{"id":28893,"date":"2015-03-25T00:00:40","date_gmt":"2015-03-24T23:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=28893"},"modified":"2020-09-01T13:04:17","modified_gmt":"2020-09-01T12:04:17","slug":"gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej","title":{"rendered":"Krytyk w epoce cyfrowej"},"content":{"rendered":"<p>Gdy w pierwszej po\u0142owie 2013 roku wybi\u0142a ostatnia godzina <em>Filmu <\/em>(po\u017cegnalny numer miesi\u0119cznika ukaza\u0142 w czerwcu tamtego roku), da\u0142y si\u0119 s\u0142ysze\u0107 lamenty czytelnik\u00f3w rozgoryczonych przerwaniem liczonej w dekadach tradycji wydawania tego szacownego niegdy\u015b pisma. Znamienne, \u017ce owe dyskusje odbywa\u0142y si\u0119 wirtualnie: na portalu <em>Klub Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Filmu<\/em>, blogowej platformie <em>na:temat<\/em>, facebookowym fanpage\u2019u samego <em>Filmu<\/em> i na prywatnych blogach czytelnik\u00f3w niejednokrotnie wsp\u00f3\u0142tworz\u0105cych grono wsp\u00f3\u0142pracownicze rzeczonego periodyku. Nie nale\u017ca\u0142o jednak rozdziera\u0107 szat nad \u2013 przewidzianym uprzednio przez wielu \u2013 faktem dokonanym. Ju\u017c w 2001 roku Lev Manovich, jeden z najwi\u0119kszych entuzjast\u00f3w Internetu, t\u0142umaczy\u0142 wszechogarniaj\u0105cy zasi\u0119g komputerowej rewolucji. Jego zdaniem zmiana metod zapisu informacji z analogowych na cyfrowe mia\u0142a zadecydowa\u0107 o zmianie metod dystrybucji tekst\u00f3w kultury (w tym prasy), sposob\u00f3w korzystania z nich, nast\u0119pnie o post\u0119puj\u0105cej zmianie metod ich komentowania. Przepowiednia autora <em>J\u0119zyka nowych medi\u00f3w<\/em> musia\u0142a obj\u0105\u0107 tak\u017ce rol\u0119 i pozycj\u0119 krytyka filmowego.<\/p>\n<figure id=\"attachment_28895\" aria-describedby=\"caption-attachment-28895\" style=\"width: 540px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?attachment_id=28895\" rel=\"attachment wp-att-28895\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-28895\" title=\"Maszyna do pisania (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)\" src=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter-540x470.jpg\" alt=\"Maszyna do pisania (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)\" width=\"540\" height=\"470\" srcset=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter-540x470.jpg 540w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter-120x105.jpg 120w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter-90x78.jpg 90w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter-320x279.jpg 320w, https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter.jpg 551w\" sizes=\"(max-width: 540px) 100vw, 540px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-28895\" class=\"wp-caption-text\">Maszyna do pisania (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)<\/figcaption><\/figure>\n<p>Epoka cyfrowa pozwoli\u0142a zegalitaryzowa\u0107 praktyk\u0119 krytyczn\u0105. Uruchomienie og\u00f3lnodost\u0119pnego <a title=\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/TGWTGpl\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/TGWTGpl\"><span style=\"text-decoration: underline;\">bloga czy videobloga<\/span><\/a>\u00a0i publikowanie na nim dowolnych form informacyjnego, analitycznego lub publicystycznego komentarza \u2013 w tym informacji nie tylko tekstowych i obrazkowych, ale i multimedialnych \u2013 nie stanowi dzi\u015b wi\u0119kszego problemu. Ka\u017cdy bloger mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 indywidualno\u015bci\u0105, ma r\u00f3wnie szerokie (a pewnie nawet wi\u0119ksze) mo\u017cliwo\u015bci kreowania w\u0142asnego wizerunku i ferowania niezale\u017cnych wyrok\u00f3w ni\u017c najmniej pokorny w dziejach rodzimej