{"id":2702,"date":"2010-09-09T12:55:31","date_gmt":"2010-09-09T11:55:31","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=2702"},"modified":"2020-11-05T11:01:19","modified_gmt":"2020-11-05T10:01:19","slug":"studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski","title":{"rendered":"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0141\u0105czy nas rodzaj wsp\u00f3lnictwa, kt\u00f3re wywodzi<br \/>\nsi\u0119 z niezgody na jego bliski koniec.<br \/>\nNatychmiast to dostrzeg\u0142a\u015b.<\/em><\/p>\n<p>Edmond Jab\u00e8s<sup>1<\/sup><\/p>\n<p><em>\u2026\u015bmier\u0107 wydawa\u0142a si\u0119 jedyn\u0105 cech\u0105 krajobrazu.<\/em><\/p>\n<p>Cormac McCarthy<sup>2<\/sup><\/p>\n<p>Rozpatrzmy rysunek o tytule <em>Desert Instead of Curtain<\/em>. My\u015blany jest on przez Rysowniczk\u0119 w znaczeniu \u201ePustynia zamiast kurtyny\u201d. Na m\u00f3j u\u017cytek ostatnie jego s\u0142owo przek\u0142adam tu jednak jako \u201ezas\u0142ony\u201d. \u201ePustynia zamiast zas\u0142ony\u201d. S\u0142ycha\u0107 wtedy dobitnie, \u017ce pustynia ods\u0142ania.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2725\" aria-describedby=\"caption-attachment-2725\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009\/\" rel=\"attachment wp-att-2725\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2725\" title=\"monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-540x391.jpg\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia 2009\" width=\"540\" height=\"391\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2725\" class=\"wp-caption-text\">Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm, \u00a92009 by Monika Szwed<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na arkuszu papieru o kolorze spiek\u0142ego powietrza, w centrum (acz bli\u017cej dolnej kraw\u0119dzi) wida\u0107 wyobra\u017cenie postaci <em>en pied<\/em>. W sztywnym m\u0119\u017cczy\u017anie wnet rozpoznajemy stoj\u0105cego bez ruchu Antonina Artauda \u2013 autochtona pustkowi, patriot\u0119 pustyni. Figura widziana jest w trzech\/czwartych od jej lewej strony. Twarz zarysowana mgli\u015bcie, z rozpoznawalnymi wszak cechami postaci dramatu wraz z sowicie kre\u015blonymi, zaczesanymi do ty\u0142u w\u0142osami. Rysowniczka czyni podobizn\u0119, &nbsp;a zw\u0142aszcza kszta\u0142t g\u0142owy czytelnymi, cho\u0107 rozciera rysy wizerunku. Nie dostrzegamy pi\u0119tna pos\u0119pnej przebieg\u0142o\u015bci, jak\u0105 z up\u0142ywem lat nerwy tego dezertera z ruchu surrealistycznego, owego rebelianta bez oddzia\u0142u, wyrysowa\u0142y na jego fizjonomii, a wobec rozlicznych udr\u0119k, jakich jego system nerwowy oraz \u015bwiat mu przysparza\u0142.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2726\" aria-describedby=\"caption-attachment-2726\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr1\/\" rel=\"attachment wp-att-2726\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2726\" title=\"monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr1\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr1-540x405.jpg\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" width=\"540\" height=\"405\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2726\" class=\"wp-caption-text\">Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment rysunku), \u00a92009 by Monika Szwed<\/figcaption><\/figure>\n<p>Posta\u0107 Artauda, cokolwiek teraz tu robi, uwidoczniona jest z lew\u0105 d\u0142oni\u0105 obejmuj\u0105c\u0105 nadgarstek prawej. Wygl\u0105da jak s\u0142uga bo\u017cy szykuj\u0105cy si\u0119 do kazania g\u0142oszonego na bezludziu, albo kaznodzieja zbieraj\u0105cy g\u0142os do modlitwy nad \u015bwie\u017co wykopanym do\u0142em (na w\u0142asny gr\u00f3b?). Albo te\u017c jeszcze jakby do czego\u015b chcia\u0142 z podwy\u017cszenia nawo\u0142ywa\u0107 w pustce. Pami\u0119tamy przy tym, \u017ce pocz\u0105tkowo w czasie swojego pobytu w Meksyku Artaud planowa\u0142 wyk\u0142ady. Osoba stoi zatem na razie na kwadratowym wyniesieniu, by\u0107 mo\u017ce zapadni. W czarny kwadrat, jak porzucone p\u0142\u00f3tno suprematyczne, obrze\u017cony na dodatek