{"id":25509,"date":"2014-10-16T09:15:51","date_gmt":"2014-10-16T08:15:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=25509"},"modified":"2014-10-30T13:07:18","modified_gmt":"2014-10-30T12:07:18","slug":"natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego","title":{"rendered":"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego"},"content":{"rendered":"<p>Robert Ku\u015bmirowski to&#8230; W tym miejscu wyliczy\u0107 mo\u017cna by ca\u0142y szereg najrozmaitszych epitet\u00f3w, kt\u00f3rymi krytyka zwyk\u0142a okre\u015bla\u0107 postaw\u0119 tego artysty. Pasowany by\u0142 on na \u201efa\u0142szerza\u201d, \u201eimitatora\u201d i \u201emanipulatora rzeczywisto\u015bci\u201d, ale te\u017c \u201enaukowca\u201d czy \u201emagika\u201d; jego prace natomiast zyska\u0142y miano \u201egenialnych atrap\u201d, \u201edoskona\u0142ych odtworze\u0144\u201d, \u201esimulacr\u00f3w \u015bwiata, kt\u00f3rego nie ma\u201d itp. Okre\u015blenia te \u2013 niew\u0105tpliwie bardzo barwne i no\u015bne \u2013 utrwali\u0142y si\u0119 w naszej \u015bwiadomo\u015bci, wyznaczaj\u0105c perspektyw\u0119, z kt\u00f3rej zwykli\u015bmy postrzega\u0107 Ku\u015bmirowskiego. Czy s\u0142usznie? W moich oczach tworzy on realizacje na tyle intryguj\u0105ce, \u017ce wszelkie pr\u00f3by zaszufladkowania i zamkni\u0119cia dorobku tego artysty w jakiejkolwiek poj\u0119ciowej ba\u0144ce, dzia\u0142aj\u0105 tylko na jego niekorzy\u015b\u0107, ograniczaj\u0105c pole percepcji i zasi\u0119g refleksji, jak\u0105 jest on w stanie sprowokowa\u0107. Dlatego pochylaj\u0105c si\u0119 nad najnowsz\u0105 wystaw\u0105 Ku\u015bmirowskiego \u2013 <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe<\/em>\u00a0w sto\u0142ecznym Salonie Akademii \u2013 postaram si\u0119 dokona\u0107 jak najmniej uog\u00f3lnie\u0144 i nie dotyka\u0107 dyskusyjnego obszaru, jakim jest nomenklatura stosowana wobec jego prac; zale\u017cy mi na skupieniu si\u0119 tylko i wy\u0142\u0105cznie na sztuce. Od czasu do czasu oddam tak\u017ce g\u0142os samemu arty\u015bcie, kt\u00f3ry niezwykle ch\u0119tnie wypowiada si\u0119 na temat tego, co wychodzi spod jego r\u0119ki.<\/p>\n<figure id=\"attachment_25516\" aria-describedby=\"caption-attachment-25516\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003\/\" rel=\"attachment wp-att-25516\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-25516\" title=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003-540x307.jpg\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"307\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003-540x307.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003-576x328.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-25516\" class=\"wp-caption-text\">Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201eNamacalna praca musi si\u0119 dokona\u0107, musi si\u0119 odby\u0107\u201d<\/strong><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-1\" id=\"refmark-1\"><sup>[1]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Jak powszechnie wiadomo, Ku\u015bmirowskiego fascynuj\u0105 nie tylko przedmioty nale\u017c\u0105ce do przesz\u0142o\u015bci, ale tak\u017ce miejsca z histori\u0105. \u017bongluj\u0105c kontekstami, jakie si\u0119 wok\u00f3\u0142 nich pojawiaj\u0105, daje widzom mo\u017cliwo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowania w czasie i odwiedzenia opuszczonych ziem przesz\u0142o\u015bci. Jak wa\u017cna jest dla niego to, co minione? \u201eP\u0142aka\u0142bym, gdybym zrobi\u0142 wystaw\u0119 bez zanurzenia si\u0119 w histori\u0119 danego mi miejsca \u2013 m\u00f3wi w jednym z wywiad\u00f3w. \u2013 Przebywaj\u0105c