{"id":28784,"date":"2015-03-18T12:45:42","date_gmt":"2015-03-18T11:45:42","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=28784"},"modified":"2021-01-12T09:34:40","modified_gmt":"2021-01-12T08:34:40","slug":"malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci","title":{"rendered":"Konflikt pami\u0119ci"},"content":{"rendered":"<p>U wej\u015bcia na wystaw\u0119 <em>Niemcy nie przyszli<\/em> bia\u0142e flagi porusza\u0142y si\u0119 do rytmu muzyki Wagnera, a figurki \u017co\u0142nierzy Wermachtu pracowicie rozmontowywa\u0142y model Iglicy. Przy akompaniamencie opery <em>Rienzi, ostatni z trybun\u00f3w<\/em> (opisywanej jako natchnienie Hitlera) kapitulacja przeciwlotniczego bunkra z 1942 \u2013 dzisiejszej siedziby Muzeum \u2013 w pracy Tomasza Opani <em>Tanz mit Mir<\/em> wskazywa\u0142a na skomplikowane relacje pomi\u0119dzy sztuk\u0105 a polityk\u0105. Wojna, kapitulacja oraz l\u0119k przed powrotem Niemc\u00f3w zdawa\u0142y si\u0119 by\u0107 w Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym punktem wyj\u015bcia do rozwa\u017ca\u0144 o to\u017csamo\u015bci Wroc\u0142awia i przewrotnie nakre\u015blonym mitem za\u0142o\u017cycielskim miasta, kt\u00f3rego powojenn\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do Polski trudno by\u0142o uzna\u0107 za zwyci\u0119sk\u0105 i pewn\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28804\" aria-describedby=\"caption-attachment-28804\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-tomasz-opania\" rel=\"attachment wp-att-28804\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28804 \" title=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Tomasza Opani, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania-540x359.jpg\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Tomasza Opani, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28804\" class=\"wp-caption-text\">Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Tomasza Opani, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Przyby\u0142ym do Wroc\u0142awia polskim przesiedle\u0144com d\u0142ugo towarzyszy\u0142o poczucie tymczasowo\u015bci i&nbsp; prze\u015bwiadczenie, \u017ce \u201eNiemcy wr\u00f3c\u0105 po swoje\u201d. Jerzy Kosa\u0142ka odpowiada na pytania \u201eco wtedy? co zrobi\u0105?\u201d w pracy <em>Niemcy ju\u017c przyszli<\/em>. Mianowicie, zaczn\u0105 od rozmontowywania Iglicy, postawionej podczas Wystawy Ziem Odzyskanych w 1948. Ta ponad stumetrowa wie\u017ca mia\u0142a by\u0107 symbolem polsko\u015bci Wroc\u0142awia i stanowi\u0107 przeciwwag\u0119 dla monumentalnej Hali Stulecia, wtedy zwanej Ludow\u0105. Przeplataj\u0105ce si\u0119 tu w\u0105tki wojny i niemieckiej historii miasta, peerelowskiej polityki kulturalnej na tak zwanych Ziemiach Odzyskanych oraz l\u0119k\u00f3w i traum nowych mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia wyznaczaj\u0105 na wystawie <em>Niemcy nie przyszli<\/em> g\u0142\u00f3wne tropy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 \u015bledzi\u0107 budow\u0119 to\u017csamo\u015bci miasta.<\/p>\n<div id='gallery-1' class='gallery galleryid-28784 gallery-columns-5 gallery-size-thumbnail'><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-dorota-nieznalska'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-dorota-nieznalska-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28806\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28806'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mmw-dorota-nieznalska'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mmw-dorota-nieznalska-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28797\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28797'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-001'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-001-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28798\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28798'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-002'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-002-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28799\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28799'