![\"Jerzy](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/jerzy-beres-boycott-540x366.jpg\" "\\"Jerzy")
<\/a>W 1980 roku przyjecha\u0142am z Poznania do Warszawy, gdzie na Akademii Sztuk Pi\u0119knych rozpocz\u0119\u0142am podyplomowe studia w Studium Scenografii J\u00f3zefa Szajny. Zamieszka\u0142am w Dziekance, akademiku dla student\u00f3w szk\u00f3\u0142 artystycznych. Pracownie scenografii by\u0142y usytuowane na pierwszym pi\u0119trze PKiN i na zapleczu Teatru Studio. Studia trwa\u0142y dwa lata, a na ca\u0142ym wydziale by\u0142o tylko pi\u0119ciu student\u00f3w. Wyk\u0142adowcy stanowili znacznie wi\u0119ksze grono. J\u00f3zef Szajna, wielki wizjoner, tw\u00f3rca \u015bwiatowego teatru plastycznego, naucza\u0142 kompleksowego spojrzenia na teatr. Nigdy nie uwa\u017ca\u0142 scenografii za odr\u0119bn\u0105, podrz\u0119dn\u0105 cz\u0119\u015bci spektaklu. Przeciwnie, traktowa\u0142 j\u0105 jako si\u0142\u0119 nap\u0119dow\u0105 ca\u0142ej inscenizacji. B\u0119d\u0105c tw\u00f3rc\u0105 teatru autorskiego przekazywa\u0142 idee sztuki totalnej, globalnej, a przede wszystkim uniwersalnej. Fascynuj\u0105cy wewn\u0119trzn\u0105 wolno\u015bci\u0105, brakiem pokory i odwag\u0105 formu\u0142owania nowych poj\u0119\u0107, zdecydowanie wyprzedza\u0142 epok\u0119: \u201eTo nieprawda, \u017ce artysta \u017cyje i chce \u017cy\u0107 w atelier i z tym mu dobrze. Jeste\u015bmy reprezentantami ca\u0142ego kszta\u0142tuj\u0105cego si\u0119 \u017cycia ludzkiego, z ca\u0142ym zapleczem informacji o \u015bwiecie. Nie mo\u017cna tego ju\u017c sprowadzi\u0107 do miasta, w kt\u00f3rym si\u0119 mieszka, czy kraju. Mieszkamy na Ziemi\u201d. W 1981 roku Szajna na znak protestu przeciw wprowadzeniu stanu wojennego wyrzuci\u0142 legitymacj\u0119 partyjn\u0105 i wycofa\u0142 si\u0119 z \u017cycia publicznego. Tak wi\u0119c pocz\u0105tek lat 80. w sztuce polskiej by\u0142 ko\u0144cem ery jego wybitnych inscenizacji. Wielki re\u017cyser zrezygnowa\u0142 z prowadzenia teatru, a tak\u017ce ze Studium Scenografii.<\/p>\n
![\"Zygmunt](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/zygmunt-piotrowski-borys-nieslony-das-brakteaten-stuck-1987-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Tomasz](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-sikorski-no-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Jerzy](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/jerzy-beres-boycott-80x80.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t![\"Antoni](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/antoni-chodorowski-lech-walesa-1984-400x240.jpg\")
<\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\tNas, adept\u00f3w ostatniego rocznika (w 1982 roku zamkni\u0119to Studium Scenografii) interesowa\u0142 autorski teatr plastyczny. Dlatego postanowili\u015bmy poszuka\u0107 nast\u0119pcy godnego mistrza. Wyb\u00f3r pad\u0142 na Jerzego Grzegorzewskiego, plastyka, scenografa i re\u017cysera w jednej osobie. Ewa Stankiewicz, asystentka Szajny, z sukcesem przekona\u0142a go o s\u0142uszno\u015bci przekazania pa\u0142eczki Grzegorzewskiemu. Za przyzwoleniem Szajny pojechali\u015bmy (grupa 3 student\u00f3w) do Teatru Polskiego we Wroc\u0142awiu i zaprosili\u015bmy