w przestrzeni po raz pierwszy, mog\u0119 oczywi\u015bcie pozosta\u0107 przy pierwszym wra\u017ceniowym pomy\u015ble. Lepiej jednak troch\u0119 pow\u0119szy\u0107, pozagl\u0105da\u0107 i poczyta\u0107 (&#8230;)\u201d. I dodaje: \u201eTo jest taka wewn\u0119trzna, emocjonalna potrzeba informacyjna\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-2\" id=\"refmark-2\"><sup>[2]<\/sup><\/a>. Ka\u017cdy nowy projekt Ku\u015bmirowskiego to efekt wielomiesi\u0119cznej pracy koncepcyjnej. R\u00f3wnie\u017c przygotowuj\u0105c si\u0119 do wystawy w Salonie Akademii artysta nie zrezygnowa\u0142 z researchu dotycz\u0105cego miejsca, gdzie galeria ma sw\u0105 siedzib\u0119, co w konsekwencji wp\u0142yn\u0119\u0142o na to, \u017ce dzieje Pa\u0142acu Czapskich (Raczy\u0144skich), w kt\u00f3rego murach mie\u015bci si\u0119 dzi\u015b warszawska ASP, sta\u0142y si\u0119 g\u0142\u00f3wnym tematem tej prezentacji.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-25509 gallery-columns-4 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-plakat-salon-akademii-asp-warszawa-2014-006'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-plakat-salon-akademii-asp-warszawa-2014-006-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, plakat (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25520\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25520'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, plakat (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25519\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25519'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-005'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-005-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25518\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25518'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25517\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25517'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25516\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25516'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25515\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25515'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-25514\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-25514'>\n\t\t\t\tRobert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Wspomniany gmach \u2013 o znacznej warto\u015bci historycznej nie tylko z punktu widzenia varsavianist\u00f3w \u2013 w czasie wojny na skutek wybuchu bomby obr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w popi\u00f3\u0142. W swym obecnym kszta\u0142cie stanowi natomiast rekonstrukcj\u0119 zabudowa\u0144, kt\u00f3re w przesz\u0142o\u015bci sk\u0142ada\u0142y si\u0119 na kompleks rezydencyjny. Pierwotny kszta\u0142t pa\u0142acu dzi\u015b s\u0105 nam w stanie przybli\u017cy\u0107 ju\u017c tylko fotografie i zachowane plany budynku. Ale jak wiele mog\u0105 nam one \u201epowiedzie\u0107\u201d o tym, jak toczy\u0142o si\u0119 \u017cycie\u00a0 mieszka\u0144c\u00f3w pa\u0142acu? Za Walterem Benjaminem mo\u017cna by rzec, \u017ce takie archiwalne zdj\u0119cia s\u0105 jedynie \u201edope\u0142nieniem prze\u017cycia\u201d, \u015bladem dawnych do\u015bwiadcze\u0144, a wi\u0119c czym\u015b por\u00f3wnywalnym z relikwi\u0105, obumar\u0142\u0105 pozosta\u0142o\u015bci\u0105<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-3\" id=\"refmark-3\"><sup>[3]<\/sup><\/a>.