krytyki, arcyzabawny manipulant, b\u0142azen (jak lubi\u0142 o sobie m\u00f3wi\u0107) i erudyta, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski (do legendy przesz\u0142a jego <a title=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vIX1xcn02Y0\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=vIX1xcn02Y0\"><span style=\"text-decoration: underline;\">batalia o <em>Noce i dnie <\/em>z re\u017cyserem Jerzym Antczakiem<\/span><\/a>). Potencja\u0142 platform blogowych dostrzegli zreszt\u0105 wybitni ameryka\u0144scy krytycy i weterani papierowego pi\u015bmiennictwa, z nie\u017cyj\u0105cym ju\u017c <a title=\"http:\/\/www.rogerebert.com\/\" href=\"http:\/\/www.rogerebert.com\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Rogerem Ebertem<\/span><\/a> \u00a0i Jimem Hobermanem na czele. Czy ocean internetowej opinii zatopi profesjonalnego krytyka? Czy musi on straci\u0107 na tej konfrontacji?<\/p>\n<p>Przemawia\u0142oby za tym kilka czynnik\u00f3w. Mowa nie tylko o \u015brodowiskowym (i redakcyjnym) uwik\u0142aniu, z kt\u00f3rego z definicji wyzwolony jest pisz\u0105cy na w\u0142asny rachunek, niezale\u017cny, finansowo bezinteresowny publicysta blogowy. Mowa tak\u017ce o dost\u0119pie do opisywanych \u017ar\u00f3de\u0142. Jak bowiem wspomina\u0142 Manovich, wraz z cyfrow\u0105 rewolucj\u0105 nadesz\u0142a zmiana metod dystrybucji filmu i obiegu informacji na jego temat. Rozmaite, legalne i nielegalne bazy filmowe i informacyjne (Filmweb, Stopklatka, Esensja, FilmPolski.pl) stawiaj\u0105 krytyka w niezr\u0119cznej sytuacji tego, kt\u00f3ry pisze o jakim\u015b rodzaju kina, cho\u0107 istnieje niemal stuprocentowa pewno\u015b\u0107, \u017ce kt\u00f3ry\u015b z jego czytelnik\u00f3w zna t\u0119 odmian\u0119 kina dok\u0142adniej \u2013 lub chocia\u017c widzia\u0142 filmy, kt\u00f3rych krytyk nie obejrza\u0142. Do historii przechodzi sytuacja, w kt\u00f3rej ma wgl\u0105d do dzie\u0142a niedystrybuowanego w kinach, ani nigdzie indziej niedost\u0119pnego. Innymi s\u0142owy, rzadko\u015bci\u0105 staje si\u0119 sytuacja uprzywilejowania krytyka.<\/p>\n<p>Czy nadal istnieje tw\u00f3rcza przestrze\u0144 dla opiniotw\u00f3rczego autorytetu i operuj\u0105cego s\u0142owem profesjonalnego recenzenta? Jak wielkiej zmianie musi ulec praktyka krytycznofilmowa, by nie umar\u0142a naturaln\u0105 \u015bmierci\u0105 nikomu niepotrzebnej sztuki rzemie\u015blniczej?<\/p>\n<p>W 2011 roku brytyjscy badacze cyberprzestrzeni ukuli termin <em>NGU <\/em>(<em>Next Generation Users<\/em>) okre\u015blaj\u0105cy wyodr\u0119bniaj\u0105c\u0105 si\u0119 grup\u0119 wyj\u0105tkowo aktywnych internaut\u00f3w \u2013 nie tylko czerpi\u0105cych z kultury za po\u015brednictwem Sieci, ale i produkuj\u0105cych w Internecie tego rodzaju przekazy. Zjawisko to notowane jest tak\u017ce w Polsce. Stary system, w kt\u00f3rym funkcjonowa\u0142 krytyk, stawia\u0142 go w pozycji uprzywilejowanego nadawcy (komunikacja doby papierowego pi\u015bmiennictwa by\u0142a niemal wy\u0142\u0105cznie jednokierunkowa). Nowy system, w kt\u00f3rym dotychczasowy bierny odbiorca przemienia si\u0119 w r\u00f3wnoprawnego wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0119 tre\u015bci, pozwala krytykowi na dalsze rozpowszechnianie komunikatu. To samo zjawisko, kt\u00f3re mia\u0142o doprowadzi\u0107 do jego kl\u0119ski, otwiera zatem przed krytykiem nowe perspektywy. Zalety internetowych spo\u0142eczno\u015bci s\u0105 nieocenione. Sie\u0107 mi\u0119dzyludzkiej komunikacji jest przestrzeni\u0105 tak\u017ce kulturotw\u00f3rczych spotka\u0144 i dyskusji. Nie ma wi\u0119c powodu, by maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 inno\u015bci tej komunikacji, nie mo\u017cna by\u0142o spojrze\u0107 na ni\u0105 jak na kolejn\u0105 platform\u0119 inspiracji, wymiany pogl\u0105d\u00f3w i idei. Jak w takim wypadku, wobec zacierania si\u0119 granic relacji tw\u00f3rca-u\u017cytkownik, wybi\u0107 si\u0119 przed t\u0142um wyg\u0142aszaj\u0105cych wszem i wobec swoj\u0105 opini\u0119 u\u017cytkownik\u00f3w? Jak wytworzy\u0107 co\u015b w rodzaju krytycznego autorytetu na polu w\u0142a\u015bciwego kulturze partycypacji opiniotw\u00f3rczego r\u00f3wnouprawnienia?