{"id":26,"date":"2004-09-16T10:05:36","date_gmt":"2004-09-16T08:05:36","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/09\/16\/sophie-calle-mas-tu-vue\/"},"modified":"2012-12-15T17:57:21","modified_gmt":"2012-12-15T16:57:21","slug":"sophie-calle-mas-tu-vue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue","title":{"rendered":"Sophie Calle: “M\u00b4as \u2013 tu vue”"},"content":{"rendered":"

Od 10 wrze\u015bnia Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, c\u00f3rki kolekcjonera sztuki Roberta Calle, Sophie Calle, jednej z najbardziej znacz\u0105cych artystek obecnych czas\u00f3w. Wystawa by\u0142a pokazana w Centre Pompidou w Pary\u017cu. Mo\u017cna j\u0105 tam by\u0142o ogl\u0105da\u0107 miedzy listopadem ubieg\u0142ego a marcem bie\u017c\u0105cego roku. Berlinski festiwal prezentuje wystaw\u0119 w lekko zmienionej formie od 10 wrze\u015bnia do 13 grudnia 2004.<\/p>\n

\"Sophie
Sophie Calle<\/figcaption><\/figure>\n

Miejscem wystawy jest Martin\u2013Gropius\u2013Bau. Wystawa \u0142\u0105czy w sobie prezentacje starszych prac, kt\u00f3re powsta\u0142y w latach 80-tych i 90-tych, z nowymi, powsta\u0142ymi wy\u0142\u0105cznie dla paryskiego Centre Pompidou i obejmuje okres 25 lat. W Berlinie Sophie Calle sta\u0142a sie znana dzi\u0119ki swojej pracy \u201eThe Detachment\u201c w 1996 roku, w kt\u00f3rej wypytywa\u0142a mieszkanc\u00f3w Berlina na temat pomnik\u00f3w, kt\u00f3re znikn\u0119\u0142y po upadku muru. Jest to typowe dla niej dzie\u0142o, kt\u00f3re rozwa\u017ca \u201enieobecno\u015b\u0107\u201c i \u201ewspomnienie\u201c oraz tematyzuje zanikanie politycznych symboli by\u0142ej NRD.<\/p>\n

Sophie Calle jest zarazem fotografem, pisark\u0105, detektywem oraz socjologiem. Przemienia si\u0119 w ka\u017cd\u0105 figur\u0105, kt\u00f3r\u0105 interpretuje, w ka\u017cd\u0105 fikcj\u0105, kt\u00f3r\u0105 sobie wymy\u015bla, w ka\u017cdy moment w jej \u017cyciu, kt\u00f3rego historie nam opowiada. Jej prace sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto z po\u0142\u0105czenia obrazu z tekstem, czy raczej fotografii z pismem.<\/p>\n

O Sophie m\u00f3wi si\u0119, \u017ce jest artystk\u0105 konceptu, przy czym jej prace s\u0105 kojarzone z innymi artystami lat 60-tych i 70-tych, kt\u00f3rzy tak\u017ce pos\u0142ugiwali si\u0119 fotografi\u0105 oraz pisanym s\u0142owem, aby uwieczni\u0107 \u015blady swoich experyment\u00f3w. Sophie \u015bledzi, prowadzi dochodzenia, fotografuje, komentuje. \u017byczenie wtargni\u0119cia w sfer\u0119 prywatn\u0105 innych, os\u00f3b, odzwierciedla si\u0119 w badaniach oraz dochodzeniach, dotyczacych jej w\u0142asniej osoby oraz jej \u017cycia jako artystka. Z tego te\u017c powodu poprosi\u0142a w 1981 roku swoj\u0105 matk\u0119, aby ta wynaj\u0119\u0142a prywatnego detektywa, kt\u00f3ry mia\u0142by j\u0105 jeden dzie\u0144 \u015bledzi\u0107, i dokumentowa\u0107 jej poczynania. Z tego powsta\u0142a praca zatytu\u0142owana \u201eThe Shadow\u201c. Inscenizacja tej pracy stanowi dla artystki dow\u00f3d jej w\u0142asnej egzystencji, 20 lat p\u00f3zniej, w 2001roku, za namow\u0105 jej galerzysty, Sophie powt\u00f3rzy\u0142a sw\u00f3j projekt. Dochodzenie, kt\u00f3re artystka podejmuje s\u0105 wyrazem \u017cyczenia, by widzie\u0107 oraz by\u0107 widzianym.<\/p>\n