<em> <\/em>Niewiele wi\u0119c w nich \u015blad\u00f3w<em> <\/em>egzystencji<em>. <\/em>Podobne spostrze\u017cenie czyni kuratorka wystawy Ku\u015bmirowskiego \u2013 Katarzyna Urba\u0144ska, kt\u00f3ra w swym tek\u015bcie bierze na warsztat jedn\u0105 z dawnych fotografii, na kt\u00f3rych uwieczniona zosta\u0142a fasada interesuj\u0105cego nas budynku. W swoim eseju dochodzi tak\u017ce do wniosku, \u017ce zdj\u0119cie to \u201euwodzi nie tylko ze wzgl\u0119du na to, co widzialne (architektur\u0119, detal, dawny porz\u0105dek rzeczy), ale tak\u017ce na to, co ukryte, niedopowiedziane i nieprzedstawione, co chowa si\u0119 za zamkni\u0119tymi drzwiami pa\u0142acu (\u2026), co wype\u0142niamy materi\u0105 swojej wyobra\u017ani, ale co mimo wszystko uznajemy za rzeczywiste\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-4\" id=\"refmark-4\"><sup>[4]<\/sup><\/a>.<em> <\/em>W\u0142a\u015bnie ten rodzaj relacji mi\u0119dzy namacalnym do\u015bwiadczaniem przesz\u0142o\u015bci a jego imaginacyjnym wymiarem interesowa\u0107 b\u0119dzie Ku\u015bmirowskiego w omawianym projekcie.<em>\u00a0<\/em><\/p>\n<figure id=\"attachment_25520\" aria-describedby=\"caption-attachment-25520\" style=\"width: 424px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-plakat-salon-akademii-asp-warszawa-2014-006\/\" rel=\"attachment wp-att-25520\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-25520\" title=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, plakat (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-plakat-salon-akademii-asp-warszawa-2014-006.jpg\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, plakat (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"424\" height=\"600\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-25520\" class=\"wp-caption-text\">Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, plakat (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201eDobrze si\u0119 te\u017c dzieje, kiedy wizualno\u015b\u0107 idzie w parze z fonetyk\u0105\u201d<\/strong><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-5\" id=\"refmark-5\"><sup>[5]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Wr\u00f3\u0107my do samej wystawy. <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe\u00a0\u2013<\/em> sk\u0105d ten tytu\u0142? Jak zawsze u Ku\u015bmirowskiego, nie jest on przypadkowy, a znacz\u0105co brzmi\u0105ca zbitka s\u0142owna \u2013 semantycznie oboj\u0119tna. Zanim jednak zagadka nazwy tego projektu zostanie rozwik\u0142ana, warto poczyni\u0107 pewn\u0105 dygresj\u0119.<\/p>\n<p>Gdy m\u00f3wi si\u0119 o pracach Ku\u015bmirowskiego, nie da si\u0119 nie wspomnie\u0107 o relacjach mi\u0119dzy ich warstw\u0105 plastyczn\u0105 a szeroko rozumian\u0105 sfer\u0105 akustyczn\u0105 \u2013 w\u0105tki te powracaj\u0105 bowiem jak bumerang. Zwi\u0105zki mi\u0119dzy wizualno\u015bci\u0105 i audialno\u015bci\u0105 w instalacjach artysty maj\u0105 r\u00f3\u017cne oblicza, ale jednym z ciekawszych przejaw\u00f3w tej praktyki jest wed\u0142ug mnie zach\u0119canie widza do konfrontowania materialnej konstrukcji dzie\u0142a z brzmieniem jego tytu\u0142u. Najlepszym tego przyk\u0142adem jest praca <em>uher.c <\/em>z 2009 roku \u2013 notabene bardzo muzyczna r\u00f3wnie\u017c na poziomie podejmowanego tematu. Jest to niezwyk\u0142a instalacja, kt\u00f3ra przybra\u0142a form\u0119 studia nagraniowego \u017cywcem wyj\u0119tego z lat 60. XX wieku. Sk\u0142ada si\u0119 ono z tysi\u0119cy obiekt\u00f3w: klawiatur, oscylator\u00f3w, mikrofon\u00f3w, wzmacniaczy, rejestrator\u00f3w d\u017awi\u0119ku, kabli i innych tajemniczych element\u00f3w, pojawiaj\u0105cych si\u0119 w uk\u0142adzie tak prawdopodobnym i prawdziwie wygl\u0105daj\u0105cym, \u017ce a\u017c podaj\u0105cym w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 sw\u0105 autentyczno\u015b\u0107. Co tyczy si\u0119 natomiast