{"id":25571,"date":"2014-10-21T00:00:27","date_gmt":"2014-10-20T23:00:27","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=25571"},"modified":"2014-10-22T08:33:01","modified_gmt":"2014-10-22T07:33:01","slug":"lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama","title":{"rendered":"Sztuka jako reklama"},"content":{"rendered":"

W dzisiejszych czasach trudno wyobrazi\u0107 sobie \u015bwiat bez reklam. Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce przenikn\u0119\u0142y one ka\u017cd\u0105 dziedzin\u0119 naszego \u017cycia. Ale czy rzeczywi\u015bcie tak jest? Od pocz\u0105tku istnienia wolnego rynku wiele kontrowersji wywo\u0142uje kwestia marketingu w dzia\u0142aniach kulturalnych, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w sztukach wizualnych. W ramach cyklu Sztuka (bez) reklamy<\/em> chcieliby\u015bmy poruszy\u0107 ten problem i zastanowi\u0107 si\u0119 nad relacj\u0105 mi\u0119dzy reklam\u0105 a niezale\u017cno\u015bci\u0105 sztuki oraz nad znaczeniem public relations w dzia\u0142alno\u015bci kulturalnej. O zabranie g\u0142osu poprosili\u015bmy manager\u00f3w kultury, kurator\u00f3w, badaczy oraz artyst\u00f3w, kt\u00f3rym temat reklamy sztuki nie jest obcy. Zapraszamy do lektury!<\/p>\n

Jako pierwszy opinii udziela \u0141ukasz Sk\u0105pski \u2013 artysta oraz profesor na Wydziale Malarstwa i Nowych Medi\u00f3w Akademii Sztuki w Szczecinie.<\/p>\n

\"\u0141ukasz<\/a>
\u0141ukasz Sk\u0105pski, IDOSPK \u2013 1, 1996, reklama obiektu w katalogu wystawy w Pecsi Galeria, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty.<\/figcaption><\/figure>\n

Je\u015bli m\u00f3wi\u0107 o reklamie w \u015bwiecie sztuki, najistotniejszym jej przejawem s\u0105 specyficznie poj\u0119te public relations. W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w, stosowanym i przez samych tw\u00f3rc\u00f3w, i przez osoby z artworldu<\/em> chc\u0105ce ich wypromowa\u0107.<\/p>\n

Reklama w prasie fachowej czy popularnej przewa\u017cnie zamawiana jest przez instytucje artystyczne, galerie publiczne lub muzea i skierowana do szerokiej publiczno\u015bci \u2013 potencjalnego klienta owych instytucji. Reklama wystaw zamawiana przez galerie prywatne i skierowana do nabywcy sztuki widoczna jest znacznie rzadziej.<\/p>\n

PR jest narz\u0119dziem u\u017cywanym przez artyst\u00f3w najcz\u0119\u015bciej nie do sprzeda\u017cy prac, lecz do zdobycia popularno\u015bci i utrzymania si\u0119 na powierzchni tego, co nazw\u0119 tu \u201erynkiem idei\u201d. Dobrze funkcjonuje on wsz\u0119dzie, gdzie brakuje prawdziwego rynku sztuki.<\/p>\n

\"\u0141ukasz<\/a>
\u0141ukasz Sk\u0105pski, CARP \u2013 E1, 1996, reklama obiektu w katalogu wystawy w Pecsi Galeria, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty.<\/figcaption><\/figure>\n

Stosowanie skutecznego PR-u si\u0142\u0105 rzeczy zmierza do ograniczenia wolno\u015bci artysty. Mo\u017ce bowiem obejmowa\u0107 zar\u00f3wno interpretacj\u0119 jego prac, jak r\u00f3wnie\u017c ich merytoryczn\u0105 zawarto\u015b\u0107, sk\u0142aniaj\u0105c go tym samym do nadmiernej poprawno\u015bci politycznej w swojej tw\u00f3rczo\u015bci, dobierania popularnych czy korzystnych z punktu widzenia PR-u temat\u00f3w, schlebiania gustom wp\u0142ywowych ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 grup\u0105 docelow\u0105 PR-u artysty, i tak dalej.<\/p>\n