jak\u0105\u015b cembrowin\u0105, wnikaj\u0105 niewidoczne stopy figury (wch\u0142anianej przez otch\u0142a\u0144?). W ka\u017cdej chwili mo\u017ce znikn\u0105\u0107. Ale mo\u017ce by\u0107 te\u017c i tak, \u017ce nagle pierzchnie to, co j\u0105 otacza; spieszmy wi\u0119c ogl\u0105da\u0107 okolice, gdyby mia\u0142 to by\u0107 mira\u017c, deliryczne zwidzenia, omamy lub pustynne u\u0142udy, p\u00f3ki co spostrze\u017cone i wraz utrwalone przez Rysowniczk\u0119. Figura wyznacza centraln\u0105 pionow\u0105 o\u015b obrazu. Na wysoko\u015bci jej tu\u0142owia, w lewo i w prawo, symetrycznie, jak w kartach do gry (echo fascynacji Artauda tarotem?), horyzontalnie wybiegaj\u0105 dwie nieostro nakre\u015blone szaro\u015bciami formy (jak w technice <em>en grisaille<\/em>). Widok jakby skwar zamienia\u0142 wszystko w dym, a tego nie dotkn\u0119\u0142a \u0142aska by wznie\u015b\u0107 si\u0119 w niebo. Nie ma tu zreszt\u0105 ani nieba, ani ziemi, ani te\u017c zatem ich rozgraniczenia. Jedyny wierny do\u015bwiadczeniu kierunek wyznacza wertykalno\u015b\u0107 figury, jak s\u0142up wkopany w nigdzie, albo totem pomar\u0142ych wierze\u0144. Dwie poziome formy maj\u0105 kszta\u0142t kaktus\u00f3w (<em>cereus giganteus<\/em>) o bli\u017aniaczych kszta\u0142tach. Sukulent<sup>3<\/sup> i jego sobowt\u00f3r. Powt\u00f3rzenie to, zwane w ikonografii uj\u0119ciem antytetycznym, mo\u017ce oznacza\u0107 podwajanie soczysto\u015bci w suchym, przepe\u0142nionym, a naprawd\u0119 spustoszonym przez pragnienie bezkresie. Wzmo\u017cenie \u2013 podwojenie \u2013 obietnicy soczysto\u015bci.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-2702 gallery-columns-6 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr3'><img width=\"165\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr3.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-2728\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-2728'>\n\t\t\t\tMonika Szwed, <em>Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony),<\/em> z cyklu <em>Instead\/Zamiast,<\/em> 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment), \u00a92009 by Monika Szwed\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr2'><img width=\"226\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr2.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-2727\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-2727'>\n\t\t\t\tMonika Szwed, <em>Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony),<\/em> z cyklu <em>Instead\/Zamiast,<\/em> 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment), \u00a92009 by Monika Szwed\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr1'><img width=\"320\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr1.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-2726\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-2726'>\n\t\t\t\tMonika Szwed, <em>Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony),<\/em> z cyklu <em>Instead\/Zamiast,<\/em> 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment), \u00a92009 by Monika Szwed\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia 2009\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-2725\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-2725'>\n\t\t\t\tMonika Szwed, <em>Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony),<\/em> z cyklu <em>Instead\/Zamiast,<\/em> 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm, \u00a92009 by Monika Szwed\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Kaktusy te, gdyby na powr\u00f3t sta\u0142y, s\u0105 jak z ziemi Indian Tarahumara na p\u00f3\u0142nocy Meksyku, dok\u0105d Artaud dotar\u0142 konno w 1936 roku. Fascynowa\u0142 si\u0119 on magicznymi rytua\u0142ami i kultur\u0105 przedkortezja\u0144sk\u0105.<sup>4<\/sup> I synkretyzmem tego schrystianizowanego india\u0144skiego ludu, pos\u0142uguj\u0105cego si\u0119 krzy\u017cem dawno przed kolonizacj\u0105. Jednego z plemion jakie magnetyzowa\u0142y Artauda, kt\u00f3ry og\u0142asza\u0142 przecie\u017c ju\u017c dziesi\u0119\u0107 lat wcze\u015bniej <em>Koniec ery chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em> w imi\u0119 \u201eodmiany Ducha cz\u0142owieczego, by ju\u017c nie cierpia\u0142\u201d.