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-003'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-003-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28800\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28800'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-004'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/muzeum-wspolczesne-wroclaw-niemcy-nie-przyszli-2014-004-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28801\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28801'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-mira-boczniowicz'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Miry Boczniowicz, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28802\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28802'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Miry Boczniowicz, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon portrait'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-piotr-kmita'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-piotr-kmita-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Piotra Kmity, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28803\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28803'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Piotra Kmity, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-tomasz-opania'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-tomasz-opania-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Tomasza Opani, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28804\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28804'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Tomasza Opani, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-zbigniew-makarewicz'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-zbigniew-makarewicz-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Zbigniewa Makarewicza, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28805\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28805'>\n\t\t\t\tWystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Zbigniewa Makarewicza, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/jerzy-kosalka-demontaz-z-cyklu-niemcy-juz-przyszli'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/jerzy-kosalka-demontaz-z-cyklu-niemcy-juz-przyszli-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Jerzy Kosa\u0142ka, \u201eDemonta\u017c\u201d z cyklu \u201eNiemcy ju\u017c przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28796\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28796'>\n\t\t\t\tJerzy Kosa\u0142ka, \u201eDemonta\u017c\u201d z cyklu \u201eNiemcy ju\u017c przyszli\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Henryk Sta\u017cewski, \u201eKompozycja pionowa nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28795\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28795'>\n\t\t\t\tHenryk Sta\u017cewski, \u201eKompozycja pionowa nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/dy-tagowska-baking-powder'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Dy Tagowska, \u201eBaking Pow(d)er\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28794\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28794'>\n\t\t\t\tDy Tagowska, \u201eBaking Pow(d)er\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/dominika-labadz-kompozycja-pozioma-nieograniczona'><img width=\"80\" height=\"80\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dominika-labadz-kompozycja-pozioma-nieograniczona-80x80.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Dominika \u0141ab\u0105d\u017a, \u201eKompozycja pozioma nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28793\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28793'>\n\t\t\t\tDominika \u0141ab\u0105d\u017a, \u201eKompozycja pozioma nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure><figure class='gallery-item'>\n\t\t\t<div class='gallery-icon landscape'>\n\t\t\t\t<a href='https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas'><img width=\"400\" height=\"240\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-400x240.jpg\" class=\"attachment-thumbnail