<\/p>\n<p>Humanistyczne przygotowanie ju\u017c nie wystarcza. Wobec szerokiej dost\u0119pno\u015bci kina i rozwarstwienia kultury na kolejne, nie zawsze przenikaj\u0105ce si\u0119, coraz cie\u0144sze kr\u0119gi, konieczne staje si\u0119 przygotowanie coraz w\u0119\u017csze, niejednokrotnie skupiaj\u0105ce si\u0119 na s\u0142abo znanej niszy. Przy tempie medialnych przemian i utyskiwa\u0144 na \u201e\u015bmier\u0107 kina\u201d (rozumian\u0105 jako transformacja X muzy wkraczaj\u0105cej coraz \u015bmielej do galerii sztuki i teatru), bardziej przydatna wydaje si\u0119 znajomo\u015b\u0107 trend\u00f3w z rejon\u00f3w nowych technologii, audiowizualnego j\u0119zyka gier komputerowych i video czy video-artu, ni\u017c klasyczna postawa humanistycznego erudyty. Poza tym, skoro ka\u017cdy posiada narz\u0119dzia do nakr\u0119cenia filmu, konieczna staje si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 opisania kina nieprofesjonalnego. W \u015bwietle tak trudnych zada\u0144 profesjonalizacja amator\u00f3w nie powinna stanowi\u0107 zagro\u017cenia dla autora usi\u0142uj\u0105cego zarabia\u0107 na pisaniu. Fani-amatorzy mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 dla niego jednym ze \u017ar\u00f3de\u0142 informacji.<\/p>\n<p>Formu\u0142a partnerstwa objawia si\u0119 w jeszcze inny spos\u00f3b. Znika dawny status przemawiaj\u0105cego <em>ex cathedra<\/em> znawcy. Drug\u0105 stron\u0105 tego medalu jest jednak cz\u0119\u015bciowa degradacja pi\u015bmiennictwa filmowego w\u015br\u00f3d pozbawionych redaktorskiej opieki domoros\u0142ych samozwa\u0144c\u00f3w \u2013 komentatorski j\u0119zyk staje si\u0119 bardziej kolokwialny, normy j\u0119zykowe ulegaj\u0105 rozlu\u017anieniu. Szanuj\u0105ca si\u0119 praktyka krytyczno-filmowa powinna by\u0107 za\u015b rodzajem pi\u015bmiennictwa zdradzaj\u0105cego dba\u0142o\u015b\u0107 o j\u0119zyk, wyczucie literackiej formy i zaplecze warsztatowe autora zdolnego uzasadni\u0107 wydawane s\u0105dy. O polskiej kinematografii pisa\u0142 ju\u017c w swoich <em>Kronikach<\/em> Boles\u0142aw Prus, pisa\u0142a Maria D\u0105browska, recenzowali Antoni S\u0142onimski, Tadeusz Konwicki i wielu innych ludzi paraj\u0105cych si\u0119 na codzie\u0144 literatur\u0105. Takie dziedzictwo zobowi\u0105zuje. Boles\u0142aw Micha\u0142ek, Aleksander Jackiewicz i Konrad Eberhardt, czyli jedni z najwybitniejszych polskich krytyk\u00f3w, sw\u00f3j warsztat wywiedli z krytyki literackiej. Czy istnieje zatem mo\u017cliwo\u015b\u0107 pogodzenia literackiego etosu z oczekiwaniami odbiorcy? Trudno powiedzie\u0107. Ile pokole\u0144 krytyk\u00f3w, tyle odpowiedzi; ile rodzaj\u00f3w medi\u00f3w, tyle przyj\u0119tych strategii; wreszcie: ilu odbiorc\u00f3w, tyle oczekiwa\u0144.<\/p>\n<p>Jednej z mo\u017cliwych odpowiedzi udzieli\u0142y angloj\u0119zyczne \u015brodowiska kinofilskie. Dostrzeg\u0142y potencja\u0142 prostych program\u00f3w komputerowych \u0142\u0105cz\u0105cych w sobie r\u00f3\u017cne rodzaje medi\u00f3w. Wyj\u0105tkowi pasjonaci od lat po\u015bwi\u0119caj\u0105 dziesi\u0105tki godzin prywatnego czasu, by za pomoc\u0105 aplikacji umo\u017cliwiaj\u0105cych monta\u017c i ud\u017awi\u0119kowienie stworzy\u0107 autorsk\u0105 wypowied\u017a na temat filmu: <a href=\"http:\/\/www.fandor.com\/keyframe\/the-best-video-essays-of-2014\"><span style=\"text-decoration: underline;\">videoeseje<\/span><\/a>, <a