<sup>5<\/sup> Kraina ta wzywa\u0142a go jednak g\u0142\u00f3wnie z powodu ta\u0144c\u00f3w i nadludzkich wysi\u0142k\u00f3w w trakcie bieg\u00f3w (rar\u00e1jipas) \u201eLekkostopych\u201d Tarahumar\u00f3w. Artaud zapewne przeszed\u0142 inicjacj\u0119 w ich obrz\u0119dy, kiedy by\u0142 w Sierra Tarahumara. Najwa\u017cniejsza by\u0142a dla\u0144 oczyszczaj\u0105ca magia rytua\u0142\u00f3w tych Indian.<sup>6<\/sup><\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>Wracaj\u0105c do pr\u00f3by opisania rysunku <em>Desert Instead of Curtain<\/em>: z boku ka\u017cdego z dw\u00f3ch antypodalnych (tu r\u00f3wnole\u017cnikowych), &nbsp;z\u0142\u0105czonych podstawami kaktus\u00f3w \u2013 jak para sczepionych zadami ps\u00f3w \u2013 sp\u0142ywaj\u0105 fa\u0142dami ku dolnej kraw\u0119dzi arkusza r\u00f3wnie\u017c podwojone wyobra\u017cenia zmarszczonych draperii-zas\u0142on. Kurtyn wedle Rysowniczki. Posta\u0107 Artauda oraz kaktusy-totemy narysowane zosta\u0142y z u\u017cyciem kredki o szarej barwie i bladym nasyceniu, jak snuj\u0105ce si\u0119 tumany sycz\u0105cego dymu zmieszanego z paruj\u0105c\u0105 wilgoci\u0105. Kurtyny-zas\u0142ony maj\u0105 kolor siarkowy, s\u0105 jak przes\u0105czaj\u0105cy si\u0119 i zastyg\u0142y sok ro\u015blinny, mo\u017ce z peyotlu, a gdy wytoczony z agawy, wtedy mo\u017cna by z niego wyrobi\u0107 mescal. Taki, czy inny to nektar, ukazana zosta\u0142a tu \u017cyciodajna wilgotno\u015b\u0107, wpierw strze\u017cona grub\u0105 sk\u00f3r\u0105 i kolcami ro\u015blin, z jakich pozyskuje si\u0119 substancje, co poj\u0105, odurzaj\u0105 lub lecz\u0105. To po\u017cywki przetrwania, opowie\u015bci, zapatrzenia, wizji. Tak\u017ce wzmagaj\u0105ce inspiracje inkantacji-za\u015bpiewu, skoro o pragnieniach Artauda jest tu mowa. One to s\u0105 nam unaoczniane. Wszystko co tu opisane, a wcze\u015bniej narysowane, widzimy dr\u017c\u0105ce w upale. Rysunek jak drgaj\u0105cy mira\u017c w udarze albo tatua\u017c na sk\u00f3rze stygn\u0105cego cia\u0142a wnet po agonii.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2727\" aria-describedby=\"caption-attachment-2727\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr2\/\" rel=\"attachment wp-att-2727\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2727\" title=\"monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr2\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr2-540x573.jpg\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" width=\"540\" height=\"573\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2727\" class=\"wp-caption-text\">Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment rysunku), \u00a92009 by Monika Szwed<\/figcaption><\/figure>\n<p>Rysowanie tych wyobra\u017ce\u0144 w krajobrazie bez horyzontu polega na k\u0142adzeniu kresek. I sk\u0142ada si\u0119 z akapit\u00f3w widzialno\u015bci w kierowanej zamys\u0142em oraz pragnieniem Rysowniczki, jej jednoczesnej obrazowej opowie\u015bci, pozbawionej pocz\u0105tku i ko\u0144ca. To owe kreski \u2013 jak z\u017c\u0119ta wysch\u0142a ju\u017c trawa, a gdzie indziej, jak sier\u015b\u0107 lub lepka wonna ciecz \u2013 tworz\u0105 mira\u017ce, kurzawy, oddaj\u0105 soczysto\u015b\u0107, wra\u017cenie jej przes\u0105czania si\u0119 przez sk\u00f3r\u0119 ro\u015blin i warstw\u0119 podobrazia, mo\u017ce jeszcze czego\u015b, co da si\u0119 tu wypatrze\u0107. To na te kreski \u2013 jak \u017ad\u017ab\u0142a, szczecina, marsko\u015b\u0107 czy kleisto\u015b\u0107 \u2013 nanizuj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lne znaczenia, w nich splataj\u0105 si\u0119 og\u00f3lne przes\u0142ania wtarte przez Rysowniczk\u0119 w papier. Dukty prowadzonych z maestri\u0105 linii wyznacza ekonomia jej pracy, zmys\u0142owo\u015b\u0107, domy\u015blno\u015b\u0107 i szczodro\u015b\u0107 jej talentu. Edmond Jab\u00e8s powiada:<\/p>\n<p>Kreska jest zaspokojon\u0105 t\u0119sknot\u0105 punktu do punktu. Najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105.<\/p>\n<p>Czytelno\u015b\u0107 kreski to czytelno\u015b\u0107 pragnienia \u2026 .