Grzegorzewskiego do warszawskiego Studium. Artysta ten robi\u0142 teatr inny ni\u017c Szajna. Mniej eksperymentowa\u0142 plastycznie. Nie by\u0142 \u017cywio\u0142owy ani odkrywczy, raczej bardziej wyciszony i poetycki. Wypracowa\u0142 w\u0142asny styl teatru tradycyjnego. Scenografia nie odgrywa\u0142a u niego roli wiod\u0105cej, by\u0142a raczej dope\u0142nieniem spektaklu. Tworzy\u0142 statyczne obrazy sceniczne z u\u017cywanych, gotowych przedmiot\u00f3w. W 1982 roku wyk\u0142ada\u0142 w Studium Scenografii. \u201eGrzegorzewski wzbudzi\u0142 w nas ciekawo\u015b\u0107 wpisywania dzia\u0142a\u0144 scenicznych w inne przestrzenie, z za\u0142o\u017cenia nieteatralne\u201d \u2013<\/em> wspomina\u0142a Ma\u0142gorzata D\u017cygad\u0142o-Niklaus. W 1982 roku Jerzy Grzegorzewski przej\u0105\u0142 Teatr Studio. Moje fascynacje Ulissesem<\/em> Joyce\u2019a (dyplom w Studium Scenografii) powsta\u0142y w\u0142a\u015bnie pod wp\u0142ywem Grzegorzewskiego i w po\u0142owie lat 80. otworzy\u0142y mi drog\u0119 do Niemiec.<\/p>\n Od 1980 roku Teatr Studio otrzyma\u0142 nazw\u0119 Centrum Sztuki Studio, Teatr \u2013 Galeria. We foyer wisia\u0142a znakomita kolekcja polskiego malarstwa wsp\u00f3\u0142czesnego. Boczne pomieszczenia pierwszego pi\u0119tra s\u0142u\u017cy\u0142y za przestrzenie wystawiennicze. Od 1981 do 1995 roku galeri\u0119 prowadzi\u0142 teoretyk teatru, krytyk sztuki i literatury, Zbigniew Taranienko. Pozbawiony intuicji plastycznej, konserwatywny kurator, nie potrafi\u0142 wypromowa\u0107 tego wspania\u0142ego miejsca. Do dzi\u015b zreszt\u0105 znacz\u0105ca dla kultury polskiej galeria Teatru Studio nie posiada w\u0142asnego, nawet internetowego archiwum. W 1984 roku Taranienko zrealizowa\u0142 prezentacj\u0119 Pokaz Warszawski. <\/em>Po raz pierwszy w tej renomowanej galerii przedstawi\u0142 m\u0142odych artyst\u00f3w stolicy. <\/em>Pragn\u0105\u0142 uwypukli\u0107 ducha czasu, uchwyci\u0107 impulsy panuj\u0105ce w\u00f3wczas w Warszawie. Moje kostiumo-rze\u017aby z serii Ulisses <\/em>zosta\u0142y zaproszone do udzia\u0142u w tym pokazie. Generalnie Taranienko przedstawi\u0142 12 tw\u00f3rc\u00f3w wypowiadaj\u0105cych si\u0119 w klasycznych dyscyplinach, jak: malarstwo (Jerzy Boni\u0144ski, Ewa Gierach, S\u0142awomir Ratajski, Dorota Stachurska, Jerzy Szot), grafika (Marek Jaromski, Andrzej Kalina), rysunek: (Andrzej Dworakowski, Miros\u0142aw Gol\u0119dzinowski, Ewa Katarzyna Lubicz-Zaleska), formy rze\u017abiarskie (Aleksandra Ho\u0142ownia), tkanina (Ma\u0142gorzata Kami\u0144ska-Skiba). Celebrowany hucznie Pokaz Warszawski<\/em> z perspektywy historycznej przeszed\u0142 niezauwa\u017cony, mimo \u017ce pojawi\u0142y si\u0119 na nim obiecuj\u0105ce nazwiska. Awangardowe, eksperymentalne performanse oraz sympozja artystyczne, odbywa\u0142y si\u0119 w tym czasie w teatralnej malarni. Jak wspomina Zygmunt Piotrowski-Ukiyo: \u201eW stanie wojennym by\u0142o to jedno z niewielu miejsc niebojkotowanych, bez cenzury z prywatnie zapraszan\u0105 publiczno\u015bci\u0105\u201d.