Problem niezale\u017cno\u015bci artysty jest tematem zbyt szerokim, by wyczerpa\u0107 go w tym kr\u00f3tkim artykule. Dlatego przedstawi\u0119 moje stanowisko w spos\u00f3b znacznie uproszczony: w obecnej dobie dla wielu artyst\u00f3w niezale\u017cno\u015b\u0107 skurczy\u0142a si\u0119 do rozmiar\u00f3w minimalnych. Teza ta dotyczy g\u0142ownie artyst\u00f3w chc\u0105cych zaistnie\u0107 lub funkcjonowa\u0107 w obiegu sztuki, czy to rynkowym, czy finansowanym z funduszy publicznych. Ci, kt\u00f3rzy nie decyduj\u0105 si\u0119 na tak zwan\u0105 karier\u0119 artystyczn\u0105, posiadaj\u0105 o wiele szerszy zakres wolno\u015bci ni\u017c ci, kt\u00f3rzy tak\u0105 karier\u0119 wybrali. I odwrotnie: tw\u00f3rcy, kt\u00f3rzy chc\u0105 dysponowa\u0107 daleko posuni\u0119t\u0105 wolno\u015bci\u0105, p\u0142ac\u0105 za ni\u0105 \u2013 dobrowoln\u0105 lub nie \u2013 rezygnacj\u0105 z kariery.<\/p>\n

Nieco inny jest stosunek reklamy do wolno\u015bci artysty w \u015bwiecie realnego rynku sztuki. Reklama stanowi narz\u0119dzie sprzeda\u017cy, jest wi\u0119c czynnikiem wspomagaj\u0105cym artyst\u0119 w zdobyciu rynku lub utrzymaniu si\u0119 na nim. W tym sensie sprzyja wolno\u015bci finansowej, kt\u00f3r\u0105 daje artystom sprzeda\u017c ich dzie\u0142. Dla wielu z nich, promowanych g\u0142\u00f3wnie (lub wy\u0142\u0105cznie) przez galerie komercyjne, reklama i PR kupowane przez te galerie s\u0105 nie tylko warunkiem wolno\u015bci, lecz tak\u017ce czym\u015b znacznie wi\u0119kszym \u2013 warunkiem koniecznym egzystencji w sztuce.<\/p>\n

Reklama zinstytucjonalizowana \u2013 taka, jak\u0105 zajmuj\u0105 si\u0119 agencje reklamowe \u2013 finansowana jest przez samych artyst\u00f3w na tyle rzadko, \u017ce osobi\u015bcie jeszcze si\u0119 z tym nie spotka\u0142em (pomijaj\u0105c wyprodukowan\u0105 przez Oskara Dawickiego reklam\u0119 filmow\u0105 obrazu Rafa\u0142a Bujnowskiego, kt\u00f3rego Dawicki by\u0142 w\u0142a\u015bcicielem i kt\u00f3ry sprzeda\u0142 wraz z reklamuj\u0105cym go filmem jako prac\u0119 dwucz\u0119\u015bciow\u0105). Opr\u00f3cz do\u015b\u0107 kiepskiego wizerunku artysty, do jakiego mog\u0142oby si\u0119 przyczyni\u0107 op\u0142acanie\u00a0przez niego reklam, na niekorzy\u015b\u0107 tego typu promocji wp\u0142ywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c koszty reklamy, kt\u00f3re zwykle przekraczaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci finansowe tw\u00f3rc\u00f3w.<\/p>\n