<sup>7<\/sup><\/p>\n<p>Pragnienia Rysowniczki odnajduj\u0105 mo\u017ce w jej pracy chwilowe zaspokojenie. Tego nie mo\u017cemy zobaczy\u0107. Rysowniczka uznaje s\u0142owa za zb\u0119dne ale pami\u0119tamy, \u017ce przed laty spisa\u0142a swoje rozwa\u017cania po\u015bwi\u0119cone epizodom czerpanym z tw\u00f3rczo\u015bci innych artyst\u00f3w, inspirowane mitami, a i bie\u017c\u0105cymi doniesieniami, zatytu\u0142owane <em>PRAGNIENIE<\/em>.<sup>8<\/sup> Pozostaje nam wpatrywanie si\u0119 w rysunek i dociekanie intencji Rysowniczki, wsp\u00f3\u0142nastrajanie si\u0119 z ni\u0105. Nasza uwa\u017cno\u015b\u0107 gwarantuje zaspokojenie pragnienia, je\u017celi uchowali\u015bmy je w sobie, obcowania ze sztuk\u0105 powa\u017cn\u0105. Zastanawia i zadziwia bogactwo zawartych w dzie\u0142ach Rysowniczki znacze\u0144. Czerpie ona, wiemy to ju\u017c, z domeny s\u0142owa \u2013 z pisarstwa, z opowie\u015bci o losach ludzi i z poda\u0144, ze swojej uwa\u017cno\u015bci, z instynktu. \u015amia\u0142o rekwiruje tematy i motywy jej przydatne. Czyni to wedle sekretnej regu\u0142y zaspokajania swych potrzeb. Rysowniczka robi swoje. Suwerennie. Im g\u0142\u0119biej w jej rysunek wnikamy, tym bardziej praca ta jawi si\u0119 wiarygodn\u0105. Rysowniczka jest osobna. Odosobniona. Dla innych os\u00f3b \u2013 przekonuj\u0105ca. Jej praca mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nam pomocna.<\/p>\n<p><strong>*<\/strong><\/p>\n<p>\u201ePustynia\u201d lub \u201epusta przestrze\u0144\u201d \u2013 jak powie Peter Brook, jeden z tych, co uciele\u015bniali wizje Artauda \u2013 \u201ezamiast kurtyny\u201d, czy jak wol\u0119 ja, przyjmuj\u0105c rol\u0119 samowolnego edytora: \u201ezamiast zas\u0142ony\u201d. Idzie tu bowiem o Teatr i o Dramat, a w formie, jak\u0105 im chcia\u0142 nada\u0107 Antonin Artaud. Odrzucaj\u0105cy wsp\u00f3lnictwo j\u0119zyka, dechy sceny, kurtyn\u0119, umowno\u015b\u0107. Idzie o obrz\u0105dek, o \u0179r\u00f3d\u0142a, co potem wciela\u0107 mia\u0142 w praktyki swego Teatru \u0179r\u00f3de\u0142 Jerzy Grotowski.<\/p>\n<p>Scena naszego rysunku to scenografia \u015bnionego niegdy\u015b przez Artauda dla niego samego nieosi\u0105galnego Teatru. Jego \u201egraficzny znak\u201d. Mamy oto przed sob\u0105 Teatr tworzony przez Rysowniczk\u0119 &nbsp;z a m i a s t &nbsp;po\u017c\u0105danego dopiero przez Artauda&nbsp; \u201eTeatru \u015awi\u0119tego\u201d. Obrazowane tu jest, ni mniej, ni wi\u0119cej, po\u017c\u0105danie \u015bwi\u0119to\u015bci przez heretyka, t\u0119sknienie za ni\u0105 Rysowniczki. Zakorzeniony mia\u0142 by\u0107 \u00f3w Teatr Pe\u0142ni w czynnym totemizmie, metafizyce wyra\u017caj\u0105cej si\u0119 w religii Meksyku sprzed kolonizacji, w pierwotnym j\u0119zyku i we \u201ewzmo\u017ceniu nerw\u00f3w\u201d. Wizjoner Artaud w Europie zdany by\u0142 na zapomogi dobroczy\u0144c\u00f3w, potem skazany na kuracje odwykowe i lecznicze elektrowstrz\u0105sy, a to niejako zamiast wstrz\u0105su, jakiego domaga\u0142 si\u0119 koniecznie w kulturze Zachodu. W Meksyku bywa\u0142 petentem czarownik\u00f3w, szaman\u00f3w, wierz\u0105c niezmiennie w odzyskanie, za ich to wstawiennictwem, Ducha. Chcia\u0142 drze\u0107 zas\u0142ony (kurtyn\u0119, jak wiadomo, dawno odrzuci\u0142), jak \u017bydzi darli szaty w ceremoniach \u017ca\u0142obnych zwanych <em>De Kriye<\/em>. Czyni\u0142 to za cen\u0119 banicji i ob\u0142\u0119du. Rozdziera\u0142 ca\u0142un j\u0119zyka \u2013 tym by\u0142o jego rysowanie, teatr, taniec, pielgrzymowanie, inkantacje, rytua\u0142 b\u0119bna, peyotl, t\u0119sknota \u2013 ca\u0142e dotkliwie przeze\u0144 odczuwane rozdarcie osoby na cia\u0142o i my\u015bl. St\u0105d pustynia jako nieodwo\u0142alno\u015b\u0107. Rysowniczka wmy\u015bla si\u0119 w to i wpatruje.