<\/p>\n W 1984 roku w Centrum Sztuki Studio zacz\u0119\u0142a funkcjonowa\u0107 utworzona przez dyrektora Polskiej Orkiestry Kameralnej, Franciszka Wybra\u0144czyka, i dyrygenta, Yehudiego Menuhina, orkiestra Sinfonia Varsovia. W Polsce trwa\u0142 stan wojenny. Natomiast w grudniu 1982 roku w Grand Palais w Pary\u017cu mia\u0142a miejsce gigantyczna prezentacja sztuki polskiej M\u0142oda Ekspresja 82<\/em> \u2013 33. Salon M\u0142odego Malarstwa,<\/em> z udzia\u0142em 180 m\u0142odych polskich artyst\u00f3w. Zrealizowana przez Francuz\u00f3w wystawa ukazywa\u0142a sztuk\u0119 Polsk\u0105 bez kontekstu ideologicznego i politycznego. <\/em>W M\u0142odej Ekspresji 82<\/em> uczestniczyli arty\u015bci z ca\u0142ej Polski, z Warszawy mi\u0119dzy innymi: Jerzy Boni\u0144ski, Aleksandra Ho\u0142ownia, S\u0142awomir Ratajski, Ewa Katarzyna Lubicz-Zaleska i wielu innych.<\/p>\n <\/p>\n Zupe\u0142nie odr\u0119bny charakter mia\u0142a mieszcz\u0105ca si\u0119 na Krakowskim Przedmie\u015bciu Pracownia Dziekanka. Niekonwencjonaln\u0105, alternatywn\u0105 galeri\u0105 kierowali w latach 80. zdolni i ambitni arty\u015bci: Jerzy Onuch (1976-1986) i Tomasz Sikorski (1979-1987). Ich wsp\u00f3\u0142pracownikami byli Roman Rewakowicz (1984-1985), Joanna Sta\u0144ko (1986), Joanna Kiliszek (1986-87).<\/p>\n Tomasz Sikorski w tek\u015bcie omawiaj\u0105cym histori\u0119 Pracowni Dziekanka pisa\u0142: \u201eW latach 1981-87 przeprowadzono w Pracowni wiele pionierskich dzia\u0142a\u0144 intermedialnych i eksperyment\u00f3w tw\u00f3rczych, prezentowano zjawiska z obszaru nowej sztuki, zw\u0142aszcza progresywnej, artystycznie i politycznie niezale\u017cnej. Dzi\u0119ki swej elitarno\u015bci i niewielkiej skali oddzia\u0142ywania, nieobecno\u015bci w mediach oraz dzi\u0119ki temu, \u017ce Pracownia nie istnia\u0142a w oficjalnym systemie instytucji pa\u0144stwowych, jej dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie by\u0142a poddawana sterowaniu ani kontroli cenzury\u201d. Imprezy z zakresu sztuki wsp\u00f3\u0142czesnej odbywaj\u0105ce si\u0119 w Pracowni Dziekanka umo\u017cliwia\u0142y dost\u0119p do wiedzy nie propagowanej w\u00f3wczas w szkolnictwie artystycznym.<\/p>\n Cz\u0119sto odwiedza\u0142am Pracowni\u0119 Dziekanka. Niezapomniane wra\u017cenie wywar\u0142 na mnie bior\u0105cy udzia\u0142 w spotkaniu Teraz i Poza Czasem <\/em>(09-13.06.1986) Jerzy Bere\u015b, kt\u00f3ry rozebrany do naga malowa\u0142 sobie na plecach czerwone pr\u0119gi, a na piersiach s\u0142owo \u201eBOYCOTT\u201d. <\/em>Mimo \u017ce kieruj\u0105cy galeri\u0105 Sikorski i Onuch zapraszali do niej wielu perforemer\u00f3w z zagranicy (m.in. Petra \u0160tembera, Keesa Mola, Reindeer Werk \u2013 duet Thom Puckey & Dirk Larsen, Rolanda Millera, Franklina Aaldersa, Iaina Robertsona), to najbardziej przypadli mi do gustu rodzimi tw\u00f3rcy, szczeg\u00f3lnie ci posiadaj\u0105cy niebywa\u0142\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 poruszania widowni. Podziwia\u0142am kultow\u0105 par\u0119 KwieKulik Polski Duet <\/em>(1984). Arty\u015bci dowcipnie parodiowali przemiany polityczne w kraju. By\u0142am \u015bwiadkiem wyst\u0105pienia Sztuka w Procesie Rewolucji<\/em> w wykonaniu guru polskiego performansu, Zygmunta Piotrowskiego-Ukiyo (1981), ogl\u0105da\u0142am performanse S\u0142awomira Marca i liczne prezentacje malarskie Ryszarda Grzyba. Poza tym wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z Pracowni\u0105 Dziekanka <\/em>polscy performerzy uczestniczyli w wielu presti\u017cowych festiwalach, jak cho\u0107by Zygmunt Piotrowski-Ukiyo czy Zbigniew Warpechowski w Documenta 8. W 1984 roku spotka\u0142am w Dziekance Kooperatyw\u0119 Artystyczn\u0119 THEAT,<\/em> opowiadaj\u0105c\u0105 o swoich wyst\u0119pach na festiwalu zorganizowanym przez HbK (Wy\u017csz\u0105 Szko\u0142\u0119 Sztuk Plastycznych) w Kassel. Andrzej Komorowski zostawi\u0142 informacje o organizowanym tam kolejnym festiwalu multimedialnym MuKu.<\/em> Zg\u0142osi\u0142am do Kassel m\u00f3j performans Ulisses<\/em>. Kurator Hamdi el Attar, zaprosi\u0142 mnie do udzia\u0142u w MuKu.<\/em> W 1985 roku mi\u0119kkie kostiumo-rze\u017aby z serii Ulisses <\/em>wraz z performansem zademonstrowa\u0142am w hali K-18 w Kassel. <\/em>Z mojej inicjatywy Hamdi El Attar przedstawi\u0142 w Pracowni Dziekanka <\/em>(1986) dokumentacj\u0119 z festiwalu MuKu,<\/em> werbuj\u0105c jednocze\u015bnie na zaplanowany paralelnie do odbywaj\u0105cych si\u0119 w 1987 roku Documenta 8, festiwal grup artystycznych Groupartwork<\/em>. W marcu 1985 roku wyst\u0105pili w Dziekance zwi\u0105zani w\u00f3wczas z teatrem Gardzienice, znani dzi\u015b tw\u00f3rcy Scholi Teatru W\u0119gajty: Ma\u0142gorzata D\u017cygad\u0142o i Wolfgang Niklaus. Czas walk Solidarno\u015bci uczyni\u0142 Polsk\u0119 atrakcyjn\u0105 dla \u015bwiata. W latach 80. wielu mi\u0119dzynarodowych artyst\u00f3w bywa\u0142o w Warszawie. W Pracowni Dziekanka mia\u0142 sw\u00f3j odczyt dzi\u015b wielki gwiazdor kultury flamandzkiej, Jan Fabre (1986). Tak\u017ce zamieszka\u0142a w Pary\u017cu, ameryka\u0144ska fotografka Jill Hartley prezentowa\u0142a swe zdj\u0119cia z podr\u00f3\u017cy po Polsce (1986). Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce w maju 1981 roku w teatrze na Woli, nie zwa\u017caj\u0105c na stan wojenny, Roman Pola\u0144ski re\u017cyserowa\u0142 sztuk\u0119 Amadeusz<\/em>, w kt\u00f3rej sam gra\u0142 rol\u0119 Mozarta, na zmian\u0119 z aktorem Teatru Studio, Ryszardem Dregerem. W posta\u0107 Saleriego wcieli\u0142 si\u0119 Tadeusz \u0141omnicki.<\/p>\n W drugiej po\u0142owie lat 80. usytuowana w klubie studenckim Stodo\u0142a galeria o tej samej nazwie funkcjonowa\u0142a pod kierunkiem artystki Anki Kowalskiej. Otwarta na wszelkie propozycje, niezale\u017cna galeria mia\u0142a eksperymentalny charakter i realizowa\u0142a ciekawy program. Wystawia\u0142o w niej wielu intryguj\u0105cych, gniewnych tw\u00f3rc\u00f3w, jak na przyk\u0142ad w 1987 roku warszawska grupa Neue Bieriemiennost (Ba\u0142ka, Filonik, Kijewski), Jerzy Truszkowski (Max Hexer), Anna i Irena Nawrot, Zbigniew Maciej Dowgia\u0142\u0142o. W galerii Stodo\u0142a <\/em>w 1987 roku po raz po raz pierwszy zaprezentowa\u0142am m\u00f3j performans Si\u0142a Istnienia. <\/em>W klubie studenckim Stodo\u0142a <\/em>wielokrotnie <\/em>go\u015bci\u0142 Cricot 2 Tadeusza Kantora. W latach 80. ogl\u0105da\u0142am w Stodole spektakle: Umar\u0142a klasa<\/em>, Wielopole, Wielopole,<\/em> Gdzie s\u0105 niegdysiejsze \u015bniegi<\/em>. Szkoda, \u017ce galeria Stodo\u0142a <\/em>nie posiada \u017cadnej dokumentacji swej dzia\u0142alno\u015bci. Oczywi\u015bcie w stanie wojennym ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 \u015brodowiska tw\u00f3rczego cieszy\u0142y si\u0119 galerie w ko\u015bcio\u0142ach. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 wystawiennicz\u0105 w warszawskim Duszpasterstwie \u015arodowisk Tw\u00f3rczych w ko\u015bciele Nawiedzenia prowadzi\u0142 ksi\u0105dz Wies\u0142aw Aleksander Niew\u0119g\u0142owski. W ma\u0142ej galerii DST trwa\u0142y w\u00f3wczas zmienne wystawy.<\/p>\n Inna galeria istnia\u0142a w niewyko\u0144czonym ko\u015bciele i parafii Mi\u0142osierdzia Bo\u017cego na ulicy \u017bytniej 3\/9. Tam odgrywano polityczne spektakle teatralne z cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cym w\u00f3wczas pozna\u0144skim teatrem \u00d3smego Dnia. Organizowano sympozja, manifestacje krytykuj\u0105ce re\u017cim, dyskusje oraz wystawy. Najpopularniejsz\u0105 by\u0142a, wykreowana przez Nin\u0119 Solarz i Janusza Boguckiego prezentacja Znak Krzy\u017ca<\/em>. Poza tym spotkania, pokazy i koncerty mia\u0142y miejsce w galeriach domowych i studiach artystycznych. \u201eM\u00f3j performance NO FUTURE odby\u0142 si\u0119 w lutym 1982 w pracowni rze\u017abiarskiej Daniela Wnuka. Pracowni\u0119 Dziekanka, tak jak wszystkie instytucje kultury zamkni\u0119to nakazem wprowadzonego 13 grudnia 1981 stanu wojennego. Publiczna prezentacja performansu by\u0142a nielegalna, bo zakazano r\u00f3wnie\u017c zgromadze\u0144 powy\u017cej 5 os\u00f3b. Wyst\u0105pienie to by\u0142o reakcj\u0105 na terror Jaruzelskiego i odreagowaniem strachu i wielkiej niewiadomej, jak\u0105 sta\u0142a si\u0119 przysz\u0142o\u015b\u0107 w kraju sparali\u017cowanym przez si\u0142y wojskowe zale\u017cne od Moskwy\u201d \u2013 wspomina\u0142 Tomasz Sikorski. Innym tajemniczym miejscem by\u0142a pracownia Ma\u0142gorzaty Braunek i Andrzeja Krajewskiego przy ulicy W\u0105ski Dunaj 3, oddana w 1983 roku pod opiek\u0119 Ma\u0142gorzacie D\u017cygad\u0142o i Aleksandrze Ho\u0142owni. Tu mo\u017cna by\u0142o okresowo zobaczy\u0107 prace uczni\u00f3w mistrza J\u00f3zefa Szajny. Pos\u0142ucha\u0107 pi\u0119knie graj\u0105cego na hiszpa\u0144skiej gitarze i \u015bpiewaj\u0105cego Wolfganga Niklausa wpada\u0142, z pobliskiej Starej Prochowni, Wojciech Siemion. Na W\u0105skim Dunaju specjalnie zaproszeni go\u015bcie mieli okazj\u0119 pozna\u0107 teorie Rudolfa Steinera, spotka\u0107 Jerzego Prokopiuka, uczestniczy\u0107 w warsztatach antropozoficznych albo zaj\u0119ciach z eurytmii prowadzonych przez uczni\u00f3w i pedagog\u00f3w szk\u00f3\u0142 waldorfowskich z Niemiec (np. Arfsta Wagnera). Oferta bardzo poci\u0105gaj\u0105ca i kszta\u0142c\u0105ca zwa\u017cywszy, na to, \u017ce Rudolf Steiner figurowa\u0142 w socjalistycznej Polsce na indeksie. W pracowni na W\u0105skim Dunaju bywali, m. in. Stanis\u0142aw Sojka, Janusz Dziubak, Mietek Litwi\u0144ski, Henryk Waniek, Waldemar Czechowski, Aleksander Sobiszewski, Pawe\u0142 Wola\u0144ski, Anna Maria Bauer, Gra\u017cyna Chor\u0105\u017cyczewska, Marek Kijewski (z grupy Neue Bieriemiennost ), skrzypkowie-klezmerzy z Los Angeles, tancerka Alma Yoray, aktorzy O\u015brodka Praktyk Teatralnych Gardzienice (zanim wyruszyli w kierunku Lublina) i wielu, wielu innych plastyk\u00f3w, re\u017cyser\u00f3w, literat\u00f3w, my\u015blicieli, muzyk\u00f3w. Pami\u0119tam odbywaj\u0105ce si\u0119 na W\u0105skim Dunaju wystawy. Od 10 do 11 stycznia 1984 roku trwa\u0142 pokaz prac Jurka Madejskiego, a od 26 do 30 kwietnia 1985 mia\u0142a miejsce prezentacja Przesuni\u0119cie,<\/em> autorstwa bydgoskich artyst\u00f3w: Jacka Soli\u0144skiego i Jana Kaji.