size-thumbnail\" alt=\"Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" loading=\"lazy\" aria-describedby=\"gallery-1-28792\" \/><\/a>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<figcaption class='wp-caption-text gallery-caption' id='gallery-1-28792'>\n\t\t\t\tAleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\n\t\t\t\t<\/figcaption><\/figure>\n\t\t<\/div>\n\n<p>Animowana rekonstrukcja Wystawy Ziem Odzyskanych Dariusza Grzybowicza unaocznia skal\u0119 i nak\u0142ady &nbsp;przeznaczone przez komunistyczne w\u0142adze, by w trzy lata po wojnie podsumowywa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 zarz\u0105dzanego przez Gomu\u0142k\u0119 Ministerstwa Ziem Odzyskanych i udowadnia\u0107 s\u0142uszno\u015b\u0107 przekazania tych teren\u00f3w Polsce. Podczas stu dni gigantyczn\u0105 wystaw\u0119 prezentuj\u0105c\u0105 wszystko od g\u00f3rnictwa i rybo\u0142\u00f3wstwa po sztuk\u0119 i weso\u0142e miasteczko odwiedzi\u0142y oko\u0142o dwa miliony os\u00f3b. Mniej wi\u0119cej w tym czasie pojawi\u0142o si\u0119 propagandowe has\u0142o, \u017ce we Wroc\u0142awiu \u201eka\u017cdy kamie\u0144 m\u00f3wi po polsku\u201d, co mia\u0142o potwierdza\u0107 jego \u201epolsko\u015b\u0107 od zarania dziej\u00f3w\u201d. W instalacji Tomka Blajera ceg\u0142y \u2013 wyposa\u017cone w wizjer i oznaczone napisem Breslau \u2013 przypominaj\u0105 o rozbi\u00f3rce niemieckich budowli i pozosta\u0142ych po nich \u015bladach, oraz o wywo\u017ceniu materia\u0142\u00f3w do Warszawy. Okazuje si\u0119, \u017ce kamienie w stolicy m\u00f3wi\u0105 po niemiecku.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28794\" aria-describedby=\"caption-attachment-28794\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/dy-tagowska-baking-powder\" rel=\"attachment wp-att-28794\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28794 \" title=\"Dy Tagowska, \u201eBaking Pow(d)er\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder-540x359.jpg\" alt=\"Dy Tagowska, \u201eBaking Pow(d)er\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/dy-tagowska-baking-powder.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28794\" class=\"wp-caption-text\">Dy Tagowska, \u201eBaking Pow(d)er\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Kolejna, wy\u015bledzona na wystawie komunistyczna zmiana nomenklatury nakazywa\u0142a nazywa\u0107 Wroc\u0142aw \u201epiastowskim grodem\u201d \u2013 ostatni raz by\u0142 \u201epolski\u201d w XIII wieku. Slogan ten przy\u015bwieca\u0142 odbudowie miasta, niemal w trzech czwartych zrujnowanego po obl\u0119\u017ceniu Festung Breslau. Praca Dy Tagowskiej nawi\u0105zuje do wroc\u0142awskiego planu odbudowy, kt\u00f3ry mia\u0142 na celu zatarcie przedwojennej niemieckiej architektury i dopuszcza\u0142 swobodn\u0105, ahistoryczn\u0105 odbudow\u0119 rynku \u2013 wiele \u201erenesansowych\u201d i \u201ebarokowych\u201d kamieniczek to fasadowe wymys\u0142y lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych. Co ciekawe, piastowsko\u015b\u0107 Wroc\u0142awia by\u0142a obiektem rewizji historycznej nie tylko w\u0142adz PRL-u. <em>Henryk Pobo\u017cny<\/em> Szymona Kobylarza przewrotnie traktuje logik\u0119 portretu, tworzy bowiem wizerunek pochowanego bez g\u0142owy ksi\u0119cia w oparciu o wytyczne opisuj\u0105ce idea\u0142 aryjskiej twarzy. Cia\u0142o piastowskiego w\u0142adcy \u015al\u0105ska, ekshumowane przez nazist\u00f3w w 1941 w celu przeprowadzenia bada\u0144 potwierdzaj\u0105cych jego aryjsko\u015b\u0107, zagin\u0119\u0142o w trakcie dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n<p>To zestawienie konkurencyjnych przek\u0142ama\u0144 wskazuje stanowi\u0105c\u0105 o sile tej wystawy wielow\u0105tkowo\u015b\u0107 i dopuszczenie r\u00f3\u017cnorodnych, cz\u0119sto wzajemnie wykluczaj\u0105cych si\u0119 narracji. Na r\u00f3wni z zabiegami propagandowymi eksplorowane s\u0105 wspomnienia poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b, prywatne l\u0119ki i traumy, czy wypierane, niewygodne historie. Jedn\u0105 z nich jest wspomnienie szaber-placu pokrytego wiruj\u0105cym pierzem, kt\u00f3re wysypywano z puchowych ko\u0142der by z poszewek zrobi\u0107 worki na \u0142upy. W instalacji Ludomira Franczaka temu niemal bajkowemu widokowi towarzyszy nagranie <em>Nim wstanie dzie\u0144<\/em> z filmu <em>Prawo i Pi\u0119\u015b\u0107<\/em>. Kontekst polskiego westernu opowiadaj\u0105cego o szabrownikach przywo\u0142uje powiedzenie przesiedle\u0144c\u00f3w, \u017ce przybyli na \u201eDziki Zach\u00f3d\u201d. Na zajmowanych terenach prawo trudno by\u0142o uzna\u0107 za og\u00f3lnie obowi\u0105zuj\u0105ce, przemoc i grabie\u017ce by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 codzienno\u015bci i le\u017c\u0105 u podwalin polskiego Wroc\u0142awia.