<\/p>\n<p>\u201ePustynia\u201d \u2013 obja\u015bnia przek\u0142ad na j\u0119zyk polski Czwartej Ksi\u0119gi Tory, <em>BEMIDBAR<\/em>, Sacha Pecaric \u2013 powinna by\u0107, na g\u0142\u0119bszym poziomie zrozumiana jako \u201emiejsce mowy\u201d, czy \u201emiejsce s\u0142owa\u201d (\u2026). Co to znaczy \u201euczyni\u0107 z siebie pustyni\u0119\u201d? (\u2026) w ludzkim wymiarze wycofa\u0107 siebie, ograniczaj\u0105c swoj\u0105 dominuj\u0105c\u0105 mow\u0119 (<em>daber<\/em>), znaczy uczyni\u0107 miejsce dla s\u0142owa innego i dla \u0142agodnej mowy (<em>amar<\/em>). W kategoriach sformu\u0142owanych przez L\u00e9vinasa wywodzi dalej Pecaric \u2013 uczynienie miejsca dla obecno\u015bci drugiego jest to\u017csame z uczynieniem w sobie miejsca dla s\u0142owa Boga \u2013 kt\u00f3re na pustyni (<em>bemidbar<\/em>) rozbrzmiewa dla ka\u017cdego, kto zechce tam si\u0119 z nim spotka\u0107.<sup>9<\/sup><\/p>\n<p>Podobnych wybor\u00f3w, jak Artaud \u2013 dodajmy jeszcze, bowiem zdaje si\u0119 to by\u0107 wa\u017cne dla wnikni\u0119cia w motywacje pracy Rysowniczki \u2013 dokonywa\u0142 Samuel Beckett, kt\u00f3ry w swej podejrzliwo\u015bci wobec j\u0119zyka wpierw odrzuci\u0142 pierwsz\u0105 sw\u0105 mow\u0119 \u2013 j\u0119zyk angielski i pisa\u0142 odk\u0105d osiedli\u0142 si\u0119 w Pary\u017cu wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich utwor\u00f3w \u2013 coraz bardziej zredukowanych i intensywnych \u2013 najpierw po francusku, kt\u00f3rego op\u00f3r pokonywa\u0142, jakby rytuj\u0105c na kamieniu. John Maxwell Coetzee o tym m\u00f3wi:<\/p>\n<p>Beckett nazywa j\u0119zyk zas\u0142on\u0105, kt\u00f3r\u0105 pisarz musi zedrze\u0107, je\u015bli chce dotrze\u0107 do tego, co si\u0119 za ni\u0105 kryje, nawet je\u015bli jest to tylko milczenie i nico\u015b\u0107. Gertrude Stein \u2013 wywodzi Coetzee za listem Becketta &nbsp;do Axela Kauna \u2013 stylistyczna minimalistka, pod\u0105\u017ca we w\u0142a\u015bciwym kierunku, a Joyce w z\u0142ym, ku \u2018apoteozie s\u0142owa\u2019.<sup>10<\/sup><\/p>\n<p>Rysowniczka, wychodz\u0105c w swojej pracy od my\u015bli, od j\u0119zyka, pod\u0105\u017ca \u201ew dobrym kierunku\u201d \u2013 ku apoteozie widzenia, obrazowania, unaoczniania za pomoc\u0105 form przypominaj\u0105cych ryty naskalne (s\u0142ycha\u0107 tu pog\u0142os i rytowania, i rytualno\u015bci). Rysunek <em>Desert Instead of Curtain<\/em> wydaje si\u0119 by\u0107 tak\u0105 apoteoz\u0105 po dwakro\u0107: wzmo\u017cenie to stanowi suma podejmowanego tematu plus dokonanie owocnego przek\u0142adu my\u015blenia na bezs\u0142owny, a w ka\u017cdym razie lakoniczny akt rysowania. To trudna sztuka. Jej owoce jawi\u0105 si\u0119 nam ju\u017c &nbsp;jednak jako oczywiste. Stan osi\u0105gni\u0119cia takiego niewerbalnego trybu nawi\u0105zywania kontaktu ze \u015bwiatem obrazowym wyznawa\u0142 Beckett w li\u015bcie z 1936 roku do swego przyjaciela, Thomasa McGreevy:<\/p>\n<p>Dawniej obraz nigdy mnie nie cieszy\u0142, dop\u00f3ki nie sta\u0142 si\u0119 literatur\u0105, ale teraz ta potrzeba znikn\u0119\u0142a.<sup>11<\/sup><\/p>\n<p>Utwory Rysowniczki cechuj\u0105 si\u0119 wyrazisto\u015bci\u0105 i sumaryczno\u015bci\u0105. Jak pisa\u0142 Jan Kott:<\/p>\n<p>Teatr Becketta ma graficzn\u0105 wyrazisto\u015b\u0107 znaku.<sup>12<\/sup><\/p>\n<p>Rysunki z omawianego cyklu <em>Zamiast <\/em>destyluj\u0105 wizje Artauda.<\/p>\n<p><strong>*<\/strong><\/p>\n<p><!--nextpage--><br \/>\n\u201ePustynia zamiast zas\u0142ony\u201d. Pustynia \u2013 spiek\u0142a, naga, nieos\u0142oni\u0119ta ziemia. Rysunki z cyklu <em>Instead\/Zamiast<\/em> s\u0105 nagie \u2013 ods\u0142aniaj\u0105, rozdzieraj\u0105 przes\u0142ony, odwijaj\u0105 ca\u0142uny. To odczucie nago\u015bci i rozdarcia bierze si\u0119 z pustki du\u017cych obszar\u00f3w papieru o somatycznej barwie, emanuj\u0105cych cielesne ciep\u0142o. Rozwa\u017cane by\u0142o wcze\u015bniej (w pierwszej ods\u0142onie mego tekstu <em>Studium odosobnienia<\/em>), co cielesno\u015b\u0107 znaczy\u0142a dla Artauda, kt\u00f3ry domaga\u0142 si\u0119 by wzruszenie mia\u0142o sw\u00f3j fundament w ciele. Papier, na kt\u00f3rym Rysowniczka pracuje przypomina te\u017c napi\u0119t\u0105 sk\u00f3r\u0119 d\u0142ugo u\u017cywanego b\u0119bna, a r\u00f3wnie\u017c woskowany starodawny aba\u017cur. Wi\u0105\u017ce si\u0119 to ze stanem, i\u017c zdaj\u0105 si\u0119 one ca\u0142ym arkuszem niejako \u015bwieci\u0107 w\u0142asnym \u015bwiat\u0142em, prze\u015bwietla\u0107 