title=\"http:\/\/supercut.org\/\" href=\"http:\/\/supercut.org\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\">supercuty<\/span><\/a>, <a title=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YU8CvjIwAlY\" href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=YU8CvjIwAlY\"><span style=\"text-decoration: underline;\">mashupy<\/span><\/a> \u2013 skupione na poszczeg\u00f3lnych re\u017cyserach czy operatorach, na cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105cym w danej tw\u00f3rczo\u015bci motywie, a nawet na <a href=\"https:\/\/vimeo.com\/89302848\"><span style=\"text-decoration: underline;\">elemencie j\u0119zyka filmowego<\/span><\/a>. Opatrzone w autorski komentarz i muzyk\u0119, takie audiowizualne teksty dowodz\u0105, \u017ce mo\u017cna siedzie\u0107 w domu, by\u0107 amatorem, a r\u00f3wnocze\u015bnie stworzy\u0107 wypowied\u017a na granicy artyzmu, analizy zjawisk filmowych, filmoznawstwa i wypowiedzi kinofilskiej (lub polemicznej). Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 ta nie jest skomplikowana w obs\u0142udze, nie mo\u017cna jej te\u017c odm\u00f3wi\u0107 czytelno\u015bci w odbiorze. Oto przysz\u0142o\u015b\u0107 subiektywnego opowiadania wra\u017ce\u0144 kinowych: wizualny j\u0119zyk pe\u0142ni tu t\u0119 sam\u0105 funkcj\u0119, co wydrukowana w gazecie analiza; monta\u017c jest rodzajem interpunkcji; uj\u0119cia przypominaj\u0105 s\u0142owa i zdania. Spe\u0142nia si\u0119 tym samym przepowiednia Manovicha o przenikaj\u0105cych si\u0119 cyfrowych mediach, o inter- i multimedialno\u015bci. Charakter nowych medi\u00f3w pozwala na integracj\u0119 i upodabnianie si\u0119 osobno funkcjonuj\u0105cych wcze\u015bniej medi\u00f3w (autorski komentarz wsp\u00f3\u0142istnieje z muzyk\u0105, malarstwo z filmowym monta\u017cem) i ich adaptacj\u0119 do nowych technologii (tzw. konwergencja medi\u00f3w).<\/p>\n<p>O ile strategia ta w Polsce ledwo raczkuje, \u015bwi\u0119c\u0105c triumfy za oceanem (przenika tak\u017ce do kina dokumentalnego, czego przyk\u0142adem dokumentalny list mi\u0142osny adresowany do klasyka francuskiej nowej fali, <em>Pary\u017c Rohmera, <\/em>w re\u017cyserii Richarda Miseka), o tyle inne pomys\u0142y na odnowienie praktyk krytycznych s\u0105 u nas dobrze widoczne i skutecznie realizowane. Krytycy i blogerzy doceniaj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci portali spo\u0142eczno\u015bciowych: mog\u0105 pozwoli\u0107 sobie nie tylko na bycie czytanym, ale i obserwowanym. Fanpage\u2019e na facebooku s\u0142u\u017c\u0105 dzieleniu si\u0119 z czytelnikami niemieszcz\u0105cymi si\u0119 w tradycyjnych pisanych formach przemy\u015bleniami o kulturze. Opcja mno\u017cenia internetowych byt\u00f3w i stwarzania odpowiednik\u00f3w blog\u00f3w na innych platformach umo\u017cliwia bie\u017c\u0105ce badanie reakcji odbiorc\u00f3w. Przy okazji portale takie u\u015bwiadamiaj\u0105, jak bardzo krytyka by\u0142a kiedy\u015b koturnowa i zamkni\u0119ta. Doskona\u0142ym pod wzgl\u0119dem komunikatywno\u015bci przyk\u0142adem b\u0119dzie tu <a title=\"http:\/\/zpopk.pl\/\" href=\"http:\/\/zpopk.pl\/\"><em><span style=\"text-decoration: underline;\">Zwierz popkulturalny<\/span><\/em><\/a> \u2013 po\u0142\u0105czenie wiedzy, geekowskiego wygadania i amatorskiej bezpretensjonalno\u015bci, docenionych ponad 9 tysi\u0105cami facebookowych obserwuj\u0105cych. Inny popularny przyk\u0142ad to r\u00f3wnie opiniotw\u00f3rczy Piotr Pluci\u0144ski i jego <a title=\"http:\/\/gorna-polka.pl\/\" href=\"http:\/\/gorna-polka.pl\/\"><em><span style=\"text-decoration: underline;\">Z g\u00f3rnej p\u00f3\u0142ki<\/span><\/em><\/a>. Na tablicach tych blog\u00f3w nieraz poczyta\u0107 mo\u017cna dyskusje godne tradycyjnej polemiki, na kt\u00f3r\u0105 dzi\u015b nie ma ju\u017c w og\u00f3lnopolskich mediach drukowanych miejsca.