Jej fotografie wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 tym, \u017ce twarze na nich zawsze pozostaj\u0105 w ukryciu, a dana osoba, stoj\u0105ca na rogu domu, na placu lub ulicy da si\u0119 tylko lekko zauwa\u017cyc. Tak\u017ce jej w\u0142asnej twarzy, w pracy o tytule The Shadow nie wida\u0107. Sophie uwielbia tak\u017ce ryzyko. W nowojorskim Bronxie na przyk\u0142ad, poprosi\u0142a obcych ludzi, aby zaprowadzili ja do wybranego przez nich miejsca, aby mog\u0142a ich tam fotografowa\u0107.<\/p>\n

Jest te\u017c znana z tego, \u017ce ch\u0119tnie \u0142amie tabu, a jej znakiem rozpoznawczym jest przekraczanie granic. Najbardziej znan\u0105 praca, kt\u00f3ra pomog\u0142a artystce w osiagni\u0119ciu \u015bwiatowego sukcesu, jest Wenecki Suite (La Suite V\u00e9nitienne), rozpowszechniony w 1983 i wystawiony w 1998 roku. 1980 artystka postanowi\u0142a \u015bledzi\u0107 m\u0119\u017cczyzn\u0119, kt\u00f3ry odbywa\u0142 podr\u00f3\u017c do Wenecji, wynik czego udokumentowa\u0142a na podstawie fotografii oraz napisanych sprawozda\u0144.<\/p>\n

Tym rodzajem bada\u0144 pos\u0142uguje si\u0119 Sophie Calle cz\u0119sto. Tak wi\u0119c w 1979 roku go\u015bci\u0142a przez tydzie\u0144 w swoim domu ro\u017cne osoby, przyjaci\u00f3\u0142, s\u0105siad\u00f3w, nieznajomych, kt\u00f3rych jedynym zadaniem by\u0142o spanie w \u0142\u00f3\u017cku artystki, aby ta mog\u0142a je obserwowa\u0107 i fotografowa\u0107 (Sleepers, 1980). Innym razem artystka pracowa\u0142a przez 3 tygodnie w hotelu jako sprz\u0105taczka, co pozwala\u0142o jej ogl\u0105danie i dokumentowanie intymnych pomieszcze\u0144 oraz przedmiot\u00f3w osobistych, nieobecnych w tym czasie go\u015bci hotelowych (Hotel Rooms, 1981).<\/p>\n

Ona sama przedstawia swoje prace jako strategie na prze\u017cycie, wynajduje swoje w\u0142asne regu\u0142y gry, aby polepszy\u0107 \u017cycie i je organizowa\u0107. Na og\u00f3\u0142 dzie\u0142a Sophie docieraj\u0105 dopiero w drugiej fazie ich powstawania w sfer\u0119 sztuki. Dla widz\u00f3w tworz\u0105 one lustro, w kt\u00f3rym moga oni rozpozna\u0107 znane wszystkim uczucia albo nawet urzeczywistnienie swoich fantazji. Bod\u017acem zainteresowania si\u0119 fotografi\u0105 by\u0142a przedsiewzi\u0119ta w latach 70-tych oraz trwaj\u0105ca siedem lat podr\u00f3\u017c doko\u0142a \u015bwiata, kt\u00f3ra prowadzi\u0142a do Libanu, Meksyku oraz Ameryki P\u00f3\u0142nocnej.<\/p>\n

