![\"\"](\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/muzyka-impression-540x281.jpg\" "\\"Z\u0142apane")
<\/p>\nCo pewien czas w debacie publicznej powraca temat w\u0142asno\u015bci intelektualnej, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie tak zwanego \u201epiractwa internetowego”. Ze strony wytw\u00f3rni muzycznych, dystrybutor\u00f3w film\u00f3w, organizacji zbiorowego zarz\u0105dzania (np. ZAiKS) oraz cz\u0119\u015bci artyst\u00f3w s\u0142ycha\u0107 g\u0142osy krytykuj\u0105ce \u015bci\u0105ganie muzyki i film\u00f3w z Internetu. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 internaut\u00f3w odpowiada na to zarzutami dotycz\u0105cymi zbyt wysokich cen p\u0142yt, zbytniej komercjalizacji sztuki poddanej wymogom rynku oraz nieracjonalno\u015bci ekonomicznej starych sposob\u00f3w dystrybucji d\u00f3br kultury. Sp\u00f3r ten co pewien czas przycicha, by potem, zazwyczaj przy okazji \u201ekolejnej policyjnej akcji antypirackiej”, powr\u00f3ci\u0107 ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie jest moim celem rozstrzyganie w niniejszym artykule tego, kto ma racj\u0119 w tym sporze. Chcia\u0142bym raczej, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 przyk\u0142adem rynku muzycznego, spr\u00f3bowa\u0107 w skr\u00f3cie wyja\u015bni\u0107, jak w ostatnich latach zmieni\u0142a si\u0119 pozycja dotychczasowych producent\u00f3w i dystrybutor\u00f3w d\u00f3br kultury. Aby zrozumie\u0107 dlaczego owo \u201epiractwo internetowe”, b\u0119d\u0105c dla bran\u017cy fonograficznej istotnym problemem, jest jednocze\u015bnie w pewnym sensie jedynie tematem zast\u0119pczym, musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do czas\u00f3w przed upowszechnieniem si\u0119 fonografii.<\/p>\n
Podstawowe pytanie brzmi: sk\u0105d arty\u015bci brali w\u00f3wczas pieni\u0105dze? Mo\u017cna wskaza\u0107 przynajmniej trzy \u017ar\u00f3d\u0142a: posiadali wspieraj\u0105cych ich mecenas\u00f3w (pa\u0144stwo, arystokracja), pozyskiwali \u015brodki dzi\u0119ki wyst\u0119pom na \u017cywo lub utrzymywali si\u0119 w inny spos\u00f3b, nie traktuj\u0105c muzyki w og\u00f3le jako istotnego \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w. W przypadku kompozytor\u00f3w dochodzi\u0142y do tego \u015brodki uzyskane poprzez sprzeda\u017c nut i partytur. Wynalezienie fonografii umo\u017cliwi\u0142o powstanie kolejnego \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w, pochodz\u0105cych ze sprzeda\u017cy fonogram\u00f3w (czyli p\u0142yt). Je\u015bli spojrze\u0107 na to \u017ar\u00f3d\u0142o od strony ekonomicznej, mo\u017cna ca\u0142y proces analizowa\u0107 jako transfer \u015brodk\u00f3w od s\u0142uchacza (nabywcy p\u0142yty) do wydawcy, kt\u00f3ry dzieli si\u0119 zyskiem z artyst\u0105. Przez lata system ten dzia\u0142a\u0142 prawid\u0142owo – oczywiste by\u0142o, \u017ce pomi\u0119dzy artyst\u0105 a s\u0142uchaczem musz\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 po\u015brednicy: wytw\u00f3rnie muzyczne, dystrybutorzy, sprzedawcy, media, itp., bowiem bez nich artysta nie by\u0142by w stanie nagra\u0107 i sprzeda\u0107 swojej muzyki.<\/p>\n