Jest jeszcze inny aspekt reklamy uprawianej czasem przez artyst\u00f3w, o kt\u00f3rym warto wspomnie\u0107. Zdarza si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej, \u017ce praca artysty stanowi reklam\u0119 samej siebie lub skonstruowana jest tak, \u017ce\u00a0prowokuje\u00a0darmow\u0105\u00a0reklam\u0119,\u00a0co z punktu widzenia tw\u00f3rcy jest najkorzystniejszym rozwi\u0105zaniem. Dla przyk\u0142adu prace, kt\u00f3rych g\u0142\u00f3wnym celem (jednak najcz\u0119\u015bciej ukrytym) jest wywo\u0142anie skandalu \u2013 niekoniecznie artystycznego, lecz na przyk\u0142ad obyczajowego \u2013 uzyskuj\u0105 darmow\u0105 i szalenie intensywn\u0105 promocj\u0119 w prasie i innych mediach. Strategia ta funkcjonuje doskonale szczeg\u00f3lnie w Polsce dzi\u0119ki brukowemu charakterowi medi\u00f3w, kt\u00f3re sztuk\u0105 nie s\u0105 zainteresowane, skandalami natomiast jak najbardziej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli m\u00f3wi\u0107 o reklamie w \u015bwiecie sztuki, najistotniejszym jej przejawem s\u0105 specyficznie poj\u0119te public relations. W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w, stosowanym i przez samych tw\u00f3rc\u00f3w, i przez osoby z artworldu chc\u0105ce ich wypromowa\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":509,"featured_media":25572,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3243],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[3240],"yoast_head":"\nSztuka jako reklama<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0141ukasz Sk\u0105pski: W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, public relations wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w,\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/lukasz-skapski-peksi-galeria-2014-10-17-001.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/lukasz-skapski-peksi-galeria-2014-10-17-001.jpg\",\"width\":1200,\"height\":800,\"caption\":\"\u0141ukasz Sk\u0105pski, IDOSPK \u2013 1, 1996, reklama obiektu w katalogu wystawy w Pecsi Galeria, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty.\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama\",\"name\":\"Sztuka jako reklama\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2014-10-20T23:00:27+00:00\",\"dateModified\":\"2014-10-22T07:33:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/685267342938fa18f4905efbc16dddea\"},\"description\":\"\u0141ukasz Sk\u0105pski: W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, public relations wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w,\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sztuka jako reklama\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/685267342938fa18f4905efbc16dddea\",\"name\":\"\u0141ukasz Sk\u0105pski\",\"description\":\"\u0141UKASZ SK\u0104PSKI (1958) \u2013 artysta, profesor na Wydziale Malarstwa i Nowych Medi\u00f3w Akademii Sztuki w Szczecinie. Zajmuje si\u0119 fotografi\u0105, instalacj\u0105, obiektami, wideo, malarstwem. Od 2001 roku jest cz\u0142onkiem Supergrupy Azorro, kt\u00f3ra na trwa\u0142e zapisa\u0142a si\u0119 w polskiej sztuce wideo. W ostatnich latach g\u0142\u00f3wny akcent jego tw\u00f3rczo\u015bci pada na tematy spo\u0142eczne.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lukasz-skapski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sztuka jako reklama","description":"\u0141ukasz Sk\u0105pski: W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, public relations wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w,","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/lukasz-skapski-peksi-galeria-2014-10-17-001.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2014\/10\/lukasz-skapski-peksi-galeria-2014-10-17-001.jpg","width":1200,"height":800,"caption":"\u0141ukasz Sk\u0105pski, IDOSPK \u2013 1, 1996, reklama obiektu w katalogu wystawy w Pecsi Galeria, dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci artysty."},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama","name":"Sztuka jako reklama","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#primaryimage"},"datePublished":"2014-10-20T23:00:27+00:00","dateModified":"2014-10-22T07:33:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/685267342938fa18f4905efbc16dddea"},"description":"\u0141ukasz Sk\u0105pski: W Polsce, nie maj\u0105cej jednak silnego rynku sztuki, public relations wydaj\u0105 si\u0119 najwa\u017cniejszym rodzajem promocji artyst\u00f3w,","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/lukasz-skapski-sztuka-jako-reklama#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sztuka jako reklama"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/685267342938fa18f4905efbc16dddea","name":"\u0141ukasz Sk\u0105pski","description":"\u0141UKASZ SK\u0104PSKI (1958) \u2013 artysta, profesor na Wydziale Malarstwa i Nowych Medi\u00f3w Akademii Sztuki w Szczecinie. Zajmuje si\u0119 fotografi\u0105, instalacj\u0105, obiektami, wideo, malarstwem. Od 2001 roku jest cz\u0142onkiem Supergrupy Azorro, kt\u00f3ra na trwa\u0142e zapisa\u0142a si\u0119 w polskiej sztuce wideo. W ostatnich latach g\u0142\u00f3wny akcent jego tw\u00f3rczo\u015bci pada na tematy spo\u0142eczne.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/lukasz-skapski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25571"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/509"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25571"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25571\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25572"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25571"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25571"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25571"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=25571"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=25571"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}