W czasie tej podr\u00f3\u017cy, podczas pobytu w Kaliforni, Sophie zacze\u0142a fotografowa\u0107, bez specjalnego pomys\u0142u. By\u0142y to zdj\u0119cia kamieni nagrobkowych. Po powrocie do Pary\u017ca, cz\u0119\u015bciowo z uczucia samotnosci, cz\u0119\u015bciowo dla zabicia czasu postanowi\u0142a obserwowa\u0107 przechodni\u00f3w. W ten spos\u00f3b zacz\u0119\u0142a si\u0119 jej przygoda z przeprowadzaniem dochodze\u0144. Zar\u00f3wno w textach, kt\u00f3rym towarzysz\u0105 fotografie, najcz\u0119\u015bciej czarno-bia\u0142e, jak i w filmach oraz objektach centraln\u0105 rol\u0119 stanowi poj\u0119cie \u201enieobecno\u015bci\u201c. W 1986 roku Calle wypytywa\u0142a n.p niewidome od urodzenia osoby, na temat ich wyobra\u017cenia pi\u0119kna. Mowa jest tutaj o \u201cThe blinds\u201d, jedna z najbardziej prowokacyjnych dokumentacji.<\/p>\n

W pracy, zatytu\u0142owanej \u201elast seen\u201c (1991) kuratorzy i dozorcy, strzeg\u0105cy muzea, wspominaj\u0105 o licznych arcydzie\u0142ach, kt\u00f3re w 1990 roku zosta\u0142y skradzione z Isabella Stewart Garden Museum w Bostonie i po kt\u00f3rych pozosta\u0142e puste miejsca fotografowa\u0142a artystka. Jedna z bardziej znacz\u0105cych prac, dotycz\u0105cych \u201enieobecno\u015bci\u201c, stanowi dotychczas nie wystawiona we Francji, \u201eDouleur exquise\u201c (Exquisite Pain) a kt\u00f3ra w 1999 roku po raz pierwszy zosta\u0142a pokazana w Japonii. Jest to seria zdje\u0107, w kt\u00f3rej artystka dokumentuje b\u00f3l rozstania, wypytuj\u0105c r\u00f3\u017cnych ludzi, tak\u017ce znajomych, o moment, w kt\u00f3rym ci najbardziej cierpieli.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie opowiada Calle swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 historie o me\u017cczy\u017anie, kt\u00f3ry j\u0105 opusci\u0142. Towarzysz\u0105cy temu zdarzeniu tekst nie jest wydrukowany w zwyczajny spos\u00f3b, lecz jest wyhaftowany za pomoc\u0105 czarnych nici na bia\u0105ym pl\u00f3tnie, jak gdyby artystka chcia\u0142a zasymbolizowa\u0107 d\u0142ugotrwa\u0142\u0105 i trudn\u0105 droge do pokonania b\u00f3lu z powodu utraty ukochanej osoby. Katalog dokumentuj\u0105cy ca\u0142o\u015b\u0107 wystawy, zosta\u0142 zaprojektowany osobiscie przez artystk\u0119 i obejmuje tematycznie uporz\u0105dkowan\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci. Obok prac dotycz\u0105cych poj\u0119cia \u201enieobecno\u015bci\u201c, znajduj\u0105 si\u0119 te\u017c prace innych grup tematycznych. Katalog zawiera np. systematyczn\u0105 dokumentacje wspomnianej ju\u017c podr\u00f3\u017cy do Wenecji, kt\u00f3rej towarzysz\u0105 liczne fotografie, przedstawiaj\u0105ce owego nieznajomego oraz jego dok\u0142adnego co do minuty rytmu dnia.<\/p>\n