fonetycznej warstwy tytu\u0142u tej pracy \u2013 rozwi\u0105zuj\u0105c t\u0119 \u0142amig\u0142\u00f3wk\u0119 wzi\u0105\u0107 trzeba pod uwag\u0119 ca\u0142y szereg element\u00f3w. Uher to zar\u00f3wno marka niemieckiego sprz\u0119tu elektronicznego, jak i nazwa wsi na Lubelszczy\u017anie \u2013 regionie, z kt\u00f3rego pochodzi Ku\u015bmirowski. To tak\u017ce aluzja do herca \u2013 jednostki miary cz\u0119stotliwo\u015bci, a co za tym idzie, tak\u017ce nazwiska znanego badacza fizyki d\u017awi\u0119ku, od kt\u00f3rego wzi\u0119\u0142a ona sw\u0105 nazw\u0119. Jak wida\u0107 wi\u0119c, wszelkie skojarzenia ewokowane przez tytu\u0142 tej instalacji pozostaj\u0105 wymowne w odniesieniu do jej struktury i razem z ni\u0105 tworz\u0105 sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 zaz\u0119biaj\u0105cych si\u0119 kontekst\u00f3w.<\/p>\n<figure id=\"attachment_25515\" aria-describedby=\"caption-attachment-25515\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002\/\" rel=\"attachment wp-att-25515\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-25515\" title=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002-540x359.jpg\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-002.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-25515\" class=\"wp-caption-text\">Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Podobnym tropem poszed\u0142 artysta obmy\u015blaj\u0105c tytu\u0142 dla wystawy w Salonie Akademii. Na najbardziej podstawowym poziomie Ku\u015bmirowski czyni tu aluzj\u0119 do nazwy ulicy Traugutta, przy kt\u00f3rej znajduje si\u0119 Pa\u0142ac Czapskich, a wi\u0119c tak\u017ce i galeria Salon Akademii. <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe<\/em>\u00a0to r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cenie kilku niemieckich s\u0142\u00f3w: \u201etraum\u201d i \u201egut\u201d, razem tworz\u0105cych fraz\u0119, kt\u00f3r\u0105 przet\u0142umaczy\u0107 mo\u017cna jako \u201e\u015bnij dobrze\u201d, oraz \u201estrasse\u201d \u2013\u00a0 \u201eulica\u201d. \u201eTraum(a)\u201d to tak\u017ce wyraz funkcjonuj\u0105cy w j\u0119zyku polskim na okre\u015blenie tragicznego do\u015bwiadczenia o ogromnej sile emocjonalnego oddzia\u0142ywania. Czy ta rozbudowana sie\u0107 skojarze\u0144, jak\u0105 proponuje Ku\u015bmirowski, kompatybilna jest z tym, co wystawa prezentuje na poziomie dozna\u0144 wzrokowych? Wkraczaj\u0105c w przestrze\u0144 ekspozycji, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z dw\u00f3ch zaaran\u017cowanych przez artyst\u0119 pomieszcze\u0144, najpierw przekraczamy pr\u00f3g arystokratycznego przedwojennego salonu, wyposa\u017conego do\u015b\u0107 tradycyjnie w usytuowany po\u015brodku st\u00f3\u0142, pianino, rega\u0142y z ksi\u0105\u017ckami, pami\u0105tkowe fotografie na \u015bcianach oraz inne temu podobne elementy wystroju. Wszystko, co stanowi\u0142o niegdy\u015b o \u015bwietno\u015bci rezydencji, w redakcji Ku\u015bmirowskiego jest jednak silnie zdewastowane: nie stare czy nadgryzione z\u0119bem czasu, lecz strzaskane jak\u0105\u015b zewn\u0119trzn\u0105 si\u0142\u0105, spalone, pot\u0142uczone, porwane&#8230; Krzes\u0142om brakuje n\u00f3g, instrument z wy\u0142aman\u0105 klawiatur\u0105 nigdy ju\u017c nie zagra, woluminy pogubi\u0142y strony, a portrety strawi\u0142 ogie\u0144, uniemo\u017cliwiaj\u0105c rozpoznanie wizerunk\u00f3w upami\u0119tnionych na nich os\u00f3b. Obraz zniszczenia dope\u0142nia architektoniczna konstrukcja ulokowana w drugim z pomieszcze\u0144 wystawienniczych, kt\u00f3ra przenosi nas na zewn\u0105trz pa\u0142acu, ukazuj\u0105c jego elewacj\u0119 po zawaleniu si\u0119 ca\u0142ego