{"id":27985,"date":"2015-02-09T11:30:02","date_gmt":"2015-02-09T10:30:02","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=27985"},"modified":"2015-02-10T16:23:48","modified_gmt":"2015-02-10T15:23:48","slug":"katarzyna-trzeciak-swiat-ktory-stal-sie-bajka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/katarzyna-trzeciak-swiat-ktory-stal-sie-bajka","title":{"rendered":"\u015awiat, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 bajk\u0105"},"content":{"rendered":"

\u201eTo nieprawda, \u017ce wszystko, co zrobi natura, jest dobre. Natura robi wszystko jedno co, wszystko jedno komu (\u2026)\u201d \u2013 m\u00f3wi ma\u0142y Mohammad, czy \u2013 jak sam woli \u2013\u201eMomo\u201d, obserwuj\u0105c powolny rozpad \u015bwiata Belville, paryskiej dzielnicy imigrant\u00f3w. Jego przyjaciele starzej\u0105 si\u0119, brzydn\u0105, choruj\u0105 i umieraj\u0105. Ma\u0142y Momo ma w\u00f3wczas \u201e\u017cycie przed sob\u0105\u201d (jak sugeruje sam tytu\u0142 powie\u015bci, za kt\u00f3r\u0105 Gary, czy raczej \u2013 Emile Ajar \u2013 otrzyma\u0142 nagrod\u0119 Goncourt\u00f3w) i postanawia \u201epieprzy\u0107\u201d prawa natury, by m\u00f3c swobodnie manipulowa\u0107 swoj\u0105 egzystencj\u0105 i drwi\u0107 z takiej rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3rej rygory odbieraj\u0105 \u017cyciu jego cudowno\u015b\u0107. Oba powy\u017csze zdania celowo zawieraj\u0105 dopowiedzenia o modyfikacjach imion, tak samego Romana Kacewa (czy \u2013 jak sam wybra\u0142 \u2013 Romaina Gary\u2019ego), jak te\u017c stworzonego przez niego bohatera. Imiona, to w ko\u0144cu tylko pseudonimy, jak sam twierdzi\u0142, cho\u0107 chcieliby\u015bmy wierzy\u0107, \u017ce tkwi w nich jaka\u015b prawda o nas; \u017ce raz nadane maj\u0105 charakter niezmienny. Jednak w \u015bwiecie i \u017cyciu Gary\u2019ego wszystko mia\u0142o charakter p\u0142ynny i sprowadza\u0142o si\u0119 do nieustannego inscenizowania r\u00f3\u017cnicy wewn\u0105trz ka\u017cdej to\u017csamo\u015bci. Jego matka, Nina, wynajdywa\u0142a mu liczne \u017cyciowe (nie)to\u017csamo\u015bci \u2013 by\u0142 dla niej Victorem Hugo, Chateaubriandem, by\u0142 te\u017c d\u2019Annuziem. To w tych projekcjach matka przekazywa\u0142a mu mi\u0142o\u015b\u0107, ucz\u0105c zarazem, \u017ce kocha\u0107 oznacza wynajdywa\u0107 innych, projektowa\u0107 ich, nieustannie zaczarowywa\u0107. Dlatego w \u017byciu przed sob\u0105<\/em> ma\u0142ego Momo tak bardzo fascynuje realno\u015b\u0107 projekcji filmowych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 manipulowa\u0107 regu\u0142ami rzeczywisto\u015bci. Projekcje daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 cofania \u015bwiata \u2013 zmarli powracaj\u0105 do \u017cycia; samochody i psy biegaj\u0105 ty\u0142em, domy rozpadaj\u0105 si\u0119 w gruzy i momentalnie odbudowuj\u0105 si\u0119 w ca\u0142o\u015bci. Obraz filmowy pozwala tak\u017ce odwr\u00f3ci\u0107 znienawidzone procesy naturalne \u2013 ukochana Momo, opiekuj\u0105ca si\u0119 nim pani Roza, mog\u0142aby by\u0107 w takiej rzeczywisto\u015bci m\u0142oda i zdrowa. W ten spos\u00f3b Momo m\u00f3g\u0142by zaczarowa\u0107 natur\u0119 tak, by zawsze pozostawa\u0142a na jego us\u0142ugach.<\/p>\n

\"Romain<\/a>
Romain Gary, \u201eCzarodzieje\u201d, Wydawnictwo Nisza, 2014 \u2013 fragment ok\u0142adki (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y prasowe Wydawnictwa)<\/figcaption><\/figure>\n

W Czarodziejach<\/em>, wydanych w ubieg\u0142ym roku po raz pierwszy w polskim przek\u0142adzie, strategia czarowania natury przejawia si\u0119 na kilku poziomach. Pierwszy dotyczy samej fabu\u0142y, opowiadaj\u0105cej losy postaci szarlatan\u00f3w, kuglarzy i cyrkowc\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych narrator, Fosco Zaga, wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 przesadn\u0105 wr\u0119cz d\u0142ugowieczno\u015bci\u0105 (\u017cyje oko\u0142o dwustu lat) i niezwyk\u0142ym spojrzeniem na ca\u0142\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. Wychowany w rodzinie weneckich kuglarzy Fosco doskonale zna si\u0142\u0119 ich oddzia\u0142ywania na \u015bwiat. Od swojego ojca, Giuseppego, mistrza sztuki kuglarskiej wie, \u017ce ich egzystencj\u0105 jest uwodzenie, wzruszanie i dawanie nadziei. I dzi\u0119ki temu w\u0142a\u015bnie pozwalaj\u0105 odkrywa\u0107 ludziom sens, ukryty we wszystkich zjawiskach. Fosco chce utrzyma\u0107 ten rodzaj widzenia \u015bwiata, kt\u00f3ry pozna\u0142, gdy jako dziecko dostrzega\u0142 istnienie wy\u0142\u0105cznie rzeczy \u017cywych \u2013 \u015bwiat martwych przedmiot\u00f3w wydawa\u0142 mu si\u0119 czym\u015b niemo\u017cliwym i gdy odwiedza\u0142 pobliski las, wszystko mia\u0142o w nim ukryte \u017cycie. Fosco wraz z rodzin\u0105 Zag\u00f3w trafia na dw\u00f3r carycy Katarzyny II, gdzie ca\u0142a jego rodzina, jako Kolombina, Arlekin, Kapitan i Poliszynel, dostarcza iluzji, zbawiennej wobec dworskich intryg i towarzyskich nieprzyjemno\u015bci. Ten pierwszy poziom oczarowania, kt\u00f3ry przedstawia kolorowe i pe\u0142ne fantazji dzieje kuglarskiej rodziny, zostaje uzupe\u0142niony o wy\u017cszy element iluzji, dotykaj\u0105cy sfery samego pisania.<\/p>\n