Sophie Calle jest obecnie znan\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie francusk\u0105 artystk\u0105. Jej dzie\u0142a s\u0105 wystawiane w najbardziej znacz\u0105cych \u015bwiatowych muzeach. W czerwcu 2002 zosta\u0142a uhonorowana wystaw\u0105 w Sprengel Museum Hannover w Niemczech, gdzie zosta\u0142a wyr\u00f3\u017cniona mi\u0119dzynarodow\u0105 renomowan\u0105 nagrod\u0105 \u201eSpektrum\u201c fundacji Dolnej Saksonii. W Berlinie mo\u017cna zobaczy\u0107 nastepuj\u0105ce, zrealizowane z okazji tej retrospektywy prace: Douleur exguise (Exquisite Pain) 1984\/ 1999, Chambre \u00e1 coucher (Bedroom) 2003, Voyage en Californie (Journey to California) 2002\/2003, Une Jeune Femme disparait (A Woman Vanishes) 2000-2003. Poza tym mo\u017cna te\u017c ogl\u0105da\u0107 klasyczne dzie\u0142a artystki, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na lepsz\u0105 orientacj\u0119 w jej tw\u00f3rczo\u015bci od lat osiemdziesi\u0105tych do dnia dzisiejszego: 20 ans apr\u00e9s ( 20 Years later) 2001, Les Dormeurs (The Sleeoers) 1980, La Filature (The Shadow) 1981, The Detachment (1996), No Sex last Night- Duoble Blind 1992. Wystawa: Sophie Calle Martin\u2013Gropius\u2013Bau, Berlin 10.09 \u2013 13.12.2004<\/p>\n

Kinga Wasilewska<\/em><\/strong><\/p>\n

Artyku\u0142 ukaza\u0142 si\u0119 dzieki wsparciu Fundacji Otwarty Kod Kultury <\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od 10 wrze\u015bnia Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, c\u00f3rki kolekcjonera sztuki Roberta Calle, Sophie Calle, jednej z najbardziej znacz\u0105cych artystek obecnych czas\u00f3w. Wystawa by\u0142a pokazana w Centre Pompidou w Pary\u017cu. Mo\u017cna j\u0105 tam by\u0142o ogl\u0105da\u0107 miedzy listopadem ubieg\u0142ego a marcem bie\u017c\u0105cego roku. Berlinski festiwal prezentuje wystaw\u0119 w lekko zmienionej formie od 10 wrze\u015bnia do 13 grudnia 2004.<\/p>\n","protected":false},"author":88,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[7282,1431,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[987],"yoast_head":"\nSophie Calle: "M\u00b4as \u2013 tu vue"<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, Sophie Calle\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2004_10_05\/calle.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2004_10_05\/calle.jpg\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue\",\"name\":\"Sophie Calle: \\\"M\u00b4as \u2013 tu vue\\\"\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2004-09-16T08:05:36+00:00\",\"dateModified\":\"2012-12-15T16:57:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfd84807fb41837592fab81fcd326635\"},\"description\":\"Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, Sophie Calle\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Sophie Calle: “M\u00b4as \u2013 tu vue”\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfd84807fb41837592fab81fcd326635\",\"name\":\"Kinga Wasilewska\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kinga-wasilewska\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sophie Calle: \"M\u00b4as \u2013 tu vue\"","description":"Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, Sophie Calle","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2004_10_05\/calle.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2004_10_05\/calle.jpg"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue","name":"Sophie Calle: \"M\u00b4as \u2013 tu vue\"","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#primaryimage"},"datePublished":"2004-09-16T08:05:36+00:00","dateModified":"2012-12-15T16:57:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfd84807fb41837592fab81fcd326635"},"description":"Berlin, jako pierwsze niemieckie miasto, prezentuje szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 retrospektyw\u0119 urodzonej w 1953 roku w Pary\u017cu, Sophie Calle","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2004\/sophie-calle-mas-tu-vue#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Sophie Calle: “M\u00b4as \u2013 tu vue”"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/dfd84807fb41837592fab81fcd326635","name":"Kinga Wasilewska","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/kinga-wasilewska"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/88"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=26"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}