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28792\" aria-describedby=\"caption-attachment-28792\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas\" rel=\"attachment wp-att-28792\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28792 \" title=\"Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-540x359.jpg\" alt=\"Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-800x532.jpg 800w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-120x80.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-90x60.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-320x213.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-560x372.jpg 560w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-900x598.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28792\" class=\"wp-caption-text\">Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Wielu przyby\u0142ych nie potrafi\u0142o pogodzi\u0107 si\u0119 z utrat\u0105 ziem ojczystych, a Wroc\u0142aw niezmiennie jawi\u0142 im si\u0119 jako cudzy i wrogi. Do opowie\u015bci swojej babci, \u0141emkini przesiedlonej w ramach akcji Wis\u0142a, odnosi si\u0119 w wideo\u2013performensie Mira Boczniowicz. Artystka kontrastuje do\u015bwiadczenie jej babci, zmuszonej do opuszczenia rodzinnych stron i zamieszkania na drugim, obcym kra\u0144cu kraju, z w\u0142asnym poczuciem wolno\u015bci oraz prawem do bycia i przynale\u017cenia gdzie tylko zechce. Historie rodzinne i opowie\u015bci poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b rezonuj\u0105 na wystawie z familijnymi anegdotami znanymi wi\u0119kszo\u015bci Wroc\u0142awian, tworz\u0105c co\u015b na kszta\u0142t prywatnego mitu za\u0142o\u017cycielskiego.<\/p>\n<p>Podobnie w instalacji Aleksandry Sojak-Borodo kredens, meblo\u015bcianka i wersalka wype\u0142nione s\u0105 workami z m\u0105k\u0105. <em>Na zapas<\/em> odnosi si\u0119 do jej wspomnie\u0144 z dzieci\u0144stwa, w kt\u00f3rych dziadkowie z l\u0119ku przed g\u0142odem i wojn\u0105, pr\u00f3buj\u0105c zapewni\u0107 sobie odrobin\u0119 poczucia bezpiecze\u0144stwa, gromadzili jedzenie we wszelkich mo\u017cliwych miejscach. Obie prace prezentowane s\u0105 w przestrzeniach zaaran\u017cowanych jako pokoje z lat 60., w jakich mog\u0142yby mieszka\u0107 babcie artystek. Kolista przestrze\u0144 wystawy niejednokrotnie zosta\u0142a podzielona na osobne zakamarki, kt\u00f3re, kr\u0105\u017c\u0105c wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnego tematu, zdaj\u0105 si\u0119 broni\u0107 swojej odr\u0119bno\u015bci. Metafory zakamark\u00f3w pami\u0119ci i meandr\u00f3w wspomnie\u0144 wydaj\u0105 si\u0119 trafne, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie takich prac jak <em>Zielona Granica \u2013 Gr\u00fcne Grenze<\/em> Tomasza Opani. W rozmowach z matk\u0105 i babci\u0105 artysty o losach i to\u017csamo\u015bci ich \u017cyj\u0105cej na polsko-niemieckiej granicy rodziny ujawnia si\u0119 u\u0142omno\u015b\u0107 pami\u0119ci, jej zanikanie, niesp\u00f3jno\u015b\u0107 i przek\u0142amywanie.<\/p>\n<p><!