budynku. Fragmenty skrusza\u0142ych mur\u00f3w, w kt\u00f3rych osta\u0142 si\u0119 portal z drzwiami wej\u015bciowymi \u2013 jednak ju\u017c nie reprezentacyjnymi, ale zamykanymi na skobel i w r\u00f3wnie op\u0142akanym stanie co ca\u0142a reszta gruz\u00f3w \u2013 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na widok przesi\u0105kni\u0119ty cierpieniem i \u015bmierci\u0105. To, co ukazuje si\u0119 oczom zwiedzaj\u0105cych wystaw\u0119, odpowiada wi\u0119c sugerowanej w tytule traumie i nierzeczywistej atmosferze, a tak\u017ce wi\u0105\u017ce si\u0119 bezpo\u015brednio z topografi\u0105 samego budynku, w jakim ekspozycja ma miejsce.<\/p>\n<figure id=\"attachment_25519\" aria-describedby=\"caption-attachment-25519\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007\/\" rel=\"attachment wp-att-25519\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-25519\" title=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007-540x359.jpg\" alt=\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-007.jpg 800w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-25519\" class=\"wp-caption-text\">Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>\u201eWiem, co burzy\u0107, a co budowa\u0107, a przy tym mam dar ukazywania rzeczy, szanowania historii i poszanowania ludzi\u201d<\/strong><a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-6\" id=\"refmark-6\"><sup>[6]<\/sup><\/a><\/p>\n<p>Ten opisany przed chwil\u0105 dramatyczny obraz opr\u00f3cz pyta\u0144 o przyczyny tego stanu rzeczy oraz refleksji dotycz\u0105cej los\u00f3w dawnych mieszka\u0144c\u00f3w pa\u0142acu, u\u015bwiadomi\u0142 mi tak\u017ce paradoksalno\u015b\u0107 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 moim udzia\u0142em. Zda\u0142am sobie bowiem spraw\u0119 z tego, \u017ce cia\u0142em b\u0119d\u0105c w galerii mieszcz\u0105cej si\u0119 gmachu odbudowanego po wojnie pa\u0142acu, ogl\u0105da\u0142am konstrukcj\u0119, kt\u00f3ra jest reprezentacj\u0105 zewn\u0119trza tego gmachu w stanie zaprzesz\u0142ym \u2013 kompletnej ruinie&#8230; Co wi\u0119cej, widok ten pobudzi\u0142 u mnie tak\u017ce nieposkromion\u0105 wr\u0119cz ch\u0119\u0107 rzucenia cho\u0107 na chwil\u0119 okiem na to, co zgliszcza kryj\u0105 w \u015brodku. W momencie, gdy przez powybijane szyby okien fasady zajrze\u0107 chcia\u0142am do wewn\u0105trz, u\u015bwiadomi\u0142am sobie kolejn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 \u2013 tym razem tkwi\u0105c\u0105 w moim zachowaniu. Pragnienie spojrzenia w g\u0142\u0105b samo w sobie by\u0142o bowiem kuriozalne, bo przecie\u017c wizyta w poprzedniej z sali wystawowych da\u0142a mi wgl\u0105d w to, co skrywaj\u0105 mury. Widocznie jednak mi to nie wystarczy\u0142o \u2013 prawdopodobnie przeczuwa\u0142am, \u017ce kry\u0107 si\u0119 tam mo\u017ce co\u015b znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko pok\u00f3j pe\u0142en poniszczonych sprz\u0119t\u00f3w&#8230;<\/p>\n<p>Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce instalacje Ku\u015bmirowskiego wydobywaj\u0105 na powierzchni\u0119 wspomnienia istniej\u0105ce gdzie\u015b podsk\u00f3rnie, pod warstwami zamierzch\u0142ego kurzu i brudu. Tak te\u017c dzieje si\u0119 w przypadku <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe. <\/em>Cielesna obecno\u015b\u0107 w obr\u0119bie rekonstrukcji zr\u00f3wnanego z ziemi\u0105 budynku \u2013 pa\u0142acu, kt\u00f3rego historia naznaczona by\u0142a tragedi\u0105 zniszczenia \u2013 okaza\u0142a si\u0119 zdolna zainicjowa\u0107 szereg do\u015bwiadcze\u0144 o charakterze psychofizycznym. Takie w\u0142a\u015bnie mentalne podr\u00f3\u017ce