<\/p>\n<p>Cho\u0107 na pierwszy rzut oka brzmi to paradoksalnie, jest w Sieci miejsce dla animatora kultury. Jak to mo\u017cliwe, skoro animacja jest z definicji interpersonalna, wi\u0119c Internet jako sta\u0142y po\u015brednik i warunek, bez kt\u00f3rego taka komunikacja nie zaistnieje, by\u0142by w pewnym sensie zaprzeczeniem idei i praktyki animacyjnej? Krytyk doby Internetu animuje, czyli o\u017cywia i inspiruje, odbiorc\u0119 kultury w stopniu wy\u017cszym, ni\u017c dzia\u0142o si\u0119 to wcze\u015bniej: tylko za po\u015brednictwem tekst\u00f3w drukowanych w czasopismach i ksi\u0105\u017ckach, ewentualnie w prelekcji przed seansem. Internauta nie ma takich ogranicze\u0144: dzia\u0142a natychmiast, a wyniki jego dzia\u0142alno\u015bci s\u0105 przewa\u017cnie powszechnie dost\u0119pne. Rozbudza zainteresowania czytelnik\u00f3w, prowadzi z nimi dialog, ukazuje nowe filmowe idea\u0142y. Przefiltrowuje nadmiar informacji, selekcjonuje tytu\u0142y, zwraca uwag\u0119 na te z jakiego\u015b wzgl\u0119du ciekawe, pe\u0142ni rol\u0119 po\u015brednika mi\u0119dzy dzie\u0142em a publiczno\u015bci\u0105, daj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozs\u0105dnego zaspokajania potrzeb kulturalnych. Tak zreszt\u0105 dzia\u0142o si\u0119 zawsze: funkcja recenzji u\u017cytkowej to wszak nic innego, jak u\u0142atwienie wyboru kinowego\/internetowego seansu.<\/p>\n<p>Krytyk to ten, kto potrafi uj\u0105\u0107 w s\u0142owa nie zawsze wyra\u017calne dla widza do\u015bwiadczenie. Krytyk skupiony na pewnym rodzaju kina potrafi wreszcie rozbudzi\u0107 zainteresowanie innych pasjonat\u00f3w (przyk\u0142adem takich blog\u00f3w s\u0105 skupione na niszowych gatunkach: <em><a title=\"http:\/\/kinomisja.blogspot.com\/\" href=\"http:\/\/kinomisja.blogspot.com\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\">Kinomisja<\/span><\/a><\/em> i <em><a href=\"http:\/\/arekmabloga.blogspot.com\/\"><span style=\"text-decoration: underline;\">no hay banda<\/span><\/a><\/em>). Tak jak rasowy animator, mimo \u017ce dzia\u0142a przed ekranem komputera, bloger\/krytyk uruchamia drzemi\u0105ce w ludziach si\u0142y: wsp\u00f3\u0142tworzy opinie, organizuje eventy (jak wspomniany Zwierz Popkulturalny), inspiruje i poszerza horyzonty. Nie musi roztacza\u0107 wok\u00f3\u0142 siebie nimbu rezonera \u2013 wa\u017cniejsza okazuje si\u0119 umiej\u0119tno\u015b\u0107 zbudowania relacji z maj\u0105cym nierzadko dost\u0119p do tych samych \u017ar\u00f3de\u0142 odbiorc\u0105. Funkcje dotychczas pe\u0142nione przez animatora kultury: edukacyjna, komunikacyjna, integracyjna, partycypacyjna, informacyjna; tak\u017ce platformy dyskusji (blogowe, facebookowe, funkcjonuj\u0105ce na portalach spo\u0142eczno\u015bciowych i w bazach film\u00f3w, na kt\u00f3rych zak\u0142ada si\u0119 prywatne publiczne konta i ocenia filmy, stwarzaj\u0105c kolejny pretekst do dyskusji) \u2013 wszystko to czyni krytyka skuteczniejszym, bli\u017cszym odbiorcy animatorem. Poszukiwania wci\u0105\u017c si\u0119 odbywaj\u0105. Perspektywy nowych, pe\u0142niejszych, jeszcze bardziej kreatywnych typ\u00f3w uczestnictwa w kulturze i oprowadzania nadal si\u0119 poszerzaj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy nadal istnieje tw\u00f3rcza przestrze\u0144 dla opiniotw\u00f3rczego autorytetu i operuj\u0105cego s\u0142owem profesjonalnego recenzenta? Jak wielkiej zmianie musi ulec praktyka krytycznofilmowa, by nie umar\u0142a naturaln\u0105 \u015bmierci\u0105 nikomu niepotrzebnej sztuki rzemie\u015blniczej?<\/p>\n","protected":false},"author":496,"featured_media":28895,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[377,3176],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[3175],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v18.