Poniewa\u017c ju\u017c na pocz\u0105tku XX wieku okaza\u0142o si\u0119, \u017ce popyt na nagrania d\u017awi\u0119kowe jest du\u017cy, przyci\u0105gn\u0119\u0142o to przedsi\u0119biorc\u00f3w, traktuj\u0105cych wydawanie muzyki tak, jak traktuje si\u0119 ka\u017cdy inny rodzaj dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. W konsekwencji musia\u0142y powsta\u0107 pewne ramy prawne, chroni\u0105ce z jednej strony swobod\u0119 artystyczn\u0105, z drugiej natomiast interesy owych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Doprowadzi\u0142o to do powstania z\u0142o\u017conego systemu wytwarzania i dystrybucji produkt\u00f3w muzycznych, regulowanego mi\u0119dzy innymi przez prawo autorskie. Poniewa\u017c niemal przez ca\u0142y XX wiek popyt na muzyk\u0119 by\u0142 wysoki, niekt\u00f3re firmy zajmuj\u0105ce si\u0119 jej wydawaniem uros\u0142y do pot\u0119\u017cnych rozmiar\u00f3w, staj\u0105c si\u0119 w wielu przypadkach cz\u0119\u015bciami globalnych koncern\u00f3w medialnych.<\/p>\n
Wraz ze wzrostem warto\u015bci rynkowej przedsi\u0119biorstw wydaj\u0105cych muzyk\u0119, r\u00f3s\u0142 ich wp\u0142yw na kszta\u0142t uchwalanego prawa autorskiego (mowa oczywi\u015bcie o ustawodawstwie ameryka\u0144skim i zachodnioeuropejskim). A \u017ce post\u0119p technologiczny skutkowa\u0142 zast\u0119powaniem jednych no\u015bnik\u00f3w innymi (np. p\u0142yty winylowej kaset\u0105, a nast\u0119pnie p\u0142yt\u0105 kompaktow\u0105), okazji do zmian prawa autorskiego by\u0142o wiele. Zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych zmian s\u0142u\u017cy\u0142a umocnieniu pozycji koncern\u00f3w muzycznych, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y w imieniu i – przynajmniej w pewnym stopniu – w interesie artyst\u00f3w. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce tak d\u0142ugo jak d\u0142ugo muzyka mog\u0142a by\u0107 dystrybuowana wy\u0142\u0105cznie na fizycznie istniej\u0105cych no\u015bnikach, system, w kt\u00f3rym centraln\u0105 rol\u0119 odgrywa wytw\u00f3rnia muzyczna, wydawa\u0142 si\u0119 oczywisty. Aby zrozumie\u0107 wszystko to, co wydarzy\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej, spr\u00f3bujmy przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej wytw\u00f3rniom muzycznym.<\/p>\n
Oko\u0142o 75% \u015bwiatowego rynku muzycznego kontrolowane jest przez cztery najwi\u0119ksze koncerny muzyczne, tak zwane majors<\/em> (obecnie terminem majors<\/em> okre\u015bla si\u0119 EMI, Sony Music Entertainment, Universal Music, Warner Music Group). Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 du\u017cych wytw\u00f3rni muzycznych przez lata by\u0142a kontrola obszernych katalog\u00f3w muzycznych, wsp\u00f3\u0142praca z najwi\u0119kszymi gwiazdami, dominacja w zakresie dystrybucji (posiadanie rozbudowanych sieci dystrybucyjnych), \u0142atwy dost\u0119p do tradycyjnych medi\u00f3w oraz og\u00f3lnie rzecz ujmuj\u0105c – najwi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci. Firmy te maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u015bcis\u0142e zwi\u0105zki z innymi przedsi\u0119biorstwami przemys\u0142u kulturalnego i medialnego, cz\u0119sto s\u0105 to zwi\u0105zki kapita\u0142owe (np. Sony Music Entertainment jest cz\u0119\u015bci\u0105 koncernu Sony). Terminem majors<\/em> przez lata okre\u015blano najwi\u0119ksze firmy fonograficzne, cho\u0107 nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce nazwy tych podmiot\u00f3w, ich liczba i struktura w\u0142asno\u015bciowa cz\u0119sto si\u0119 zmienia\u0142y. M\u00f3wi\u0105c o najwi\u0119kszych koncernach muzycznych nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie one odpowiadaj\u0105 za kszta\u0142t rynku muzycznego oraz kierunki, w kt\u00f3rych przez lata ewoluowa\u0142o prawo autorskie, a tak\u017ce podejmowan\u0105 w ostatnich latach walk\u0119 z tzw. \u201epiractwem internetowym”.<\/p>\n Firmy, kt\u00f3re nie s\u0105 du\u017cymi koncernami muzycznymi, okre\u015bla si\u0119 mianem \u201ewytw\u00f3rni niezale\u017cnych”. Samo poj\u0119cie przez lata ewoluowa\u0142o i z pewno\u015bci\u0105 nie jest kategori\u0105 jednoznaczn\u0105. Wytw\u00f3rnie niezale\u017cne mo\u017cna podzieli\u0107 wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych kryteri\u00f3w (np. wg kryterium specjalizacji w danym gatunku muzyki), najcz\u0119\u015bciej jednak bierze si\u0119 pod uwag\u0119 stopie\u0144 \u201eniezale\u017cno\u015bci”, analizuj\u0105c je poprzez pryzmat ich zwi\u0105zk\u00f3w z majors<\/em>. Za \u201eprawdziwie niezale\u017cn\u0105” uznaje si\u0119 tak\u0105 wytw\u00f3rni\u0119, kt\u00f3ra \u017cadnych takich zwi\u0105zk\u00f3w nie ma i sama organizuje dystrybucj\u0119 swoich produkt\u00f3w lub korzysta z us\u0142ug niezale\u017cnych dystrybutor\u00f3w (czyli takich dystrybutor\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 zwi\u0105zk\u00f3w kapita\u0142owych z majors<\/em>).<\/p>\n Wytw\u00f3rnie tego typu odegra\u0142y szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 na prze\u0142omie lat 70. i 80. XX wieku, kiedy to arty\u015bci i fani podejmowali pr\u00f3by \u201edemokratyzacji bran\u017cy muzycznej” polegaj\u0105ce na d\u0105\u017ceniu do samodzielnego wydawania w\u0142asnej muzyki. Wywodz\u0105cy si\u0119 ze sceny punk rockowej i hardcore’owej ruch \u201edo it yourself” (DIY) mia\u0142 stanowi\u0107 alternatyw\u0119 dla tradycyjnych firm fonograficznych. Apelowa\u0142 o swobodne wyra\u017canie w muzyce pogl\u0105d\u00f3w politycznych poprzez tworzenie w\u0142asnych kana\u0142\u00f3w dystrybucji i promocji muzyki. St\u0105d w\u0142a\u015bnie bierze si\u0119 obiegowa (i nie do ko\u0144ca trafna) opinia przeciwstawiaj\u0105ca \u201eskomercjalizowane, \u017c\u0105dne zysku” koncerny muzyczne, \u201enastawionym na sztuk\u0119, dbaj\u0105cym o interesy artyst\u00f3w” wytw\u00f3rniom niezale\u017cnym.