{"id":30103,"date":"2015-05-26T10:00:51","date_gmt":"2015-05-26T09:00:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?p=30103"},"modified":"2015-05-26T10:27:53","modified_gmt":"2015-05-26T09:27:53","slug":"milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany","title":{"rendered":"Projekt Rosja"},"content":{"rendered":"

\u201eJest rok 2017 \u2013 anonsuje g\u0142os lektora. \u2013 Od wybuchu rewolucji radzieckiej up\u0142yn\u0119\u0142o sto lat\u201d. Widzimy wyja\u0142owiony, mro\u017any krajobraz, a w nim ludzi ponuro przechadzaj\u0105cych si\u0119 w\u015br\u00f3d industrialnych odpad\u00f3w \u2013 fragment\u00f3w monumentalnej, ale niedoko\u0144czonej budowli. Pod elektrycznymi chmurami<\/em> rozgrywa si\u0119 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra niewiele r\u00f3\u017cni si\u0119 od dnia dzisiejszego. Je\u015bli film ma w sobie co\u015b z science fiction, to jest to niepokoj\u0105cy nastr\u00f3j upadku, znany z kina postapokaliptycznego.<\/p>\n

\"\u201ePod<\/a>
\u201ePod elektrycznymi chmurami\u201d \u2013 fragment kadru (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)<\/figcaption><\/figure>\n

W centrum najnowszego dzie\u0142a Aleksieja Germana M\u0142odszego (syna znakomitego re\u017cysera o tym samym nazwisku) znajduje si\u0119 wspomniana konstrukcja \u2013 stoj\u0105cy w szczerym polu olbrzymi szkielet wysoko\u015bciowca, kt\u00f3rego budow\u0119 przerwa\u0142a \u015bmier\u0107 w\u0142a\u015bciciela. Wok\u00f3\u0142 niego osnuta jest wi\u0119kszo\u015b\u0107 w\u0105tk\u00f3w fabularnych \u2013 historie dw\u00f3jki doros\u0142ych dzieci bogacza staraj\u0105cych si\u0119 pogodzi\u0107 ze \u015bmierci\u0105 ojca, wzi\u0119tego architekta odpowiadaj\u0105cego za projekt wie\u017cowca czy imigranta z Kirgistanu, kt\u00f3ry szuka pracy na budowie.<\/p>\n

Struktura samego filmu pozostaje otwarta, jakby na\u015bladuj\u0105c prowizoryczny kszta\u0142t niespe\u0142nionego projektu architektonicznego. Pod elektrycznymi chmurami<\/em> sk\u0142ada si\u0119 z siedmiu rozdzia\u0142\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy po\u015bwi\u0119cony jest innej postaci. Tylko niekt\u00f3re z nich splataj\u0105 si\u0119 z sob\u0105, ale tematem \u0142\u0105cz\u0105cym je wszystkie jest poczucie niespe\u0142nienia i bezsilno\u015bci trawi\u0105ce bohater\u00f3w. Delikatnie zarysowany tragizm ich sytuacji rodzi si\u0119 z niedopasowania do otaczaj\u0105cego \u015bwiata, kt\u00f3ry nie pozwala znale\u017a\u0107 uj\u015bcia dla bolesnej nadwra\u017cliwo\u015bci. Doskonale wyra\u017ca to jeden z najlepszych fragment\u00f3w filmu, w kt\u00f3rym przebrany za huzara przewodnik muzealny okazuje si\u0119 zdegradowanym i zgorzknia\u0142ym inteligentem. Porzuciwszy wszelkie ambicje i z\u0142udzenia, jedyne schronienie znajduje w wysublimowanej ironii, pomagaj\u0105cej uczyni\u0107 \u015bwiat zno\u015bnym.<\/p>\n

Mimo \u017ce pewne postaci i w\u0105tki spotykaj\u0105 si\u0119, ca\u0142y film pozbawiony jest wyrazistej fabu\u0142y i rozpada si\u0119 na pojedyncze epizody i scenki, jak gdyby indolencja bohater\u00f3w przenosi\u0142a si\u0119 na form\u0119 samego dzie\u0142a. German poszed\u0142 tu o krok dalej ni\u017c w swoim poprzednim, i tak nie\u0142atwym odbiorczo, filmie \u2013 Papierowym \u017co\u0142nierzu<\/em> (2008). Pod elektrycznymi chmurami<\/em> to mozaika malowniczych sytuacji, dialog\u00f3w, obraz\u00f3w i postaci. Wirtuozersko prowadzona kamera snuje si\u0119 powoli, panoramuj\u0105c imponuj\u0105ce, ale i przera\u017caj\u0105ce krajobrazy \u2013 miejsca zimne i opuszczone, cz\u0119sto zasnute mg\u0142\u0105. Doskonale koresponduj\u0105 one z wewn\u0119trznym stanem bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy jakby przypadkiem wpisani zostaj\u0105 w melancholijne kadry.<\/p>\n