nanoszone na nie wyobra\u017cenia. Ponadto rysunki te w osobliwy spos\u00f3b wsp\u00f3\u0142graj\u0105 ze \u015bwiat\u0142em, kt\u00f3re przyjmuj\u0105 i odbijaj\u0105. To, co rysowane niejako na\u0142o\u017cone jest na \u015bwietlisty papier wnikaj\u0105c we\u0144 \u2013 jak tatua\u017c. W innych partiach \u2013 to wynik stosowanej techniki olejnych pasteli oraz postnej kolorystyki \u2013 przes\u0105czaj\u0105 si\u0119 przez swoje pod\u0142o\u017ce-sk\u00f3r\u0119. W naszym \u201epustynnym\u201d rysunku, podobnie jak w innym, kt\u00f3ry nosi tytu\u0142 <em>ARTAUD<\/em>, dokonano zabiegu organizuj\u0105cego patrzenie na\u0144.<\/p>\n<figure id=\"attachment_2728\" aria-describedby=\"caption-attachment-2728\" style=\"width: 411px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr3\/\" rel=\"attachment wp-att-2728\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-2728\" title=\"monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr3\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009-fr3-411x600.jpg\" alt=\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast,2009\" width=\"411\" height=\"600\"\/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-2728\" class=\"wp-caption-text\">Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5&#215;94,5 cm (fragment rysunku), \u00a92009 by Monika Szwed<\/figcaption><\/figure>\n<p>Nasz wzrok dos\u0142ownie przykuwany jest przez czworobok czerni, a we wcze\u015bniej omawianym rysunku \u2013 czarn\u0105 form\u0119 opisan\u0105 przeze mnie jako wywr\u00f3cone do g\u00f3ry dnem cz\u00f3\u0142no albo trumna (o takich cz\u00f3\u0142nach-trumnach, teraz czytam, napomyka w swojej meksyka\u0144skiej epopei <em>Krwawy Po\u0142udnik <\/em>Cormac McCarthy,<sup>13<\/sup> pisarz, dodajmy, wa\u017cny dla Rysowniczki, zw\u0142aszcza sw\u0105 p\u00f3\u017aniejsz\u0105 powie\u015bci\u0105 <em>Droga <\/em><sup>14<\/sup>). W rysunku \u201ePustynia zamiast zas\u0142ony\u201d u do\u0142u na pionowej osi obrazu spocz\u0105\u0142 kwadratowy blok czerni. Nasze oczy bezwolnie pochylaj\u0105 si\u0119 ku tej suprematystycznej czerni (jak w wypalanych do\u0142ach, w jakich Indianie gotowali mescal), a kt\u00f3ra jest zdradliwym podn\u00f3\u017ckiem przedstawionej figury, wch\u0142aniaj\u0105c j\u0105 w otch\u0142a\u0144. Gdy ziemia si\u0119 otworzy, wiekiem czelu\u015bci \u00f3w czarny kwadrat sta\u0107 si\u0119 mo\u017ce na wieki. To najintensywniejsze miejsce rysunku przepe\u0142nionego poza tym odczuciem rozwibrowania, \u201ekurzaw\u0105 \u015bwiat\u0142a\u201d, by przywo\u0142a\u0107 s\u0142owa Artauda o jego doznaniach w g\u00f3rach Tarahumara.<sup>15<\/sup> Wyobra\u017cenia w kolejnych rysunkach cyklu <em>Instead\/Zamiast<\/em> wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z jego osob\u0105 oraz epizodami z jego \u017cycia, z jego halucynacjami. W czasie, kiedy Rysowniczka tworzy\u0142a \u00f3w cykl, Artaud zaprz\u0105tn\u0105\u0142 jej g\u0142ow\u0119 \u2013 my\u015bli, wyobra\u017cenia, wspomnienia i przeczucia. W\u0142a\u015bciwie ca\u0142\u0105 j\u0105. Rysowniczka zdaje si\u0119 zawsze tak pracowa\u0107, intuicyjnie, poprzez swoje do\u015bwiadczenia przywo\u0142uj\u0105c wywiedzione najcz\u0119\u015bciej ze sfery s\u0142owa, z biografii innych tematy, potem przejmowane, przetwarzane przez w\u0142asne jej doznania oraz my\u015bli i objawiaj\u0105ce si\u0119 w postaci autonomicznych twor\u00f3w plastycznych \u2013 rysunk\u00f3w oraz obiekt\u00f3w. Ta transfiguracja dokonuje si\u0119 w spos\u00f3b sekretny (mo\u017ce wr\u0119cz obsesyjny?), acz jej tajemnic\u0119 rozja\u015bnia\u0107 zdaje si\u0119 poznanie Rysowniczki, kt\u00f3ra dodaje niewiele s\u0142\u00f3w, poza tytu\u0142ami, do swoich utwor\u00f3w. Przekonuje ona swoj\u0105 sumienno\u015bci\u0105, zamy\u015bleniem, czy raczej wmy\u015blaniem si\u0119 w sprawy, jakie j\u0105 fascynuj\u0105. Zapatruje si\u0119 w to, co po drugiej stronie sk\u00f3ry oddzielaj\u0105cej &nbsp;j a &nbsp;od &nbsp;n i e \u2013 j a,&nbsp; a pracuje po obu stronach tej kruchej i bolesnej granicy. Dlatego te\u017c wcze\u015bniej m\u00f3wi\u0142em o