--nextpage--><\/p>\n<p>W oparciu o takie powtarzane i przekazywane opowie\u015bci powsta\u0142 pseudodokument Chris Dreyer, opowiadaj\u0105cy o fikcyjnym gestapowcu Heinrichu Strunku. Posta\u0107 Strunka pojawia si\u0119 we wspomnieniach jego wnuczki, w opowie\u015bciach m\u0142odej Polki na emigracji o jej babci i w historii rozdzielonej pary. Ze zlepku przer\u00f3\u017cnych zas\u0142yszanych historii powsta\u0142 film r\u00f3wnie poprawny, co banalny. Jego wywa\u017cona grzeczno\u015b\u0107 jest tak wt\u00f3rna i niezno\u015bna jednocze\u015bnie, \u017ce w przewrotny spos\u00f3b banalizuje historyczne z\u0142o prawdopodobnego cz\u0142owieka. Film Dreyer obna\u017ca, jak \u0142atwo rodzinne historie staj\u0105 si\u0119 wt\u00f3rnymi kliszami i nieznacz\u0105cymi, nudnymi anegdotami, je\u015bli po drodze zagubimy ich emocjonalny, prywatny wymiar. Pojawia si\u0119 tu pytanie o mo\u017cliwo\u015b\u0107 istnienia zbiorowego wspomnienia \u2013 towarzysz\u0105cego pytaniu o istnienie zbiorowego do\u015bwiadczenia \u2013 skoro ryzykiem uwsp\u00f3lnienia jednostkowych historii jest to, \u017ce stan\u0105 si\u0119 niczyje i nijakie. Ta wyg\u0142adzona, md\u0142a i demokratyczna wielow\u0105tkowo\u015b\u0107 prowadzi raczej do frustracji, ani\u017celi zgody.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28797\" aria-describedby=\"caption-attachment-28797\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mmw-dorota-nieznalska\" rel=\"attachment wp-att-28797\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28797 \" title=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mmw-dorota-nieznalska-540x359.jpg\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"359\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mmw-dorota-nieznalska-540x359.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mmw-dorota-nieznalska-576x383.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mmw-dorota-nieznalska.jpg 786w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28797\" class=\"wp-caption-text\">Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Doroty Nieznalskiej, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Dramatyczn\u0105 przeciwwag\u0119 dla przesiedle\u0144czych historii Polak\u00f3w stanowi znakomita instalacja Doroty Nieznalskiej. W <em>Heimatvetriebene (wyp\u0119dzeni z ziem ojczystych)<\/em> archiwalnym nagraniom dokumentuj\u0105cym wygnanie niemieckich cywili towarzyszy stalowa konstrukcja przypominaj\u0105ca skrzy\u017cowanie w\u0142\u00f3czni i szafotu, na kt\u00f3r\u0105 nadziano stare, \u201eponiemieckie\u201d drzwi zabrane z dom\u00f3w le\u017c\u0105cych na przekazanych Polsce terenach. Po\u015bwi\u0119cona milionom wyp\u0119dzonych Niemc\u00f3w instalacja Nieznalskiej jest na wystawie koniecznym i mocnym kontrapunktem dla wybrzmiewaj\u0105cego polskimi stratami ch\u00f3ru indywidualnych g\u0142os\u00f3w, tak dobrze znanego wi\u0119kszo\u015bci Wroc\u0142awian.<\/p>\n<p>Pami\u0119\u0107 i zapominanie s\u0105 nieod\u0142\u0105cznymi elementami samookre\u015blenia, tak jednostek i spo\u0142ecze\u0144stw, jak i przestrzeni, kt\u00f3r\u0105 zamieszkuj\u0105. Cykl fotografii Miry Boczniowicz dokumentuje utrwalone w kurzu \u015blady po dawnych szyldach, niedbale zeskrobane niemieckie nazwy, \u015blady po starych tablicach i neonach. Te \u2013 jak je okre\u015bla \u2013 rysunki z kurzu czy brakuj\u0105cej farby obrysowuj\u0105 nieobecny ju\u017c przedmiot, s\u0105 \u015bladem tego, czego nie ma. Pami\u0119\u0107 o niegdy\u015b znacz\u0105cym obiekcie, kt\u00f3ry jest niemal nieobecny na psychogeograficznej mapie Wroc\u0142awia, przywo\u0142uje Tom Swoboda. Odtworzona z rozbitego szk\u0142a kopu\u0142a Nowej Synagogi \u2013 kt\u00f3ra by\u0142a drug\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 synagog\u0105 Niemiec i si\u0119ga\u0142a ponad 70 metr\u00f3w \u2013 nawi\u0105zuje do jej doszcz\u0119tnego spalenia przez hitlerowc\u00f3w podczas Kryszta\u0142owej Nocy. Cenne jest tu rozpoznanie, \u017ce przemiany kszta\u0142tuj\u0105ce miasto towarzysz\u0105 prze\u0142omowym politycznym momentom lub obrazuj\u0105 ideologiczne transformacje, ale tak\u017ce dziej\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b niemal niezauwa\u017calny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28802\" aria-describedby=\"caption-attachment-28802\" style=\"width: 532px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/mww-mira-boczniowicz\" rel=\"attachment wp-att-28802\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28802 \" title=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Miry Boczniowicz, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz-532x800.jpg\" alt=\"Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Miry Boczniowicz, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"532\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz-532x800.jpg 532w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz-598x900.jpg 598w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz-576x865.