{"id":25783,"date":"2014-10-31T00:00:59","date_gmt":"2014-10-30T23:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=25783"},"modified":"2014-10-31T09:17:06","modified_gmt":"2014-10-31T08:17:06","slug":"alicja-reksc-laboratorium-katastrof","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2014\/alicja-reksc-laboratorium-katastrof","title":{"rendered":"Laboratorium katastrof"},"content":{"rendered":"

Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat ca\u0142y p\u0119cznieje od l\u0119k\u00f3w. Epidemia strachu przenosi si\u0119 na coraz inne archipelagi, gdzie wci\u0105\u017c jednymi z najbardziej jaskrawo uwidoczniaj\u0105cych si\u0119 obraz\u00f3w s\u0105 pe\u0142ne dramaturgii i bezwzgl\u0119dno\u015bci katastrofy lotnicze. Ostatnie dwie tragedie z udzia\u0142em samolot\u00f3w malezyjskich linii lotniczych tak\u017ce przyczyni\u0142y si\u0119 do od\u015bwie\u017cenia g\u0119stej sieci niepokoj\u00f3w, rozbudzi\u0142y szereg kontrowersyjnych fantazmat\u00f3w i teorii spiskowych, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y wsi\u0105ka\u0107 w aktualn\u0105 ikonosfer\u0119 i tak ju\u017c przesycon\u0105 pami\u0119ci\u0105 o tragediach w przestworzach. Widok samolot\u00f3w wbijaj\u0105cych si\u0119 w dumnie stoj\u0105ce nowojorskie wie\u017ce World Trade Center sta\u0142 si\u0119 prawdziw\u0105 ikon\u0105, obrazem przypominaj\u0105c\u0105 o tym, \u017ce ka\u017cde osi\u0105gni\u0119cie cz\u0142owieka mo\u017cna u\u017cy\u0107 w wypaczony spos\u00f3b. Na naszym rodzimym gruncie tematyka lotnicza tak\u017ce nie wydaje si\u0119 by\u0107 szczeg\u00f3lnie oboj\u0119tna. Po katastrofie pod Smole\u0144skiem, w kt\u00f3rej 10 kwietnia 2010 roku zgin\u0105\u0142 wraz z wieloma osobami publicznymi prezydent Lech Kaczy\u0144ski, cz\u0119\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa nie pogodzi\u0142a si\u0119 z ide\u0105 nieszcz\u0119\u015bliwego wypadku. Prezydencki Tupolew sta\u0142 si\u0119 dla niej figur\u0105 manipulacji, zamachu, \u015bmierciono\u015bnej machiny, instrumentalnie wykorzystanej przez wroga.<\/p>\n

\"Marcelo<\/a>
Marcelo Zamenhoff, \u201eDwie wie\u017ce – experyment przestrzenny\u201d, video, 2003 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Miejskiej Galerii Sztuki w \u0141odzi)<\/figcaption><\/figure>\n

\u0141\u00f3dzki artysta Marcelo Zamenhoff trawestuje wszystkie te wydarzenia, miesza w\u0142asn\u0105 fascynacj\u0119 lotnictwem z podsk\u00f3rnie drzemi\u0105cymi l\u0119kami i obawami, cz\u0119stokro\u0107 podkolorowanymi du\u017cym poczuciem humoru. Nieprzypadkowo otwarta 11 wrze\u015bnia 2014 roku, pod czujnym okiem kuratorki Anny N. Nawrot,\u00a0Katastrofa rozszerzona. Przypadki lotnicze<\/em>, to wystawa pr\u00f3buj\u0105ca odda\u0107 mo\u017cliwe horyzonty interpretacji, rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 w obliczu zagro\u017cenia zwi\u0105zanego z samolotami. Daje tak\u017ce wyraz pog\u0142\u0119bionej fascynacji maszynami lataj\u0105cymi ze wszystkimi ich wadami i konsekwencjami. \u0141\u0105czy w sobie beztrosk\u0119 ch\u0142opi\u0119cej zabawy z krytyczn\u0105 ocen\u0105 i polityczn\u0105 prowokacj\u0105. Niewinny dowcip i groteska \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z tematami powa\u017cnymi. Na niewielkiej przestrzeni galerii Re:Medium rozgrywa si\u0119 anga\u017cuj\u0105cy zmys\u0142y swoisty poligon: w pracy Rezonator odrzutowy<\/em> (2008, videoinstalacja z systemem basowym, 2\u201939) mo\u017cemy do\u015bwiadczy\u0107 wibracji i og\u0142uszaj\u0105cego, zintensyfikowanego basem d\u017awi\u0119ku towarzysz\u0105cego odrywaniu si\u0119 samolotu z powierzchni ziemi. Tytu\u0142owa Katastrofa rozszerzona<\/em> jest tak\u017ce instalacj\u0105 dostarczaj\u0105c\u0105 polisensorycznych wra\u017ce\u0144. Dwa modele Tupolew\u00f3w Tu-154 w kolorach bia\u0142ym i czarnym unosz\u0105 si\u0119 nad ziemi\u0105 skomponowane z fragmentami zaimprowizowanych cz\u0119\u015bci wrak\u00f3w. Dooko\u0142a rozgrywaj\u0105 si\u0119 potencjalne scenariusze doprowadzaj\u0105ce do katastrofy \u2013 o\u015blepiaj\u0105ce pilot\u00f3w zielone laserowe \u015bwiat\u0142o, b\u0105d\u017a sztucznie generowana mg\u0142a. Praca w ewidentny spos\u00f3b nawi\u0105zuj\u0105ca do r\u00f3\u017cnorodnych teorii spiskowych, narastaj\u0105cych dooko\u0142a niewyja\u015bnionej do ko\u0144ca katastrofy smole\u0144skiej, zdaje si\u0119 by\u0107 ironiczn\u0105 wizj\u0105 jednego z wielu typowanych ekspert\u00f3w, surrealizuj\u0105cym pomnikiem niezgody, anegdot\u0105 na temat jednego z bardziej \u017cywych temat\u00f3w w polskiej debacie publicznej. Podobne \u017ar\u00f3d\u0142o ma Taniec z Tupolewem<\/em> (2013, seria fotograficzna na aluminium), cykl b\u0119d\u0105cy zapisem dynamicznych kompozycji z humanoidalnym korkoci\u0105giem, przyjmuj\u0105cym pozy gro\u017anego robota na tle ma\u0142ego modelu rosyjskiego samolotu. Praca przywodzi japo\u0144skie filmy klasy C, scenariusze dyktowane dziecinnymi zabawami, gdzie bezwzgl\u0119dny olbrzym o nieznanym pochodzeniu zakrada si\u0119 w niewinny \u015bwiat ludzi.<\/p>\n