{"id":25531,"date":"2014-10-17T10:00:17","date_gmt":"2014-10-17T09:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=25531"},"modified":"2020-09-01T13:06:15","modified_gmt":"2020-09-01T12:06:15","slug":"marta-smolinska-jan-berdyszak-druga-strona-sciany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/marta-smolinska-jan-berdyszak-druga-strona-sciany","title":{"rendered":"Jan Berdyszak: druga strona \u015bciany"},"content":{"rendered":"

\u201eNasz czas urodzi\u0142 pomys\u0142 dzie\u0142a plastycznego, kt\u00f3re mo\u017ce nic nie wyra\u017ca\u0107. Ale wiemy, \u017ce to jest niemo\u017cliwe, bo cz\u0142owiek my\u015bl\u0105cy d\u017awiga wszystko w sobie jak akumulator i wype\u0142nia wszystkie miejsca puste swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 tre\u015bci\u0105. Tak wi\u0119c posiadanie jakiej\u015b okre\u015blonej idei i ch\u0119\u0107 jej przekazania uwa\u017cam za spraw\u0119 podstawow\u0105. Za\u015b sprawy formy interesuj\u0105 mnie o tyle, o ile s\u0142u\u017c\u0105 do jej wyra\u017cania\u201d.<\/p>\n

Jan Berdyszak (1971)<\/p>\n

\u201eTw\u00f3rca stoi przed \u015bcian\u0105 i poprawia miejsca i sposoby swojej nieustannej napa\u015bci. Pytanie o drug\u0105 stron\u0119 \u015bciany jest zb\u0119dne, to czyni czas i inni\u201d.<\/p>\n

Jan Berdyszak (1963-1964)<\/p><\/blockquote>\n

Jan Berdyszak nie zadawa\u0142 pytania o drug\u0105 stron\u0119 \u015bciany, nieustannie mierz\u0105c si\u0119 z zagadnieniem istnienia przestrzeni i poszukuj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci jej funkcjonowania w sztuce. Rozwi\u0105zywa\u0142 problemy, kt\u00f3re Go g\u0142\u0119boko i intensywnie nurtowa\u0142y, ignoruj\u0105c artystyczne mody i wybieraj\u0105c jedynie w\u0142asn\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119.<\/p>\n

\"Jan<\/a>
Jan Berdyszak, \u201ePoza iluzj\u0119\u201d, kuratorka: Marta Smoli\u0144ska, interwencja w Galerii Sztuki Polskiej XVI-XVIII wieku w Muzeum Narodowym w Poznaniu (prace Jana Berdyszaka: \u201eGenerator obraz\u00f3w efemerycznych\u201d, 2007\/2014, interaktywna instalacja site specific; \u201eKo\u0142o podw\u00f3jne XXI \u2013 syntetyczne\u201d, 1968; \u201eObszar koncentruj\u0105cy XXI\u201d, 1976\u20131977; \u201eNieprzezroczysta\u201d, 1972\u20131973; \u201eWy\u0142\u0105czaj\u0105ca i przezroczysta\u201d, 1972\u20131973), w ramach Mediations Biennale 2014, fot. M. Smoli\u0144ska (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci autorki)<\/figcaption><\/figure>\n

W zapiskach w szkicowniku z 1966 roku artysta okre\u015bli\u0142 przestrze\u0144 mianem jednego z byt\u00f3w pierwszych, a swoje realizacje \u2013 obrazy, obiekty instalowane, rze\u017aby, instalacje, grafiki \u2013 nazywa\u0142 pu\u0142apkami na przestrze\u0144<\/em>, sugeruj\u0105c, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ujawnienie jej (nie)oczywistej obecno\u015bci jest bardziej kluczowe ni\u017c zwr\u00f3cenie uwagi odbiorcy na materialn\u0105 stron\u0119 dzie\u0142a. To w\u0142a\u015bnie by\u0142a ta okre\u015blona idea, kt\u00f3r\u0105 Jan Berdyszak by\u0142 przez ca\u0142y czas ow\u0142adni\u0119ty.<\/p>\n

D\u0105\u017cy\u0142 do osi\u0105gni\u0119cia takiej formu\u0142y obrazowej, kt\u00f3ra \u2013 dzi\u0119ki uzyskaniu g\u0142\u0119bokiej formalno-tre\u015bciowej to\u017csamo\u015bci \u2013 pozwoli na skupienie w ka\u017cdej poszczeg\u00f3lnej realizacji jednego z potencjalnych sposob\u00f3w przejawiania si\u0119 przestrzeni. Nie chodzi wi\u0119c jedynie o dyskusj\u0119 z formatem pola obrazowego, jego stosunkiem do w\u0142asnych kraw\u0119dzi i otwarcie malarskiej p\u0142aszczyzny na znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 za ni\u0105 \u015bcian\u0119. Celem staje si\u0119 takie okie\u0142znanie i opanowanie formy, by wype\u0142nia\u0142a si\u0119 ona sensami nie tylko zwi\u0105zanymi z przemianami obrazu wobec tradycji malarskiej, ale r\u00f3wnie\u017c odnosz\u0105cymi si\u0119 do zagadnie\u0144 o takiej wadze, jak kwestia przestrzeni \u2013 i to przestrzeni pojmowanej nie w kategoriach kreowania iluzji na dwuwymiarowym pod\u0142o\u017cu, lecz postrzeganej jako ta jako\u015b\u0107, kt\u00f3rej uchwycenie ma za zadanie \u201eopowiedzenie\u201d o strukturze \u015bwiata.<\/p>\n