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/mww-mira-boczniowicz.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 532px) 100vw, 532px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28802\" class=\"wp-caption-text\">Wystawa \u201eNiemcy nie przyszli\u201d, praca Miry Boczniowicz, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Palimpsest, o kt\u00f3rym wspomina towarzysz\u0105cy wystawie esej Micha\u0142a Bie\u0144ka i Ani Stec, jest jedn\u0105 z mo\u017cliwych metafor. Rekonstruuj\u0105c historie miasta, wystawa bardziej ni\u017c zacierany i przepisywany manuskrypt przypomina kola\u017c, w kt\u00f3rym fragmenty zaczerpni\u0119te z odmiennych przestrzeni s\u0105 tak dobrane, by z niesp\u00f3jno\u015bci stworzy\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107. To w\u0142a\u015bnie w przemieszaniu i fragmentaryczno\u015bci ujawnia si\u0119 pami\u0119\u0107 o historii miasta, kt\u00f3rego powojenna to\u017csamo\u015b\u0107 pocz\u0105tkowo by\u0142a konstruowana przez zanegowanie lokalnej tradycji i historycznej ci\u0105g\u0142o\u015bci. Z\u0142oty napis <em>pami\u0105tka<\/em> umieszczony przez Krzysztofa Wa\u0142aszka na fasadzie bunkra, tu\u017c nad <em>Klepsydr\u0105 <\/em>Stanis\u0142awa Dr\u00f3\u017cd\u017ca, zdaje si\u0119 przypomina\u0107 o obowi\u0105zku pami\u0119tania.<\/p>\n<p>Zwi\u0105zki z wroc\u0142awsk\u0105 awangard\u0105 lat 60. i 70. s\u0105 kolejnym, istotnym elementem wystawy i kontynuuj\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105, intryguj\u0105c\u0105 narracj\u0119 o zwi\u0105zkach pomi\u0119dzy polityk\u0105 a kultur\u0105. Obok WZO jednym z najwa\u017cniejszych wydarze\u0144 artystycznych by\u0142o Sympozjum Wroc\u0142aw 70, zorganizowane przez Jerzego Ludwi\u0144skiego z okazji \u201e25-lecia powrotu Ziem Zachodnich do Macierzy\u201d. Niewiele wysz\u0142o z oczekiwanej przez w\u0142adz\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy robotnikami a artystami, kt\u00f3ra mia\u0142a doprowadzi\u0107 do wzniesienia pomnik\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych polsko\u015b\u0107 Wroc\u0142awia, ale samo wydarzenia po latach uznano za jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych manifestacji konceptualizmu w Polce. Zbigniew Makarewicz w <em>Muzeum Archeologicznym Festung Breslau<\/em> proponowa\u0142 zorganizowanie instytucji i wykopalisk na powojennym gruzowisku, krytycznie odnosz\u0105c si\u0119 do propagandowego przek\u0142amywania historii przez w\u0142adze. O ile gest wskazania na niemieckie dziedzictwo w 1970 roku mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za wyst\u0105pienie przeciw oczekiwaniom w\u0142odarzy, o tyle dzisiaj zgrabnie wpisuje si\u0119 w promowany obraz wielokulturowego \u201emiasta spotka\u0144\u201d.<\/p>\n<p>Obok kilku nawi\u0105za\u0144 do wroc\u0142awskiego \u015brodowiska artystycznego lat 60. i 70., na wystawie zaprezentowano dwie historyczne realizacje powsta\u0142e na Sympozjum Wroc\u0142aw 70, obok odwo\u0142uj\u0105cych si\u0119 do nich, wsp\u00f3\u0142czesnych realizacji. Nawi\u0105zuj\u0105cy do projektu Oskara Hansena <em>\u015awiatowit<\/em> Kamy Sokolnickiej przeciwnie do pierwowzoru nie wskazuje nowego punktu widzenia miasta, nie sugeruje konkretnego kontekstu, a obserwacj\u0119 pozostawia pami\u0119ci i wyobra\u017ani. Widnokr\u0105g wyznaczaj\u0105 betonowe \u015bciany muzeum. Odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do <em>Kompozycji Pionowej Nieograniczonej<\/em> Henryka Sta\u017cewskiego, Dominika \u0141ab\u0105d\u017a zaproponowa\u0142a jej \u201epoziom\u0105\u201d wersj\u0119. Rozproszone promienie wydobywaj\u0105ce si\u0119 z modelu bunkra rozbijaj\u0105 si\u0119 o \u015bciany Muzeum, zast\u0119puj\u0105c tryumfalistyczn\u0105 ikonografi\u0119 Sta\u017cewskiego wizj\u0105 sztuki odizolowanej od zewn\u0119trznego