<\/p>\n Przez lata du\u017ce koncerny fonograficzne i wytw\u00f3rnie niezale\u017cnie funkcjonowa\u0142y r\u00f3wnolegle, jednak to te pierwsze mia\u0142y najwi\u0119kszy wp\u0142yw na porz\u0105dek biznesowo-prawny, obowi\u0105zuj\u0105cy na rynku muzycznym. Wytw\u00f3rnie niezale\u017cne albo podejmowa\u0142y wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z majors<\/em> (niejednokrotnie by\u0142y przez nie wykupywane) albo – tak jak ruch DIY – pr\u00f3bowa\u0142y stworzy\u0107 alternatyw\u0119 dla oficjalnego biznesu muzycznego. Nie b\u0119dzie du\u017cym ryzykiem stwierdzenie, \u017ce w czasach, gdy muzyka by\u0142a dystrybuowana na fizycznie istniej\u0105cych no\u015bnikach, \u017cadna ze stron nie wyobra\u017ca\u0142a sobie, aby arty\u015bci mogli funkcjonowa\u0107 na du\u017c\u0105 skal\u0119 (i na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119) bez pomocy wytw\u00f3rni muzycznych. Innymi s\u0142owy w ci\u0105gu 100 lat funkcjonowania bran\u017cy fonograficznej powsta\u0142 i sprawnie dzia\u0142a\u0142 z\u0142o\u017cony system, kt\u00f3rego sednem by\u0142y wytw\u00f3rnie. Ca\u0142a dyskusja wok\u00f3\u0142 tzw. \u201epiractwa internetowego” oraz dzisiejszy kryzys bran\u017cy fonograficznej s\u0105 konsekwencj\u0105 nadej\u015bcia nowej technologii, kt\u00f3ra z przyczyn ekonomicznych dezaktualizuje wspomniany system. Przyjrzyjmy si\u0119 zatem temu, jak od strony ekonomicznej owe technologie – internet i kompresja d\u017awi\u0119ku (mp3) – wp\u0142ywaj\u0105 na rynek muzyczny.<\/p>\n Podstawow\u0105 cech\u0105 zmian dokonuj\u0105cych si\u0119 na rynku muzycznym od ko\u0144ca lat 90. XX wieku jest spadek kosztu duplikacji no\u015bnika fonograficznego do zera oraz spadek kosztu jego dystrybucji prawie do zera. Przez ca\u0142y XX wiek wyprodukowanie p\u0142yty lub kasety by\u0142o kosztem, maj\u0105cym wyra\u017any wp\u0142yw na ceny p\u0142acone przez konsument\u00f3w w sklepach. R\u00f3wnie wa\u017cn\u0105 konsekwencj\u0105 istnienia kosztu duplikacji no\u015bnika by\u0142a – z punktu widzenia wydawcy – niepewno\u015b\u0107, dotycz\u0105ca tego, ile kopii powinno zosta\u0107 wyprodukowane. Wytw\u00f3rnie przera\u017ca\u0142a wizja niesprzedanego, zalegaj\u0105cego w magazynach towaru. Do tego dochodzi\u0142y koszty dystrybucji – rozwo\u017cenia no\u015bnik\u00f3w po sklepach oraz wsp\u00f3\u0142pracy z detalistami.<\/p>\n Wszystkie te kategorie koszt\u00f3w trac\u0105 na znaczeniu w nowych realiach rynku muzycznego – koszt duplikacji plik\u00f3w muzycznych nie istnieje, a koszt ich dystrybucji jest znacz\u0105co ni\u017cszy ni\u017c w przypadku fizycznie istniej\u0105cych no\u015bnik\u00f3w. Sam fakt redukcji wspomnianych koszt\u00f3w nie jest problemem dla wytw\u00f3rni muzycznych. Problemem jest jednak to, \u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 mo\u017cna bez wi\u0119kszych nak\u0142ad\u00f3w finansowych dystrybuowa\u0107 pliki muzyczne w internecie oznacza, \u017ce po raz pierwszy w historii fonografii arty\u015bci maj\u0105 realn\u0105 alternatyw\u0119 dla tradycyjnej \u015bcie\u017cki kariery, polegaj\u0105c\u0105 na wydawaniu swojej muzyki bez po\u015brednictwa bran\u017cy