epostaw\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na odchodzeniu od analizy rzeczywisto\u015bci na rzecz sztuki kreuj\u0105cej samodzielne artystyczne przestrzenie, zbudowanej na osobistych do\u015bwiadczeniach, uciekaj\u0105cej od teoretyzowania. Cech\u0105 wyr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 tak zdefiniowane \u00abzm\u0119czenie rzeczywisto\u015bci\u0105\u00bb b\u0119dzie te\u017c dystans do norm j\u0119zyka i zachowa\u0144 cechuj\u0105cych wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat sztuki\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>. Zar\u00f3wno realia spo\u0142ecznego \u0142adu, jak i system, jakim jest <em>art world <\/em>(czy \u2013 w mniejszej skali \u2013 Uk\u0142ad Scalony Sztuki Polskiej<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>) rysuj\u0105 ramy dla dzia\u0142alno\u015bci wielu artyst\u00f3w \u2013 oparte na znanych, mo\u017cliwych do przewidzenia, konwencjonalnych jako\u015bciach i okre\u015blonych formach zachowa\u0144, dostarczaj\u0105 im kryteri\u00f3w postrzegania i interpretacji zewn\u0119trznego \u015bwiata, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wykorzystuj\u0105 w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Brak zainteresowania Mroza tematami o silnym krytycznym potencjale \u2013 zagadnieniami spo\u0142eczno-politycznymi, teoretycznymi czy ideologi\u0105, a wi\u0119c obszarami, przez pryzmat kt\u00f3rych mo\u017cna analizowa\u0107 otaczaj\u0105c\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 \u2013 wi\u0105\u017ce si\u0119 wi\u0119c ze \u015bwiadom\u0105 rezygnacj\u0119 z pos\u0142ugiwania si\u0119 narz\u0119dziami komunikacji, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 no\u015bno\u015b\u0107 tre\u015bci.<\/p>\n<p>Odrzucenie sztuki zaanga\u017cowanej oraz tej opieraj\u0105cej si\u0119 na intelektualnej spekulacji, niech\u0119\u0107 do wchodzenia w buty artysty-aktywisty czy filozofa-spekulanta, prowadzi do sytuacji, w kt\u00f3rej Tomek Mr\u00f3z dystansuje si\u0119 wobec dominuj\u0105cych dyskurs\u00f3w i postaw. Skupia si\u0119 na sobie, a oderwanie od rzeczywisto\u015bci postrzega w kategoriach emancypacji. Potrzeba uwolnienia, separacji, d\u0105\u017cenie do \u201eoswobodzenia r\u0105k\u201d, nie oznaczaj\u0105 jednak ca\u0142kowitego odwr\u00f3cenia si\u0119 plecami do odbiorcy. Artysta uchyla si\u0119 jedynie od spe\u0142niania jego oczekiwa\u0144.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\">Cyt. za: Z. Bauman,<em> Kultura w p\u0142ynnej nowoczesno\u015bci<\/em>, Warszawa 2011, s. 37.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Tytu\u0142 zaczerpni\u0119ty zosta\u0142 z ksi\u0105\u017cki <em>Twarde dno snu. Tradycja romantyczna w poezji j\u0119zyka angielskiego<\/em>, prze\u0142. Z. Kubiak, Warszawa 2002.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">Cyt. za: J. Banasiak,\u00a0<em>Zm\u0119czeni rzeczywisto\u015bci\u0105. Rozmowy z artystami,\u00a0<\/em>ze wst\u0119pem Agnieszki Taborskiej, Warszawa 2009, s. 233.\u00a0\u00a0<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">\u00a0Odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 tu do poj\u0119cia ukutego pod koniec lat 90. na \u0142amach magazynu \u201eRaster\u201d.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Odrzucenie sztuki zaanga\u017cowanej oraz tej opieraj\u0105cej si\u0119 na intelektualnej spekulacji, niech\u0119\u0107 do wchodzenia w buty artysty-aktywisty czy filozofa-spekulanta, prowadzi do sytuacji, w kt\u00f3rej Tomek Mr\u00f3z dystansuje si\u0119 wobec dominuj\u0105cych dyskurs\u00f3w i postaw. Skupia si\u0119 na sobie, a oderwanie od rzeczywisto\u015bci postrzega w kategoriach emancypacji. <\/p>\n","protected":false},"author":417,"featured_media":24051,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3164,2534,849,3163,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2533],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Twarde dno snu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Tomek Mr\u00f3z i jego wystawa &quot;\u015apij spokojnie w kosmosie...&quot; w Galerii Foksal w komentarzu Natalii Cie\u015blak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014.jpg\",\"width\":800,\"height\":568,\"caption\":\"Tomasz Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\",\"name\":\"Twarde dno snu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-08-18T23:00:08+00:00\",\"dateModified\":\"2014-08-21T07:19:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151\"},\"description\":\"Tomek Mr\u00f3z i jego wystawa \\\"\u015apij spokojnie w kosmosie...\\\" w Galerii Foksal w komentarzu Natalii Cie\u015blak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Twarde dno snu\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151\",\"name\":\"Natalia Cie\u015blak\",\"description\":\"Natalia Cie\u015blak \u2013 rocznik 1988. Historyczka i krytyczka sztuki, pocz\u0105tkuj\u0105ca kuratorka, redaktorka. Studiowa\u0142a na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu i Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Teksty o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej publikuje w mediach bran\u017cowych i katalogach wystaw. Mieszka i pracuje w Toruniu.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/natalia-cieslak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Twarde dno snu","description":"Tomek Mr\u00f3z i jego wystawa \"\u015apij spokojnie w kosmosie...\" w Galerii Foksal w komentarzu Natalii Cie\u015blak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-mroz-galeria-foksal-2014.jpg","width":800,"height":568,"caption":"Tomasz Mr\u00f3z, \u201e\u015apij spokojnie w kosmosie, \u017c\u00f3\u0142w ci\u0119 nie u\u2026\u201d, Galeria Foksal w Warszawie (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu","name":"Twarde dno snu","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#primaryimage"},"datePublished":"2014-08-18T23:00:08+00:00","dateModified":"2014-08-21T07:19:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151"},"description":"Tomek Mr\u00f3z i jego wystawa \"\u015apij spokojnie w kosmosie...\" w Galerii Foksal w komentarzu Natalii Cie\u015blak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-twarde-dno-snu#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Twarde dno snu"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151","name":"Natalia Cie\u015blak","description":"Natalia Cie\u015blak \u2013 rocznik 1988. Historyczka i krytyczka sztuki, pocz\u0105tkuj\u0105ca kuratorka, redaktorka. Studiowa\u0142a na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu i Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Teksty o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej publikuje w mediach bran\u017cowych i katalogach wystaw. Mieszka i pracuje w Toruniu.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/natalia-cieslak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24045"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/417"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24045"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24045\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24045"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24045"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24045"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=24045"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=24045"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}