kontekstu. Co zaskakuj\u0105ce, w kontek\u015bcie historiografii opisuj\u0105cej niech\u0119\u0107 wroc\u0142awskiej neo-awangardy do spo\u0142ecznego zaanga\u017cowania, nowe realizacje zdaj\u0105 si\u0119 nakre\u015bla\u0107 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 hermetyczno\u015b\u0107 sztuki wobec otwarto\u015bci pierwowzor\u00f3w. W obu pracach stworzonych na wystaw\u0119 <em>Niemcy nie przyszli<\/em> konstatacja dotycz\u0105ca wsobno\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej sztuki i jej instytucjonalnego uwi\u0119zienia podkre\u015bla rozd\u017awi\u0119k pomi\u0119dzy deklaratywn\u0105 otwarto\u015bci\u0105 Wroc\u0142awia na kultur\u0119 a jej faktyczn\u0105, marginaln\u0105 rol\u0105.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28795\" aria-describedby=\"caption-attachment-28795\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona\" rel=\"attachment wp-att-28795\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28795 \" title=\"Henryk Sta\u017cewski, \u201eKompozycja pionowa nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona-540x423.jpg\" alt=\"Henryk Sta\u017cewski, \u201eKompozycja pionowa nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\" width=\"540\" height=\"423\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona-540x423.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona-900x705.jpg 900w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona-576x451.jpg 576w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/henryk-stazewski-kompozycja-pionowa-nieograniczona.jpg 1000w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28795\" class=\"wp-caption-text\">Henryk Sta\u017cewski, \u201eKompozycja pionowa nieograniczona\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Cenny jest fakt, \u017ce pytania dotycz\u0105ce miejskiej polityki kulturalnej nie s\u0105 na wystawie uj\u0119te jedynie w historycznym kontek\u015bcie. Praca <em>\u015alepa Plamka<\/em> Karoliny Freino wskazuje na zast\u0119powanie wa\u017cnej, historycznej architektury Wroc\u0142awia \u2013 domu szachulcowego, rze\u017ani miejskiej i Poltegoru \u2013 przeci\u0119tnymi w najlepszym przypadku, przestrzeniami handlowymi. Krytyce podlega tu wizja polityki miejskiej opartej na poszerzaniu pola konsumpcji, zamiast na piel\u0119gnowaniu jeszcze zachowanego dziedzictwa i dalekosi\u0119\u017cnym planowaniu rozwoju miasta z poszanowaniem pozosta\u0142ych zabytk\u00f3w. Problem nowej wroc\u0142awskiej architektury z odmiennej perspektywy podnosi Dominika \u0141ab\u0105d\u017a. W wideo <em>Neubauten<\/em> kamera systematycznie rejestruje fragmenty opustosza\u0142ych, jakby wymar\u0142ych, a niedawno wzniesionych budynk\u00f3w o przeznaczeniu kulturalno-edukacyjno-sportowym, podkre\u015blaj\u0105c ich monumentalno\u015b\u0107 i fasadowo\u015b\u0107. Narodowe Forum Muzyki, Stadion Miejski czy Biblioteka Uniwersytecka w uj\u0119ciu \u0141ab\u0105d\u017a przypominaj\u0105 wznoszone sobie przez w\u0142adze pomniki. Ich potencjalna dzia\u0142alno\u015b\u0107 kulturotw\u00f3rcza jest nieobecna, co szczeg\u00f3lnie mocno wybrzmiewa wobec ostatnich doniesie\u0144 o braku \u015brodk\u00f3w na rozw\u00f3j warto\u015bciowego programu, czy nawet na utrzymywanie samych budowli.<\/p>\n<p>Aktualno\u015b\u0107 podejmowanych temat\u00f3w \u2013 zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 prac zosta\u0142a stworzona specjalnie na t\u0119 wystaw\u0119 \u2013 by\u0142a istotnym elementem tej, zdawa\u0142oby si\u0119 traktuj\u0105cej o przesz\u0142o\u015bci, opowie\u015bci. Barokowa niemal, formalna r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 prezentowanych dzie\u0142 podkre\u015bla\u0142a wielow\u0105tkowo\u015b\u0107 wystawy i to w\u0142a\u015bnie w tej pozornej niesp\u00f3jno\u015bci oraz mnogo\u015bci narracji wybrzmiewa\u0142a jej najwi\u0119ksza si\u0142a. Rywalizuj\u0105ce o uwag\u0119 prace i konkurencyjne perspektywy budowa\u0142y swoisty anty-pomnik miasta, kt\u00f3rego to\u017csamo\u015b\u0107 jest niedookre\u015blona i podlega nieustannym przeinaczeniom. Obok wp\u0142ywu polityki na kulturowe oblicze miasta wystawa dobitnie wskazuje