Do tego egzystencjalnego filmu nietrudno jest dopisa\u0107 tak\u017ce kontekst polityczny. Wielu krytyk\u00f3w dostrzega w Pod elektrycznymi chmurami<\/em> krytyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji \u2013 nie tak otwart\u0105 i drapie\u017cn\u0105 jak w Lewiatanie<\/em> (2014) Zwiagincewa, ale nie mniej g\u0142\u0119bok\u0105 i zdecydowan\u0105. W utworze Germana to kraj pozbawiony to\u017csamo\u015bci i pogr\u0105\u017cony w marazmie \u2013 upad\u0142e imperium pogrzebane pod zwa\u0142ami b\u0142ota i \u015bniegu, rozdarte mi\u0119dzy tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 a przesz\u0142o\u015bci\u0105, Azj\u0105 a Europ\u0105. Rosja jawi si\u0119 tu jako nieudany, niedoko\u0144czony projekt, kt\u00f3rego pi\u0119kn\u0105 metafor\u0119 stanowi na ekranie wznosz\u0105cy si\u0119 pod niebo stalowo-betonowy kikut. W filmie nie brakuje zreszt\u0105 symbolicznych obraz\u00f3w, w kt\u00f3rych German stara si\u0119 uj\u0105\u0107 paradoksy olbrzymiego kraju, takich jak kawalkada bajecznie drogich, sportowych samochod\u00f3w, kt\u00f3re utkn\u0119\u0142y na dziurawej, b\u0142otnistej drodze, lub te\u017c wyczyn jednej z bohaterek, kt\u00f3ra wdrapuje si\u0119 na pomnik Lenina, aby na jego \u0142ysej czaszce sama stan\u0105\u0107 na g\u0142owie.<\/p>\n

O ile wi\u0119c German prezentuje swoj\u0105 ojczyzn\u0119 jako wytw\u00f3r chybionych, niekonsekwentnych i niezrealizowanych wizji, o tyle sam buduje od lat projekt jak najbardziej konsekwentny i sp\u00f3jny, jakim jest uzupe\u0142niany wraz z kolejnymi dzie\u0142ami opis tego kraju oraz wielkich idei, na kt\u00f3rych zosta\u0142 ufundowany. Stworzy\u0142 tym samym nietypow\u0105 kronik\u0119 Zwi\u0105zku Radzieckiego, portretuj\u0105c istotne wydarzenia z jego historii \u2013 pocz\u0105tki pa\u0144stwa w Garpastum<\/em> (2005), Wielk\u0105 Wojn\u0119 Ojczy\u017anian\u0105 w Ostatnim poci\u0105gu<\/em> (2003) czy stanowi\u0105cy szczyt mocarstwowych pretensji pierwszy za\u0142ogowy lot w kosmos w Papierowym \u017co\u0142nierzu<\/em> \u2013 ale zawsze ogl\u0105dane z nietypowej, marginalnej perspektywy. Tym razem skupi\u0142 si\u0119 on na bliskiej przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3ra nie umiej\u0105c uciec od historii, buduje now\u0105 traum\u0119 na gruzach starej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wielu krytyk\u00f3w dostrzega w Pod elektrycznymi chmurami<\/em> krytyk\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnej Rosji \u2013 nie tak otwart\u0105 i drapie\u017cn\u0105 jak w Lewiatanie (2014) Zwiagincewa, ale nie mniej g\u0142\u0119bok\u0105 i zdecydowan\u0105. W utworze Germana to kraj pozbawiony to\u017csamo\u015bci i pogr\u0105\u017cony w marazmie \u2013 upad\u0142e imperium pogrzebane pod zwa\u0142ami b\u0142ota i \u015bniegu, rozdarte mi\u0119dzy tera\u017aniejszo\u015bci\u0105 a przesz\u0142o\u015bci\u0105, Azj\u0105 a Europ\u0105. <\/p>\n","protected":false},"author":232,"featured_media":30108,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[3748,1607,377,1463],"powerkit_post_featured":[],"coauthors":[1464],"yoast_head":"\nProjekt Rosja<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Rosja wsp\u00f3\u0142czesna w filmie "Pod elektrycznymi chmurami" Aleksieja Germana.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/\",\"name\":\"Ownetic Magazine\",\"description\":\"Magazine\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/aleksiej-german-pod-elektrycznymi-chmurami.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/aleksiej-german-pod-elektrycznymi-chmurami.jpg\",\"width\":1000,\"height\":415,\"caption\":\"\u201ePod elektrycznymi chmurami\u201d \u2013 kadr z filmu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#webpage\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany\",\"name\":\"Projekt Rosja\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2015-05-26T09:00:51+00:00\",\"dateModified\":\"2015-05-26T09:27:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/99a209b40f0341f1f282f7e41866bcd8\"},\"description\":\"Rosja wsp\u00f3\u0142czesna w filmie \\\"Pod elektrycznymi chmurami\\\" Aleksieja Germana.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Projekt Rosja\"}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/99a209b40f0341f1f282f7e41866bcd8\",\"name\":\"Mi\u0142osz Stelmach\",\"url\":\"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/milosz-stelmach\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Projekt Rosja","description":"Rosja wsp\u00f3\u0142czesna w filmie \"Pod elektrycznymi chmurami\" Aleksieja Germana.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany","schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/","name":"Ownetic Magazine","description":"Magazine","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#primaryimage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/aleksiej-german-pod-elektrycznymi-chmurami.jpg","contentUrl":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/aleksiej-german-pod-elektrycznymi-chmurami.jpg","width":1000,"height":415,"caption":"\u201ePod elektrycznymi chmurami\u201d \u2013 kadr z filmu (\u017ar\u00f3d\u0142o: materia\u0142y czasopisma EKRANy)"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#webpage","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany","name":"Projekt Rosja","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#primaryimage"},"datePublished":"2015-05-26T09:00:51+00:00","dateModified":"2015-05-26T09:27:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/99a209b40f0341f1f282f7e41866bcd8"},"description":"Rosja wsp\u00f3\u0142czesna w filmie \"Pod elektrycznymi chmurami\" Aleksieja Germana.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/2015\/milosz-stelmach-projekt-rosja-ekrany#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Projekt Rosja"}]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/#\/schema\/person\/99a209b40f0341f1f282f7e41866bcd8","name":"Mi\u0142osz Stelmach","url":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/author\/milosz-stelmach"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30103"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/users\/232"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30103"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30103\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30103"},{"taxonomy":"powerkit_post_featured","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/powerkit_post_featured?post=30103"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/ownetic.com\/magazyn\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=30103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}