<\/p>\n W pracowni na W\u0105skim Dunaju wernisa\u017c swych obraz\u00f3w wisz\u0105cych w pobliskiej, nobilitowanej galerii Zapiecek, celebrowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c Pawe\u0142 \u0141ubowski. Malowniczy pejza\u017c warszawskiej Star\u00f3wki tworzyli mieszkaj\u0105cy dooko\u0142a arty\u015bci. Cz\u0119sto odwiedza\u0142am zamieszka\u0142\u0105 na ulicy Piwnej malark\u0119 Bo\u017cen\u0119 Wahl, kt\u00f3rej towarzyszy\u0142am w wyprowadzaniu ps\u00f3w albo w codziennym dokarmianiu bezdomnych kot\u00f3w, koczuj\u0105cych w piwnicach Starego Miasta. Czasami widzia\u0142am jak ulic\u0105 Bednarsk\u0105 przechodzi\u0142 Janusz G\u0142owacki albo prowadzono star\u0105 Iren\u0119 Eichler\u00f3wn\u0119. Gdzie\u015b w knajpie na Piwnej pokrzykiwa\u0142 Jan Himilsbach. Przyznam, \u017ce strumie\u0144 energii oraz atmosfera artystycznej Warszawy lat 80. wywar\u0142y na mnie niezapomniane wra\u017cenie. Powsta\u0142a w tamtych czasach sztuka by\u0142a moim zdaniem progresywna, nowatorska, odkrywcza, a nawet wyprzedza\u0142a trendy \u015bwiatowe. Cho\u0107 w du\u017cej mierze rewolucj\u0119 w sztuce polskiej lat 80. zawdzi\u0119czamy galeriom niezale\u017cnym, to jednak wszyscy wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy ze sob\u0105 tw\u00f3rcy, wsp\u00f3lnie przyczynili si\u0119 do zwyci\u0119stwa epoki Solidarno\u015bci i naturalnie do globalnych przemian w sztuce.<\/p>\n Specjalne podzi\u0119kowania za wsp\u00f3\u0142prac\u0119 przy pisaniu tekstu, korekt\u0119 oraz przypomnienie wielu fakt\u00f3w sk\u0142adam Ma\u0142gorzacie D\u017cygad\u0142o-Niklaus (pracownia i galeria niezale\u017cna W\u0105ski Dunaj 3) oraz Tomaszowi Sikorskiemu (Pracownia Dziekanka).<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Przemiany polityczno-spo\u0142eczne w latach 80. mia\u0142y niewyobra\u017calny wp\u0142yw na polskich tw\u00f3rc\u00f3w. Bunt przeciw re\u017cimowi komunistycznej w\u0142adzy ogarn\u0105\u0142 nie tylko dzia\u0142aczy Solidarno\u015bci, lecz r\u00f3wnie\u017c artyst\u00f3w. Gwa\u0142towne zmiany spowodowane nieprzewidzialnymi, nag\u0142ymi decyzjami, ukszta\u0142towa\u0142y nowy obraz kultury polskiej. <\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":24056,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7,3159,2802,849,190,402],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14081],"yoast_head":"\n![\"Antoni](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/antoni-chodorowski-lech-walesa-1984-504x800.jpg\" "\\"Antoni")
<\/a>![\"Tomasz](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/tomasz-sikorski-no-540x388.jpg\" "\\"Tomasz")
<\/a>![\"Zygmunt](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/08\/zygmunt-piotrowski-borys-nieslony-das-brakteaten-stuck-1987-540x625.jpg\" "\\"Zygmunt")
<\/a>