na kszta\u0142tuj\u0105c\u0105 je si\u0142\u0119 tego, co prywatne. Proces budowania i zamazywania, zar\u00f3wno widocznej, materialnej warstwy miasta, jak jego to\u017csamo\u015bci i pami\u0119ci, okazuje si\u0119 by\u0107 mo\u017cliwy tylko jako wynik konfliktu. <em>Niemcy nie przyszli<\/em> zdawa\u0142a si\u0119 nakre\u015bla\u0107 obraz miasta nie wobec idei konsensualnej przestrzeni publicznej, ale raczej agonistycznego pluralizmu. Niezgoda dotycz\u0105ca tu zar\u00f3wno wizji przysz\u0142o\u015bci, jak i przesz\u0142o\u015bci, sta\u0142a si\u0119 wymownym obrazem tera\u017aniejszo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wojna, kapitulacja oraz l\u0119k przed powrotem Niemc\u00f3w zdawa\u0142y si\u0119 by\u0107 w Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnym punktem wyj\u015bcia do rozwa\u017ca\u0144 o to\u017csamo\u015bci Wroc\u0142awia i przewrotnie nakre\u015blonym mitem za\u0142o\u017cycielskim miasta, kt\u00f3rego powojenn\u0105 przynale\u017cno\u015b\u0107 do Polski trudno by\u0142o uzna\u0107 za zwyci\u0119sk\u0105 i pewn\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":552,"featured_media":28792,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3582,1321,849,402],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[14206],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Konflikt pami\u0119ci<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"O wystawie &quot;Niemcy nie przyszli&quot; pisze Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\" \/>\n<link rel=\"next\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/2\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas.jpg\",\"width\":1000,\"height\":665,\"caption\":\"Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\",\"name\":\"Konflikt pami\u0119ci\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-03-18T11:45:42+00:00\",\"dateModified\":\"2021-01-12T08:34:40+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/249ad21d3ae71a95df90b44c58fe2dae\"},\"description\":\"O wystawie \\\"Niemcy nie przyszli\\\" pisze Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Konflikt pami\u0119ci\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/249ad21d3ae71a95df90b44c58fe2dae\",\"name\":\"Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/malgorzata-misniakiewicz\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Konflikt pami\u0119ci","description":"O wystawie \"Niemcy nie przyszli\" pisze Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci","next":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci\/2","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/aleksandra-sojak-borodo-na-zapas.jpg","width":1000,"height":665,"caption":"Aleksandra Sojak-Borodo, \u201eNa zapas\u201d, fot. Ma\u0142gorzata Kujda, 2014 (\u017ar\u00f3d\u0142o: dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci Muzeum Wsp\u00f3\u0142czesnego we Wroc\u0142awiu)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci","name":"Konflikt pami\u0119ci","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#primaryimage"},"datePublished":"2015-03-18T11:45:42+00:00","dateModified":"2021-01-12T08:34:40+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/249ad21d3ae71a95df90b44c58fe2dae"},"description":"O wystawie \"Niemcy nie przyszli\" pisze Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/malgorzata-misniakiewicz-konflikt-pamieci#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Konflikt pami\u0119ci"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/249ad21d3ae71a95df90b44c58fe2dae","name":"Ma\u0142gorzata Mi\u015bniakiewicz","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/malgorzata-misniakiewicz"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/552"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28784"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49086,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28784\/revisions\/49086"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28784"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=28784"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=28784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}