zaplanowa\u0142 widzom Ku\u015bmirowski. Projekt <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe<\/em>\u00a0to \u2013 jak sam m\u00f3wi\u0142 \u2013 \u201ebadanie znacze\u0144 i mo\u017cliwo\u015bci ruin czy tego, co okre\u015bli\u0142bym jako \u00bbruinno\u015b\u0107\u00ab. (\u2026) Praca nad t\u0105 wystaw\u0105, to dla mnie taki rodzaj pracy nad psychoarchitektur\u0105. (\u2026). Nie odnosz\u0119 si\u0119 do konkretnego czasu, ale w\u0142a\u015bnie do tej \u00bbruinno\u015bci\u00ab, do zniszcze\u0144, do tego, co ze sob\u0105 nios\u0105, jak\u0105 z tych resztek mo\u017cemy sobie odczyta\u0107 histori\u0119 (\u2026). A ruina jest takim interesuj\u0105cym zaczepem do pytania o histori\u0119 \u2013 architektur\u0119, ludzi i tak dalej\u201d<a class=\"fn-ref-mark\" href=\"#footnote-7\" id=\"refmark-7\"><sup>[7]<\/sup><\/a>.<\/p>\n<div id=\"footnote-list\" style=\"display:inherit\"><span id=fn-heading>Poka\u017c przypisy<\/span> &nbsp;&nbsp;&nbsp;(\u21b5 returns to text)<\/p>\n<ol>\n<li id=\"footnote-1\" class=\"fn-text\"><em> By\u0142bym wynalazc\u0105. Rozmowa Aleksandry Hirszfeld z Robertem Ku\u015bmirowskim<\/em>, \u201eNotes na 6 Tygodni\u201d nr 94 \/ 2014, s. 94.<a href=\"#refmark-1\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-2\" class=\"fn-text\">Tam\u017ce, ss. 94-95.<a href=\"#refmark-2\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-3\" class=\"fn-text\">W. Benjamin, <em>Park centralny,<\/em> [w:] tego\u017c,<em> Tw\u00f3rca jako wytw\u00f3rca, <\/em>wyb\u00f3r H. Or\u0142owski, Pozna\u0144 1975, s. 251.<a href=\"#refmark-3\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-4\" class=\"fn-text\">K. Urba\u0144ska, <em>\u015ani\u0107 \u015bwiadomie<\/em>, esej towarzysz\u0105cy wystawie <em>Robert Ku\u015bmirowski: Tr\u00e4umgutstra\u00dfe<\/em>.<a href=\"#refmark-4\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-5\" class=\"fn-text\">Z. Ciel\u0105tkowska,<em> \u201eT\u0119\u017cnia\u201d i \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d. Rozmowa z Robertem Ku\u015bmirowskim, <\/em>[wg:] <a href=\"http:\/\/magazynszum.pl\/rozmowy\/teznia-i-traumgutstrasse-rozmowa-z-robertem-kusmirowskim\">http:\/\/magazynszum.pl\/rozmowy\/teznia-i-traumgutstrasse-rozmowa-z-robertem-kusmirowskim<\/a> [stan z dnia 11.10.2014 r.].<a href=\"#refmark-5\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-6\" class=\"fn-text\"><em> Kola\u017c z wywiadu z Robertem Ku\u015bmirowskim przeprowadzonego 29 grudnia 2008 w Bunkrze Sztuki przez Ann\u0119 Mari\u0119 Potock\u0105<\/em>, [w:] <em>Robert Ku\u015bmirowski: Masyw kolekcjonerski. Ze Zbior\u00f3w Roberta Ku\u015bmirowskiego i rodziny Sosenk\u00f3w<\/em>, red. A. M. Potocka, Krak\u00f3w 2009, s. 135.<a href=\"#refmark-6\">\u21b5<\/a><\/li>\n<li id=\"footnote-7\" class=\"fn-text\">Z. Ciel\u0105tkowska, <em>\u201eT\u0119\u017cnia\u201d i \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d<\/em>, dz. cyt.<a href=\"#refmark-7\">\u21b5<\/a><\/li>\n<\/ol>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce instalacje Ku\u015bmirowskiego wydobywaj\u0105 na powierzchni\u0119 wspomnienia istniej\u0105ce gdzie\u015b podsk\u00f3rnie, pod warstwami zamierzch\u0142ego kurzu i brudu. Tak te\u017c dzieje si\u0119 w przypadku <em>Tr\u00e4umgutstra\u00dfe<\/em>. Cielesna obecno\u015b\u0107 w obr\u0119bie rekonstrukcji zr\u00f3wnanego z ziemi\u0105 budynku \u2013 pa\u0142acu, kt\u00f3rego historia naznaczona by\u0142a tragedi\u0105 zniszczenia \u2013 okaza\u0142a si\u0119 zdolna zainicjowa\u0107 szereg do\u015bwiadcze\u0144 o charakterze psychofizycznym. <\/p>\n","protected":false},"author":417,"featured_media":25514,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[2646,2534,224,849,190],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[2533],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O projektach-instalacjach, kt\u00f3rych autorem jest Robert Ku\u015bmirowski, pisze Natalia Cie\u015blak.