osmozie, przes\u0105czaniu si\u0119 wyobra\u017ce\u0144. A i o tworzeniu rysunk\u00f3w jak wietrzej\u0105ce piktogramy ryte w \u015bcianie jaskini. Jak wyryte niegdy\u015b, a na zawsze. To stanowi\u0107 zdaje si\u0119 korelat przedmiotu jej fascynacji w jej w\u0142asnej pracy. A i w sposobie jej \u017cycia. M\u00f3wimy tu o sztuce w istocie swojej bardzo cielesnej i chocia\u017c ciasno przetkanej my\u015blami, to na pierwszym planie apeluj\u0105cej do zmys\u0142owo\u015bci odbioru oraz do uczu\u0107. Rysowniczka jest przy tym osob\u0105, jeszcze to trzeba tu powiedzie\u0107, wysoce racjonaln\u0105, acz lakoniczn\u0105, strze\u017ce bowiem ona sekretno\u015bci swojej duszy. Dozwala dopatrywa\u0107 si\u0119 jej \u015bwiata i pragnie\u0144 poprzez to jedynie, co przes\u0105cza si\u0119 poprzez jej dzie\u0142a \u2013 przede wszystkim rysunki, a tak\u017ce obiekty, jak w lecie 2010 roku uko\u0144czona figura <em>Poskramiacz\/Tamer<\/em>, kt\u00f3ra domaga si\u0119 odr\u0119bnego rozpatrzenia. Rysowniczka jest osob\u0105 autonomiczn\u0105 i taka te\u017c jest jej sztuka. W obcowaniu z ni\u0105 doznajemy mocnego poczucia pe\u0142ni \u2013 autokomentarze, odno\u015bniki, podej\u015bcia pr\u00f3bne i powt\u00f3rzenia tu nie wyst\u0119puj\u0105, s\u0105 uznawane za zb\u0119dne, niekonieczne. Rysunki oraz obiekty powstaj\u0105 <em>\u00e0 vista<\/em>, bez szkic\u00f3w, instynktownie. Wybrzmiewaj\u0105 te\u017c zazwyczaj jednorazowo w czasie pojedynczego pokazu. Reszta jest odbiorem, wypatrywaniem ocalenia, kiedy stajemy oko w oko z tym, co dzie\u0142o nam unaocznia w spos\u00f3b bezwzgl\u0119dny. Pozostajemy z nimi sami, niesiemy dalej na swej drodze w postaci powidoku na siatk\u00f3wce oka. Czasem zamykamy si\u0119 z nimi w jakim\u015b swoim wn\u0119trzu. Ich tajemnicz\u0105 moc\u0105 jest si\u0142a przyci\u0105gania naszego spojrzenia z powrotem ku ju\u017c powsta\u0142ym. I to, \u017ce wyczekujemy kolejnych. W tym czasie Rysowniczka przyst\u0119puje do nast\u0119pnej pracy, d\u0105\u017c\u0105c do zaspokojenia swojego pragnienia, co zapowiada sycenie naszego.<\/p>\n<p><strong>*<\/strong><\/p>\n<p>Rysowniczk\u0119 poci\u0105ga, to te\u017c ju\u017c wiemy, najpierw pobieranie, wnet potem dawanie \u201elekcji ciemno\u015bci\u201d. Sama przy tym jest ona jednak osob\u0105 jasn\u0105. Zdaje si\u0119 wszak wcze\u015bnie wiedzie\u0107 to, co w eseju <em>Proust<\/em> wypowiedzia\u0142 24-letni Beckett:<\/p>\n<p>Postawa artystyczna nie jest ekspansywna, przeciwnie, polega na ci\u0105\u017ceniu ku j\u0105dru. Sztuka to apoteoza samotno\u015bci.\u201d <sup>16<\/sup><\/p>\n<p>W cyklu <em>Instead\/Zamiast<\/em> mamy do czynienia z odosobnieniem i z pustyni\u0105 \u2013 nie z pustk\u0105. Anachoreza, nie mizantropia! Odosobnienie dokonuj\u0105ce si\u0119 na pustyni wype\u0142nia si\u0119 jako, w rzeczy samej, do-osobnienie. Dotarcie do siebie-w-sobie. Niezb\u0119dna tu si\u0119 wydaje by\u0107 bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107, wobec siebie przede wszystkim, zreszt\u0105 i tak nikogo wok\u00f3\u0142. Pustynia jawi si\u0119 w takim razie paradoksalnie jako \u017cywio\u0142 pe\u0142ni. \u017bywio\u0142 powrotu do siebie. Pe\u0142ni tchnienia. Rysowniczka wykre\u015bla \u201ehieroglify tchnienia\u201d, by raz jeszcze u\u017cy\u0107 s\u0142\u00f3w Artauda.<sup>17<\/sup>Szuka ona sposobu by rysunek tchn\u0105\u0142 \u2013 tu jej widzeniem Antonina Artauda w oczywisto\u015bci zrozumienia go przez ni\u0105. Przed nami zadanie ustanowienia podobnej relacji oczywisto\u015bci bezpo\u015bredniego zrozumienia jej dzie\u0142a. Poprzez nie natomiast \u2013 ustanowienia porozumienia z Rysowniczk\u0105. Mogliby\u015bmy w tym przypadku mo\u017ce m\u00f3wi\u0107 te\u017c \u2013 teraz to si\u0119 ujawnia \u2013 o \u201estudium obna\u017cenia\u201d, \u201estudium objawienia\u201d, ale zw\u0142aszcza o \u201estudium ocalenia\u201d. Rysunki te s\u0105 o ocalaniu. O ca\u0142o\u015bci, jaka nastaje wobec po\u017c\u0105danej oczywisto\u015bci i wsp\u00f3lnictwa w porozumieniu.