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Krytyk w epoce cyfrowej<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Ka\u017cdy bloger mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 indywidualno\u015bci\u0105, ma nie mniej mo\u017cliwo\u015bci ferowania wyrok\u00f3w ni\u017c najmniej pokorny krytyk, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter.jpg\",\"width\":551,\"height\":480,\"caption\":\"Maszyna do pisania (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej\",\"name\":\"Krytyk w epoce cyfrowej\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-03-24T23:00:40+00:00\",\"dateModified\":\"2020-09-01T12:04:17+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592\"},\"description\":\"Ka\u017cdy bloger mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 indywidualno\u015bci\u0105, ma nie mniej mo\u017cliwo\u015bci ferowania wyrok\u00f3w ni\u017c najmniej pokorny krytyk, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Krytyk w epoce cyfrowej\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592\",\"name\":\"Gabriel Krawczyk\",\"description\":\"GABRIEL KRAWCZYK \u2013 rowerzysta, \u0142asuch, student. Publikowa\u0142 lub publikuje m.in. w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, \u201eEkranach\u201d, portalach \u201eEsensja.pl\u201d, \u201epopmoderna.pl\u201d. Autor bloga http:\/\/kinomanhipomaniakalny.blogspot.com\/.\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/gabriel-krawczyk\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Krytyk w epoce cyfrowej","description":"Ka\u017cdy bloger mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 indywidualno\u015bci\u0105, ma nie mniej mo\u017cliwo\u015bci ferowania wyrok\u00f3w ni\u017c najmniej pokorny krytyk, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/typewriter.jpg","width":551,"height":480,"caption":"Maszyna do pisania (\u017ar\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej","name":"Krytyk w epoce cyfrowej","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#primaryimage"},"datePublished":"2015-03-24T23:00:40+00:00","dateModified":"2020-09-01T12:04:17+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592"},"description":"Ka\u017cdy bloger mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 indywidualno\u015bci\u0105, ma nie mniej mo\u017cliwo\u015bci ferowania wyrok\u00f3w ni\u017c najmniej pokorny krytyk, Zygmunt Ka\u0142u\u017cy\u0144ski.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/gabriel-krawczyk-krytyk-w-epoce-cyfrowej#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Krytyk w epoce cyfrowej"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/81aea04e50889f00c5f469facd2b3592","name":"Gabriel Krawczyk","description":"GABRIEL KRAWCZYK \u2013 rowerzysta, \u0142asuch, student. Publikowa\u0142 lub publikuje m.in. w \u201eKulturze Liberalnej\u201d, \u201eEkranach\u201d, portalach \u201eEsensja.pl\u201d, \u201epopmoderna.pl\u201d. Autor bloga http:\/\/kinomanhipomaniakalny.blogspot.com\/.","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/gabriel-krawczyk"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28893"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/496"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=28893"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/28893\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28895"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=28893"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=28893"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=28893"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=28893"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=28893"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}