fonograficznej. Jako \u017ce wsp\u00f3\u0142praca z wytw\u00f3rniami nie zawsze by\u0142a dla muzyk\u00f3w atrakcyjna, wielu z nich mo\u017ce zechcie\u0107 skorzysta\u0107 z powstaj\u0105cych mo\u017cliwo\u015bci. Ale nawet je\u015bli arty\u015bci nie b\u0119d\u0105 chcieli sami wydawa\u0107 swojej muzyki, \u0142atwo\u015b\u0107 z jak\u0105 wydawcami mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 firmy dot\u0105d nie trudni\u0105ce si\u0119 fonografi\u0105, jest z pewno\u015bci\u0105 sporym zmartwieniem koncern\u00f3w muzycznych.<\/p>\n Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w dla zilustrowania problem\u00f3w bran\u017cy fonograficznej. Zespo\u0142y Radiohead i Nine Inch Nails w przeci\u0105gu ostatniego roku same wyda\u0142y swoje albumy w internecie, stwarzaj\u0105c przy tym s\u0142uchaczom mo\u017cliwo\u015b\u0107 nieodp\u0142atnego \u015bci\u0105gni\u0119cia z sieci ca\u0142ego wydanego materia\u0142u. Madonna, Jay-Z i Nickelback podpisali kontrakty z firm\u0105 koncertow\u0105 Live Nation, kt\u00f3ra wcze\u015bniej nie zajmowa\u0142a si\u0119 fonografi\u0105. Konkurencja dla tradycyjnych wytw\u00f3rni muzycznych ro\u015bnie te\u017c poza internetem i szeroko rozumian\u0105 bran\u017c\u0105 muzyczn\u0105. Przyk\u0142adem jest zesp\u00f3\u0142 The Eagles, kt\u00f3ry wyda\u0142 album \u201eLong Road out of Eden” w\u0142asnym sumptem, podpisuj\u0105c jednocze\u015bnie wy\u0142\u0105czn\u0105 umow\u0119 dystrybucyjn\u0105 z Wal-Martem (wielka ameryka\u0144ska sie\u0107 hipermarket\u00f3w). Dysk kosztowa\u0142 11,88 dolar\u00f3w we wszystkich sklepach, wobec czego dla Wal-Martu by\u0142 pewnie tzw. \u201eliderem strat” – produktem przyci\u0105gaj\u0105cym do sklepu klient\u00f3w, po to by wydali pieni\u0105dze r\u00f3wnie\u017c na inne produkty, ale samemu generuj\u0105cym straty. Wsparcie sklepu polega\u0142o na zagwarantowaniu dobrego miejsca na p\u00f3\u0142kach, przeznaczeniu 40 milion\u00f3w dolar\u00f3w na promocj\u0119 oraz wyp\u0142acie tantiem, do kt\u00f3rych \u201e\u017cadna wytw\u00f3rnia muzyczna nie mog\u0142a si\u0119 zbli\u017cy\u0107”. Powy\u017csze przyk\u0142ady pokazuj\u0105, \u017ce bran\u017ca fonograficzna, skupiaj\u0105c si\u0119 w ostatnich latach przede wszystkim na tzw. \u201epiractwie internetowym” mog\u0142a przeoczy\u0107 inne aspekty prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci biznesowej – wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z artystami oraz racjonalizacj\u0119 koszt\u00f3w dystrybucji.<\/p>\n I tu dochodzimy do sedna: jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 bran\u017cy muzycznej jako ca\u0142o\u015bci? Wbrew pozorom, wszystko wskazuje na to, \u017ce b\u0119dzie bardzo dobra. Muzyka staje si\u0119 wszechobecna, s\u0142uchamy jej coraz wi\u0119cej. Si\u0142\u0105 rzeczy prze\u0142o\u017cy si\u0119 to na wzrost obrot\u00f3w i by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zysk\u00f3w bran\u017cy muzycznej. Nie oznacza to jednak, \u017ce zyskaj\u0105 wszyscy, bowiem bran\u017ca