<\/p>\n<p>Jaromir Jedli\u0144ski<br \/>\nlatem 2010 roku w Poznaniu<\/p>\n<p>\u00a92010 by Jaromir Jedli\u0144ski<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozpatrzmy rysunek o tytule <em>Desert Instead of Curtain<\/em>. My\u015blany jest on przez Rysowniczk\u0119 w znaczeniu \u201ePustynia zamiast kurtyny\u201d. Na m\u00f3j u\u017cytek ostatnie jego s\u0142owo przek\u0142adam tu jednak jako \u201ezas\u0142ony\u201d. <\/p>\n","protected":false},"author":22,"featured_media":2725,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[592,590,591,849],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14146],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Pami\u0119tamy przy tym, \u017ce pocz\u0105tkowo w czasie swojego pobytu w Meksyku Artaud planowa\u0142 wyk\u0142ady.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009.jpg\",\"width\":1200,\"height\":871,\"caption\":\"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5x94,5 cm, \u00a92009 by Monika Szwed\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\",\"name\":\"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2010-09-09T11:55:31+00:00\",\"dateModified\":\"2020-11-05T10:01:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c\"},\"description\":\"Pami\u0119tamy przy tym, \u017ce pocz\u0105tkowo w czasie swojego pobytu w Meksyku Artaud planowa\u0142 wyk\u0142ady.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c\",\"name\":\"Jaromir Jedli\u0144ski\",\"description\":\"JAROMIR JEDLI\u0143SKI (ur. 1955) \u2013 niezale\u017cny kurator, krytyk. Wcze\u015bniej dyrektor Muzeum Sztuki w \u0141odzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, cz\u0142onek AICA (Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Krytyk\u00f3w Sztuki), cz\u0142onek CIMAM (Mi\u0119dzynarodowy Komitet Muze\u00f3w i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, cz\u0142onek Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jaromir-jedlinski\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona","description":"Pami\u0119tamy przy tym, \u017ce pocz\u0105tkowo w czasie swojego pobytu w Meksyku Artaud planowa\u0142 wyk\u0142ady.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2010\/09\/monika-szwed-desert-instead-of-curtain-2009.jpg","width":1200,"height":871,"caption":"Monika Szwed, Desert Instead of Curtain\/Pustynia zamiast kurtyny (zas\u0142ony), z cyklu Instead\/Zamiast, 2009, rysunek olejnymi pastelami na papierze \u00e9cru, 67,5x94,5 cm, \u00a92009 by Monika Szwed"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski","name":"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#primaryimage"},"datePublished":"2010-09-09T11:55:31+00:00","dateModified":"2020-11-05T10:01:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c"},"description":"Pami\u0119tamy przy tym, \u017ce pocz\u0105tkowo w czasie swojego pobytu w Meksyku Artaud planowa\u0142 wyk\u0142ady.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2010\/studium-odosobnienia-druga-odslona-jaromir-jedlinski#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Studium odosobnienia \u2013 druga ods\u0142ona"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/cfd26202e39ce452e1c77a1d3b2fbf9c","name":"Jaromir Jedli\u0144ski","description":"JAROMIR JEDLI\u0143SKI (ur. 1955) \u2013 niezale\u017cny kurator, krytyk. Wcze\u015bniej dyrektor Muzeum Sztuki w \u0141odzi oraz kierownik Galerii Foksal w Warszawie, cz\u0142onek AICA (Mi\u0119dzynarodowe Stowarzyszenie Krytyk\u00f3w Sztuki), cz\u0142onek CIMAM (Mi\u0119dzynarodowy Komitet Muze\u00f3w i Kolekcji Sztuki Nowoczesnej) przy ICOM-UNESCO, cz\u0142onek Stowarzyszenia Historyk\u00f3w Sztuki.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/jaromir-jedlinski"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/22"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2702"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48618,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2702\/revisions\/48618"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2702"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=2702"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=2702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}