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001.jpg\",\"width\":800,\"height\":511,\"caption\":\"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\",\"name\":\"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-10-16T08:15:51+00:00\",\"dateModified\":\"2014-10-30T12:07:18+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151\"},\"description\":\"O projektach-instalacjach, kt\u00f3rych autorem jest Robert Ku\u015bmirowski, pisze Natalia Cie\u015blak.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151\",\"name\":\"Natalia Cie\u015blak\",\"description\":\"Natalia Cie\u015blak \u2013 rocznik 1988. Historyczka i krytyczka sztuki, pocz\u0105tkuj\u0105ca kuratorka, redaktorka. Studiowa\u0142a na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu i Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Teksty o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej publikuje w mediach bran\u017cowych i katalogach wystaw. Mieszka i pracuje w Toruniu.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/natalia-cieslak\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego","description":"O projektach-instalacjach, kt\u00f3rych autorem jest Robert Ku\u015bmirowski, pisze Natalia Cie\u015blak.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/robert-kusmirowski-traumgutstrasse-fot-jakub-wroblewski-salon-akademii-asp-warszawa-2014-001.jpg","width":800,"height":511,"caption":"Robert Ku\u015bmirowski, \u201eTr\u00e4umgutstra\u00dfe\u201d, Galeria Salon Akademii w Warszawie, 2014, fot. Jakub Wr\u00f3blewski (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe organizatora)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego","name":"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#primaryimage"},"datePublished":"2014-10-16T08:15:51+00:00","dateModified":"2014-10-30T12:07:18+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151"},"description":"O projektach-instalacjach, kt\u00f3rych autorem jest Robert Ku\u015bmirowski, pisze Natalia Cie\u015blak.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/natalia-cieslak-psychoarchitektura-roberta-kusmirowskiego#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Psychoarchitektura Roberta Ku\u015bmirowskiego"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/f063654122716cf6e6f933090b87d151","name":"Natalia Cie\u015blak","description":"Natalia Cie\u015blak \u2013 rocznik 1988. Historyczka i krytyczka sztuki, pocz\u0105tkuj\u0105ca kuratorka, redaktorka. Studiowa\u0142a na Uniwersytecie Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu i Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Teksty o sztuce wsp\u00f3\u0142czesnej publikuje w mediach bran\u017cowych i katalogach wystaw. Mieszka i pracuje w Toruniu.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/natalia-cieslak"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25509"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/417"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25509"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25509\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25514"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25509"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=25509"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=25509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}