muzyczna to o wiele szersze poj\u0119cie ni\u017c bran\u017ca fonograficzna. Arty\u015bci dalej b\u0119d\u0105 wydawa\u0107 muzyk\u0119, a konsumenci b\u0119d\u0105 j\u0105 kupowa\u0107, b\u0105d\u017a \u015bci\u0105ga\u0107 z internetu za darmo. Muzyka by\u0142a i jest atrakcyjnym produktem, zmieniaj\u0105 si\u0119 jedynie \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w artyst\u00f3w oraz liczba po\u015brednik\u00f3w, bior\u0105cych udzia\u0142 w dostarczaniu nagra\u0144 s\u0142uchaczom. Dawniej wydanie muzyki za darmo by\u0142oby ekonomicznie nieuzasadnione, poniewa\u017c koszty duplikacji i dystrybucji p\u0142yty winylowej lub kompaktowej by\u0142y na tyle wysokie, \u017ce jej rozdawanie by\u0142o po prostu niemo\u017cliwe. Obecnie artysta mo\u017ce udost\u0119pni\u0107 s\u0142uchaczom cz\u0119\u015b\u0107 nagra\u0144 za darmo, zak\u0142adaj\u0105c \u017ce rezygnacja z ewentualnych zysk\u00f3w, p\u0142yn\u0105cych ze sprzeda\u017cy fonogram\u00f3w zrekompensowana zostanie przychodami z innych \u017ar\u00f3de\u0142: wyst\u0119p\u00f3w na \u017cywo, wykorzystania muzyki w filmach i reklamach, wykorzystania marki artysty, tantiem nale\u017cnych autorom tekst\u00f3w i muzyki oraz artystom wykonawcom. W przypadku \u017cadnego z wymienionych \u017ar\u00f3de\u0142 przychod\u00f3w artystom nie s\u0105 potrzebne firmy fonograficzne w ich obecnym kszta\u0142cie. Nawet je\u015bli jednak artysta nie zdecyduje si\u0119 na nieodp\u0142atne udost\u0119pnianie swoich utwor\u00f3w w formie plik\u00f3w muzycznych, mo\u017ce je sprzedawa\u0107 bez po\u015brednictwa firmy fonograficznej – wystarczy bezpo\u015brednia umowa ze sklepem z plikami (takim jak np. eMusic) b\u0105d\u017a z jednym z po\u015brednik\u00f3w dostarczaj\u0105cych pliki do takich sklep\u00f3w (np. TuneCore).<\/p>\n Ten pesymistyczny dla bran\u017cy fonograficznej obraz nale\u017cy uzupe\u0142ni\u0107 kilkoma zastrze\u017ceniami. Po pierwsze, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, istniej\u0105 r\u00f3\u017cne kategorie firm fonograficznych. Dzi\u015b trudno stwierdzi\u0107 czy tempo dokonuj\u0105cych si\u0119 zmian \u0142atwiej b\u0119dzie wytrzyma\u0107 ma\u0142ym czy du\u017cym wytw\u00f3rniom muzycznym. Po drugie, konstrukcja prawa autorskiego daje du\u017cym firmom fonograficznym \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w, gwarantuj\u0105ce egzystencj\u0119 w \u015brednim terminie. Po trzecie, firmy fonograficzne maj\u0105 wieloletnie do\u015bwiadczenie rynkowe. Jak do tej pory by\u0142o ono dla nich balastem, bowiem utrudnia\u0142o zmian\u0119 sposobu my\u015blenia i dostosowanie si\u0119 do nowych reali\u00f3w rynkowych (w\u0142a\u015bnie z tego powodu bran\u017cy fonograficznej tak trudno by\u0142o zaakceptowa\u0107 dystrybucj\u0119 plik\u00f3w muzycznych w sieci). Je\u015bli jednak wytw\u00f3rnie muzyczne b\u0119d\u0105 w stanie zmieni\u0107 spos\u00f3b my\u015blenia o swojej dzia\u0142alno\u015bci i b\u0119d\u0105 potrafi\u0142y wykorzysta\u0107 nowe \u017ar\u00f3d\u0142a przychod\u00f3w, w\u00f3wczas wieloletnie do\u015bwiadczenie i wyrobiona marka stan\u0105 si\u0119 ich atutami. Po czwarte, sytuacja firm fonograficznych w niekt\u00f3rych krajach jest ca\u0142y czas stosunkowo dobra, co mo\u017ce stanowi\u0107 dobr\u0105 baz\u0119 dla reorganizacji dzia\u0142alno\u015bci. Dotyczy to przede wszystkim tych rynk\u00f3w, na kt\u00f3rych p\u0142yta kompaktowa jest ci\u0105gle popularnym no\u015bnikiem, jak r\u00f3wnie\u017c tych kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych konsumenci z \u0142atwo\u015bci\u0105 zaakceptowali zakupy w du\u017cych sklepach z plikami muzycznymi (np. iTunes). Po pi\u0105te wreszcie, rynek muzyczny jest bardzo z\u0142o\u017cony, a tempo jego przemian niezwykle dynamiczne. Je\u015bli bran\u017cy fonograficznej uda si\u0119 przetrwa\u0107 trudny okres przej\u015bciowy, w\u00f3wczas by\u0107 mo\u017ce otworz\u0105 si\u0119 przed ni\u0105 nowe, nieznane dotychczas perspektywy biznesowe.<\/p>\n Nie spos\u00f3b zanalizowa\u0107 zmian dokonuj\u0105cych si\u0119 od kilkunastu lat na rynku muzycznym w jednym tek\u015bcie. Skupi\u0142em si\u0119 na wp\u0142ywie nowych technologii na obni\u017cenie koszt\u00f3w dystrybucji muzyki i w konsekwencji na pozycj\u0119 firm fonograficznych. O wielu czynnikach nie mog\u0142em jednak wspomnie\u0107, co dodatkowo utrudnia ukazanie z\u0142o\u017cono\u015bci tematu. Dlaczego wi\u0119c zacz\u0105\u0142em od burzliwych dyskusji, dotycz\u0105cych tzw. \u201epiractwa internetowego”? Poniewa\u017c jest to zjawisko, b\u0119d\u0105ce konsekwencj\u0105 napi\u0119cia pomi\u0119dzy starym modelem funkcjonowania rynku muzycznego (w kt\u00f3rym muzyk\u0119 zapisan\u0105 na p\u0142ycie kupuje si\u0119 od po\u015brednika, po ustalonej przez niego cenie), a nowymi modelami (w kt\u00f3rych artysta samemu mo\u017ce udost\u0119pnia\u0107 muzyk\u0119 s\u0142uchaczom po ustalonych przez siebie cenach, niekiedy r\u00f3wnych zero). Ujmuj\u0105c rzecz w skr\u00f3cie – problem firm fonograficznych polega na tym, \u017ce powsta\u0142y nowe mo\u017cliwo\u015bci dystrybucji muzyki, dzi\u0119ki kt\u00f3rym po\u015brednicy pomi\u0119dzy artystami a s\u0142uchaczami s\u0105 coraz mniej potrzebni. Jako \u017ce po\u015brednicy ci chc\u0105 przetrwa\u0107, wykorzystuj\u0105 stworzony w ci\u0105gu ponad stu lat funkcjonowania fonografii system do zahamowania zmian lub przynajmniej wt\u0142oczenia nowych rozwi\u0105za\u0144 w ramy owego systemu. Trudno przewidzie\u0107 jak to wszystko si\u0119 sko\u0144czy, niew\u0105tpliwie jednak firmy fonograficzne s\u0105 podmiotami, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w samym centrum przemian. Je\u015bli gruntownie przeorganizuj\u0105 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, mog\u0105 z nich wyj\u015b\u0107 ca\u0142o. Je\u015bli b\u0119d\u0105 chcia\u0142y na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 funkcjonowa\u0107 tak jak do tej pory, mog\u0105 ich nie przetrwa\u0107.<\/p>\n ***<\/p>\nInternet. Mamy problem<\/h3>\n
Co dalej z wytw\u00f3rniami?<\/h3>\n